Facebook đã gặp sự cố diện rộng vào tối 12-6, ảnh hưởng trên cả trang web và ứng dụng trên điện thoại.
Facebook Messenger cũng không thể truy cập.
Từ khoảng 20h40 tối, hàng loạt người dùng tại Việt Nam phản ánh tình trạng các nền tảng mạng xã hội của Meta như Facebook, Messenger và Instagram đồng loạt gặp sự cố nghiêm trọng trên cả phiên bản di động lẫn máy tính.
Anh Minh Khôi (TP.HCM) cho biết khi đang nhắn tin trao đổi công việc với đối tác qua Messenger thì ứng dụng bất ngờ báo mất kết nối. “Tôi chuyển sang ứng dụng Facebook để kiểm tra thì bảng tin trống trơn, liên tục hiện thông báo lỗi hệ thống ‘Query Error’. Ban đầu tôi cứ ngỡ mạng Wi Fi nhà mình có vấn đề hoặc tài khoản bị hack, nhưng khi gọi điện hỏi đồng nghiệp thì ai cũng bị tình trạng tương tự”, anh Khôi chia sẻ.
Ghi nhận thực tế cho thấy, sự cố diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau tùy tài khoản. Nhiều người dùng bị ứng dụng tự động đăng xuất và báo “phiên làm việc đã hết hạn”. Khi cố gắng đăng nhập lại, hệ thống liên tục báo sai mật khẩu hoặc không thể thiết lập kết nối đến máy chủ.
Đối với các tài khoản chưa bị “văng”, phần News Feed (bảng tin) của Facebook và Instagram chỉ hiển thị khung chờ trống, hoàn toàn không thể làm mới hay tải các bài đăng mới. Trong khi đó, tin nhắn gửi đi trên Messenger chỉ hiển thị trạng thái “Đang gửi” (Sending) rồi báo lỗi thất bại.
Theo số liệu từ trang DownDetector – chuyên trang theo dõi tình trạng hoạt động của các dịch vụ trực tuyến, lượng báo cáo sự cố liên quan đến các nền tảng của Meta đã tăng vọt theo đường thẳng đứng kể từ sau 20h40 tối nay. Chỉ trong vòng chưa đầy một tiếng, số lượt báo lỗi từ người dùng toàn cầu đã vượt mốc 40.000 và tiếp tục tăng mạnh.
Không chỉ tại Việt Nam, người dùng tại nhiều quốc gia trong khu vực như Thái Lan, Philippines cũng như tại Mỹ và Anh đều ghi nhận tình trạng gián đoạn liên lạc tương tự. Do lượng người truy cập dồn dập vào cùng một thời điểm để kiểm tra, ngay cả trang DownDetector và một số hệ thống theo dõi lỗi cũng bị nghẽn mạng cục bộ.
Đến 21h30 tối cùng ngày, phía Tập đoàn Meta vẫn chưa đưa ra thông báo chính thức nào về nguyên nhân cốt lõi hay thời gian dự kiến khắc phục xong sự cố.
Các chuyên gia công nghệ tại Việt Nam khuyến cáo người dùng gặp lỗi tuyệt đối không nên hoang mang thực hiện các thao tác đổi mật khẩu liên tục hoặc xóa app cài lại, tránh tình trạng tài khoản bị khóa do hệ thống ghi nhận yêu cầu spam. Thay vào đó, người dùng nên chuyển sang các phương thức liên lạc dự phòng khác như Zalo, Telegram, Viber hoặc SMS trong thời gian chờ đợi Meta vá lỗi hệ thống.
Trong bài báo trên tạp chí Earth's Future giữa tháng 5, các nhà nghiên cứu bày tỏ lo ngại về tác động từ carbon đen khi phóng vệ tinh lên quỹ đạo Trái Đất. Từ khi kỷ nguyên siêu chòm vệ tinh bắt đầu năm 2020, nồng độ ô nhiễm không khí ở độ cao lớn từ những vụ phóng và hồi quyển vệ tinh tăng đáng kể. Theo Eloise Marais, giáo sư hóa học khí quyển và chất lượng không khí tại Đại học College London, tình trạng ô nhiễm này có thể biến đổi khí hậu Trái Đất trong tương lai.
"Ô nhiễm từ ngành công nghiệp vũ trụ giống một thí nghiệm địa kỹ thuật quy mô nhỏ không được kiểm soát, có thể gây ra nhiều hậu quả môi trường nghiêm trọng không thể lường trước", Marais nhận định.
Marais và cộng sự đang nghiên cứu tác động của ô nhiễm không khí liên quan đến vệ tinh. Họ tính toán, vào năm 2029, ô nhiễm không khí từ các vụ phóng vệ tinh thuộc siêu chòm như Starlink, Amazon Leo hoặc dự án Guowang và Quianfan của Trung Quốc sẽ chiếm hơn 40% tổng mức ô nhiễm do ngành công nghiệp vũ trụ tạo ra.
