Trả lời câu hỏi của phóng viên Dân trí về lần đầu tiên Bộ GD&ĐT áp dụng phương pháp chấm thi môn văn bằng phương pháp Rubric, GS.TS Nguyễn Ngọc Hà, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Chất lượng, Bộ GD&ĐT, Trưởng Ban đề thi tốt nghiệp THPT 2026, cho biết đây là một trong những hoạt động nằm trong chuỗi nội dung mà Thủ tướng chỉ đạo.
Theo đó, chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ nêu rõ, làm sao chấm thi môn tự luận phải đảm bảo tính phân hóa và phân loại được học sinh, giảm sự phụ thuộc vào tính khách quan của người chấm.
Cụ thể có thể hiểu phương pháp chấm thi Rubric nghĩa là ban giám khảo có thang đánh giá để nhìn vào đó và cho điểm khi chấm thi môn ngữ văn.
“Phương pháp chấm thi này giúp giảm yếu tố chủ quan của người chấm, theo đó nếu gắn vào những tiêu chí nào, thí sinh sẽ đạt được khung điểm nhất định. Điều đó giúp công bằng hơn trong chấm thi tự luận, nhất là với những môn như ngữ văn, khó định lượng hơn so với các môn khoa học cơ bản.
Việc áp dụng phương pháp chấm này năm nay không đường đột bởi trước đó, Bộ GD&ĐT đã tập huấn, một số địa phương đã áp dụng cách thức chấm trên đây”, theo ông Hà.
Liên quan đến câu nghị luận xã hội về Steve Jobs (2 điểm) gây xôn xao trên mạng xã hội ngay sau buổi thi môn ngữ văn, với hàng trăm nghìn lượt thảo luận, tìm kiếm, ông Hà có trả lời chi tiết.
Cụ thể câu hỏi trong đề thi đưa ra: “Nước Mỹ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk,… với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới.
Từ gợi dẫn trên, với tư cách người trẻ, anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi: Làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam”?.
Theo ông Hà, câu hỏi này đã được hội đồng đề phản biện nhiều lần và cuối cùng đi đến thống nhất áp dụng cho đề thi chính thức.
Thứ nhất, đây là câu hỏi đánh giá khả năng hiểu biết, lập luận của thí sinh về một vấn đề xã hội. Đây là phần mở, mang tính đánh giá, phân loại thí sinh.
“Điểm khác biệt của đề thi năm nay là câu nghị luận xã hội chỉ có 2 điểm, thay vì 4 điểm như năm ngoái, bởi mang tính phân hóa và tính mới. Việc tính toán giảm điểm nhằm tránh những bất lợi cho thí sinh”, theo ông Hà.
Đặc biệt, từng câu, chữ trong đề đã được ban biên soạn chắt lọc kỹ. Chẳng hạn, ban đầu, nhóm tác giả cân nhắc những cụm từ như “những phát minh của”, sau đó chọn dùng cụm “với những phát minh” và đề cập đến ba người, đều là những biểu tượng về công nghệ và lãnh đạo tập đoàn lớn.
Trước băn khoăn rằng Steve Jobs cùng các nhân vật nổi tiếng người Mỹ có thể xa lạ với học sinh miền núi, ông Hà cho rằng, yếu tố vùng miền đã được tính đến, với lệnh hỏi hết sức rõ ràng, đầy đủ, khi kết hợp giữa lệnh hỏi và ngữ liệu, thí sinh có thể làm được bài, không yêu cầu học sinh phải nhớ máy móc thông tin cá nhân của Steve Jobs sinh năm bao nhiêu, sinh ra ở đâu…, do vậy câu hỏi phân loại này đủ để phân loại thí sinh.
“Bên cạnh đó, cụm từ “Steve Jobs Việt Nam” được đặt trong ngoặc kép, là hình ảnh ẩn dụ. Việc nhận biết nội dung ẩn dụ này là phần đánh giá, cho điểm thí sinh”, ông Hà cho biết.
Theo tìm hiểu của phóng viên, chấm thi bằng Rubric (hay thang đánh giá tiêu chí) là phương pháp chấm điểm dựa trên một bộ tiêu chí được định sẵn. Phương pháp này chia nhỏ yêu cầu của bài làm thành các mức độ đạt được (ví dụ: từ xuất sắc đến kém), kèm theo mô tả cụ thể cho từng mức.
