Trước tình hình thời tiết thay đổi liên tục, cộng thêm các yếu tố bệnh nền của nhiều người lớn tuổi, các bác sĩ khuyên người dân không nên chủ quan với các biểu hiện khô hoặc ngứa da.
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Đoàn Văn Lợi Em, Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Da Liễu TP.HCM, ban đêm cơn ngứa rõ hơn thường do 2 nguyên nhân chính:
Về mặt sinh lý: Nồng độ cortisol máu (một chất kháng viêm tự nhiên) giảm xuống. Đồng thời, hàng rào bảo vệ da hoạt động kém ổn định hơn, mạch máu giãn nở làm nhiệt độ bề mặt da tăng, khiến da dễ mất nước. Khi da trở nên khô hơn, nguy cơ kích ứng và cảm giác ngứa cũng tăng lên, đặc biệt ở người cao tuổi.
Về mặt tâm lý: Ban đêm yên tĩnh và ít yếu tố gây xao nhãng khiến người bệnh tập trung nhiều hơn vào cảm giác ngứa, nên cơn ngứa thường được cảm nhận rõ và khó chịu hơn ban ngày.
Bác sĩ Chu Thị Dung, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM – cơ sở 3 cho biết thêm, không phải cơn ngứa nào cũng đơn giản là khô da. Ngứa kéo dài, ngứa toàn thân hoặc ngứa không tìm thấy tổn thương da rõ ràng có thể liên quan đến nhiều bệnh lý như bệnh gan mật, bệnh thận, tiểu đường, rối loạn tuyến giáp, thiếu máu thiếu sắt, bệnh lý huyết học hoặc một số rối loạn toàn thân khác. Các dấu hiệu cần lưu ý và đi khám gồm:
Một bệnh nhân nam (70 tuổi) đến khám tại Bệnh viện Da Liễu TP.HCM với vết loét nhiễm trùng, rỉ dịch nặng ở má phải. Ban đầu chỉ là một nốt sần nhỏ hơi ngứa, nhưng bệnh nhân đã tự đắp thuốc lá và bôi corticoid liên tục suốt 3 tháng thay vì đi khám. Khi nhập viện, vùng tổn thương viêm nhiễm đã nghiêm trọng, không thể xác định ranh giới khối u nên phải điều trị kháng sinh trước khi sinh thiết.
Kết quả xác định là ung thư da. Việc tự điều trị đã làm lỡ thời điểm can thiệp tối ưu, khiến khối u xâm lấn sâu hơn, phải phẫu thuật rộng hơn và để lại di chứng thẩm mỹ nặng nề.
“Trong bối cảnh nắng nóng cực đoan do biến đổi khí hậu, ung thư da ở người lớn tuổi tại Việt Nam có xu hướng gia tăng. Đáng lo ngại là nhiều người thường chủ quan, đi khám muộn khi tổn thương đã ăn sâu hoặc di căn, gây khó khăn cho việc điều trị. Việc tự ý bôi corticoid hoặc đắp lá dân gian lên các nốt ngứa, nốt lạ càng làm ‘lu mờ’ hoặc biến đổi hoàn toàn tổn thương nguyên phát, khiến bệnh nặng hơn và gây khó khăn trong chẩn đoán”, bác sĩ Lợi Em cho hay.
Ngoài ra, bác sĩ Dung nhấn mạnh, người bệnh không nên tự sắc uống các bài thuốc truyền miệng, không tự đắp lá lên vùng da trầy xước, rỉ dịch, nghi nhiễm trùng, nghi nấm lan rộng, vết loét lâu lành hoặc nốt lạ chưa được chẩn đoán. Với người đang dùng thuốc điều trị tăng huyết áp, tiểu đường, bệnh tim mạch, bệnh gan, bệnh thận hoặc thuốc chống đông, việc dùng thêm thuốc thảo dược càng cần được bác sĩ xem xét để tránh tương tác và tác dụng không mong muốn.
