Kết quả được nêu trong nghiên cứu Chỉ số rủi ro việc làm do trí tuệ nhân tạo tại Mỹ do Đại học Tufts công bố cuối tuần trước. Đây được xem là một trong những báo cáo đầu tiên về nguy cơ AI tác động đến việc làm tại Mỹ, thông qua việc sử dụng dữ liệu nghề nghiệp hiện tại để dự đoán những công việc có nguy cơ bị AI thay thế cao nhất.
Theo Đại học Tufts, nghiên cứu Chỉ số rủi ro việc làm do AI gây ra tại Mỹ xếp hạng 784 ngành nghề, 530 khu vực đô thị và phi đô thị, 50 tiểu bang của Mỹ và 20 lĩnh vực công nghiệp theo mức độ dễ bị tổn thương trước sự thay thế việc làm do AI gây ra. Chỉ số sẽ được cập nhật khi khả năng của trí tuệ nhân tạo và điều kiện thị trường lao động phát triển.
Theo báo cáo, 9,3 triệu việc làm tại Mỹ có nguy cơ bị loại bỏ trong 2-5 năm tới, với phạm vi khả thi 2,7-19,5 triệu việc làm, tùy thuộc vào các kịch bản áp dụng khác nhau. Ước tính, khoảng 200-1.500 tỷ USD thu nhập hộ gia đình “biến mất” do trí tuệ nhân tạo thay thế, với mức trung bình khoảng 757 tỷ USD, tương đương với nền kinh tế của Bỉ.
Nhóm nghiên cứu đã chỉ ra 33 ngành nghề khởi phát quá trình này, với 4,9 triệu người lao động “đang đứng trước bước ngoặt”. Gần 800 công việc đã được gán “điểm mức độ phơi nhiễm”, tức được xếp hạng những công việc có nguy cơ bị AI thay thế cao nhất. Mức độ dễ bị tổn thương trên toàn ngành trung bình khoảng 6%, nhưng rủi ro cao nhất nằm ở lĩnh vực công nghệ thông tin (18%), tài chính và bảo hiểm (16%) hay khoa học và kỹ thuật (16%). Người lao động tri thức có thu nhập cao như nhà văn (57%), lập trình viên máy tính (55%) và nhà thiết kế giao diện web, kỹ thuật số (55%) đối mặt với tỷ lệ mất việc làm cao nhất theo nghề nghiệp.
Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cũng nhấn mạnh, chỉ những người lao động nào biết cách tận dụng trí tuệ nhân tạo để nâng cao vị thế của mình mới có thể trụ lại. “Chúng ta đang biết rằng, AI không chỉ tự động hóa các công việc thường ngày mà còn đang tiến lên, nhắm vào các công việc liên quan đến nhận thức và phân tích, vốn là đặc điểm của những nghề nghiệp đòi hỏi kỹ năng cao và mức lương cao”, Bhaskar Chakravorti, hiệu trưởng trường Đại học Tufts, cho biết trên website trường. “Công việc của tương lai sẽ thuộc về những người có sự kết hợp giữa kiến thức chuyên môn, kỹ năng tư duy phản biện, kiến thức về AI cũng như cách sử dụng nó”.
Nghiên cứu cũng chỉ ra, những người lao động ít có khả năng bị AI thay thế nhất thường là có mức lương thấp nhất, chẳng hạn thợ lợp mái, thợ mỏ, người vận hành máy móc, công nhân đóng gói thịt, thợ hàn hay thợ xây đá. Nhóm này chỉ có nguy cơ bị mất việc làm dưới 1%.
“Những nghề nghiệp AI không thể tác động đến phần lớn là những nghề nền kinh tế đang đánh giá thấp”, theo nghiên cứu. “Vùng an toàn chính là vùng cận nghèo, 38% người lao động Mỹ không bị ảnh hưởng bởi AI nằm trong vùng này”.
Yếu tố địa lý cũng tác động đến nguy cơ bị AI thay thế công việc. Người lao động ở đô thị là một trong những đối tượng bị đe dọa nhiều nhất. Các thành phố lớn như New York, Los Angeles, Washington DC, San Francisco, Chicago, Dallas và Boston, mỗi nơi đều đối mặt với khoản thiệt hại thu nhập hàng năm dự kiến ít nhất 20 tỷ USD.
