Bernadette Joy (Mỹ) là huấn luyện viên tài chính cá nhân, kiêm tác giả cuốn sách “Crush Your Money Goals” (Chinh phục các mục tiêu tài chính của bạn). Năm 2025, cô nghỉ hưu sớm ở tuổi 40. Joy cho biết đó là cột mốc mới nhất trong chuỗi thành tựu tài chính của mình, từ trả hết khoản nợ 300.000 USD, trở thành triệu phú đến rời bỏ công việc văn phòng.
“Nhìn bề ngoài, đây có vẻ là một câu chuyện thành công. Nhưng năm vừa qua không hoàn toàn diễn ra theo kế hoạch. Có những ngày tuyệt vời, nhưng cũng có thời điểm tôi hoàn toàn suy sụp”, cô cho biết trên CNBC.
Sau một năm, Joy đã từ bỏ ý nghĩ rằng phải có một kế hoạch nghỉ hưu hoàn hảo. Vì có rất nhiều điều bất ngờ xảy ra, giúp cô hiểu rõ hơn điều gì thực sự quan trọng với mình.
Vẫn lo lắng về tiền bạc
Quý I năm nay, Joy mất khoảng 60.000 USD. Cô đã giảng dạy về đầu tư trong nhiều năm và hiểu rằng những đợt điều chỉnh của thị trường chứng khoán là bình thường. Tuy nhiên, Joy vẫn bất ngờ trước mức độ lo lắng của bản thân khi điều đó xảy ra.
“Tôi nhận ra việc “đầu tư rồi quên đi” không hề dễ dàng khi bạn đang phải dựa vào việc đó để có thu nhập cho hiện tại, chứ không phải tương lai xa”, cô nói.
Dù vậy, gia đình Joy hiện có khoản dự phòng đủ cho hơn một năm. Bộ đệm này giúp họ có dư địa để không hoảng loạn hay đưa ra các quyết định cảm tính. Nhiều cố vấn tài chính khuyến nghị luôn duy trì lượng tiền mặt tương đương 3-6 tháng chi tiêu.
Joy dự định tiếp tục rút tiền mặt để chi tiêu trong khi chờ các khoản đầu tư phục hồi. “Điều đó giúp tôi kiên định với chiến lược dài hạn, ngay cả khi trong ngắn hạn cảm thấy rất khó chịu”, cô nói.
Joy nhờ đó cũng cải thiện đáng kể khả năng kiểm soát cảm xúc, bằng cách duy trì ngân sách hàng tháng ổn định và chỉ kiểm tra danh mục khi thực hiện những khoản chi tiêu lớn.
Sáng tạo hơn trong chăm sóc sức khỏe
Joy mắc một bệnh mãn tính. Vì thế, khi lên kế hoạch nghỉ hưu sớm, một trong những mối lo lớn nhất của cô là tìm cách để không bị gián đoạn việc chăm sóc y tế.
Khi không còn bảo hiểm do công ty cung cấp, Joy phải tìm những giải pháp linh hoạt hơn. Nhưng thực tế phức tạp hơn khá nhiều. Đầu tiên, gia đình cô dành 4 tháng để nghiên cứu và so sánh các gói bảo hiểm tư nhân.
Sau đó, họ đến Malaysia năm 2025 để khám tổng quát. Chi phí cho 2 người là 769 USD, rẻ hơn so với Mỹ. Tiếp đến, họ gửi kết quả khám cho bác sĩ mới tại Las Vegas – nơi gia đình chuyển đến sống. Tại đây, họ sử dụng dịch vụ bác sĩ gia đình theo mô hình thu phí tháng.
“So với trước, đây là khoản chi mới phát sinh sau khi nghỉ hưu. Dù vậy, việc luôn có một bác sĩ để trao đổi bất cứ lúc nào giúp tôi yên tâm hơn”, cô nói.
Cần kỷ luật hơn trong sinh hoạt
Khi mới nghỉ hưu, Joy rất hào hứng vì lịch trình hiện tại không còn gắn với công ty. Tuy nhiên, suốt vài tháng đầu, cô gặp khó khăn trong việc sắp xếp các ngày sao cho có ý nghĩa và định hướng.
Sau nhiều lần thử nghiệm, Joy đã tìm được phương pháp phù hợp. “Mỗi quý, tôi chọn ba lĩnh vực để lên lịch trình, xoay quanh sức khỏe, sở thích cá nhân và các dự án theo đuổi đam mê”, cô nói.