Lúc này, rạng sáng 5/4, chuyến bay của hãng hàng không Nhật Bản từ TP HCM đi Tokyo, còn khoảng 30 phút nữa là hạ cánh sân bay Haneda. Hệ thống loa trên máy bay vang lên bằng ba ngôn ngữ (Anh, Nhật, Việt), tìm kiếm bác sĩ hỗ trợ hành khách gặp sự cố y tế.
Bác sĩ Tiến, công tác tại Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ, có mặt trên chuyến bay, kể vừa dùng xong bữa ăn và đang định nghỉ ngơi thì nghe thông báo. Anh lập tức tiến về nơi một phụ nữ đang ngất xỉu được tổ bay đặt nằm nghiêng trên sàn. Sắc mặt bệnh nhân nhợt nhạt, gọi hỏi hoàn toàn không đáp ứng.
Chồng và con trai bệnh nhân đi cùng cho biết bà không có tiền sử đái tháo đường (nguyên nhân dễ dẫn đến hạ đường huyết), không tăng huyết áp, chưa từng bị ngất trước đó. Bác sĩ yêu cầu tiếp viên mang máy đo huyết áp tới, kiểm tra chỉ số của bệnh nhân 70/40 mmHg - mức tụt huyết áp rất sâu.
"Đây là mức huyết áp nguy hiểm", bác sĩ Tiến cho biết, một ngày sau sự việc. Mức huyết áp này có thể gây rối loạn nhịp tim, giảm tưới máu đến các cơ quan trọng yếu như não, tim, thận, dẫn đến những biến chứng khó hồi phục như nhồi máu não hoặc nhồi máu cơ tim.
Trong điều kiện hạn chế trên không, không thể xác định ngay nguyên nhân bệnh nhân tụt huyết áp. Bác sĩ quyết định ưu tiên dùng dung dịch đẳng trương theo các khuyến cáo cấp cứu, cho đến khi tìm được nguyên nhân hoặc đủ phương tiện có thể chẩn đoán chính xác nguyên nhân.
Trong vali cấp cứu y tế (doctor kit) của tổ bay có dung dịch truyền đẳng trương (Normal Saline) và kim luồn. Bác sĩ quyết định thiết lập đường truyền tĩnh mạch ngay tại chỗ cho bệnh nhân.
Chuyên ngành chính là chấn thương chỉnh hình, bác sĩ Tiến cho biết những thao tác như đặt đường truyền tĩnh mạch thường xuyên thực hiện thời học bác sĩ nội trú song đã khá lâu anh không đụng đến. Trong khi đó không gian chật hẹp của khoang cabin, máy bay đang giảm độ cao, hơi rung lắc cùng ánh mắt dõi theo của nhiều hành khách xung quanh càng tạo thêm áp lực.
"Lúc đó tôi thực sự có chút lo vì mình không làm việc này hằng ngày, nhưng trong tình huống khẩn cấp, không có nhiều thời gian để chần chừ", bác sĩ Tiến nói với VnExpress, ngày 6/5.
May mắn, thao tác diễn ra trơn tru, kim được đâm vào đúng vị trí và dòng dịch truyền bắt đầu chảy đều. Để cả tổ bay, gồm một tiếp viên người Việt và các tiếp viên người Nhật, có thể phối hợp nhịp nhàng, bác sĩ Tiến chủ động trao đổi hoàn toàn bằng tiếng Anh trong suốt quá trình cấp cứu.
Khoảng 10 phút sau, khi chai dịch vơi đi một nửa, huyết áp dần cải thiện, người phụ nữ tỉnh táo trở lại và có thể nói chuyện. Trong suốt thời gian còn lại của chuyến bay, tổ tiếp viên liên tục đo huyết áp bệnh nhân mỗi 5 phút và ghi nhận các chỉ số tăng dần.
Khi máy bay đáp xuống sân bay Haneda, toàn bộ hành khách được yêu cầu nán lại cabin để đội cấp cứu mặt đất gồm 8-10 người lên tiếp cận bệnh nhân. Bác sĩ Tiến trực tiếp bàn giao tình trạng bệnh nhân cùng các bước đã xử trí cho đội y tế địa phương.
