Tin nhắn thông báo tiền điện tháng 5 lên tới 4 triệu đồng khiến bà Thúy Hà, 65 tuổi, ở Hải Phòng bất ngờ. Trước đây, gia đình 6 người tốn khoảng 1,2 triệu đồng nhờ hệ thống điện mặt trời hỗ trợ bình nóng lạnh. Ngay cả dịp Tết, mức tiêu thụ cao nhất cũng dừng ở 1,5 triệu đồng.
Nguyên nhân là hai cháu nội nghỉ hè ở nhà giữa đợt nắng nóng, gia đình phải bật 4 điều hòa liên tục. Số tiền điện chiếm quá nửa lương hưu buộc bà phải rút tiền tiết kiệm để chi trả. “Thu nhập không dư dả, nay lại phải lẹm vào khoản phòng thân”, bà nói.
Để cắt giảm chi phí, bà Hà ra quy định tiết kiệm điện. Phòng khách thành không gian sinh hoạt chung, bật một điều hòa ở 26 độ C kèm quạt gió. Bà giấu điều khiển của cả ba chiếc điều hòa phòng ngủ để không ai sử dụng được. Tối đến, cả nhà trải chiếu ngủ dưới tầng một. Bàn học của các cháu cũng được dời xuống đây.
Chiếc bếp từ cũng được đổi sang dùng bếp gas cũ, ưu tiên món luộc, hạn chế kho, hầm. Cuối tuần, cả nhà ra trung tâm thương mại để tránh nóng, giảm sử dụng thiết bị điện trong nhà.
Tuy nhiên, không gian 30 m2 nảy sinh bất tiện khi trẻ em cần yên tĩnh học bài, trong khi người lớn xem tivi. Con trai và con dâu phàn nàn việc mẹ khắt khe và đề nghị ra ở riêng.
Tờ hóa đơn tiền điện 5,6 triệu đồng cũng khiến vợ chồng chị Trần Hằng, 52 tuổi, ở Nghệ An rơi vào “chiến tranh lạnh”. Khoản chi này chiếm hơn 30% tổng thu nhập 18 triệu đồng của gia đình.
Nhà có 6 người sống cùng mẹ chồng 80 tuổi. Giữa đợt nóng hồi cuối tháng 5, người chồng bật điều hòa phòng mẹ cả ngày. Cùng lúc, 4 người cháu họ từ quê ra chơi khiến ba máy lạnh luôn hoạt động.
Chị Hằng đề xuất dồn cả nhà xuống phòng khách sinh hoạt. Người chồng không đồng ý do lo ảnh hưởng giấc ngủ của mẹ và sợ họ hàng chê trách khâu tiếp đón các cháu. “Chồng chỉ muốn thoải mái, tôi lại gánh áp lực cân đối chi tiêu”, chị Hằng cho biết.
Báo cáo của Tổng công ty Điện lực miền Bắc cho thấy, đợt nắng nóng cuối tháng 5/2026 có lúc lên tới 43 độ C. Công suất tiêu thụ cực đại đạt 20.482 MW vào ngày 27/5, tăng 28,5% so với cùng kỳ năm trước. Sản lượng điện ngày cao nhất đạt 442,3 triệu kWh. Nhiều địa phương ghi nhận mức tiêu thụ tăng vọt như Hà Tĩnh (40,9%), Thanh Hóa (36,2%), Nghệ An (35,9%), Hải Phòng (27,6%). Đại diện EVN Hà Nội lý giải, nhu cầu làm mát bằng điều hòa liên tục, đặc biệt vào ban đêm, tác động trực tiếp đến hóa đơn tiền điện. Khảo sát của VnExpress với hơn 600 độc giả ghi nhận 16% gia đình lục đục vì chi phí điện cao, 13% cãi vã do thói quen sử dụng khác biệt.
Chuyên gia tâm lý Thu Thảo (TP HCM) cho rằng thời tiết cực đoan kết hợp hóa đơn tiền điện tăng cao dễ làm mâu thuẫn gia đình bùng phát. Trong trường hợp tại Nghệ An, xung đột nảy sinh do hai bên không tìm được giải pháp dung hòa.
Nhưng theo chuyên gia, hóa đơn điện không phải nguyên nhân chính mà là “ngòi nổ” cho những áp lực dồn nén. “Khi thiếu sự thấu hiểu, gánh nặng của người quản lý tài chính sẽ biến thành mâu thuẫn”, bà nói.
Chuyên gia tài chính Lâm Tuấn (Hà Nội) đánh giá đây là sự thay đổi cấu trúc chi tiêu mùa hè. Trẻ nghỉ học dẫn đến chi phí ăn uống, giải trí, điện nước đồng loạt tăng. Việc hóa đơn điện gây mâu thuẫn thường xảy ra ở những gia đình thiếu kế hoạch ngân sách. “Việc thiếu các quỹ dự phòng, quản lý theo kiểu ăn đong, tiêu hết số tiền mình có sẽ đối mặt với áp lực tâm lý nặng nề, dễ nảy sinh cãi vã”, ông Tuấn nói.
