Kết quả được nêu trong nghiên cứu Chỉ số rủi ro việc làm do trí tuệ nhân tạo tại Mỹ do Đại học Tufts công bố cuối tuần trước. Đây được xem là một trong những báo cáo đầu tiên về nguy cơ AI tác động đến việc làm tại Mỹ, thông qua việc sử dụng dữ liệu nghề nghiệp hiện tại để dự đoán những công việc có nguy cơ bị AI thay thế cao nhất.
Theo Đại học Tufts, nghiên cứu Chỉ số rủi ro việc làm do AI gây ra tại Mỹ xếp hạng 784 ngành nghề, 530 khu vực đô thị và phi đô thị, 50 tiểu bang của Mỹ và 20 lĩnh vực công nghiệp theo mức độ dễ bị tổn thương trước sự thay thế việc làm do AI gây ra. Chỉ số sẽ được cập nhật khi khả năng của trí tuệ nhân tạo và điều kiện thị trường lao động phát triển.
Theo báo cáo, 9,3 triệu việc làm tại Mỹ có nguy cơ bị loại bỏ trong 2-5 năm tới, với phạm vi khả thi 2,7-19,5 triệu việc làm, tùy thuộc vào các kịch bản áp dụng khác nhau. Ước tính, khoảng 200-1.500 tỷ USD thu nhập hộ gia đình “biến mất” do trí tuệ nhân tạo thay thế, với mức trung bình khoảng 757 tỷ USD, tương đương với nền kinh tế của Bỉ.
Nhóm nghiên cứu đã chỉ ra 33 ngành nghề khởi phát quá trình này, với 4,9 triệu người lao động “đang đứng trước bước ngoặt”. Gần 800 công việc đã được gán “điểm mức độ phơi nhiễm”, tức được xếp hạng những công việc có nguy cơ bị AI thay thế cao nhất. Mức độ dễ bị tổn thương trên toàn ngành trung bình khoảng 6%, nhưng rủi ro cao nhất nằm ở lĩnh vực công nghệ thông tin (18%), tài chính và bảo hiểm (16%) hay khoa học và kỹ thuật (16%). Người lao động tri thức có thu nhập cao như nhà văn (57%), lập trình viên máy tính (55%) và nhà thiết kế giao diện web, kỹ thuật số (55%) đối mặt với tỷ lệ mất việc làm cao nhất theo nghề nghiệp.
Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cũng nhấn mạnh, chỉ những người lao động nào biết cách tận dụng trí tuệ nhân tạo để nâng cao vị thế của mình mới có thể trụ lại. “Chúng ta đang biết rằng, AI không chỉ tự động hóa các công việc thường ngày mà còn đang tiến lên, nhắm vào các công việc liên quan đến nhận thức và phân tích, vốn là đặc điểm của những nghề nghiệp đòi hỏi kỹ năng cao và mức lương cao”, Bhaskar Chakravorti, hiệu trưởng trường Đại học Tufts, cho biết trên website trường. “Công việc của tương lai sẽ thuộc về những người có sự kết hợp giữa kiến thức chuyên môn, kỹ năng tư duy phản biện, kiến thức về AI cũng như cách sử dụng nó”.
Nghiên cứu cũng chỉ ra, những người lao động ít có khả năng bị AI thay thế nhất thường là có mức lương thấp nhất, chẳng hạn thợ lợp mái, thợ mỏ, người vận hành máy móc, công nhân đóng gói thịt, thợ hàn hay thợ xây đá. Nhóm này chỉ có nguy cơ bị mất việc làm dưới 1%.
“Những nghề nghiệp AI không thể tác động đến phần lớn là những nghề nền kinh tế đang đánh giá thấp”, theo nghiên cứu. “Vùng an toàn chính là vùng cận nghèo, 38% người lao động Mỹ không bị ảnh hưởng bởi AI nằm trong vùng này”.
Yếu tố địa lý cũng tác động đến nguy cơ bị AI thay thế công việc. Người lao động ở đô thị là một trong những đối tượng bị đe dọa nhiều nhất. Các thành phố lớn như New York, Los Angeles, Washington DC, San Francisco, Chicago, Dallas và Boston, mỗi nơi đều đối mặt với khoản thiệt hại thu nhập hàng năm dự kiến ít nhất 20 tỷ USD.