Trước đó, theo Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), AI hiện đủ khả năng nhận thức và kỹ thuật để làm nhiệm vụ trong nhiều lĩnh vực như công nghệ, tài chính, y tế. Nhóm phân tích 151 triệu lao động Mỹ, 923 nghề nghiệp, hơn 32.000 kỹ năng và nhận thấy, 11,7% lực lượng có thể bị thay thế bằng AI, tương ứng 1,2 nghìn tỷ USD tiền lương.
Tính đến cuối năm ngoái, thống kê từ công ty tư vấn nhân sự Challenger, Gray & Christmas cho thấy AI là nguyên nhân dẫn đến 48.414 trường hợp cắt giảm việc làm tại Mỹ, tính riêng trong tháng 10, là 31.039 vụ. Dù vậy, nhiều chuyên gia, gồm cả CEO Sam Altman của OpenAI, cho rằng đây có thể là chiêu “tẩy trắng bằng AI”, ám chỉ các công ty lấy trí tuệ nhân tạo làm “bia đỡ đạn” khi sa thải nhân viên, trong khi thực tế có thể phức tạp hơn như công ty đang gặp khó khăn tài chính, hoặc dư thừa lao động.
Bảo Lâm (theo NYPost, Fletcher)
Việc làm công nghệ sẽ thay đổi thế nào năm nay
CEO Anthropic: ‘AI có thể gây gián đoạn đau đớn trên thị trường việc làm’
Giám đốc UBTech: ‘Robot làm việc chỉ hiệu quả bằng nửa con người’
Jensen Huang: ‘Giờ là giai đoạn tuyệt vời cho thợ điện, thợ sửa ống nước’
Trong khi trước đây, tốc độ 100 Mbps được coi là kỳ diệu, người dùng giờ đây có thể tải xuống hàng chục gigabyte (GB) chỉ trong vài phút. Tuy nhiên, mặc dù ngày càng phụ thuộc vào Wi-Fi, nhiều người vẫn chưa hiểu rõ cách thức hoạt động của nó, dẫn đến nhiều hiểu lầm.
Một số lầm tưởng chỉ gây lãng phí thời gian, trong khi những lầm tưởng khác lại liên quan đến những lo ngại nghiêm trọng, như việc sóng Wi-Fi có thể ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Ngoài ra, nhiều người vẫn tin vào những mẹo cải thiện tốc độ Wi-Fi mà thực tế không mang lại hiệu quả, chỉ tốn kém thời gian và tiền bạc. Việc hiểu rõ cách thức hoạt động của Wi-Fi sẽ giúp người dùng đưa ra quyết định tốt hơn về cách sử dụng kết nối internet tại nhà. Dưới đây là những lầm tưởng phổ biến nhất về Wi-Fi.
Nhiều người nghĩ rằng việc kết nối thiết bị với mạng internet có dây thông qua bộ mở rộng Wi-Fi sẽ giúp cải thiện tốc độ, nhưng đây là điều không đúng. Điều đầu tiên người dùng cần biết là kết nối có dây thường nhanh hơn kết nối không dây. Ngay cả khi đang kết nối thiết bị với bộ mở rộng Wi-Fi bằng cáp Ethernet, nó vẫn dựa vào kết nối dữ liệu không dây. Để có kết nối Ethernet thực sự, người dùng cần kết nối bộ mở rộng qua cáp Ethernet và sau đó nối cáp đến thiết bị của mình.
Nhiều người nghĩ rằng việc hướng ăng-ten về phía thiết bị sẽ tăng cường tín hiệu. Tuy nhiên, ăng-ten router là đa hướng có khả năng phát tín hiệu theo mọi hướng. Việc điều chỉnh ăng-ten có thể cải thiện vùng phủ sóng ở xa, nhưng không giúp ích nhiều cho tốc độ kết nối khi người dùng ở gần router.