Bác sĩ Tiến sau đó tiếp tục chuyến bay nội địa đến Toyama để tham gia khóa học chuyên sâu về cột sống kéo dài ba tháng. Trước đó, anh học ở Nhật 6 tháng tại tỉnh Yamagata. Anh cũng tham gia nhiều khóa học tại Thụy Sĩ, Đài Loan...
Nhìn lại sự việc, bác sĩ Tiến coi đây là một trải nghiệm khó quên. Quá trình diễn ra chớp nhoáng rồi nhanh chóng trở lại bình thường, nhưng cảm giác xử trí một ca cấp cứu giữa không trung, ở độ cao 10.000 m, là điều anh chưa từng trải qua.
Chuyên gia Moon cho biết nước chanh chứa axit citric, một hợp chất có thể làm mòn men răng nếu sử dụng thường xuyên trong thời gian dài. Trong khi đó, các loại thực phẩm nhiều đường như kẹo, bánh ngọt và nước ngọt có ga lại làm tăng nguy cơ sâu răng. Không chỉ vậy, tiêu thụ nhiều đường còn thúc đẩy phản ứng viêm trong cơ thể, làm gia tăng các chỉ số viêm và có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe đường ruột. Vì thế, ăn đồ ngọt cùng với nước chanh không chỉ gây hại cho răng miệng mà còn có thể làm giảm những lợi ích chống viêm vốn có của loại thức uống này, theo trang tin sức khỏe Verywell Health.
Nước chanh có tính axit có thể làm trầm trọng thêm chứng trào ngược axit. Các sản phẩm sữa nhiều chất béo cũng gây ra chứng ợ nóng ở những người bị trào ngược axit. Chuyên gia khuyến cáo nên chọn sữa chua và phô mai không béo hoặc ít béo khi uống nước chanh.
Những thực phẩm chế biến sẵn có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày, gây viêm đường ruột và làm tăng nguy cơ trào ngược axit. Do chanh chứa lượng lớn axit citric, sự kết hợp này có thể dẫn đến chứng ợ nóng và khó tiêu.
Các món chiên rán như gà rán, khoai tây chiên thường chứa nhiều chất béo nên tiêu hóa chậm, dễ gây đầy bụng. Loại thực phẩm này cũng có thể thúc đẩy phản ứng viêm và làm tổn thương các tế bào niêm mạc ruột. Bên cạnh đó, chúng kích thích cơ thể tiết muối mật và hoóc môn cholecystokinin, từ đó làm tăng nguy cơ trào ngược axit, ợ nóng và khó tiêu. Vì vậy, các chuyên gia khuyến cáo không nên dùng nước chanh cùng những món chiên rán để tránh làm hệ tiêu hóa thêm khó chịu.
Thức ăn cay có thể làm trầm trọng thêm chứng trào ngược axit và các triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày thực quản. Người mắc tình trạng này không nên kết hợp thức ăn cay với nước chanh.
Chuyên gia Moon cho biết để tận dụng tối đa lợi ích của nước chanh, nên uống vào buổi sáng hoặc trong bữa ăn, chỉ thêm một chút mật ong, không nên thêm nhiều đường. Nên kết hợp với trái cây, rau quả, ngũ cốc nguyên hạt, sản phẩm sữa ít béo, protein nạc và các loại đậu.
Sau khi uống nước chanh nên súc miệng bằng nước lọc để bảo vệ men răng. Người bị trào ngược axit cũng nên tránh uống nước chanh vào ban đêm để hạn chế chứng ợ nóng khi đi ngủ.
Chương trình "Mặt trời Hy vọng" sẽ hỗ trợ các bệnh nhi từ 0 đến dưới 18 tuổi, thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo hoặc có xác nhận hoàn cảnh khó khăn của địa phương. Tổng giá trị tài trợ dự kiến 400 triệu đồng trong năm 2026.
