Trận động đất chết người ở Philippines đã nâng đáy biển lên 2 m

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf hôm qua (5.5) viết trên mạng xã hội rằng an ninh vận chuyển hàng hải và năng lượng đã bị đe dọa do những hành vi vi phạm thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 4 tuần của Mỹ và các đồng minh, theo Reuters. Đến chiều qua chưa có thông tin phản ứng từ Mỹ.

Ông Qalibaf có phát ngôn như trên sau khi Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 4.5 thông báo rằng trong ngày đầu tiên thực hiện "Dự án Tự do" nhằm hướng dẫn các tàu bị mắc kẹt rời khỏi eo biển Hormuz, những tàu khu trục Mỹ và 2 tàu thương mại mang cờ Mỹ đã đi qua eo biển này.

Tư lệnh CENTCOM Bradley Cooper tuyên bố những tên lửa hành trình của Iran nhắm vào tàu khu trục Mỹ và 2 tàu thương mại đã bị bắn hạ, theo CNN. Ông còn khẳng định trực thăng Mỹ đã đánh chìm 6 tàu nhỏ thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cố tấn công 2 tàu thương mại.

Trong khi đó, Đài truyền hình nhà nước Iran IRIB dẫn lời một chỉ huy quân sự nước này cho hay không có tàu nào của IRGC bị trúng đạn, nhưng cuộc điều tra cho thấy lực lượng Mỹ đã tấn công 2 chiếc thuyền chở khách từ Oman đến Iran vào ngày 4.5, khiến 5 dân thường thiệt mạng. Ngoài ra, IRGC khẳng định không có tàu thương mại nào vượt qua eo biển Hormuz trong vài giờ trước đó.

Một số tàu thương mại ở vịnh Ba Tư đã báo cáo về các vụ nổ hoặc hỏa hoạn hôm 4.5, theo Reuters. Trong đó, giới chức Hàn Quốc thông báo một vụ nổ và hỏa hoạn đã xảy ra trên tàu do nước này điều hành ở eo biển Hormuz.

Trên mạng xã hội Truth Social ngày 4.5, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết rằng Iran đã "bắn vài phát súng" nhưng gây ra thiệt hại không đáng kể ở eo biển Hormuz, đồng thời kêu gọi Hàn Quốc tham gia Dự án Tự do. Nhà lãnh đạo Mỹ đã từ chối trả lời liệu thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran có còn hiệu lực hay không sau khi hai bên nổ súng ở eo biển Hormuz, theo CNN. Trong cuộc trả lời phỏng vấn với kênh Fox News trước đó, ông Trump cảnh báo với lực lượng Iran rằng họ sẽ bị xóa sổ nếu cố gắng nhắm mục tiêu vào các tàu Mỹ trong khu vực.

Cũng trong ngày 4.5, giới chức UAE khẳng định nước này đã bị một loạt tên lửa và máy bay không người lái (UAV) từ Iran nhắm mục tiêu, theo AFP. Họ cáo buộc Iran phóng UAV vào một tàu chở dầu thuộc tập đoàn dầu khí nhà nước ADNOC của UAE, và cuộc tấn công nhắm vào một cơ sở năng lượng ở tiểu vương quốc Fujairah đã khiến 3 công dân Ấn Độ bị thương.

Chính quyền UAE gọi cuộc tấn công mới là "một sự leo thang nguy hiểm và một sự vi phạm không thể chấp nhận được". Đây là lần đầu tiên lãnh thổ UAE bị Iran tấn công kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran có hiệu lực từ ngày 8.4, theo AFP.

Đài truyền hình nhà nước Iran dẫn lời giới chức quân đội nước này xác nhận họ tấn công UAE để đáp trả "sự phiêu lưu quân sự của Mỹ", theo Reuters. "Những gì đã xảy ra là sản phẩm của sự phiêu lưu quân sự của Mỹ nhằm tạo ra một lối đi cho các tàu thuyền ra khỏi eo biển Hormuz một cách bất hợp pháp", một vị quan chức quân sự Iran nhấn mạnh.

Ngoài ra, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm 4.5 viết trên mạng xã hội X rằng những cuộc đụng độ mới cho thấy "không có giải pháp quân sự nào cho một cuộc khủng hoảng chính trị" và chỉ ra những nỗ lực hòa giải của Pakistan. "Mỹ nên cảnh giác với việc bị những kẻ có ý đồ xấu kéo trở lại vũng lầy. UAE cũng vậy. Dự án Tự do là dự án bế tắc", ông Araghchi viết.

