Sự cạnh tranh gay gắt đến từ công nghệ và các nền tảng mới
Sáng 15/6, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch (VH-TT&DL) tổ chức Hội thảo góp ý hồ sơ Chiến lược phát triển và quản lý hệ thống báo chí đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ VH-TT&DL Phan Tâm cho biết, thời gian qua, báo chí nước ta phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy khiến khối lượng công việc lớn hơn, áp lực cạnh tranh cao hơn, yêu cầu về chất lượng ngày càng khắt khe hơn.
Bên cạnh đó, các cơ quan báo chí còn phải đối mặt với sức ép lớn từ sự phát triển nhanh chóng của công nghệ và sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các nền tảng truyền thông mới.
“Nếu như cách đây 20 năm, lợi thế lớn nhất của báo chí là khả năng đưa tin nhanh, thì ngày nay lợi thế đó không còn là của riêng báo chí. Nếu như cách đây 10 năm, báo chí chủ yếu cạnh tranh với các cơ quan báo chí khác, thì hiện nay báo chí đang cạnh tranh với toàn bộ hệ sinh thái số, từ mạng xã hội, nền tảng video đến các công cụ tìm kiếm và các ứng dụng trí tuệ nhân tạo.
Trong bối cảnh đó, câu hỏi lớn nhất không phải là làm thế nào để sản xuất nhiều thông tin hơn, mà là làm thế nào để tạo ra những thông tin đáng tin cậy hơn, có chiều sâu hơn, có giá trị hơn và có tác động tích cực hơn đối với sự phát triển của xã hội”, Thứ trưởng Phan Tâm nói.
Bộ VH-TT&DL ghi nhận và đánh giá cao những nỗ lực của các cơ quan báo chí khi luôn là kênh thông tin chính thống, tin cậy, đồng hành có trách nhiệm cùng sự phát triển của đất nước.
Thứ trưởng Phan Tâm cũng nhấn mạnh, trong thế giới công nghệ thay đổi, xã hội càng cần hơn những giá trị cốt lõi của báo chí chuyên nghiệp. Đó là khả năng kiểm chứng sự thật, trách nhiệm xã hội, đạo đức nghề nghiệp và sự gắn bó với lợi ích của đất nước và nhân dân.
Những giá trị này chỉ có thể được phát huy khi báo chí có đủ điều kiện để phát triển. Đó là điều kiện về nguồn nhân lực, về công nghệ, về cơ chế chính sách và môi trường hoạt động phù hợp.
Trong thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm hỗ trợ báo chí phát triển, nâng cao năng lực tự chủ tài chính và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động nghề nghiệp. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy vẫn còn nhiều vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện.
Vì vậy, Thứ trưởng Phan Tâm cho rằng chiến lược phát triển báo chí cần đưa ra giải pháp để báo chí có đủ nguồn lực, đủ năng lực và đủ điều kiện tiếp tục tạo ra những giá trị mà xã hội đang cần.
Báo chí đóng góp cho tăng trưởng kinh tế
Báo cáo tóm tắt chiến lược tại hội thảo, Cục trưởng Cục Báo chí Lưu Đình Phúc cho biết, chiến lược phát triển và quản lý hệ thống báo chí đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 gồm 5 quan điểm chính.
Trong đó, chiến lược nhấn mạnh, báo chí cách mạng là lực lượng kiến tạo niềm tin, gìn giữ bản sắc và sự ổn định tinh thần xã hội, cổ vũ khát vọng phát triển, góp phần hiện thực hoá mục tiêu xây dựng nhà nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, trường tồn trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Ngoài ra, chuyển đổi phương thức quản lý báo chí từ quản lý sang quản trị và điều hướng, kiến tạo môi trường thuận lợi để báo chí phát huy tốt nhất.
Từ đó, xây dựng một số cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện, tiến tới hình thành các tập đoàn báo chí, truyền thông chủ lực quốc gia.