Theo Space, siêu chòm vệ tinh thường dùng để truyền Internet đến người dùng ở các khu vực xa xôi từ không gian gần Trái Đất đang trở thành một xu hướng phát triển nhanh chóng. Do sử dụng những vệ tinh tuổi thọ hạn chế, cần thay thế sau khoảng 5 năm bằng công nghệ hiện đại và mạnh mẽ hơn, siêu chòm đòi hỏi phóng và hồi quyển vệ tinh thường xuyên hơn so với nhiệm vụ dài hạn, dẫn tới ô nhiễm không khí nặng hơn ở tầng trên của khí quyển Trái Đất.
Marais giải thích, phần lớn vụ phóng siêu chòm ngày nay đốt nhiên liệu kerosine do dựa vào tên lửa đẩy Falcon 9, sản sinh carbon đen. Carbon đen giải phóng vào tầng cao hơn của khí quyển và tồn tại ở đó 2,5-3 năm, vì vậy, có tác động khí hậu lớn gấp 540 lần so với carbon đen từ nguồn trên mặt đất như tàu thuyền, ôtô và nhà máy điện. Carbon đen là một thành phần của vật chất dạng hạt, có hiệu suất hấp thụ nhiệt cao, hình thành thông qua quá trình đốt cháy không hoàn toàn nhiên liệu hóa thạch, sinh khối và nhiên liệu sinh học, sau đó xâm nhập vào không khí dưới dạng hạt mịn (PM2.5).
Nhóm nghiên cứu ước tính tác động của ô nhiễm không khí từ các vụ phóng tên lửa bằng cách tính toán lượng ô nhiễm có khả năng phát sinh từ hoạt động phóng và hồi quyển vệ tinh trong một khoảng thời gian nhất định. Trong khi phóng vệ tinh chủ yếu tạo ra carbon đen, có khả năng làm ấm tầng thượng quyển, quá trình hồi quyển tạo ra oxit nhôm có thể phá hủy tầng ozone. Các nhà nghiên cứu sau đó chạy mô hình khí hậu cho thấy tác động dự kiến của chất ô nhiễm đối với Trái Đất.
Theo Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA), có hơn 15.000 vệ tinh đang hoạt động quay quanh hành tinh, lớn gấp ba lần so với năm 2020. Số lượng gia tăng chủ yếu do siêu chòm Starlink của SpaceX với hơn 10.000 vệ tinh. Các đối thủ mới bao gồm Amazon LEO hoặc Guawang và Qianfan của Trung Quốc, đang trong quá trình xây dựng. Tính đến 2030, khoảng 100.000 vệ tinh có thể quay quanh Trái Đất với số lượng tăng trưởng mạnh hơn nữa trong những thập kỷ tới.
Marais cảnh báo với số vụ phóng gia tăng không kiểm soát, lượng hạt thải vào tầng thượng quyển có thể đạt nồng độ gây ảnh hưởng đến khí hậu Trái Đất. Dù đến 2029, nồng độ chất ô nhiễm từ hoạt động phóng và hồi quyển vệ tinh mới chiếm 1% lượng cần thiết để gây ra tác động địa kỹ thuật, sự tích lũy liên tục của chất ô nhiễm do triển khai vệ tinh vẫn được đánh giá đáng lo ngại.
Câu chuyện bắt đầu từ năm ngoái khi NVIDIA ra mắt RTX 5090 D cùng với RTX 5090 tiêu chuẩn. Đây là phiên bản được thiết kế riêng cho thị trường Trung Quốc nhằm đáp ứng các quy định hạn chế xuất khẩu chip hiệu suất cao của Mỹ.
Tuy nhiên, không lâu sau đó, RTX 5090 D tiếp tục bị phía Mỹ đưa vào diện kiểm soát theo các quy định mới được cập nhật.
Để thích ứng, NVIDIA giới thiệu phiên bản RTX 5090 D v2 với cấu hình tiếp tục được điều chỉnh. Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở dung lượng bộ nhớ giảm còn 24GB thay vì 32GB như phiên bản trước, đồng thời băng thông bộ nhớ cũng bị thu hẹp đáng kể. Điều này khiến khả năng đáp ứng các tác vụ AI cần dung lượng bộ nhớ lớn bị hạn chế hơn.
Theo một số báo cáo, nhiều công ty AI tại Trung Quốc đang tìm cách nâng cấp RTX 5090 D v2 bằng việc thay thế chip nhớ để tăng dung lượng bộ nhớ lên 48GB.