Trước các xu hướng cực đoan như thắt lưng buộc bụng quá mức hoặc vội vã đầu tư năng lượng mặt trời, ông Tuấn cho biết cả hai phương án đều có hạn chế. Việc cắt giảm nhu cầu thiết yếu gây xáo trộn sinh hoạt, ảnh hưởng đến sức khỏe và hiệu suất lao động của các thành viên gia đình. Ngược lại, chi hàng trăm triệu đồng lắp điện mặt trời mà chưa tính toán thời gian hoàn vốn là sai lầm phổ biến khi giải quyết sự bất tiện ngắn hạn.
Chuyên gia khuyên các gia đình nên lập ngân sách cả năm. “Mỗi gia đình cần thiết lập một quỹ dự phòng chi phí mùa vụ từ đầu năm để giảm áp lực khi hóa đơn xuất hiện”, ông Tuấn nói.
Áp lực này cũng xuất hiện tại căn hộ thuê của Thùy Trang, 25 tuổi, ở Hà Nội. Trong thời gian nghỉ thai sản, Trang sử dụng điều hòa liên tục. Tháng 5, lượng điện tiêu thụ là 500 số, tiền điện chạm mốc 2 triệu đồng, gấp đôi các tháng trước.
Tổng thu nhập hai vợ chồng 20 triệu đồng phải chi trả 6 triệu đồng tiền nhà, gần 3 triệu đồng tiền điện nước cùng chi phí bỉm sữa. Người chồng kiểm soát thời gian sử dụng thiết bị làm mát khiến hai người mâu thuẫn.
Để giải quyết, họ thống nhất mỗi tháng trích một triệu đồng vào quỹ dự phòng để bù đắp chi phí mùa nóng. “Không còn cách nào khác ngoài việc chủ động thích ứng”, Trang nói.
Ngày 3-7, tại quảng trường Long Châu (tỉnh Vĩnh Long), Ban Chỉ đạo các chương trình, chiến dịch tình nguyện thanh niên tỉnh Vĩnh Long tổ chức lễ ra quân cao điểm Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè năm 2026.
Theo Tỉnh Đoàn Vĩnh Long, chiến dịch diễn ra từ tháng 5 đến hết tháng 8, cao điểm trong tháng 7, với sự tham gia của hơn 5.500 chiến sĩ tình nguyện. Đến nay, 25 đơn vị trong và ngoài tỉnh đã kết nối, hỗ trợ trực tiếp cho 22 xã, phường.
Tại lễ ra quân, các tổ chức, doanh nghiệp và nhà hảo tâm trao hơn 6 tỉ đồng để thực hiện các công trình thanh niên.
Ngay sau lễ phát động, tuổi trẻ Vĩnh Long đồng loạt triển khai nhiều hoạt động vì cộng đồng như hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, tích hợp VNeID, xóa điểm đen môi trường, thăm Mẹ Việt Nam anh hùng, trao 30 góc học tập, 40 suất học bổng cho học sinh khó khăn.
Nhiều công trình an sinh cũng được khởi động, gồm 10 căn nhà tình thương, nhà nhân ái và công trình "Nhà vệ sinh cho em" tại các địa bàn còn nhiều khó khăn.
Phát biểu tại buổi lễ, Phó chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Thị Bé Mười đề nghị các cấp bộ Đoàn - Hội lựa chọn công trình, phần việc bám sát nhu cầu thực tế của người dân, ưu tiên xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu và bảo đảm an sinh xã hội để chiến dịch đạt hiệu quả thiết thực.
"Qua nhiều năm triển khai, Chiến dịch thanh niên tình nguyện hè đã tạo nên sức lan tỏa sâu rộng, thu hút đông đảo đoàn viên, thanh niên tham gia, nhận được sự quan tâm đồng hành của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội", bà Mười nói.
Ngày 30-4, trao đổi với Tuổi Trẻ Online, ông Hoàng Xuân Hùng - Chủ tịch UBND xã Đức Quang (Hà Tĩnh) - cho biết một trưởng thôn ở địa phương đã có hành động dũng cảm, kịp thời cứu thành công hai bà cháu thoát đuối nước.
Thông tin ban đầu, chiều 26-4, ông Phan Văn Hội - Trưởng thôn Đông Đoài, xã Đức Quang - đưa các cháu đến khu vực bến Xưởng, thuộc lạch Trỗ, thôn Đông Đoài để tắm.