Trước đó, theo Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), AI hiện đủ khả năng nhận thức và kỹ thuật để làm nhiệm vụ trong nhiều lĩnh vực như công nghệ, tài chính, y tế. Nhóm phân tích 151 triệu lao động Mỹ, 923 nghề nghiệp, hơn 32.000 kỹ năng và nhận thấy, 11,7% lực lượng có thể bị thay thế bằng AI, tương ứng 1,2 nghìn tỷ USD tiền lương.
Tính đến cuối năm ngoái, thống kê từ công ty tư vấn nhân sự Challenger, Gray & Christmas cho thấy AI là nguyên nhân dẫn đến 48.414 trường hợp cắt giảm việc làm tại Mỹ, tính riêng trong tháng 10, là 31.039 vụ. Dù vậy, nhiều chuyên gia, gồm cả CEO Sam Altman của OpenAI, cho rằng đây có thể là chiêu “tẩy trắng bằng AI”, ám chỉ các công ty lấy trí tuệ nhân tạo làm “bia đỡ đạn” khi sa thải nhân viên, trong khi thực tế có thể phức tạp hơn như công ty đang gặp khó khăn tài chính, hoặc dư thừa lao động.
Bảo Lâm (theo NYPost, Fletcher)
Việc làm công nghệ sẽ thay đổi thế nào năm nay
CEO Anthropic: ‘AI có thể gây gián đoạn đau đớn trên thị trường việc làm’
Giám đốc UBTech: ‘Robot làm việc chỉ hiệu quả bằng nửa con người’
Jensen Huang: ‘Giờ là giai đoạn tuyệt vời cho thợ điện, thợ sửa ống nước’
Thử nghiệm do Andon Labs, công ty khởi nghiệp tại San Francisco, thực hiện với mục tiêu kiểm tra khả năng hoạt động của tác nhân AI (AI Agent) trong thế giới thực, qua đó xác định và đánh giá các lỗ hổng an toàn còn tồn tại.
Trong đó, hai nhà đồng sáng lập Lukas Petersson và Axel Backlund đã ký hợp đồng thuê mặt bằng ở San Francisco trong ba năm, sau đó cấp cho một tác nhân AI tên Luna một thẻ tín dụng doanh nghiệp, quyền truy cập Internet và nhiệm vụ điều hành cửa hàng thực tế. AI này được tạo bằng phần mềm Claude Sonnet 4.6 của Anthropic.
Luna có nguồn vốn giới hạn 100.000 USD, phải hoàn thành nhiệm vụ thiết kế, bày bán hàng hóa và thu lợi nhuận. Mọi thứ từ thiết kế nội thất cửa hàng đến lịch trình nhập hàng và điều hành hai nhân viên đều được thực hiện dưới sự chỉ đạo của trí tuệ nhân tạo.
"Chúng tôi giúp 'cô ấy' một chút trong giai đoạn thiết lập ban đầu, chẳng hạn ký hợp đồng thuê nhà và những vấn đề pháp lý như giấy phép", Petersson nói với Business Insider.
Luna sau đó xử lý gần như mọi thứ, gồm đăng tin tuyển dụng trên Indeed và tiến hành phỏng vấn qua điện thoại, tìm kiếm các nhà thầu có thể sơn cửa hàng. Tầm nhìn của AI này là xây dựng một cửa hàng bán lẻ nhỏ thông thường: bán sách, tranh in, nến, trò chơi cùng một số đồ lặt vặt khác. Với tên gọi Andon Market, đây được xem là cửa hàng vật lý đầu tiên do AI điều hành.
Luna không nói với ứng viên rằng mình là AI khi phỏng vấn. "Tôi sẽ không nhắc đến việc cửa hàng vận hành bằng trí tuệ nhân tạo, vì điều đó gây hiểu nhầm cho ứng viên và có khả năng khiến những người có năng lực bỏ việc trước khi đọc mô tả công việc", blog của Andon Labs giải thích.