Quý trước, Joy tập trung vào yoga, tập ứng biến trên sân khấu và lên kế hoạch cho một sự kiện lớn về tài chính cá nhân và khởi nghiệp thông qua nền tảng CRUSH Your Money Goals.
“Dù không phải làm việc nữa, tôi vẫn muốn duy trì hoạt động huấn luyện và tổ chức sự kiện. Trước đây, tôi từng ước mình có những nguồn hỗ trợ như vậy khi còn làm trong doanh nghiệp”, cô giải thích. Joy tìm thấy niềm vui khi cố vấn cho người khác và làm điều đó vì yêu thích thay vì lợi nhuận.
Vẫn cần tới các cộng đồng
Trong thời gian đầu, Joy bị thôi thúc phải cho mọi người thấy cuộc sống nghỉ hưu tuyệt vời đến mức nào. Sau đó, cô nhận ra mình đang phụ thuộc vào sự công nhận của người khác để cảm thấy mình đã lựa chọn đúng. Joy đã viết nhật ký và trị liệu tâm lý để vượt qua cảm giác này.
Cô cũng phải xác định lại cộng đồng mà mình muốn gắn bó trong giai đoạn mới. Vì đã nghỉ việc, Joy không còn đồng nghiệp. Phần lớn bạn bè đồng trang lứa cũng không ở cùng giai đoạn cuộc sống như cô.
“Điều đó cũng chẳng sao cả, nhưng đôi khi có thể khiến người ta thấy cô đơn. Vì thế, tôi tập trung nhiều hơn vào việc gặp gỡ mọi người và xây dựng tình bạn thông qua các sở thích cá nhân như hài kịch, yoga, thể thao và âm nhạc”, cô nhớ lại.
“Tôi từng tự hỏi liệu nghỉ hưu có khiến cuộc sống trở nên nhàm chán hay không. Hóa ra, vấn đề lại ngược lại”, Joy nói. Cô nhận ra mình có quá nhiều điều muốn làm, từ ca hát, chơi pickleball, bóng chuyền đến đi du lịch. Joy cũng là một người hâm mộ K-pop cuồng nhiệt.
“Dù cũng tốn kém, tôi đã đưa ra một quyết định mà chính mình cũng không ngờ tới. Thay vì lo sợ khi chi tiền cho những điều mang lại niềm vui, tôi quyết định tận hưởng chúng”, cô nói.
Joy đi xem BTS khi nhóm nhạc Hàn Quốc này lưu diễn. Cô cũng tham dự thêm một vài buổi hòa nhạc khác và nói “có” với những trải nghiệm khiến cuộc sống của mình trở nên trọn vẹn hơn, dù năm sau phải điều chỉnh ngân sách.
“Tôi quyết định cho phép bản thân tận hưởng khoảng thời gian mà mình đã nỗ lực rất nhiều để có được. Lần đầu tiên trong 20 năm, từ khi bắt đầu đi làm, tôi mới có thể thực sự làm được điều đó”, cô nói.
SMIC, nhà sản xuất chip lớn nhất Trung Quốc, công bố doanh thu năm 2025 tăng 16% so với 2024, đạt kỷ lục 9,3 tỷ USD. Theo ước tính của các nhà phân tích LSEG, doanh thu năm nay có thể vượt 11 tỷ USD.
Nhà sản xuất chip nội địa khác là Hua Hong cũng báo cáo doanh thu kỷ lục quý IV/2025, đạt 659,9 triệu USD. Hay Moore Threads, công ty đặt mục tiêu việc cạnh tranh với Nvidia, dự báo doanh thu năm 2025 khoảng 1,45-1,52 tỷ nhân dân tệ (209,8-219,9 triệu USD), tăng từ 231% đến 247% so với 2024.
Giới phân tích chỉ ra nhiều yếu tố giúp ngành sản xuất chip Trung Quốc ăn nên làm ra. Theo Paul Triolo, chuyên gia tại Albright Stonebridge Group, sự phát triển của xe điện và hạ tầng liên quan đã hỗ trợ tiêu thụ cho các loại chip ít phổ thông. Trong khi, nhu cầu chip tiên tiến "tăng vọt nhờ AI".
Đồng thời, các biện pháp hạn chế của Mỹ nhằm cắt đứt Trung Quốc khỏi các công nghệ then chốt, đã thúc đẩy nỗ lực tự chủ, tạo cơ hội cho ngành bán dẫn nội địa. Trong đó, việc hạn chế xuất khẩu chip Nvidia khiến Bắc Kinh khuyến khích doanh nghiệp mua các giải pháp nội địa để thay thế.