Đến năm 2030, dự thảo đặt mục tiêu tiếp tục sắp xếp, tinh gọn hệ thống báo chí theo hướng hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.
Tầm nhìn đến năm 2045, hệ thống báo chí Việt Nam phát triển theo hướng cách mạng, nhân văn, hiện đại; có năng lực chiếm lĩnh và dẫn dắt không gian truyền thông; giữ vững chủ quyền thông tin, chủ quyền văn hóa trên không gian mạng; nâng cao năng lực cạnh tranh với các tập đoàn truyền thông và nền tảng xuyên biên giới.
Hội thảo đã ghi nhận nhiều ý kiến thiết thực từ lãnh đạo các cơ quan báo chí về các vấn đề liên quan đến đổi mới, giải pháp chiến lược để báo chí trở thành công cụ hỗ trợ hiệu quả cho sự phát triển đất nước.
Phát biểu tại hội thảo, Tổng Biên tập báo Dân trí, nhà báo Phạm Tuấn Anh nhấn mạnh, nhiệm vụ đặc biệt quan trọng của báo chí là bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các luận điệu xuyên tạc.
Đây là nhiệm vụ thường xuyên được các cơ quan quản lý báo chí chỉ đạo, nhắc nhở và cũng là trách nhiệm mà các cơ quan báo chí luôn tự xác định trong quá trình hoạt động.
Đối với nội dung phát triển văn hóa, Tổng Biên tập báo Dân trí cho rằng, hồ sơ chiến lược đã đề cập đến vấn đề này theo tinh thần các chủ trương, nghị quyết của Đảng về phát triển văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, cần làm rõ hơn vai trò, đóng góp cụ thể của báo chí đối với chiến lược phát triển văn hóa, đặc biệt trong quá trình xây dựng và phát triển các ngành công nghiệp văn hóa.
“Báo chí cần được xác định là một trong các ngành công nghệ văn hóa”, Tổng Biên tập báo Dân trí nhấn mạnh.
Ngoài ra, theo nhà báo Phạm Tuấn Anh, báo chí không chỉ là công cụ truyền thông mà còn cần được nhìn nhận là một ngành kinh tế tạo ra giá trị và đóng góp trực tiếp cho tăng trưởng kinh tế. Quan trọng hơn, báo chí có vai trò tạo dựng sự đồng thuận xã hội, củng cố niềm tin, quảng bá hình ảnh và lan tỏa các giá trị tích cực, qua đó thúc đẩy sản xuất, tiêu dùng và các hoạt động kinh tế.
“Báo chí có thể góp phần trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế, trong đó có mục tiêu tăng trưởng hai con số”, nhà báo Phạm Tuấn anh bày tỏ.
Bên cạnh đó, Tổng Biên tập Báo Dân trí cũng cho rằng, hồ sơ chiến lược cần khẳng định rõ hơn vai trò của nền tảng số báo chí quốc gia và nền tảng do các cơ quan báo chí xây dựng, vận hành.
Theo ông, bên cạnh các mạng xã hội xuyên biên giới phổ biến hiện nay, các cơ quan báo chí Việt Nam cũng đang sở hữu những nền tảng số có giá trị rất lớn như các kênh truyền hình của Đài Truyền hình Việt Nam, các kênh phát thanh của Đài Tiếng nói Việt Nam hay các báo điện tử lớn như Dân trí, VnExpress và nhiều cơ quan báo chí khác.
“Mỗi website báo điện tử, mỗi kênh truyền hình, phát thanh có lượng công chúng lớn đều là một nền tảng số. Về bản chất, các nền tảng đều đang cạnh tranh để giành lấy từng giây chú ý của bạn đọc. Nếu bảo vệ và phát triển được các nền tảng số của báo chí Việt Nam, chúng ta sẽ duy trì sức cạnh tranh và vị thế của báo chí trên không gian mạng”, ông nói.