Mặc dù có nhiều lo ngại về sóng Wi-Fi và tác động của chúng đến sức khỏe, nhưng không có bằng chứng xác đáng cho thấy sóng Wi-Fi thông thường gây hại cho con người. Sóng Wi-Fi thuộc loại sóng không ion hóa, không đủ mạnh để thay đổi hoạt động của tế bào. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khẳng định mức độ sóng Wi-Fi mà con người tiếp xúc trong môi trường sống hằng ngày thấp hơn nhiều so với ngưỡng gây hại.
Mặc dù băng tần Wi-Fi 5 GHz đã trở nên phổ biến, băng tần 2,4 GHz vẫn có những ưu điểm riêng. Nó có thể kết nối tốt với các thiết bị nhà thông minh và có phạm vi hoạt động rộng hơn, mặc dù tốc độ truyền tải thấp hơn so với băng tần cao hơn.
Trước khi đầu tư vào một router đắt tiền, người dùng nên kiểm tra gói dịch vụ internet của mình thay vì cứ nghĩ rằng router đắt tiền sẽ giúp cải thiện tốc độ internet. Với router Wi-Fi, giá không phải lúc nào cũng tương đương với chất lượng, bởi nhiều router giá rẻ vẫn có thể đáp ứng nhu cầu sử dụng internet hằng ngày mà không cần phải chi tiêu quá nhiều.
Ngày nay hầu như mọi ngôi nhà đều sở hữu một chiếc router Wi-Fi, nhưng lại vô tình bỏ mặc nó như một món đồ 'vô tri', bằng việc vứt vào xó tủ, hay những khe tường chật hẹp, sau đó che đậy kỹ càng và chỉ nhớ đến khi mạng lag. Tuy nhiên, các chuyên gia phần cứng vừa đưa ra một cảnh báo đắt giá: Nhiệt độ không chỉ làm mạng chậm đi mà còn đang trực tiếp bào mòn sự sống của thiết bị từng ngày.
Nếu bạn đang thắc mắc tại sao cục Wi-Fi giá triệu đồng của mình bỗng dưng hoạt động chập chờn, câu trả lời có lẽ nằm ở sức nóng tỏa ra từ bên trong.
Ít ai biết rằng nhiệt độ tỷ lệ nghịch với chất lượng sóng. Khi router quá nóng, các linh kiện bên trong tạo ra nhiều 'tín hiệu nhiễu điện tử' hơn. Trong kỹ thuật, điều này làm giảm Tỷ số tín hiệu trên nhiễu (Signal-to-Noise Ratio - SNR), khiến smartphone hay laptop phải rất chật vật để 'nghe' được tín hiệu giữa một rừng tạp âm điện từ. Kết quả là tốc độ tải video 4K tụt dốc, chơi game thì ping cao ngất ngưởng.
Nhiệt độ quá cao với thiết bị Wi-Fi không hề đơn giản. Bên trong router, các tụ điện hóa học - vốn chứa dung dịch dẫn điện - có thể bị khô cạn khi tiếp xúc với nhiệt độ cao liên tục. Điều này dẫn đến sụt nguồn hoặc hỏng hoàn toàn bo mạch. Thậm chí, chip nhớ NAND Flash trên các dòng router hiện đại có thể bị rò rỉ điện tích dưới áp lực nhiệt, gây ra tình trạng lỗi dữ liệu hệ thống (bit rot) khiến thiết bị không thể khởi động.
Đặc biệt, với các router di động 4G/5G, nhiệt độ 40 độ C có thể làm pin chai tới 35% chỉ trong vòng một năm - một con số đủ để khiến bạn phải chi tiền thay mới sớm hơn dự kiến.
Để bảo vệ tài sản và trải nghiệm internet của mình, hãy thực hiện ngay 3 quy tắc 'vàng' sau đây:
Chỉ tốn 5 - 10 phút để sắp xếp lại vị trí, bạn đã có thể tiết kiệm được cả triệu đồng tiền thay mới và tận hưởng tốc độ mạng mượt mà hơn.
Thông tin được nêu tại họp báo thường kỳ của Bộ Khoa học và Công nghệ sáng 1/4, khi đại diện cơ quan quản lý trả lời câu hỏi về khả năng Starlink giảm giá trong tương lai và tạo áp lực cạnh tranh với các nhà mạng viễn thông.