"Dù Trung Quốc chưa dẫn đầu về hiệu năng GPU đỉnh cao, các giải pháp nội địa này đang lấp đầy 'khoảng trống điện toán' trong nước và thúc đẩy doanh thu kỷ lục", Parv Sharma, nhà phân tích cấp cao tại Counterpoint Research, bình luận.
Lĩnh vực sản xuất chip nhớ Trung Quốc cũng hưởng lợi. Chip nhớ là thành phần quan trọng cho trung tâm dữ liệu AI và thiết bị điện tử tiêu dùng. Chúng đang khan hiếm trên toàn cầu, khiến doanh thu tăng chưa từng có.
ChangXin Memory Technologies (CXMT), một trong những nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu Trung Quốc, chứng kiến doanh thu tăng 130%, lên hơn 55 tỷ nhân dân tệ (8 tỷ USD). Thị trường bộ nhớ băng thông cao (HBM) thế giới bị chi phối bởi ba nhà sản xuất là Samsung, SK Hynix và Micron.
Các hạn chế xuất khẩu HBM sang Trung Quốc đã tạo cơ hội cho CXMT, dù công nghệ của họ chưa bằng các nhà sản xuất hàng đầu, theo Phelix Lee, nhà phân tích cổ phiếu cấp cao tại Morningstar. "CXMT đang trở thành lựa chọn thay thế nội địa duy nhất", ông nói.
Theo Triolo của Albright Stonebridge Group, chuyên môn thu được từ sản xuất chip nhớ có thể dẫn đến những tiến bộ trong các loại chip khác như GPU. "Tất cả các nhà máy sản xuất chip nhớ ở Trung Quốc hiện đều là nơi ươm mầm công nghệ xử lý tiên tiến theo những cách không thể tưởng tượng được, cả trước khi các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ có hiệu lực vào tháng 10/2022", ông nói.
Ghi nhận doanh thu kỷ lục nhưng ngành bán dẫn Trung Quốc còn đối diện thách thức. Công ty nước này chưa theo kịp năng lực công nghệ so với các đối thủ ở Mỹ, Hàn Quốc, châu Âu và Đài Loan. SMIC và Hua Hong vẫn không thể sản xuất các chip tiên tiến nhất thế giới với quy mô lớn như TSMC vì không thể tiếp cận các công cụ tiên tiến nhất do ASML sản xuất tại Hà Lan.
Theo ông Triolo, các công ty bán dẫn Trung Quốc chịu áp lực lớn từ các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ. Những giải pháp nội địa thay thế ngày càng phổ biến ở nhiều lĩnh vực nhỏ, nhưng không phải trên diện rộng.
"Trung Quốc là quốc gia duy nhất đang cố gắng tái tạo phần lớn chuỗi cung ứng bán dẫn và điều này đương nhiên là khá thách thức, sẽ cần nhiều thời gian hơn để vượt qua các biện pháp kiểm soát của Mỹ trong các lĩnh vực trọng yếu", ông nói.
Đây được xem là bước đi tiên phong trong triển khai mô hình hợp tác công - tư cho đầu tư đổi mới sáng tạo theo Nghị định 264 của Chính Phủ.
Ông Trần Trọng Tuyên, Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, cho biết như trên tại Diễn đàn đối thoại cấp cao Venture Forum 2026 với chủ đề "Bức tranh M&A Việt Nam: Những động lực dẫn dắt làn sóng mới".
Diễn đàn do Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM phối hợp cùng Công ty cổ phần Quỹ đầu tư mạo hiểm VinVentures, Lotte Ventures và Impact Square tổ chức hôm nay, 12-6.
Phát biểu tại diễn đàn, ông Trần Trọng Tuyên cho biết diễn đàn được tổ chức trong bối cảnh Việt Nam nói chung và TP.HCM nói riêng đang bước vào giai đoạn phát triển mới: triển khai các định hướng chiến lược về phát triển kinh tế dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát huy mạnh mẽ vai trò của khu vực kinh tế tư nhân.
Đặc biệt, năm 2026 là năm đầu tiên TP.HCM triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố nhiệm kỳ 2025-2030 và Nghị quyết số 09 của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển TP.HCM trong kỷ nguyên mới.