Tổng Biên tập báo Dân trí bày tỏ sự đồng tình với chủ trương tiếp tục sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy trong các cơ quan báo chí. Tuy nhiên, theo ông, quá trình tinh gọn cần tập trung vào bộ máy quản lý, vận hành, không nên làm suy giảm hoặc đánh mất các nền tảng số đã được xây dựng qua nhiều năm.
Ông Nguyễn Thanh Bình – Tổng biên tập báo Công an nhân dân – đề nghị làm rõ nội hàm khái niệm cơ quan báo chí trực thuộc, cũng như mối quan hệ giữa cơ quan báo chí chủ lực với các cơ quan báo chí trực thuộc về định hướng hoạt động, cơ chế quản trị, tổ chức và vận hành mô hình này.
Bên cạnh đó, ông Bình cho rằng, nên nghiên cứu và bổ sung rõ hơn về định hướng xây dựng hệ sinh thái dữ liệu báo chí dùng chung và cơ chế kết nối chia sẻ, khai thác dữ liệu giữa các cơ quan báo chí, cũng như cơ chế bảo vệ quản trị và tăng giá trị của dữ liệu của cơ quan báo chí trong môi trường số.
Đại tá Lê Ngọc Long – Phó Tổng biên tập báo Quân đội nhân dân – bày tỏ, Nhà nước cần đảm bảo ngân sách định kỳ cho các cơ quan báo chí chủ lực thay vì chỉ dừng lại ở cơ chế đặt hàng theo vụ việc đơn lẻ.
Ông Long cũng đề xuất làm rõ các tiêu chí xác định cơ quan báo chí chủ lực và mô hình tích hợp đa phương tiện để tối ưu hóa nguồn lực tuyên truyền.
Đại diện báo Quân đội nhân dân kiến nghị, cần có cơ chế chia sẻ bản quyền và dữ liệu giữa các đơn vị báo chí nhằm tăng cường sức lan tỏa của thông tin chính thống.
Tạo dựng môi trường thuận lợi để báo chí Việt Nam phát triển
Phát biểu kết luận hội thảo, Thứ trưởng Bộ VH-TT&DL Phan Tâm cho biết, Ban soạn thảo đã tiếp nhận nhiều lượt ý kiến phát biểu trực tiếp cùng nhiều ý kiến góp ý bằng văn bản.
Đánh giá cao các ý kiến đóng góp tại hội thảo, Thứ trưởng Phan Tâm khẳng định, đây là những góp ý có giá trị cả về lý luận và thực tiễn.
Theo Thứ trưởng, mục tiêu cuối cùng của chiến lược là tạo dựng môi trường thuận lợi để báo chí Việt Nam phát triển bền vững, đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng nội dung, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao và giúp những người làm báo yên tâm gắn bó, cống hiến hết mình với nghề.
Ban soạn thảo sẽ nghiêm túc tiếp thu, tiếp tục nghiên cứu, rà soát, đánh giá kỹ lưỡng các đề xuất để hoàn thiện hồ sơ Chiến lược, bảo đảm bám sát chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và yêu cầu thực tiễn; qua đó tạo nền tảng cho báo chí Việt Nam phát triển nhanh, bền vững, hiện đại và nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn mới.
Tại Little Miss Drama Tour 2026, ngôi sao người Mỹ Cardi B ba lần chọn trang phục của Đỗ Long để trình diễn. Trước đó, loạt mỹ nhân như Teyana Taylor, Rei Ami, Julia Butters tỏa sáng trong thiết kế của nhà mốt Việt trên thảm đỏ. Dịp này, Đỗ Long nói về cơ hội, thách thức trong 10 năm làm nghề.
- Cardi B liên tục chọn đồ của anh để mặc khi biểu diễn, cảm xúc của anh ra sao?