Lúc này, phía đối diện bên kia con lạch (thuộc thôn Khang Ninh) cũng có người phụ nữ lớn tuổi đang giặt quần áo và một cháu nhỏ xuống lạch tắm không mặc áo phao.
Trong lúc quan sát, ông Hội thấy cháu nhỏ chạy xuống lạch tắm rồi bị chới với giữa dòng nước. Ông vội gọi người phụ nữ nhanh chóng kéo cháu nhỏ lên bờ. Tuy nhiên chưa kịp kéo cháu lên bờ thì cả hai bà cháu bị chới với rồi chìm xuống nước.
Nhận thấy tình huống nguy hiểm, khẩn cấp, ông Hội bất chấp nguy hiểm nhảy xuống nước bơi đến vị trí hai bà cháu gặp nạn ứng cứu.
"Khi tôi bơi tới, cháu nhỏ ở ngoài và người bà ở trong đã chìm. Tôi dùng tay phải nhấc bổng cháu bé lên, tay trái cầm áo bà và dùng lực hai chân để bơi vào bờ" - ông Hội kể.
Ngay sau khi đưa các nạn nhân lên bờ và sơ cứu thành công, ông Hội đã bàn giao hai bà cháu cho gia đình, đồng thời nhắc nhở người dân tuyệt đối không chủ quan khi tắm sông.
Theo người dân địa phương, khu vực bến hai bên bờ lạch Trỗ là nơi đã từng xảy ra nhiều vụ đuối nước. Lực lượng công an xã và thôn thường xuyên tuyên truyền, cắm biển cảnh báo nguy cơ đuối nước.
Với giá trị dinh dưỡng đáng chú ý, cá chẽm thường được đặt lên bàn cân so sánh với cá hồi nổi tiếng giàu omega-3. Thậm chí, ở một số khía cạnh, cá chẽm còn được nhận định là có lợi thế hơn so với cá hồi.
Việc bổ sung cá chẽm vào thực đơn một cách hợp lý không chỉ làm phong phú bữa ăn mà còn mang lại nhiều lợi ích đáng kể cho sức khỏe.
Cung cấp protein chất lượng cao: Cá chẽm là một nguồn cung cấp protein chất lượng cao, rất cần thiết cho sự phát triển và duy trì các cơ quan trong cơ thể.
Protein trong cá chẽm có chứa tất cả các axit amin thiết yếu mà cơ thể không thể tự tổng hợp được. Điều này đặc biệt quan trọng cho sự phát triển cơ bắp, sự hình thành và phục hồi các tế bào và mô.
Protein chất lượng cao từ cá chẽm không chỉ hỗ trợ về cơ bắp mà còn giúp thúc đẩy quá trình chuyển hóa. Ăn cá chẽm thường xuyên cũng giúp cơ thể duy trì năng lượng ổn định và hỗ trợ quá trình giảm cân hiệu quả.
Tốt cho tim mạch: Cá chẽm giàu axit béo Omega-3 bao gồm EPA và DHA, hai loại axit béo quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch. Omega-3 giúp giảm mức triglyceride trong máu, hạ huyết áp và ngăn ngừa hình thành cục máu đông.
Việc bổ sung cá chẽm trong thực đơn hàng ngày có thể giúp cải thiện lưu thông máu và giảm nguy cơ đột quỵ hay nhồi máu cơ tim.
Cải thiện chức năng não bộ: Axit béo Omega-3 cũng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì và cải thiện chức năng não bộ. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc tiêu thụ đủ lượng Omega-3 có thể giúp cải thiện trí nhớ, tăng cường khả năng tập trung và giảm nguy cơ mắc các bệnh thoái hóa thần kinh như Alzheimer.
Hỗ trợ sức khỏe mắt: DHA, một loại axit béo Omega-3 có trong cá chẽm, là thành phần cấu trúc chính của võng mạc mắt. Việc bổ sung đủ DHA giúp duy trì sức khỏe mắt, ngăn ngừa thoái hóa điểm vàng và giảm nguy cơ mắc các bệnh về mắt, nhất là ở độ tuổi cao.
Cung cấp nhiều vitamin và khoáng chất: Cá chẽm là nguồn cung cấp nhiều dưỡng chất, khoáng chất và vitamin tự nhiên như D, B12, Canxi... và đặc biệt là Selen.
Đây là một khoáng chất vi lượng quan trọng có trong cá chẽm nhằm giúp bảo vệ cơ thể khỏi các tổn thương oxy hóa và tăng cường chức năng miễn dịch. Selen cũng có vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe tuyến giáp và hỗ trợ quá trình chuyển hóa.