Tin Gốc: Thanh Niên

Chính quyền chuyển tiếp Mali tối 26.4 thông báo Bộ trưởng Quốc phòng Mali Sadio Camara đã thiệt mạng sau khi một kẻ tấn công tự sát lái xe chở thuốc nổ tông thẳng vào nhà ông ở thị trấn Kati, gần thủ đô Bamako vào sáng 25.4, theo Tân Hoa xã.

Ông Camara đã đấu súng với các kẻ tấn công tham gia cùng và tiêu diệt được vài tên nhưng do bị thương nặng, ông qua đời tại bệnh viện.

Vụ nổ khiến ngôi nhà bị sập, làm những người khác thương vong và phá hủy một thánh đường Hồi giáo gần đó, khiến một số tín đồ thiệt mạng. Chính quyền sẽ tổ chức quốc tang cho tướng Camara.

Nhiều địa phương tại Mali như Bamako, Kati, Gao, Sevare và Kidal đã trở thành mục tiêu trong đợt tấn công phối hợp ngày 25.4. Trước đó, chính quyền cho biết những cuộc tấn công này khiến 16 dân thường và quân nhân bị thương.

Jama'at Nusrat al-Islam wal-Muslimin (JNIM), tổ chức liên kết với al-Qaeda tại khu vực, đã hợp tác với nhóm vũ trang đối lập do người Tuareg chi phối là Mặt trận Giải phóng Azawad (FLA) để thực hiện hơn nửa tá cuộc tấn công đồng loạt trên khắp Mali, theo tuyên bố của hai nhóm nảy.

AP đưa tin một người phát ngôn của FLA tuyên bố quân đội Mali và lực lượng Nga đã rút khỏi thành phố Kidal sau đợt tấn công ngày 25.4. Người đứng đầu quân đội Mali Oumar Diarra tối 26.4 xác nhận quân đội đã rời khỏi thành phố và đang tái tập hợp tại Anefis, thành phố cách Kidal khoảng 100 km về phía nam.

Các nhà phân tích và ngoại giao miêu tả đợt tấn công ngày 25.4 là một trong những chiến dịch phối hợp lớn nhất tại Mali trong những năm gần đây, theo tờ The Guardian. Liên Hiệp Quốc đã bày tỏ lo ngại sâu sắc và lên án bạo lực, kêu gọi quốc tế phản ứng trước tình trạng bạo lực tại quốc gia Tây Phi.

Tin Gốc: Thanh Niên

Ngày 28-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông vẫn chưa hài lòng với các đề xuất của Iran nhằm đạt được thỏa thuận, sau khi truyền hình nhà nước Iran công bố những chi tiết mà họ khẳng định là dự thảo thỏa thuận giữa hai bên, theo Hãng tin AFP.

Phát biểu tại cuộc họp nội các ở Nhà Trắng, Tổng thống Trump nói rằng ông không vội vàng đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Trung Đông, dù cuối tuần qua ông từng nói rằng sắp đạt thỏa thuận.

"Iran rất quyết tâm, họ muốn đạt được thỏa thuận. Cho đến nay họ vẫn chưa làm được điều đó. Chúng tôi chưa hài lòng, nhưng rồi sẽ hài lòng thôi" - ông Trump nói.

"Hoặc là như vậy, hoặc chúng tôi sẽ phải hoàn tất công việc" - ông chủ Nhà Trắng nói thêm, ám chỉ khả năng nối lại các hoạt động quân sự mà Mỹ và Israel phát động ngày 28-2 và tạm dừng hồi tháng 4.

Ông Trump nhận định thêm phía Iran đang "đàm phán trong tình thế gần như cạn kiệt mọi lựa chọn".

Trước đó cùng ngày, truyền hình nhà nước Iran cho biết dự thảo bản ghi nhớ (MOU) với Washington bao gồm cam kết dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân nhằm vào Iran, khôi phục hoạt động lưu thông tại eo biển Hormuz và rút lực lượng Mỹ khỏi vùng Vịnh.

Tuy nhiên Nhà Trắng gọi thông tin trên là "hoàn toàn bịa đặt".

Ngày 27-5, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết bà đã thảo luận với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky về lộ trình Kiev gia nhập Liên minh châu Âu, theo Hãng tin Reuters.