- Stylist của Cardi B nhìn thấy một thiết kế trong bộ sưu tập Emerge của tôi trên Instagram, sau đó chủ động nhắn tin trao đổi công việc. Những năm qua, tôi theo đuổi sáng tạo váy áo kiểu dáng gợi cảm nên có sự đồng điệu với phong cách Cardi B xây dựng.
Nếu họ chọn sản phẩm của tôi một lần, đó có thể là sự thu hút về mặt hình ảnh hay phù hợp tinh thần êkíp đang tìm kiếm. Nhưng khi chọn nhiều lần, tôi nghĩ câu chuyện không còn nằm ở yếu tố thẩm mỹ mà là sự tin tưởng. Từng thực hiện váy áo cho nhiều ngôi sao nhưng lần này cho tôi cảm xúc bất ngờ lẫn thách thức. Điều hạnh phúc nhất của tôi là có cơ hội giới thiệu thời trang do người Việt làm đến với khán giả quốc tế.
- Khi làm việc với êkíp nước ngoài, anh ưu tiên điều gì?
- Tôi luôn chọn lọc kỹ càng. Lời mời từ sao hạng A nhưng gu thẩm mỹ không tương đồng hoặc hình ảnh họ xây dựng không phù hợp với thương hiệu, tôi sẽ không nhận. Tôi đề cao và tôn trọng bản sắc của mình trước tiên.
Ngoài ra, tôi cân nhắc đến một số yếu tố thực tế như êkíp có đủ thời gian lẫn điều kiện để hoàn thành tốt hay không. Nếu nhận lời mà không thể kiểm soát mọi thứ, đôi khi cơ hội lại biến thành rủi ro.
Không phải dự án quốc tế nào cũng đem lại giá trị tài chính tương xứng với công sức êkíp bỏ ra. Có lần, tôi chấp nhận hợp tác với mức lợi nhuận thấp, thậm chí lỗ bởi cảm nhận sự tương đồng giữa hai bên. Tuy vậy, tôi chưa bao giờ xem đây là sự thiệt thòi. Với tôi, làm thời trang cần chú trọng đến chiến lược dài hạn hơn là doanh thu tức thời. Tôi có thể kiếm thu nhập bằng nguồn khác để bù vào, còn cơ hội đôi khi không đến lần thứ hai. Mỗi quyết định đều phải được tính toán kỹ, dựa trên định hướng phát triển của bản thân vào từng giai đoạn. Điều quan trọng là phải hiểu rõ mình đánh đổi vì điều gì.
- Áp lực của anh khi thiết kế trang phục cho sao quốc tế?
- Với khách trong nước, tôi có thể xử lý công việc dựa trên sự quen biết, kinh nghiệm hoặc sự hiểu ý giữa các bên. Nếu phát sinh sai sót, việc xử lý cũng linh hoạt hơn. Còn với êkíp nước ngoài, mọi thứ phải rõ ràng, chính xác ngay từ đầu, gần như không có chỗ cho sự mơ hồ hay cảm tính. Có lần đối tác muốn thay đổi chi tiết vào phút chót. Tôi căng thẳng nhưng vẫn chấp thuận để giữ sự chuyên nghiệp.
Thách thức lớn nhất của tôi thường là vấn đề thời gian. Khi thời hạn rất sát, mọi quyết định đều phải đưa ra nhanh nhưng không cẩu thả. Có dự án êkíp gần như phải chạy hết công suất mới có thể đáp ứng hết yêu cầu trong hợp đồng. Tôi chưa gặp sai sót nghiêm trọng nào nhưng sự cố ngoài tầm kiểm soát thì vẫn tiềm ẩn.