Một bảng Rubric thường bao gồm:
Các tiêu chí đánh giá: Ví dụ nội dung, hình thức, kỹ năng trình bày.
Các mức độ đánh giá: Thang điểm phân loại, thường từ 4 đến 5 mức: Đạt, chưa đạt, khá, giỏi.
Mô tả chi tiết: Diễn giải rõ ràng học sinh/sinh viên cần làm gì để đạt được điểm ở từng mức độ.
Thời hạn nhận đơn kéo dài đến hết ngày 12.7 và kết quả học bổng dự kiến công bố vào đầu tháng 9 năm nay, theo Cơ quan Giáo dục New Zealand (ENZ). NZUA là gói học bổng chính phủ dành riêng cho học sinh Việt và đây là năm thứ hai chương trình được triển khai. Mỗi suất trị giá 15.000 NZD (233 triệu đồng), áp dụng cho năm học đầu tiên trong chương trình cử nhân.
Trước khi ứng tuyển, học sinh cần nhận thư mời nhập học từ một trong 6 trường ĐH ở New Zealand có tham gia chương trình. Trong đó, các ĐH Waikato, Massey và Lincoln mỗi đơn vị được phân bổ 3 suất còn ĐH Auckland, Canterbury, Otago mỗi trường 2 suất. Ngoài ra, phần lớn các ĐH nêu trên còn cho phép sinh viên Việt Nam ứng tuyển thêm học bổng riêng của trường và có thể cộng gộp giá trị các học bổng.
Phần lớn ĐH New Zealand cũng cho phép học sinh Việt nộp đơn xin nhập học ngay khi có kết quả lớp 12 mà không cần đợi tới khi có chứng nhận tốt nghiệp THPT, hoặc ngay khi có điểm dự đoán IB hay A-level mà không cần phải đợi kết quả chính thức. Điều này giúp các bạn thuận tiện hơn khi xin thư mời nhập học.
Ngoài thư mời nhập học, ứng viên cần nộp thêm bảng điểm, chứng chỉ tiếng Anh đồng thời quay một video 90 giây để thể hiện bản sắc, sự sáng tạo và năng lực cá nhân. Trong đó yêu cầu tiếng Anh được điều chỉnh linh hoạt hơn, khi ứng viên cần đạt trình độ tiếng Anh tương đương IELTS 7.0 là được, không bắt buộc đạt mức điểm tối thiểu nhất định ở từng kỹ năng.
"Chúng tôi luôn chủ động điều chỉnh quy trình ứng tuyển để NZUA trở nên gần gũi và thực tế hơn với học sinh Việt. Sự tham gia tích cực của các trường ĐH với cơ chế học bổng kép thể hiện rõ mong muốn của New Zealand trong việc chào đón những học sinh Việt tài giỏi", ông Ben Burrowes, Giám đốc khu vực châu Á của ENZ, nhấn mạnh.
Cũng theo ENZ, sinh viên du học tại New Zealand theo học bổng chính phủ NZUA sẽ được hưởng đầy đủ các quyền lợi làm việc trong thời gian học và sau khi tốt nghiệp. Cụ thể, sinh viên được làm thêm 25 giờ/tuần trong kỳ học và toàn thời gian trong kỳ nghỉ, tạo điều kiện để các có thêm trải nghiệm thực tế và trang trải chi phí khi đi học. Sau tốt nghiệp, sinh viên có thể ở lại làm việc 3 năm tại New Zealand để tích lũy kinh nghiệm làm việc quốc tế.
Nhằm hỗ trợ phụ huynh, học sinh hiểu rõ hơn về học bổng NZUA, ENZ sẽ tổ chức hội thảo trực tuyến để cung cấp thông tin đầy đủ về quy trình ứng tuyển, đồng thời giải đáp trực tiếp các thắc mắc liên quan đến chương trình. Hoạt động diễn ra từ 10 - 11 giờ ngày 24.5 và ai quan tâm có thể đăng ký tham dự miễn phí TẠI ĐÂY.
Theo thống kê từ ENZ, tính tới tháng 8.2025 có 83.535 du học sinh đang học ở các đơn vị cung cấp giáo dục ở New Zealand, tăng nhẹ so với tổng số lượng người nước ngoài tới học trong cả năm 2024 (83.524 người). Trong đó, Việt Nam có tổng cộng 1.895 người, tập trung đông nhất ở các ĐH (1.125), xếp sau sau đó là các trường phổ thông (350).