"Chúng tôi mong muốn góp một phần nhỏ thêm cơ hội điều trị cho các em, bởi khi nhiều bàn tay cùng chung lại, những điều tưởng chừng mong manh sẽ có thêm hy vọng", bà Nguyễn Xuân Tú, Giám đốc điều hành Quỹ Hy Vọng, cho biết tại lễ Ký kết thỏa thuận hợp tác với Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, chiều 16/4.
Chương trình ưu tiên bệnh nhi ung thư, trẻ em dân tộc thiểu số vùng cao. Mức hỗ trợ chi phí điều trị sau khi trừ các khoản do bảo hiểm y tế và các nguồn khác chi trả (nếu có) áp dụng tối đa 30 triệu đồng cho các ca điều trị thông thường và tối đa 100 triệu đồng đối với các trường hợp phẫu thuật, ghép tế bào gốc hoặc ghép tạng. Trong các trường hợp đặc biệt, mức hỗ trợ có thể được điều chỉnh dựa trên thực tế và sự thống nhất của hai bên. Mỗi bệnh nhân có thể được hỗ trợ tối đa hai lần mỗi năm, mỗi lần cách nhau tối thiểu 6 tháng.
Các chi phí được thanh toán bao gồm khám bệnh, giường bệnh, xét nghiệm, thuốc, vật tư y tế, dịch truyền, thủ thuật và phẫu thuật theo mức giá niêm yết công khai tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội.
PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, cho biết nhiều em bé gia cảnh khó khăn nhận được sự hỗ trợ của Quỹ. Bệnh viện mong muốn các hoạt động thiện nguyện đến được tận tay người bệnh, để người bệnh được hưởng lợi, mục tiêu vì bệnh nhân thông qua cầu nối Quỹ hy vọng.
Bệnh viện Đại học Y Hà Nội là một trong 15 bệnh viện đối tác trong chương trình "Mặt trời Hy vọng", bên cạnh các bệnh viện Nhi Trung ương, Việt Đức, Trung ương Huế, Nhi đồng 1, Nhi đồng 2...
Cùng dịp này, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội ký kết hợp tác với Quỹ tầm vóc Việt, Quỹ Chạm Yêu thương để hỗ trợ bệnh nhi.
Tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, nhiều gia đình có hoàn cảnh khó khăn đối mặt với gánh nặng tài chính rất lớn khi con mắc bệnh hiểm nghèo. Như bé Lò Quỳnh Giang 14 tuổi, Sơn La, là bệnh nhi đầu tiên được chương trình "Mặt trời Hy vọng" hỗ trợ 50 triệu đồng.
Bé bị xuất huyết não do dị dạng mạch máu não, chuyển xuống Hà Nội trong tình trạng nguy kịch cuối năm 2025. Chi phí can thiệp nút mạch và phẫu thuật với chi phí vượt xa khả năng chi trả của gia đình.
Triển khai từ tháng 3/2021, "Mặt trời Hy vọng" là sáng kiến hợp tác giữa Quỹ Hy Vọng và chương trình "Ông Mặt trời", hướng tới mục tiêu hỗ trợ chi phí điều trị cho trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo. Đến nay, chương trình đã hỗ trợ hơn 2.800 bệnh nhi trên cả nước, với tổng số tiền tài trợ là 61 tỷ đồng.
Trong năm 2026, chương trình đặt mục tiêu tiếp tục đồng hành cùng 1.000 bệnh nhi, trở thành điểm tựa tài chính và tinh thần cho các gia đình trong hành trình chữa bệnh.
Quỹ Hy vọng được vận hành bởi báo VnExpress và tập đoàn FPT, hoạt động 10 năm nay. Quỹ hỗ trợ xây trường học, thư viện, cầu đường... cho nhiều địa phương; giúp đỡ chi phí điều trị và phẫu thuật cho bệnh nhi hoàn cảnh khó khăn.