Chẳng hạn, lần làm đồ cho Cardi B, tôi stress đến mất ngủ. Cả ba thiết kế đều đính kết cầu kỳ, chuẩn phom dáng, bắt sáng đèn sân khấu, thuận tiện cho từng chuyển động của rapper. Tôi và đồng đội phải làm việc trái múi giờ cùng êkíp người Mỹ để trao đổi, chỉnh sửa. Theo kế hoạch, trang phục phải đến vào ngày 23/3 để rapper thử nhưng gặp trục trặc khâu vận chuyển. Tôi tìm trên các hội nhóm, nhờ người xách tay sang Mỹ nhưng không khả quan. May mắn, tôi tìm được đơn vị vận chuyển thay thế. Cuối cùng, bộ đồ đến chậm hai ngày, sát giờ rapper bước lên sân khấu. Cardi B đồng ý mặc mà không cần chỉnh sửa gì thêm. Khi êkíp báo lại ngôi sao đã hoàn thành tiết mục, tôi mới thở phào.
Qua sự việc, tôi rút ra bài học rằng mọi sự chuẩn bị, kể cả phương án dự phòng không bao giờ là thừa. Chỉ cần mắc sai phạm ở một mắt xích sẽ kéo theo cả dây chuyền bị ảnh hưởng, gây tổn hại chonghệ sĩ lẫn thương hiệu của mình.
- Anh nhận lại điều gì qua các lần hợp tác?
- Trước đây, tôi tập trung nhiều vào sáng tạo bộ sưu tập sao cho ấn tượng, mang dấu ấn cá nhân. Giờ tôi hiểu rằng sản phẩm quan trọng nhưng không phải là yếu tố duy nhất để tạo nên thành công cho một thương hiệu.
Làm việc cùng stylist của các minh tinh, tôi thấy để bước vào sân chơi quốc tế, tài năng thôi chưa đủ mà còn cần kỷ luật, sự chuyên nghiệp và khả năng thích ứng trước mọi yêu cầu. Tôi nâng cao thêm các kỹ năng như phản hồi nhanh chóng, xử lý linh hoạt phát sinh, kiểm soát chất lượng.
Trước những tiêu chuẩn khắt khe, tôi nhận ra hệ thống của mình còn lỗ hổng trong cách vận hành hay quản lý nhân sự. Do đó, nhiều nhân viên nhận xét tôi ngày càng khó tính, luôn đặt ra yêu cầu rất cao. Bù lại, khi dự án thành công thì phần thưởng tôi dành cho cả đội cũng rất tương xứng, không để ai thiệt thòi.
- Thách thức hiện tại của anh khi muốn mở rộng hơn thị trườngquốc tế là gì?
- Nhà thiết kế phải hiểu đối tác không chỉ cần bộ cánh có ý tưởng tốt mà còn một người làm việc tin cậy. Trước khi quyết định ký hợp đồng, họ sẽ đánh giá tổng thể thương hiệu. Để bước ra quốc tế, nhà mốt không thể chỉ dựa vào vài thiết kế ấn tượng hay một số khoảnh khắc lan truyền trên mạng.
Tôi luôn cho rằng danh tiếng là đòn bẩy, còn hiệu quả kinh doanh là nền móng. Nếu chỉ có một trong hai sẽ rất khó phát triển bền vững. Thương hiệu không thể chỉ "có tiếng mà không có miếng". Nếu chỉ sống bằng hình ảnh mà không quan tâm đến doanh thu sẽ khó duy trì hệ thống, đầu tư cho sản phẩm hay nuôi dưỡng nhân sự.
- Anh có kế hoạch nào để phát triển bản thân?
- Mỗi thiết kế cần có nét riêng để khi stylist hoặc công chúng nhìn vào sẽ nhận ra ngay "trang phục này là của Đỗ Long". Tuy nhiên, để được chú ý chỉ qua gu thẩm mỹ đặc trưng thôi là chưa đủ mà cần cho đối tác thấy mình có khả năng để biến sự chú ý thoáng qua trên mạng xã hội thành dự án thật.