Tuy nhiên, nguồn tin của trang HKEPC, cho biết các nhà sản xuất bo mạch chủ tại Trung Quốc gần đây nhận được thông báo từ cơ quan hải quan rằng RTX 5090 D v2 sẽ không được phê duyệt để thông quan. Các nhà bán lẻ nhập khẩu sản phẩm này cũng sẽ không nhận được giấy phép kinh doanh.
Một số nguồn tin trong ngành cho biết hiện chưa rõ nguyên nhân cụ thể dẫn tới động thái nói trên. Trong khi đó, RTX 5090 D v2 vốn đã bị giới hạn nhiều khả năng liên quan đến AI nhằm đáp ứng các quy định kiểm soát xuất khẩu trước đó.
Một số nhận định cho rằng cơ quan quản lý Trung Quốc có thể không muốn các dòng sản phẩm bị cắt giảm cấu hình xuất hiện rộng rãi trên thị trường nội địa. Tuy nhiên, hiện chưa có xác nhận chính thức về vấn đề này.
Hàng tồn kho đi về đâu?
Do RTX 5090 D v2 được sản xuất riêng cho thị trường Trung Quốc, lượng hàng tồn kho có thể gặp khó trong việc phân phối sang các thị trường khác.
Trước đó, sàn thương mại điện tử JD.com từng xuất hiện khu vực giới thiệu các dòng “GPU phục vụ AI”, bao gồm RTX 5090 D v2. Tuy nhiên, trang này sau đó đã được gỡ xuống.
Với người dùng chơi game tại Trung Quốc, RTX 5080 hiện có thể trở thành lựa chọn cao cấp nhất còn dễ tiếp cận trên thị trường.
Dù Trung Quốc đang thúc đẩy phát triển chip đồ họa nội địa, các sản phẩm trong nước hiện vẫn gặp nhiều thách thức khi cạnh tranh với dòng RTX 50 Series mới nhất của NVIDIA. Giá các mẫu GPU NVIDIA và AMD tại thị trường này cũng đang có xu hướng tăng.
eSIM được xem như là một bước tiến lớn cho ngành công nghiệp viễn thông khi cho phép người dùng có thể tải cấu hình mạng di động vào SIM nhúng có sẵn trong thiết bị, giúp kích hoạt mà không cần phải đến cửa hàng để mua thẻ SIM vật lý. Tuy nhiên, nhiều người vẫn ủng hộ sử dụng SIM vật lý do một số nhược điểm mà eSIM gặp phải.
Một trong những điều khó chịu nhất là việc eSIM trao quyền kiểm soát hoàn toàn cho nhà mạng. Các nhà mạng có quyền phê duyệt việc chuyển đổi eSIM, cấp phép thiết bị và quyết định thiết bị nào có thể sử dụng eSIM. Điều đó khiến người dùng mất đi sự linh hoạt mà thẻ SIM vật lý mang lại khi họ có thể dễ dàng tháo lắp và chuyển đổi giữa các thiết bị.
Việc chuyển đổi giữa các thiết bị với thẻ SIM vật lý chỉ mất vài giây, trong khi chuyển đổi eSIM có thể mất vài phút và phụ thuộc vào máy chủ của nhà mạng. Trong thời gian này, người dùng có thể hoàn toàn mất kết nối mạng di động, từ đó gây ra nhiều rắc rối, đặc biệt khi cần nhận mã xác thực hai yếu tố qua tin nhắn.
Bên cạnh đó, việc dựa vào dịch vụ đám mây của nhà mạng cũng đặt ra rủi ro. Nếu nhà mạng gặp sự cố, quá trình chuyển đổi eSIM có thể bị gián đoạn. Ngược lại, việc thay thế thẻ SIM vật lý không gặp phải tình trạng này.
Ngoài ra, thẻ SIM vật lý cũng có thể dễ dàng chuyển đổi giữa nhiều loại thiết bị khác nhau, từ điện thoại đến máy tính bảng hay laptop. Đây là điều không đơn giản để thực hiện với eSIM do quy trình phức tạp và thời gian chờ đợi.
Ngay cả khi eSIM giúp việc chuyển đổi giữa các nhà mạng trở nên dễ dàng hơn, việc các nhà mạng vẫn giữ quyền kiểm soát lớn trong việc quyết định thiết bị nào được hỗ trợ khiến người dùng gặp khó khăn trong việc kết nối.
Mặc dù eSIM có thể mang lại nhiều lợi ích, nhưng đây rõ ràng không phải là giải pháp cần thiết cho tất cả mọi người. Người dùng vẫn có thể tận hưởng những lợi ích của eSIM trong khi giữ thẻ SIM vật lý, như bảo mật và khả năng sử dụng linh hoạt. Nếu không thường xuyên chuyển đổi giữa các thiết bị, eSIM có thể là lựa chọn phù hợp, nhưng nếu điện thoại gặp sự cố, người dùng có thể sẽ hối hận vì đã từ bỏ thẻ SIM vật lý.