Tuy nhiên, trong quá trình thiết lập và vận hành Andon Market, Luna mắc một số sai lầm. Chẳng hạn, khi tìm nhân viên giám sát cửa hàng, AI chấp nhận tuyển dụng ứng viên chỉ sau cuộc gọi kéo dài 5-15 phút, mức thời gian bị đánh giá quá ngắn.
Một vấn đề khác mà AI gặp phải là không thể tạo logo ấn tượng, thay vào đó là hình ảnh khuôn mặt cười chung chung. Mỗi phiên bản của logo trong cửa hàng lại "hơi khác nhau một chút" thay vì đồng nhất trên toàn bộ hệ thống.
Ngay sau khi Andon Market khai trương giữa tuần trước, Luna cũng mắc sai lầm trong sắp xếp lịch làm việc, không phân công ai trực ngày đầu. "Thật trớ trêu khi đây đáng lẽ là thứ AI thực hiện tốt nhất, nhưng nó đã làm rối loạn lịch trình", Petersson kể. "Trong lúc hoảng loạn, nó viết thư cho tất cả nhân viên và hỏi: Hôm nay có ai có thể đến làm việc được không?".
Việc Luna gặp rắc rối ngay trong những ngày đầu khiến Andon Labs phải can thiệp trực tiếp. Hai nhân viên được tuyển vào làm nhân sự chính thức của công ty cũng nhận đầy đủ phúc lợi. "Đây là một thí nghiệm có kiểm soát", Petersson nói thêm.
Dù Andon Labs giao cho Luna mục tiêu thu lợi nhuận, Petersson cho rằng công ty của ông không kỳ vọng sẽ kiếm tiền từ cửa hàng. Thay vào đó, trọng tâm của họ là đánh giá xem tác nhân AI hiện nay tốt đến mức nào, có đúng như quảng cáo không, đồng thời giúp công chúng hiểu rõ hơn về hướng phát triển của trí tuệ nhân tạo.
Theo NBC News, thí nghiệm của Andon Labs là ví dụ mới nhất cho thấy cách tác nhân AI gặp sai sót trong phán đoán và ra quyết định trong môi trường thực tế. Trong một nghiên cứu năm ngoái, nhóm chuyên gia Đại học Carnegie Mellon đã thử chạy mô phỏng một công ty giả để xem tác nhân AI tự động xử lý các nhiệm vụ tại nơi làm việc như thế nào. Kết quả là những tác nhân này không thể xử lý tác vụ giao diện đơn giản, như hiểu sai một số cuộc hội thoại của đồng nghiệp, hay thậm chí tạo người dùng giả.
Bạn đã bao giờ cảm thấy khó chịu vì chiếc Android TV ngày càng phản hồi chậm chạp? Đừng vội mang ra thợ sửa chữa hay tốn tiền nâng cấp thiết bị mới. Ngay bên trong chiếc Smart TV đang giấu một "công tắc" bí mật, có thể giải quyết dứt điểm tình trạng này chỉ với vài thao tác đơn giản.
Theo đó, tương tự như smartphone, Android TV cũng sở hữu một khu vực cài đặt ẩn mang tên "Developer options", vốn là nơi cung cấp cho người dùng quyền kiểm soát sâu hơn vào hệ thống để tối ưu hóa hiệu suất và trải nghiệm hằng ngày. Mặc dù không thể biến một chiếc TV cũ thành cấu hình thế hệ mới nhất, nhưng việc can thiệp vào menu này sẽ giúp thiết bị phản hồi nhanh hơn, hoạt động mượt mà và đúng ý bạn hơn.
Giao diện nâng cao này được giấu khá kỹ để tránh người dùng thông thường vô tình thay đổi hệ thống. Để kích hoạt, bạn chỉ cần làm theo các bước sau bằng chiếc điều khiển từ xa:
Nhà sản xuất thường thiết lập mọi thứ ở mức đủ dùng cho số đông. Nhưng với Developer options, bạn có thể cá nhân hóa lại chiếc TV qua 4 điều chỉnh đáng giá sau:
1. Cân bằng lại màu sắc với sRGB
Nếu bạn cảm thấy màu sắc TV quá rực rỡ hoặc giả tạo, hãy thử bật tính năng sRGB. Tùy chọn này giúp tông màu da và các cảnh phim sáng trở nên chân thực, dịu mắt và tự nhiên hơn. Ngược lại, nếu là tín đồ của màu sắc rực rỡ, bạn hoàn toàn có thể bỏ qua bước này.