Với tôi, việc phát huy bản sắc trong thời trang cũng rất quan trọng. Nếu biết ứng dụng giá trị văn hóa truyền thống vào thiết kế hiện đại, tôi tin nhà mốt Việt hoàn toàn có thể cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Hiện làng mốt trong nước có nhiều người làm nghề giỏi, tay nghề tốt. Không ít bạn trẻ mới ngoài đôi mươi đã bộc lộ tài năng. Là đàn anh trong nghề nhưng nhiều lúc tôi vẫn phải học hỏi các bạn. Qua quan sát, tôi thấy các nhà thiết kế đều có đội ngũ nhân sự tay nghề thủ công cao, cần biết cách tận dụng và phát huy. Trong chiến lược phát triển, tôi chú trọng chiêu mộ các thợ thủ công biết kỹ thuật đính kết tinh xảo để cùng tạo nên các bộ sưu tập.
Mỹ Anh, Matthew Ifield tham gia All Ears: Focus Australia 2026 trong vai trò ca sĩ, đại sứ xuyên suốt các hoạt động diễn ra từ ngày 14 đến 17/6. Sau mùa đầu tiên tổ chức ở TP HCM vào năm 2024, sự kiện năm nay mở rộng quy mô với nhiều nội dung hướng tới tôn vinh văn hóa, thúc đẩy quan hệ ngoại giao giữa hai nước.
Họ sẽ lần đầu đứng chung sân khấu tại khai mạc Festival Huế - lễ hội tôn vinh văn hóa, di sản vùng đất cố đô, ngày 14/6. Ngoài ra, với hoạt động trải nghiệm thực tế, Mỹ Anh hóa thân thành hướng dẫn viên du lịch, đưa Matthew Ifield thăm các công trình kiến trúc, lăng tẩm, con ngõ nổi tiếng và khám phá cuộc sống người dân.
"Tôi mong chờ để giới thiệu những giá trị truyền thống, nét bình dị của đất nước, con người Việt Nam đếnbạn bè quốc tế", Mỹ Anh nói. Còn Matthew Ifield cho biết tìm hiểu Huế qua các bài viết trên các phương tiện truyền thông và chờ ngày đặt chân đến đây.
Hai Gen Z sẽ tham gia viết nhạc chung tại buổi sáng tác ở Hà Nội vào ngày 16/6. Trong ngày cuối, họ dựtọa đàm cùng 150 người trẻ đang hoạt động trong lĩnh vực âm nhạc, bàn về cách thức vận hành của ngành công nghiệp âm nhạc tại hai nước.
Mỹ Anh, 24 tuổi, là con út của ca sĩ Mỹ Linh và nhạc sĩ Anh Quân. Cô thích hát từ bé, hoạt động độc lập năm 2020. Ca sĩ tự sáng tác, sản xuất MV, là á quân cuộc thi âm nhạc The Heroes. Tháng 11/2021, Mỹ Anh biểu diễn tại lễ hội âm nhạc Head in the Clouds tại Los Angeles (Mỹ). Đầu năm 2022, Mỹ Anh nhận giải thưởng Gương mặt mới xuất sắc Làn Sóng Xanh.
Cô từng ra album nhạc thiếu nhi Bài hát cho Bi (2016) cùng loạt đĩa đơn Got You, Lời cảm ơn, Nhìn những mùa thu đi, Mỗi khi anh nhìn em, Chẳng thể né tránh. Ca sĩ phát hành album đầu tay Em vào đầu năm 2024, nhận phản hồi tích cực từ khán giả và giới chuyên môn. Năm 2025, cô biểu diễn tại nhiều sự kiện quốc tế như Vivid Sydney (Australia), Offshore Music x Sari Sari Night (Philippines), Jam Jam Asia (Đài Loan) và Expo 2025 Osaka (Nhật Bản).