TP.HCM đã đưa Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo vào vận hành tại cơ sở mới, đóng vai trò là điểm kết nối của hệ sinh thái khởi nghiệp trong và ngoài nước. Đồng thời, Trung tâm Tài chính Quốc tế TP.HCM cũng được ra mắt nhằm thúc đẩy liên kết dòng vốn toàn cầu với các doanh nghiệp công nghệ và khởi nghiệp sáng tạo.
Theo ông Tuyên, các cơ chế mới như sandbox cho công nghệ tài chính, chính sách thu hút chuyên gia quốc tế và các mô hình đầu tư mạo hiểm có kiểm soát rủi ro đang từng bước được hoàn thiện, tạo nền tảng cho việc phát triển các ngành công nghệ chiến lược.
Cùng với đó, hàng loạt chính sách hỗ trợ cũng đang được xây dựng nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2030.
Ở góc độ thị trường vốn, ông Tuyên nhấn mạnh để chuyển hóa tiềm năng đổi mới sáng tạo thành các doanh nghiệp có quy mô lớn và năng lực cạnh tranh toàn cầu, nguồn vốn vẫn là yếu tố then chốt.
Do đó, TP.HCM đang ưu tiên thúc đẩy phát triển thị trường vốn cho đổi mới sáng tạo, khuyến khích đầu tư mạo hiểm, đầu tư tăng trưởng và hoạt động M&A, đặc biệt trong các lĩnh vực như công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và các ngành công nghiệp tương lai.
Chia sẻ tại diễn đàn, bà Lê Hàn Tuệ Lâm - giám đốc điều hành VinVentures (Vingroup) cho rằng thị trường M&A Việt Nam đang đứng trước một điểm đảo chiều với nhiều tín hiệu tài chính tích cực.
Một điểm đáng chú ý khác là năm 2026 đánh dấu lần đầu tiên thị trường ghi nhận sự hội tụ của ba nguồn cung lớn cùng lúc: thoái vốn doanh nghiệp nhà nước, ước hơn 2 tỉ USD, áp lực thoái vốn từ các quỹ đầu tư tư nhân (khoảng 3,5 tỉ USD) và chu kỳ M&A của các startup quy mô lớn như Highlands, Golden Gate hay Long Châu (khoảng 1,8 tỉ USD).
Theo bà Lâm, sự kiện nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên nhóm Emerging Markets của FTSE dự kiến diễn ra vào ngày 21-9 tới sẽ đóng vai trò then chốt trong việc kích hoạt chu kỳ M&A mới. Việc nâng hạng không chỉ cải thiện thanh khoản mà còn giúp định giá IPO ổn định hơn, qua đó mở ra lối thoát thực chất cho các quỹ đầu tư và thu hút dòng vốn ngoại quay trở lại.
"Với những nền tảng này, chúng tôi dự báo quy mô thị trường M&A Việt Nam đến năm 2030 có thể đạt mức 14-16 tỉ USD", bà Lâm nhận định.
Tại phiên thảo luận "Chiến lược khác biệt, cùng điểm đến: Vì sao các tập đoàn châu Á đang đẩy mạnh M&A tại Việt Nam", khi được hỏi lĩnh vực nào sẽ thu hút dòng vốn mạnh mẽ nhất trong thời gian tới, ông Maxx Tsai - giám đốc Đầu tư Chiến lược doanh nghiệp và M&A, Advantech (Đài Loan) khẳng định tương lai của Việt Nam nằm ở IoT, AI và bán dẫn. Nhìn vào lịch sử dòng vốn tại Trung Quốc (trước 2010 tập trung vào tiêu dùng/internet, sau 2018 dồn toàn lực cho công nghệ lõi), Việt Nam đang đi trên một quỹ đạo tương tự.
Sự xuất hiện của các trung tâm R&D từ Nvidia, Intel, MediaTek cùng với nền tảng kỹ sư chất lượng cao sẽ biến Việt Nam thành điểm nóng của các thương vụ M&A công nghệ trong 5-10 năm tới.
Ông Junsung Bae - giám đốc điều hành khối đầu tư, Lotte Ventures cho rằng tiềm năng to lớn từ nhân khẩu học trẻ của Việt Nam, tạo đà cho các startup mảng thương mại.
Quan trọng hơn, trong lĩnh vực sản xuất, dòng vốn sẽ không ưu tiên các nhà xưởng gia công thành phẩm, mà nhắm đến các startup nắm giữ công nghệ lõi về linh kiện. Sự kết hợp giữa công nghệ đặc thù và lực lượng lao động cạnh tranh sẽ tạo ra sức hút M&A cực lớn.