"Những tuần tới sẽ là giai đoạn quan trọng để thúc đẩy những bước tiến mang tính quyết định trong tiến trình gia nhập" - bà bình luận trên nền tảng X.

Trước đó trong tháng này, Thủ tướng Đức Friedrich Merz đề xuất cho phép Ukraine trở thành "thành viên liên kết" của EU, qua đó có thể tham gia các cuộc họp của khối nhưng không có quyền bỏ phiếu, như một bước trung gian hướng tới tư cách thành viên đầy đủ. Ông Zelensky cho rằng đề xuất này không công bằng.

Bà von der Leyen nói thêm châu Âu sẽ tiếp tục hỗ trợ Ukraine trong cuộc chiến với Nga.

"Năng lực phòng không, máy bay không người lái và chống máy bay không người lái nằm trong số những ưu tiên quốc phòng cấp bách nhất của châu Âu. Ukraine sẽ được tích hợp hoàn toàn vào các nỗ lực này" - bà nói.

Ngày 27-5, nhà chức trách tại bang Washington của Mỹ cho biết cuộc tìm kiếm 9 người mất tích sau vụ bồn chứa hóa chất phát nổ và vỡ tung một ngày trước đó đã chuyển từ cứu hộ sang tìm kiếm thi thể, nhiều khả năng nâng tổng số người thiệt mạng lên 11 người, theo Hãng tin Reuters.

Trước đó các quan chức xác nhận có hai người tử vong. Ít nhất tám người khác bị thương, gồm một số trường hợp trong tình trạng nguy kịch.

"Chúng tôi đang chuẩn bị tinh thần cho khả năng đây sẽ là thảm kịch công nghiệp chết chóc nhất trong lịch sử hiện đại của bang Washington" - Thống đốc Bob Ferguson phát biểu tại cuộc họp báo ngày 27-5.

Giới chức nói rằng hiện vẫn chưa xác định được nguyên nhân khiến bồn chứa dung tích 900.000 gallon tại Nhà máy sản xuất bột giấy Nippon Dynawave Packaging bị nổ vào sáng 26-5. Bồn chứa này lưu trữ dung dịch kiềm trắng (white liquor) - dung dịch hóa chất gồm NaOH và Na2S được sử dụng trong sản xuất bột giấy, có thể gây bỏng nghiêm trọng khi tiếp xúc với da.

Các quan chức thông tin công tác tìm kiếm thi thể sẽ được tiến hành chậm rãi, do môi trường tại hiện trường "cực kỳ nguy hiểm".

Sáng 28-5, Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) cho biết Bình Nhưỡng lên án Đối thoại an ninh bốn bên gồm Mỹ - Nhật Bản - Úc - Ấn Độ cũng như lập trường mà họ cho là mang tính đối đầu với Triều Tiên và các quốc gia khác trong khu vực.

KCNA dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Triều Tiên khẳng định sẽ không có chuyện phi hạt nhân hóa Triều Tiên.

Ngày 27-5, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cập nhật Na Uy đã đồng ý tham gia "chiếc ô hạt nhân" của Pháp, trở thành quốc gia mới nhất nhận được sự bảo vệ hạt nhân từ Paris trong bối cảnh châu Âu lo ngại về cam kết của Mỹ đối với an ninh khu vực, theo Hãng tin Reuters.

Hồi tháng 3, Pháp đã đề nghị mở rộng sự bảo vệ từ "chiếc ô hạt nhân” của nước này cho các quốc gia châu Âu khác.

Ngày 27-5, Canada - quốc gia cho biết muốn giảm sự phụ thuộc vào các tập đoàn quốc phòng Mỹ - đã công bố kế hoạch mua đội máy bay cảnh báo sớm của Công ty Saab (Thụy Điển), thay vì lựa chọn từ Boeing (Mỹ), theo Hãng tin Reuters.

Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết nước này sẽ chọn máy bay GlobalEye của Saab. Trong khi đó mẫu E-7 Wedgetail của Boeing - vốn gặp nhiều trì hoãn và đội chi phí - cũng từng là ứng viên cạnh tranh.

Ông đánh giá máy bay cảnh báo sớm GlobalEye của Saab sẽ là "nguồn lực then chốt giúp các lực lượng vũ trang Canada phát hiện và răn đe các mối đe dọa trên khắp khu vực Bắc Cực".

Tin Gốc: Tuổi Trẻ