Matthew Ifield, 21 tuổi, là ca sĩ, nhạc sĩ người Australia, bắt đầu nổi tiếng năm 2020 qua những video cover nhạc acoustic, hút lượt xem lớn trên các nền tảng số. Anh có gần 800.000 người theo dõi tài khoản Instagram và hàng triệu lượt nghe trên Spotify. Sau thành công của album đầu tay My Favourite Place To Be và tour diễn "cháy vé" ở Ấn Độ, Matthew Ifield đang hướng đến chinh phục khán giả Đông Nam Á. Anh còn ký kết hợp đồng với EMI Music (Australia), Capitol Records (Mỹ), Fontana Records (Anh) trong chiến lược phát triển toàn cầu trong thời gian tới.
All Ears: Focus Australia là sáng kiến do chính phủ Australia khởi xướng từ năm 2024, nhằm tạo không gian đối thoại thông qua chuỗi tọa đàm và biểu diễn âm nhạc. Chương trình giúp các nghệ sĩ, ca sĩ trẻ Việt Nam có cơ hội tương tác trực tiếp với nhà sản xuất, nghệ sĩ và chuyên gia hàng đầu của ngành công nghiệp âm nhạc Australia.
Phim có kinh phí gần 250 triệu USD, do Phil Lord và Chris Miller đạo diễn, chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của Andy Weir. Tài tử Ryan Gosling vào vai Ryland Grace - giáo viên khoa học được giao nhiệm vụ cứu Trái Đất trước nguy cơ diệt vong. Nhân vật bước vào hành trình liên hành tinh, nơi anh gặp sinh vật tên là Rocky.
Theo Hollywood Reporter, bom tấn khoa học viễn tưởng gây chú ý khi toàn bộ phim được thực hiện mà không sử dụng cảnh quay phông xanh - kỹ thuật thường dùng để quay diễn viên trước nền trơn rồi ghép bối cảnh bằng kỹ xảo, màu nền được tách bỏ trong giai đoạn hậu kỳ, giúp tạo ra các hiệu ứng đặc biệt mà không cần quay thực tế.
Đạo diễn Christopher Miller cho biết phông xanh nếu xử lý không cẩn thận sẽ kém thuyết phục, nên êkíp tránh cách làm này. Họ xây dựng toàn bộ nội thất con tàu vũ trụ, đồng thời dựng một phần ngoại cảnh, để máy quay ghi lại các tình tiết trên phim trường. Nhân vật ngoài hành tinh Rocky do nghệ sĩ rối James Ortiz điều khiển, thể hiện trực tiếp tại hiện trường.
"Tuy nhiên, việc bỏ phông xanh không đồng nghĩa bộ phim không có kỹ xảo hình ảnh", ông viết trên mạng xã hội X. Ở phần hậu kỳ, kỹ xảo được dùng để xử lý các chi tiết như xóa dây cáp, chỉnh sửa phần điều khiển rối hay thay thế một số yếu tố trong bối cảnh. Với các cảnh Ryan Gosling đứng ngoài thân tàu, êkíp sử dụng phông nền đen để mô phỏng không gian, hoặc nền màu biến đổi khi nhân vật ở trước cực quang.
Các cảnh không gian rộng và tàu vũ trụ làm bằng kỹ xảo số, do công ty Industrial Light & Magic đảm nhiệm. "Đây là thành quả của đội ngũ hàng đầu trong ngành", Miller cho biết.
Theo Variety, nhà quay phim Greig Fraser - đứng sau các tác phẩm như The Batman, Dune hay Rogue One - cho biết Project Hail Mary là dự án thử thách nhất trong sự nghiệp. Một trong những phân đoạn nổi bật về mặt hình ảnh là khi Ryland đi qua đường hầm để gặp Rocky. Theo Fraser, êkíp phải xác định cách thể hiện vật liệu giả tưởng "xenonite" trong phim. Bên cạnh đó, đường hầm dài hơn 20 m gây trở ngại trong việc chiếu sáng đồng đều.
"Trước đây, ánh sáng được tạo bằng cách đặt đèn trên khung rồi di chuyển qua cửa sổ hoặc vật thể. Nhưng với cảnh này, chúng tôi cần ánh sáng mặt trời bao phủ toàn bộ đường hầm", Fraser nói.
Nhà thiết kế sản xuất Charles Wood cùng êkíp điều chỉnh bề mặt bên trong đường hầm sao cho vừa đủ cho ánh sáng xuyên qua. Nếu lớp phủ quá tối, ánh sáng sẽ bị chặn lại, còn nếu quá sáng, bề mặt sẽ giống chất liệu nhựa. Họ phải thử nghiệm nhiều lần để tìm được mức cân bằng phù hợp.
Khác với hình ảnh không gian lạnh lẽo ở các bộ phim về vũ trụ, bộ phim lựa chọn tông màu ấm như cam, vàng để góp phần truyền tải câu chuyện về tình bạn. Đội ngũ sử dụng hàng loạt đèn tungsten truyền thống thay vì LED, kết hợp hệ thống điều khiển đèn theo lập trình, giúp tạo hiệu ứng ánh mặt trời di chuyển quanh không gian.
Ở cảnh Ryland lần đầu thấy đường hầm, Fraser muốn mang đến cảm giác u tối như thể nhân vật đang bước xuống một cái giếng sâu. Ông lấy cảm hứng từ những thước phim tàu lặn dưới đáy đại dương, nơi không gian chìm trong bóng tối, ánh sáng duy nhất đến từ đèn con tàu hoặc đèn pha của thợ lặn. Về hiệu ứng ánh sáng đa sắc xuất hiện xuyên suốt phim, Fraser sử dụng một loại kính lọc giúp các nguồn sáng tạo ra những vệt màu cầu vồng, trở thành hình ảnh đặc trưng của bộ phim.
Sau khi giải quyết được "bài toán" ánh sáng, Fraser thử nghiệm các ống kính. Thay vì để hình ảnh trải rộng theo chiều ngang như thông thường, ông điều chỉnh góc máy để các vệt sáng xuất hiện theo chiều dọc thay vì kéo dài sang hai bên, tạo hiệu ứng thị giác. Ông lựa chọn máy quay Alexa 65 thay vì máy quay IMAX để giữ được chất liệu hình ảnh "analog" cổ điển, gợi nhớ các phim khoa học viễn tưởng thập niên 1970-1980 như Solaris, Alien hay 2001: A Space Odyssey.
Project Hail Mary lấy bối cảnh Mặt Trời bị một dạng vi sinh vật ngoài hành tinh hút cạn năng lượng. Ryland Grace, một nhà sinh học phân tử rời bỏ nghiên cứu để đi dạy học, bị cuốn vào sứ mệnh cứu thế giới. Anh tỉnh dậy trên tàu vũ trụ trong trạng thái mất trí nhớ tạm thời, sau đó lấy lại ký ức thông qua các mảnh hồi tưởng.
Phim đi theo cấu trúc đan xen giữa hiện tại và quá khứ, hé lộ nguyên nhân thảm họa, đồng thời làm rõ sự biến đổi tâm lý nhân vật. Điểm sáng lớn nằm ở diễn xuất của Ryan Gosling. Với sự duyên dáng và khả năng kiểm soát nhịp diễn, anh làm chủ cảm xúc nhân vật, giữ cho mạch phim trôi chảy.
Dù lấy đề tài kịch tính, tác phẩm có giọng điệu thiên về giải trí, đi theo hướng tiếp cận nhiều đối tượng khán giả. USA Today nhận xét tác phẩm cân bằng giữa yếu tố hài hước và kịch tính, duy trì nhịp điệu cuốn hút. Tuy nhiên, theo Guardian, so với Interstellar hay The Martian, tác phẩm thiên về sắc thái lạc quan, đôi lúc lạm dụng yếu tố hài, khiến nội dung thiếu sức nặng. Ở đoạn cuối, kịch bản kéo dài, làm tiết tấu không gọn gàng và phần kết kém ấn tượng.
Cát Tiên (theo Variety, Entertainment Weekly)
