Kết quả được nêu trong nghiên cứu Chỉ số rủi ro việc làm do trí tuệ nhân tạo tại Mỹ do Đại học Tufts công bố cuối tuần trước. Đây được xem là một trong những báo cáo đầu tiên về nguy cơ AI tác động đến việc làm tại Mỹ, thông qua việc sử dụng dữ liệu nghề nghiệp hiện tại để dự đoán những công việc có nguy cơ bị AI thay thế cao nhất.
Theo Đại học Tufts, nghiên cứu Chỉ số rủi ro việc làm do AI gây ra tại Mỹ xếp hạng 784 ngành nghề, 530 khu vực đô thị và phi đô thị, 50 tiểu bang của Mỹ và 20 lĩnh vực công nghiệp theo mức độ dễ bị tổn thương trước sự thay thế việc làm do AI gây ra. Chỉ số sẽ được cập nhật khi khả năng của trí tuệ nhân tạo và điều kiện thị trường lao động phát triển.
Theo báo cáo, 9,3 triệu việc làm tại Mỹ có nguy cơ bị loại bỏ trong 2-5 năm tới, với phạm vi khả thi 2,7-19,5 triệu việc làm, tùy thuộc vào các kịch bản áp dụng khác nhau. Ước tính, khoảng 200-1.500 tỷ USD thu nhập hộ gia đình “biến mất” do trí tuệ nhân tạo thay thế, với mức trung bình khoảng 757 tỷ USD, tương đương với nền kinh tế của Bỉ.
Nhóm nghiên cứu đã chỉ ra 33 ngành nghề khởi phát quá trình này, với 4,9 triệu người lao động “đang đứng trước bước ngoặt”. Gần 800 công việc đã được gán “điểm mức độ phơi nhiễm”, tức được xếp hạng những công việc có nguy cơ bị AI thay thế cao nhất. Mức độ dễ bị tổn thương trên toàn ngành trung bình khoảng 6%, nhưng rủi ro cao nhất nằm ở lĩnh vực công nghệ thông tin (18%), tài chính và bảo hiểm (16%) hay khoa học và kỹ thuật (16%). Người lao động tri thức có thu nhập cao như nhà văn (57%), lập trình viên máy tính (55%) và nhà thiết kế giao diện web, kỹ thuật số (55%) đối mặt với tỷ lệ mất việc làm cao nhất theo nghề nghiệp.
Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cũng nhấn mạnh, chỉ những người lao động nào biết cách tận dụng trí tuệ nhân tạo để nâng cao vị thế của mình mới có thể trụ lại. “Chúng ta đang biết rằng, AI không chỉ tự động hóa các công việc thường ngày mà còn đang tiến lên, nhắm vào các công việc liên quan đến nhận thức và phân tích, vốn là đặc điểm của những nghề nghiệp đòi hỏi kỹ năng cao và mức lương cao”, Bhaskar Chakravorti, hiệu trưởng trường Đại học Tufts, cho biết trên website trường. “Công việc của tương lai sẽ thuộc về những người có sự kết hợp giữa kiến thức chuyên môn, kỹ năng tư duy phản biện, kiến thức về AI cũng như cách sử dụng nó”.
Nghiên cứu cũng chỉ ra, những người lao động ít có khả năng bị AI thay thế nhất thường là có mức lương thấp nhất, chẳng hạn thợ lợp mái, thợ mỏ, người vận hành máy móc, công nhân đóng gói thịt, thợ hàn hay thợ xây đá. Nhóm này chỉ có nguy cơ bị mất việc làm dưới 1%.
“Những nghề nghiệp AI không thể tác động đến phần lớn là những nghề nền kinh tế đang đánh giá thấp”, theo nghiên cứu. “Vùng an toàn chính là vùng cận nghèo, 38% người lao động Mỹ không bị ảnh hưởng bởi AI nằm trong vùng này”.
Yếu tố địa lý cũng tác động đến nguy cơ bị AI thay thế công việc. Người lao động ở đô thị là một trong những đối tượng bị đe dọa nhiều nhất. Các thành phố lớn như New York, Los Angeles, Washington DC, San Francisco, Chicago, Dallas và Boston, mỗi nơi đều đối mặt với khoản thiệt hại thu nhập hàng năm dự kiến ít nhất 20 tỷ USD.
Trước đó, theo Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), AI hiện đủ khả năng nhận thức và kỹ thuật để làm nhiệm vụ trong nhiều lĩnh vực như công nghệ, tài chính, y tế. Nhóm phân tích 151 triệu lao động Mỹ, 923 nghề nghiệp, hơn 32.000 kỹ năng và nhận thấy, 11,7% lực lượng có thể bị thay thế bằng AI, tương ứng 1,2 nghìn tỷ USD tiền lương.
Tính đến cuối năm ngoái, thống kê từ công ty tư vấn nhân sự Challenger, Gray & Christmas cho thấy AI là nguyên nhân dẫn đến 48.414 trường hợp cắt giảm việc làm tại Mỹ, tính riêng trong tháng 10, là 31.039 vụ. Dù vậy, nhiều chuyên gia, gồm cả CEO Sam Altman của OpenAI, cho rằng đây có thể là chiêu “tẩy trắng bằng AI”, ám chỉ các công ty lấy trí tuệ nhân tạo làm “bia đỡ đạn” khi sa thải nhân viên, trong khi thực tế có thể phức tạp hơn như công ty đang gặp khó khăn tài chính, hoặc dư thừa lao động.
Bảo Lâm (theo NYPost, Fletcher)
Việc làm công nghệ sẽ thay đổi thế nào năm nay
CEO Anthropic: ‘AI có thể gây gián đoạn đau đớn trên thị trường việc làm’
Giám đốc UBTech: ‘Robot làm việc chỉ hiệu quả bằng nửa con người’
Jensen Huang: ‘Giờ là giai đoạn tuyệt vời cho thợ điện, thợ sửa ống nước’
Việc nâng cấp lên Windows 11 để nhận các bản vá bảo mật mới nhất là điều Microsoft luôn khuyến khích. Tuy nhiên, sau khi quá trình cài đặt hoàn tất, không ít người dùng đã phải đối mặt với tình trạng máy tính chạy chậm đi rõ rệt. Một phát hiện mới đây từ người dùng trên mạng xã hội Facebook đã chỉ ra 'thủ phạm' thực sự không nằm ở hệ điều hành, mà ở một bước kiểm tra nhỏ mà chúng ta thường bỏ qua.
Một người dùng sử dụng SSD Samsung 970 Evo cao cấp đã phát hiện ra sự bất thường sau khi thực hiện nâng cấp trực tiếp (in-place upgrade) lên Windows 11. Kết quả đo kiểm bằng công cụ chuyên dụng CrystalDiskMark cho thấy tốc độ đọc của ổ cứng bị tụt xuống chỉ còn dưới 900 MB/giây, trong khi con số thực tế theo thông số nhà sản xuất phải đạt tới 3.400 MB/giây.
Điều đáng nói là chiếc ổ cứng này vốn hoạt động hoàn hảo trên Windows 10 mà không cần cài đặt thêm bất cứ phần mềm hỗ trợ nào. Chính sự tự tin này đã khiến nhiều người dùng sập bẫy khi lên đời Windows 11.
Nguyên nhân được xác định là do sự khác biệt về mã nguồn giữa Windows 11 (đặc biệt là các bản cập nhật mới nhất như 24H2 và 25H2) so với Windows 10. Hệ điều hành mới đôi khi không tự động nhận diện hoặc tối ưu hóa driver (trình điều khiển) cho các linh kiện đời cũ hơn.
Chỉ bằng một thao tác đơn giản là cập nhật driver thủ công từ trang chủ nhà sản xuất, người dùng trên đã ghi nhận hiệu suất tăng vọt trở lại với tốc độ đọc tăng gấp 4 lần và tốc độ ghi tăng gần 3 lần.
Nếu bạn vừa nâng cấp lên Windows 11, đừng chỉ kiểm tra xem máy có lên nguồn hay không. Hãy dành 5 phút để thực hiện các bước sau:
Đừng để một bản cập nhật nhỏ khiến hiệu năng ổ SSD đời mới của bạn bị ảnh hưởng, vì vậy hãy dành ra chút thời gian để kiểm tra hệ thống sau khi nâng cấp hệ điều hành.
Theo Digital Trends, từ trước đến nay, khi truy cập một trang web nặng, trình duyệt thường phải 'gồng mình' tải tất cả nội dung cùng lúc ngay khi vừa mở trang. Điều này dẫn đến tình trạng giật lag, tốn tài nguyên máy và lãng phí dữ liệu không cần thiết. Tuy nhiên, với đề xuất mới nhất từ cộng đồng phát triển Chromium, Google Chrome cùng các trình duyệt như Edge hay Vivaldi sắp được trang bị khả năng Lazy Loading (tải chậm) gốc cho cả video và audio.
Thay vì 'ngốn' sạch băng thông ngay lập tức, Chrome sẽ hoạt động thông minh hơn, khi trình duyệt này chỉ tải video hoặc đoạn âm thanh khi bạn cuộn màn hình đến gần vị trí của chúng. Nếu bạn không cuộn tới, dữ liệu đó sẽ không bao giờ được tải. Điều này không chỉ giúp trang web hiển thị gần như ngay lập tức mà còn giúp người dùng tiết kiệm một lượng lớn dung lượng 4G/5G nếu không có nhu cầu xem hết nội dung trang.
Trước đây, các lập trình viên phải viết những đoạn mã JavaScript phức tạp để ép video tải chậm. Tuy nhiên, cách làm này thường gây tốn tài nguyên và dễ phát sinh lỗi. Với thay đổi mới này, trình duyệt sẽ tự động đảm nhận việc tải chậm một cách trơn tru, tận dụng tối đa các tối ưu hóa có sẵn của hệ thống để mang lại trải nghiệm mượt mà nhất mà không cần đến các đoạn mã trung gian gây chậm máy.