Theo báo cáo về tác động kinh tế - xã hội của dòng sinh viên quốc tế do Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Di cư (MRTC) công bố ngày 11/5, khoảng 71% du học sinh đang làm thêm trong lĩnh vực ăn uống và lưu trú - vốn đòi hỏi trình độ thấp. Với nhóm sinh viên đại học 19-24 tuổi, tỷ lệ này lên tới 81,6%.
Theo MRTC, xu hướng này do sinh viên muốn tìm việc làm thêm vào khung giờ phù hợp (54,4%), và kiếm tiền trang trải sinh hoạt (24,8%). Tuy nhiên, những công việc như vậy không giúp họ tích lũy kinh nghiệm cho sự nghiệp trong tương lai.
Ngoài ra, 41,9% chọn nhận lương bằng tiền mặt, không khai báo với cơ quan chức năng, được cho là "lao động chui". Nhà chức trách nhìn nhận một trong những lý do là để "lách" quy định về bảo hiểm.
Hiện, du học sinh Hàn Quốc phải đóng bảo hiểm y tế bắt buộc là 150.000 won (2,6 triệu đồng) mỗi tháng. Nhưng nếu thu nhập hàng năm dưới 3,6 triệu won, họ được giảm 50%.
Để được đóng mức thấp, nhiều sinh viên chọn nhận lương bằng tiền mặt, không kê khai. Nhưng cũng vì thế, họ ngại lên tiếng khi bị nợ, quỵt lương.
Ngoài ra, du học sinh đối mặt với nguy cơ bị đối xử bất bình đẳng. Juan Paez Rubiano, sinh viên người Colombia, đang làm phục vụ tại một nhà hàng ở khu Apgujeong, Seoul, kể từng bị cho nghỉ việc ngay trong ngày đầu tiên vì khó giao tiếp với khách hàng. Một số khách Hàn Quốc từ chối nói chuyện với nhân viên nước ngoài, thậm chí quát mắng. Anh cũng hai lần phải nghỉ việc vì bị cấp trên quấy rối.
Cơ quan khảo sát nhận định điều này cho thấy sinh viên quốc tế thường được coi là nguồn lao động giá rẻ, ít gặp trở ngại ngay cả ở mức lương tối thiểu. Nhóm này đang giữ vai trò quan trọng với ngành dịch vụ ở Hàn Quốc.
Để cải thiện thực trạng, MRTC đề xuất xây dựng hệ thống quản lý việc làm bán thời gian, đồng thời nới lỏng một số quy định, điều chỉnh ngưỡng thu nhập liên quan đến bảo hiểm y tế hay giới hạn về khoảng cách đến nơi làm việc.
Hàn Quốc đang là điểm đến du học hấp dẫn ở khu vực châu Á, khi hoàn thành mục tiêu đạt 300.000 du học sinh sớm hai năm so với kế hoạch. Trong đó, du học sinh Việt chiếm hơn 1/3, với gần 108.000 người.
10 chuyên đề ôn tập môn hóa học thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 do giáo viên Phạm Lê Thanh, Trường THPT Nguyễn Hiền (P.Bình Thới, TP.HCM), thực hiện được phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.
https://www.youtube.com/watch?v=87N6u4io5h0
Trong chuyên đề 5: Cân bằng hóa học, giáo viên sẽ giúp học sinh nắm gọn các yếu tố ảnh hưởng đến sự chuyển dịch cân bằng. Chuyên đề trang bị tư duy giải nhanh bài toán hiệu suất và lý thuyết thực hành, bám sát các câu hỏi liên hệ sản xuất trong đề thi THPT.
Trước đó, vào ngày 1.5, trong chuyên đề 4 - Cân bằng trong dung dịch nước, giáo viên hệ thống lý thuyết trọng tâm phần điện li và pH. Tập trung vào bản chất thuyết Acid-Base của Bronsted và các dạng bài tập tính toán nồng độ ion, giúp học sinh không còn lúng túng trước các câu hỏi vận dụng.
Từ 20.4 đến 23.5, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Lịch phát sóng tuần từ 4 đến ngày 9.5 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026:
