Không phải món nào chứa tinh bột cũng làm đường huyết tăng nhanh. Đậu xanh thuộc nhóm thực phẩm chứa tinh bột nhưng chỉ số đường huyết tương đối thấp, nhờ đó đường huyết tăng chậm hơn so với các món chứa tinh bột trắng như cơm, bánh mì, theo trang thông tin sức khỏe Everyday Health (Mỹ).
Khi đậu xanh được nấu chín, tinh bột trong hạt hấp thu nước và trở nên mềm hơn. Quá trình này gọi là hồ hóa tinh bột, giúp enzyme tiêu hóa dễ tiếp cận và phân giải tinh bột thành đường glucose. Tuy nhiên, nếu sau khi nấu, đậu xanh được để nguội, một phần tinh bột sẽ tái sắp xếp lại cấu trúc. Hiện tượng này được gọi là thoái hóa tinh bột.
Kết quả của quá trình này là hình thành thêm tinh bột kháng loại 3 (RS3). Đây là dạng tinh bột không bị tiêu hóa ở ruột non như phần lớn tinh bột thông thường. Nhờ đó, đường glucose được giải phóng và hấp thu chậm hơn, giúp hạn chế mức tăng đường huyết.
Một nghiên cứu đăng trên chuyên san Frontiers in Nutrition cho thấy phương pháp chế biến và bảo quản sẽ ảnh hưởng đáng kể đến hàm lượng tinh bột kháng trong đậu xanh. Cụ thể, đậu xanh sau khi được nấu chín rồi làm nguội, đặc biệt khi bảo quản lạnh, sẽ chứa nhiều tinh bột kháng hơn so với khi ăn ngay sau khi nấu.
Đậu xanh nấu chín rồi để nguội là lựa chọn phù hợp với người bị tiểu đường hoặc tiền tiểu đường. Để tận dụng lợi ích của tinh bột kháng, cách bảo quản đậu xanh sau khi nấu rất quan trọng.
Sau khi nấu chín, nên để đậu xanh nguội bớt rồi cho vào hộp sạch, đậy kín và bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh. Không nên để thực phẩm ở nhiệt độ phòng quá lâu vì điều này có thể làm tăng nguy cơ vi khuẩn phát triển.
Khi ăn, có thể dùng lạnh hoặc hâm nóng lại tùy sở thích. Một số bằng chứng nghiên cứu cho thấy hâm nóng nhẹ đậu sau khi làm lạnh vẫn giữ được một phần tinh bột kháng đã hình thành trước đó.
Ngoài ra, nhiều món từ đậu xanh hiện nay, chẳng hạn chè đậu xanh, thường được cho vào khá nhiều đường. Nếu dùng quá nhiều đường bổ sung, lợi ích của tinh bột kháng sẽ giảm đáng kể. Vì vậy, người bệnh nên ưu tiên các món đậu xanh ít đường hoặc không thêm đường, kết hợp cùng rau xanh, thịt nạc giàu protein và chất béo có lợi để bữa ăn cân đối hơn, theo Everyday Health.
Nghị định số 90/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế có hiệu lực từ ngày 15/5, thay thế, bổ sung và cập nhật nhiều nội dung so với Nghị định 117/2020/NĐ-CP.
Trong nhóm các hành vi vi phạm hành chính về khám bệnh, chữa bệnh, một số hành vi có thể bị phạt tới 30-40 triệu đồng.
Cụ thể gồm các hành vi như khám bệnh, chữa bệnh khi chưa được cấp giấy phép, chứng chỉ hành nghề hoặc đang trong thời gian bị thu hồi giấy phép, chứng chỉ hoặc bị đình chỉ hành nghề; thuê, mượn giấy phép, chứng chỉ hành nghề; từ chối hoặc cố ý chậm cấp cứu cho người bệnh trừ trường hợp được quyền từ chối theo quy định của pháp luật…
Mức phạt này cũng áp dụng cho hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người hành nghề và người khác làm việc tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc phá hoại, hủy hoại tài sản của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
Đáng chú ý việc đăng tải các thông tin mang tính quy kết về trách nhiệm của người hành nghề, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khi xảy ra sự cố y khoa mà chưa có kết luận của cơ quan có thẩm quyền cũng bị phạt 30-40 triệu đồng.
Nghị định này cũng bổ sung một số hành vi vi phạm mới như không đăng ký hành nghề hoặc hành nghề ngoài thời gian, địa điểm đã đăng ký, với mức phạt 3-5 triệu đồng.
Tại Nghị định 90 bổ sung, làm rõ và cụ thể hóa nhiều hành vi vi phạm. Chẳng hạn, phạt 5-10 triệu đồng với một các hành vi như:
- Kê đơn thuốc, chỉ định sử dụng các dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh hoặc gợi ý chuyển người bệnh tới cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khác nhằm trục lợi.
- Tẩy xóa, sửa chữa hồ sơ bệnh án nhằm sai lệch thông tin về khám bệnh, chữa bệnh.
- Người hành nghề chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật từ hai cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trở lên, trừ người hành nghề là người chịu trách nhiệm chuyên môn của trạm y tế cấp xã.
- Làm người phụ trách từ hai viện hoặc trung tâm hoặc khoa hoặc đơn nguyên trở lên trong cùng một cơ sở y tế hoặc trong cùng một thời gian hành nghề đồng thời làm người phụ trách của cơ sở khác.
- Từ chối tham gia hoạt động khám bệnh, chữa bệnh khi có thiên tai, thảm họa, dịch bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A hoặc tình trạng khẩn cấp theo quyết định huy động, điều động của cơ quan, người có thẩm quyền, trừ trường hợp người hành nghề thuộc nhóm nguy cơ cao đối với các bệnh dịch và trường hợp khác theo quy định của pháp luật…
Về hình thức xử phạt bổ sung, Nghị định 90 tiếp tục duy trì các biện pháp: Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, buộc nộp lại khoản lợi bất hợp pháp song phạm vi áp dụng rõ hơn, cụ thể hơn so với Nghị định 117.
Ngày 17/6, Bệnh viện Đa khoa Tây Ninh cho biết, đang điều trị cho 3 bệnh nhân bị ngộ độc sau khi ăn nấm mọc tự nhiên.
Một ngày trước, bệnh viện tiếp nhận 3 người trong cùng một gia đình với các triệu chứng nôn ói, đau bụng, tiêu chảy sau bữa ăn tối có sử dụng nấm mọc tự nhiên hái sau nhà.
Theo người nhà, ngày 15/6, gia đình hái khoảng 100g nấm mọc tự nhiên có dạng trụ tròn, màu nâu sẫm để chế biến thức ăn do nhầm tưởng là nấm mối mọc sau mưa.
Tuy nhiên, khoảng 3 giờ sau bữa tối, cả 3 người đều xuất hiện các triệu chứng nôn ói, đau bụng, tiêu chảy, kèm đau đầu, hoa mắt, chóng mặt nên được đưa đến bệnh viện cấp cứu.
Theo Bệnh viện Đa khoa Tây Ninh, các bệnh nhân nhập viện trong tình trạng tỉnh táo, tiếp xúc tốt. Việc các triệu chứng tiêu hóa xuất hiện sớm dưới 6 giờ sau khi ăn, thường có tiên lượng tốt hơn các trường hợp ngộ độc nấm có biểu hiện muộn.
Dù vậy, các bệnh nhân vẫn đang được theo dõi và điều trị chặt chẽ do một số loại nấm độc có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến gan, thận hoặc hệ thần kinh.
Thống kê từ đầu năm đến nay, Bệnh viện Đa khoa Tây Ninh ghi nhận 8 trường hợp rối loạn tiêu hóa liên quan đến ăn nấm. Đáng chú ý, số ca bệnh tăng rõ rệt từ đầu mùa mưa và tập trung nhiều trong tháng 5, tháng 6.
Các bác sĩ khuyến cáo người dân không nên tự ý hái và sử dụng các loại nấm mọc tự nhiên nếu không xác định chính xác loài, bởi nhiều loại nấm độc có hình dạng rất giống nấm ăn được.
"Hơn một phần tư người trưởng thành từ 18-69 tuổi bị tăng huyết áp, gần 5 triệu người bệnh đái tháo đường tương đương hơn 7% dân số trưởng thành, đằng sau các con số là nguy cơ đột quỵ, suy tim, suy thận, tàn phế và tử vong sớm", Thứ trưởng Y tế Trần Văn Thuấn nói tại lễ ký Bản ghi nhớ chương trình hợp tác Tăng cường quản lý bệnh không lây nhiễm tại Việt Nam giai đoạn 2026-2028, giữa Cục Quản lý khám, chữa bệnh và Boehringer Ingelheim Việt Nam, hôm 11/5 tại Hà Nội.
Thứ trưởng Thuấn cho rằng bệnh không lây nhiễm không còn là câu chuyện riêng của bệnh viện hay từng chuyên khoa, mà trở thành thách thức đối với sức khỏe cộng đồng, năng suất lao động và sự phát triển bền vững của quốc gia.
Việt Nam hiện trong nhóm quốc gia có tỷ lệ đột quỵ cao với 222.000 ca mỗi năm song phần lớn chưa tiếp cận kịp thời hệ thống cấp cứu. Chỉ 23,2% bệnh nhân đến viện trong vòng 4,5 giờ đầu kể từ khi khởi phát triệu chứng - khoảng thời gian "vàng" để can thiệp hiệu quả. Ngoài ra, khoảng 20% người bệnh được đưa đến bệnh viện bằng hệ thống cấp cứu chuyên nghiệp.
Ngoài ra, bệnh lý tim mạch - thận - chuyển hóa, bệnh phổi mô kẽ... cũng ngày càng gia tăng và trẻ hóa, gây áp lực lớn đến hệ thống y tế. Song, nhiều trường hợp bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa, phát hiện sớm, quản lý tốt và điều trị hiệu quả hơn.
"Không thể chỉ chờ người bệnh đến bệnh viện để điều trị, hệ thống y tế cần chuyển từ điều trị muộn sang phát hiện sớm, từ chăm sóc phân mảnh sang quản lý liên tục và toàn diện", ông nói, thêm rằng kiểm soát hiệu quả các bệnh không lây nhiễm là một trong những ưu tiên hàng đầu của ngành y tế Việt Nam giai đoạn hiện nay.
TS Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Quản lý Khám, chữa bệnh, nói quản lý hiệu quả bệnh không lây nhiễm đòi hỏi cách tiếp cận tích hợp, liên tục và đồng bộ giữa các các cơ sở khám chữa bệnh đa khoa và chuyên khoa. Vì vậy, chương trình hợp tác tập trung vào 4 mục tiêu trọng tâm gồm: chuẩn hóa hướng dẫn chuyên môn; nâng cao năng lực cho khoảng 2.000 bác sĩ; củng cố mạng lưới điều trị đột quỵ; tăng cường truyền thông cộng đồng về phát hiện sớm, xử trí kịp thời bệnh không lây nhiễm.
Song song đó, Bộ Y tế đang xây dựng Đề án Cấp cứu Ngoại viện, hướng tới rút ngắn "thời gian vàng" trong cấp cứu đột quỵ, chuẩn hóa hệ thống xe cứu thương, mở rộng đào tạo sơ cứu cộng đồng và ứng dụng AI trong điều phối cấp cứu. Đề án dự kiến thí điểm tại 6 tỉnh, thành phố trước khi mở rộng toàn quốc.
Ông Apisak Khunwet, đại diện Boehringer Ingelheim, đánh giá Việt Nam đang ngày càng khẳng định vai trò dẫn dắt trong lĩnh vực chăm sóc và điều trị đột quỵ, với hơn 130 bệnh viện được Tổ chức Đột quỵ Thế giới chứng nhận là bệnh viện sẵn sàng điều trị đột quỵ. Thông qua hợp tác này, hai bên hướng tới mục tiêu tiếp tục nâng cao chất lượng chẩn đoán, điều trị và quản lý các bệnh không lây nhiễm, đặc biệt là các bệnh tim mạch - thận - chuyển hóa, đột quỵ.