Tính năng này đã đi qua các bước thử nghiệm cuối cùng từ tháng 1 và dự kiến sẽ được bật mặc định cho tất cả người dùng kể từ phiên bản Chrome 148. Đây được xem là một trong những nâng cấp đáng giá nhất về hiệu năng của Chrome trong năm 2026, giúp trình duyệt này tiếp tục giữ vững ngôi vương về tốc độ và sự tiện dụng.
Trong nhiều năm, Google gần như là lựa chọn mặc định của người dùng Internet khi cần tìm kiếm thông tin. Tuy nhiên sự xuất hiện ngày càng dày đặc của các tính năng AI trong Google Search đang tạo ra những phản ứng trái chiều từ cộng đồng người dùng.
Một số người dùng cho rằng các câu trả lời do AI tạo ra đôi khi khiến trải nghiệm tìm kiếm trở nên phức tạp hơn, từ đó thúc đẩy sự quan tâm trở lại đối với các công cụ tìm kiếm tập trung vào quyền riêng tư như DuckDuckGo.
Từ năm 2024, Google liên tục mở rộng AI Overviews, tính năng sử dụng trí tuệ nhân tạo để tạo phần tóm tắt xuất hiện phía trên kết quả tìm kiếm truyền thống, giúp người dùng nhanh chóng nhận được câu trả lời mà không cần truy cập nhiều trang web khác nhau. Tuy nhiên không phải ai cũng hài lòng với sự thay đổi này.
Theo tìm hiểu của Tuổi Trẻ Online, trên các diễn đàn công nghệ như Reddit, Hacker News và mạng xã hội X, nhiều người dùng cho biết họ muốn quay lại trải nghiệm tìm kiếm đơn giản hơn với danh sách liên kết truyền thống. Một số ý kiến cho rằng AI khiến việc tìm kiếm mất đi tính chủ động, trong khi những người khác lo ngại về độ chính xác của các câu trả lời được tạo tự động.
Bên cạnh đó một bộ phận người dùng không phản đối trí tuệ nhân tạo, nhưng muốn có quyền lựa chọn cách tìm kiếm thông tin. Sự gia tăng của các tính năng AI mặc định trên Google Search được cho là một trong những nguyên nhân khiến nhiều người tìm đến các công cụ tìm kiếm thay thế.
Hơn hết, những tranh cãi này xuất hiện trong bối cảnh Google đang chịu áp lực rất lớn từ cuộc đua AI với OpenAI, Microsoft và Anthropic. Việc tích hợp AI sâu hơn vào công cụ tìm kiếm được xem là một trong những chiến lược quan trọng nhằm duy trì vị thế dẫn đầu của Google.
Tuy nhiên sự thay đổi quá nhanh cũng khiến một bộ phận người dùng cảm thấy bị "ép" sử dụng AI, ngay cả khi họ chỉ muốn tìm kiếm theo cách truyền thống.
Trong bối cảnh đó, DuckDuckGo đang nhận được nhiều sự chú ý hơn từ cộng đồng công nghệ. Và số liệu do chính DuckDuckGo công bố gần đây cho thấy số lượt cài đặt ứng dụng của hãng tại Mỹ tăng trung bình 18,1% trong giai đoạn 20 đến 25-5, đạt đỉnh 30,5% vào ngày 25-5.
Trên iPhone, tốc độ tăng trưởng có thời điểm gần 70%, trong khi lượng truy cập phiên bản tìm kiếm không sử dụng AI (noai.duckduckgo.com) cũng tăng tới 27,7%.
Khác với Google, DuckDuckGo xây dựng hình ảnh xoay quanh quyền riêng tư và trải nghiệm tìm kiếm tối giản. Công cụ này không theo dõi lịch sử tìm kiếm của người dùng để phục vụ quảng cáo cá nhân hóa như cách các nền tảng lớn thường làm.
Một trong những điểm được người dùng đánh giá cao là DuckDuckGo vẫn ưu tiên hiển thị các liên kết tìm kiếm truyền thống, giúp họ dễ dàng truy cập trực tiếp tới nguồn thông tin gốc thay vì đọc phần tóm tắt do AI tạo ra.
Điều này đặc biệt thu hút nhóm người dùng công nghệ, nhà báo, lập trình viên và những người thường xuyên cần kiểm chứng thông tin từ nhiều nguồn khác nhau.
Dù vậy, DuckDuckGo không hoàn toàn đứng ngoài làn sóng AI. Công ty cũng đã giới thiệu một số tính năng AI riêng như Duck.ai, cho phép người dùng tương tác với các mô hình ngôn ngữ mà vẫn đảm bảo các cam kết về quyền riêng tư.
Theo giới quan sát, xu hướng chuyển sang các công cụ tìm kiếm thay thế chưa đủ lớn để đe dọa vị thế thống trị của Google. Tuy nhiên, phản ứng từ người dùng cho thấy cuộc đua AI trong lĩnh vực tìm kiếm vẫn còn nhiều tranh cãi.