Trong tài liệu chuẩn bị cho phiên họp cổ đông thường niên vào cuối tháng 6, ban lãnh đạo Công ty cổ phần Dịch vụ Du lịch Phú Thọ (Phú Thọ Tourist - DSP) cho biết tổng doanh thu của Công viên văn hóa Đầm Sen (còn được biết tới là Đầm Sen khô) đạt hơn 134 tỷ đồng trong năm ngoái. Mức này giảm gần 17% so với năm 2024 và chỉ hoàn thành 80% so với kế hoạch được giao.
Trong đó, bộ phận bán vé trò chơi - nguồn thu chủ lực của công viên này - có hơn 303.900 khách, bằng 78% so với cùng kỳ.
Ban lãnh đạo DSP đưa ra nhiều lý giải về việc không hoàn thành kế hoạch kinh doanh. Áp lực cạnh tranh từ các sản phẩm ngoài ngành là yếu tố đầu tiên được nhắc đến.
Theo chủ quản Đầm Sen, họ đang chịu sự cạnh tranh bởi các trung tâm thương mại lớn ở TP HCM. Họ đánh giá mô hình trung tâm mua sắm - giải trí - ẩm thực phát triển mạnh, đang trở thành lựa chọn thay thế cho các khu vui chơi ngoài trời.
Ngoài ra, những điểm tham quan miễn phí hoặc chi phí thấp tại trung tâm thành phố cũng thu hút lượng lớn du khách như phố đi bộ Nguyễn Huệ, bến Bạch Đằng. Theo thống kê của Sở Du lịch TP HCM, khu vực trung tâm như phố đi bộ có thể thu hút hàng chục nghìn lượt người mỗi ngày vào cuối tuần và lễ hội.
"Khách nội thành có xu hướng lựa chọn hoạt động giải trí miễn phí hoặc chi phí thấp làm phân tán lượng khách đến các khu vui chơi bán vé", Phú Thọ Tourist nhận định.
Cùng với sự bùng nổ của tiêu dùng số, thế hệ khách hàng trẻ ưu tiên những trải nghiệm mới lạ, giàu cảm xúc, có câu chuyện và không gian đặc trưng như các mô hình pop-up, lễ hội theo chủ đề hoặc các sự kiện ngắn hạn. Hành vi tiêu dùng giải trí có xu hướng phân tán, làm giảm tần suất ghé thăm và khả năng quay lại nhiều lần trong năm của nhóm khách địa phương.
Ngoài các trung tâm thương mại hay điểm tham quan công cộng, công ty còn nhận thấy đang bị cạnh tranh bởi các đối thủ cùng ngành, như Suối Tiên, hay Thảo Cầm Viên Sài Gòn. Các khu du lịch, công viên này được hưởng lợi nhờ tuyến metro số 1, hay có sản phẩm "đánh trúng" nhu cầu cảm xúc của khách hàng, đặc biệt là nhóm gia đình và giới trẻ, khi phát triển các hoạt động xoay quanh yếu tố giáo dục và khơi gợi tình yêu thương động vật.
Chủ quản Đầm Sen cho hay họ còn chịu sự cạnh tranh bởi khu vui chơi ở các địa phương lân cận, như Sơn Tiên - Amazing Bay ở Đồng Nai. Công viên này tập trung vào các hoạt động giải trí có tính hiện đại, dễ thu hút giới trẻ.
Trước áp lực cạnh tranh và sự thay đổi thị hiếu của khách hàng, Phú Thọ Tourist xác định đổi mới sản phẩm và dịch vụ là một trong những trọng tâm năm nay. Họ lên kế hoạch làm "sống lại biểu tượng" Đầm Sen với khách hàng trọng tâm là GenZ, Gen Alpha và nhóm khách gia đình.
Công ty sẽ nâng cấp các trò chơi và đầu tư thêm các trò quy mô nhỏ có tính công nghệ cao như thực tế ảo (VR), các trò chơi vận động kết hợp giáo dục về môi trường (eco-adventure)... kết hợp tổ chức các show diễn định kỳ cuối tuần, ẩm thực phố đêm kết hợp âm nhạc. Công tác cải tạo cảnh quan và các điểm check-in cũng sẽ được chú trọng.
Các điểm nghẽn như việc xin quyền sử dụng đất, quy hoạch 1/500 cho Đầm Sen... cũng sẽ được ban lãnh đạo giải quyết trong năm nay. Theo ban lãnh đạo, đây là khó khăn lớn nhất khiến họ chưa thể đầu tư xây dựng các hạng mục quy mô lớn.