Ông Nguyễn Anh Cương, Phó cục trưởng Viễn thông, cho biết Starlink hiện được triển khai tại Việt Nam theo hình thức thí điểm, với quy mô, phạm vi và thời gian đều có giới hạn. Số lượng thuê bao tối đa 600.000 thuê bao, chỉ chiếm số nhỏ, 1-2% tổng số thuê bao Internet cố định. Trong thực tế, lượng thuê bao có thể "ít hơn nhiều". Do đó tác động của Starlink đến thị trường viễn thông trong nước vì thế được đánh giá không lớn.
Sau khi được cấp phép, Starlink hoạt động như một doanh nghiệp viễn thông và phải tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật Việt Nam về viễn thông, bao gồm cả quy định về quản lý giá. Giá cước Starlink phải được xây dựng trên cơ sở giá thành.
Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ theo dõi sát quá trình triển khai của doanh nghiệp. Trong trường hợp doanh nghiệp có dấu hiệu giảm giá, gây ảnh hưởng đến cạnh tranh lành mạnh, cơ quan quản lý có thể áp dụng các biện pháp như đình chỉ việc ban hành giá cước. Đây là những điều từ trước đến nay vẫn được thực hiện trong quản lý thị trường viễn thông truyền thống.
Đại diện Cục Viễn thông nhấn mạnh, về mặt kỹ thuật, Starlink được xác định là "một mảnh ghép" bổ sung cho hệ sinh thái hạ tầng số Việt Nam. Starlink sẽ cung cấp dịch vụ tại những khu vực mà hạ tầng truyền thống khó tiếp cận như vùng biển, vùng trời, đặc biệt trong việc ứng cứu sự cố.
"Starlink không cạnh tranh trực tiếp với dịch vụ Internet cố định tại Việt Nam, và cũng không rất khó cạnh tranh, bởi hạ tầng viễn thông Việt Nam hiện đã ở top đầu thế giới", Phó cục trưởng Viễn thông nhận định.
Starlink là dịch vụ Internet vệ tinh do SpaceX phát triển, hoạt động với hệ thống vệ tinh quỹ đạo thấp ở độ cao khoảng 550 km, thấp hơn nhiều so với vệ tinh địa tĩnh truyền thống. Đây là doanh nghiệp nước ngoài đầu tiên được Việt Nam cho phép thí điểm dịch vụ Internet vệ tinh. Giữa tháng 2, sau khi hoàn tất thủ tục, dịch vụ đã được cấp phép tại Việt Nam, song chưa công bố thời gian triển khai cụ thể.
Để sử dụng, người dùng cần mua thiết bị thu phát tín hiệu vệ tinh và đăng ký thuê bao. Hệ thống sau khi lắp đặt sẽ kết nối trực tiếp với vệ tinh để cung cấp Internet theo hình thức trọn gói, không giới hạn dung lượng.
Theo phương án dự kiến, người dùng cá nhân tại Việt Nam sẽ phải trả khoảng 435 USD trong tháng đầu tiên, gồm khoảng 350 USD tiền thiết bị và 85 USD tiền cước. Các tháng tiếp theo, mức phí duy trì là 85 USD, tương đương khoảng 2,2 triệu đồng mỗi tháng. Mức giá này cao hơn đáng kể so với Internet cáp quang trong nước, vốn chỉ ở mức vài trăm nghìn đồng mỗi tháng.
Chia sẻ tại họp báo, Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương cho rằng Internet vệ tinh Starlink là dịch vụ mới, lần đầu tiên triển khai, giúp mở ra không gian phát triển với các loại hình kinh doanh mới. Những mô hình, không gian phát triển mới như vậy sẽ đóng góp trực tiếp vào việc phát triển kinh tế xã hội, góp phần vào mục tiêu tăng trưởng "hai con số" của Việt Nam.
Trọng Đạt
Internet vệ tinh Starlink có thể triển khai tại Việt Nam khi nào?
Vì sao Starlink chỉ được phép có 600.000 thuê bao tại Việt Nam?
Giá Starlink chênh thế nào so với dịch vụ Internet tại Việt Nam