Cá chẽm chưng tương: Cá chẽm chưng tương là sự tổng hòa của hương vị được tẩm ướp khéo léo. Cho ra một đĩa cá mềm dai, đậm vị khi được ăn kèm với phần nước sốt khá lạ miệng. Món này chế biến cũng vô cùng đơn giản, bạn chỉ cần làm sạch và ướp cá với nước sốt tương. Sau đó hấp là đã có một đĩa cá hấp tương đầy vị.
Cá chẽm hấp xì dầu: Cá chẽm kết hợp cùng xì dầu và nấm mèo trở thành món ăn vừa ngon ngọt, đậm đà lại rất dễ để tự làm. Cá chẽm hấp tương giữ trọn vị ngọt tự nhiên của cá, hòa thêm vị mặn thanh của xì dầu tạo nên một món ăn vô cùng hấp dẫn.
Canh cá chẽm nấu ngót: Xuất thân từ miền Trung, món canh cá chẽm nấu ngót không chỉ thơm ngon mà còn bình dị và thân thương đến lạ. Phần nước dùng có vị ngọt từ cá, thêm chút vị chua thanh của cà chua, khi được nêm nếm vừa ăn thì đảm bảo sẽ vô cùng "tốn cơm".
Cá chẽm sốt chua ngọt: Cá chẽm sốt chua ngọt ngoài thành phần chính là cá, thì phần nước sốt chua chua, ngọt ngọt để rưới lên vô cùng quan trọng, quyết định lớn đến sự thành công của món ăn. Phần da cá được chiên kỹ càng sẽ vô cùng giòn, thơm béo thêm nước sốt thì không thể nào chối từ.
Cá chẽm kho cà: Cá chẽm kho cà thơm là một món ăn không mới, nhưng để nấu ngon lại cần nhiều sự khéo léo của người nấu. Nồi cá kho nóng hổi tỏa hương thơm nức mũi, phần thịt cá đã ngọt tự nhiên nhờ có cà và hành lá mà cá càng trở nên dậy vị hơn.
Bí quyết để cá đậm vị hơn là bạn nên tự thắng nước màu bằng cách dùng 1-2 muỗng đường vào nồi rồi đun nhỏ lửa cho đến khi hỗn hợp chuyển qua nâu cánh dán. Thêm ớt hiểm và 3 muỗng canh nước mắm là bạn đã có thể để cá vào kho.
Cá chẽm kho tiêu: Món cá chẽm kho tiêu trở nên quen thuộc với các bà nội trợ, nhờ sự kết hợp hoàn hảo giữa cá béo ngậy và vị tiêu cay nồng. Cá chẽm kho tiêu sẽ ngon hơn rất nhiều khi bạn ăn cùng với tóp mỡ đấy.
Cách làm tóp mỡ cũng siêu đơn giản, chỉ cần mỡ heo mua về rửa sạch, cắt miếng vuông nhỏ. Sau đó, cho vào chảo và đảo đều tầm 15 phút cho đến khi tóp mỡ chuyển sang màu vàng nâu là dùng được.
Cá chẽm kho khóm (dứa): Cá chẽm kho kèm với khóm không quá cầu kỳ, món ăn tuy chỉ được chế biến khá đơn giản, nhưng nhờ vậy mà cá được thấm đẫm vị ngọt dịu của thơm.
Bí quyết của món này là bạn nên xào thơm trước để nước thơm tiết ra hết. Khi bỏ cá vào nước thơm sẽ ngấm vào tăng hương vị cho cá. Rắc lên một chút hành lá và chấm với chén nước mắm ớt cay the the, ăn cùng cơm trắng thì chẳng khác gì mỹ vị.
Cá chẽm kho nước dừa: Tuy chỉ là một món ăn bình dân nhưng cá chẽm kho nước dừa lại luôn hấp dẫn người dùng đến lạ. Dừa bạn nên chọn dừa xiêm chưa bóc vỏ, vì vừa nhiều nước lại có vị ngọt thanh tự nhiên. Cái vị béo của nước dừa sau khi được nấu trong một thời gian với cá, tạo nên một tổ hợp cá kho đậm đà, thơm béo khó khước từ.
Cá chẽm om dưa chua cay: Vị ngọt béo từ cá được om kỹ với dưa chua, thêm một vài khoanh ớt cay nồng sẽ làm nồi nước dùng trở nên hấp dẫn nhờ đủ vị chua cay khá đặc trưng. Cá chẽm om dưa chua sẽ ngon hơn khi bạn ăn kèm với xà lách hoặc rau răm,...
Cá chẽm sốt chanh dây: Thời gian gần đây thì cá chẽm được biến tấu khá nhiều món ăn, phổ biến có thể kể đến cá chẽm sốt chanh dây. Không như cà hay thơm, vị chua chua ngọt ngọt của chanh dây vừa giúp món ăn trở nên khác độc đáo, tròn vị, lại vừa giảm được phần nào đó mùi tanh của cá.