Đây là mức dung lượng bộ nhớ TV dùng để lưu trữ nhật ký hoạt động ngầm. Hãy tìm mục Logger buffer sizes và đặt ở mức 64K hoặc 256K. Mức này vừa đủ để giữ lại các chẩn đoán lỗi khi cần thiết, vừa giải phóng được đáng kể bộ nhớ đệm, giúp hệ thống không bị ì ạch.
3. Tăng tốc độ phản hồi
Đây là chìa khóa để TV có cảm giác mượt mà và phản hồi bạn nhanh hơn. Trong menu, hãy tìm ba tùy chọn Window animation scale, Transition animation scale và Animator duration scale.
Mặc định, tất cả đều ở mức 1x. Hãy chuyển toàn bộ xuống mức 0,5x. Ngay lập tức, bạn sẽ thấy các menu mở nhanh hơn, thao tác chuyển ứng dụng sắc bén hơn và độ trễ gần như biến mất.
4. Kiểm soát tiến trình chạy ngầm
Việc để quá nhiều ứng dụng chạy ngầm là nguyên nhân chính gây giật lag. Hãy tìm đến mục Background process limit và giới hạn ở mức "2 process". Thiết lập này giúp duy trì hiệu suất mượt mà nhưng vẫn cho phép bạn quay lại một hoặc hai ứng dụng vừa mở trước đó mà không phải tải lại từ đầu.
Chỉ với vài thao tác nhỏ, bạn đã tự tay thiết lập được phiên bản tốt nhất của chiếc TV. Hãy thử thay đổi ngay để cảm nhận sự khác biệt.
Jony Ive được biết đến là người đã tạo ra những sản phẩm biểu tượng như iPhone, iPad và MacBook. Ông đã rời Apple để thành lập LoveFrom - một công ty thiết kế riêng. Gần đây, LoveFrom hợp tác với Ferrari để thiết kế nội thất cho chiếc Ferrari Luce - mẫu xe thuần điện đầu tiên của thương hiệu danh tiếng Ý.
Thiết kế của Ferrari Luce mang đến sự khác biệt rõ rệt so với phong cách mạnh mẽ thường thấy ở các mẫu xe Ferrari trước đây. Với nhiều đường nét bo tròn, một số người cho rằng Luce chính là phiên bản mà Jony Ive từng mơ ước thiết kế cho Apple: chiếc Apple Car nổi tiếng mà công ty đã đầu tư hàng triệu USD nhưng cuối cùng phải hủy bỏ.
Ferrari Luce đã nhận nhiều chỉ trích về thiết kế với những đường cong mềm mại không giống phong cách truyền thống của Ferrari, tuy nhiên điều này lại gợi nhớ đến triết lý thiết kế của Apple. Một số người đặt câu hỏi về khả năng đây có phải là chiếc xe mà Jony Ive đã hình dung cho Apple nhưng không thể hiện thực hóa hay không.
Dù Jony Ive đã tham gia vào dự án Apple Car, mức độ đóng góp của ông cho thiết kế của Ferrari Luce vẫn chưa được làm rõ. Nội thất của Luce có nhiều điểm tương đồng với các sản phẩm của Apple, nhưng Apple từng đặt mục tiêu phát triển một chiếc xe tự lái hoàn toàn, thậm chí không cần vô lăng - chi tiết đã dẫn đến thất bại do công nghệ chưa sẵn sàng.
Tuy nhiên, một thực tế là Ferrari Luce phù hợp hơn với triết lý thiết kế của Apple khi những hình ảnh chỉnh sửa của Luce với logo Apple và màu trắng đặc trưng đã chứng minh điều này.
Được biết, Apple Car là một trong những dự án tham vọng lớn nhất nhưng cũng là một trong những thất bại đáng tiếc nhất của Apple, gây ra sự chia rẽ trong nội bộ và buộc công ty phải tái cấu trúc. Còn với Ferrari Luce, đây là một bước đi táo bạo của thương hiệu Ý, thể hiện sự chấp nhận rủi ro mà Apple cũng đã quen thuộc.
