Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 14/6 đón sinh nhật tuổi 80, trở thành người thứ hai bước sang độ tuổi này khi đang nắm quyền tại Nhà Trắng, sau ông Joe Biden.
Khi bước sang tuổi 80, ông Biden từng gây nhiều lo ngại về sức khỏe khi vấp ngã tới ba lần trên thang máy bay ở căn cứ không quân Andrews, rồi tiếp tục trượt chân khi lên chuyên cơ Không lực Một ở Warsaw, Ba Lan hồi tháng 2/2023.
Ông Trump cũng không phải ngoại lệ và đang đối mặt với nhiều nghi vấn về sức khỏe. Một cuộc thăm dò của Reuters/Ipsos hồi tháng 2 cho thấy gần 60% người Mỹ nghĩ rằng ông Trump ngày càng trở nên thất thường hơn.
Trong một trận đấu bóng rổ của giải NBA tuần trước, ông Trump có vẻ đã ngủ gật. Sự việc đó đã dấy lên những đồn đoán dữ dội đến mức James Dolan, đồng minh thân cận kiêm chủ sở hữu đội New York Knicks, đã phải lên tiếng đính chính rằng Tổng thống “hoàn toàn tỉnh táo”.
Ngày 4/6, trong cuộc họp kéo dài một giờ tại Phòng Bầu dục, ông Trump đã tựa người về một bên ghế, nhắm mắt lại vài giây khi Giám đốc Cơ quan quản lý Bảo vệ Môi trường Lee Zeldin đang phát biểu về tầm quan trọng của than đá.
Đầu tháng này, nhiều người đồn đoán rằng ông Trump đang đổ bệnh, khi lịch trình của ông không có các sự kiện công khai trong gần một tuần. Chuỗi ngày vắng bóng này bắt đầu ngay sau khi ông tới kiểm tra sức khỏe tại Trung tâm Quân y Quốc gia Walter Reed.
Ba ngày sau khi cuộc đánh giá kết thúc, bác sĩ Nhà Trắng Sean P. Barbabella tuyên bố Tổng thống Trump “vẫn có sức khỏe xuất sắc, chức năng tim mạch, phổi, thần kinh và thể chất đều rất tốt”.
Bàn tay của ông Trump thường xuyên bị bầm tím và dán băng, nhưng các quan chức Nhà Trắng giải thích đó là do ông thích bắt tay quá nhiều. Trong một vài trường hợp khác, họ tin ông là nạn nhân của việc cắt ghép video có chủ đích hoặc những góc máy quay không đẹp.
“Các bác sĩ Nhà Trắng thuộc nhóm chuyên gia y tế ưu tú nhất thế giới. Họ đã công bố nhiều báo cáo toàn diện xác nhận Tổng thống Trump có sức khỏe xuất sắc và hoàn toàn đủ khả năng thực hiện mọi nhiệm vụ của một lãnh đạo”, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói.
Trong mắt những người ủng hộ, ông Trump vẫn còn rất dẻo dai và tràn đầy năng lượng.
“Ít nhất cho đến nay, ông ấy dường như đang thách thức tuổi tác. Tôi không biết ông ấy lấy đâu nguồn năng lượng để làm việc từ sáng tới tận đêm khuya như vậy”, thượng nghị sĩ Cộng hòa Ted Cruz, người từng tranh cử tổng thống với ông Trump cách đây hơn 10 năm, nhận xét.
Thượng nghị sĩ John Kennedy cho hay đôi khi Tổng thống Trump gọi điện cho ông lúc 2h sáng. “Ý tôi là không phải cứ ở tuổi 80 là bạn sẽ ốm yếu. Với một số người thì là vậy, nhưng với những người khác mọi chuyện vẫn hoàn toàn ổn”, ông nói.
Cựu chủ tịch Hạ viện Newt Gingrich, cố vấn lâu năm của ông Trump và hiện 82 tuổi, nhận xét “ông ấy quá say mê với hàng loạt mục tiêu mà mình đang đạt được tới mức không có thời gian để già đi”.
Katie Rogers, phóng viên chuyên trách Nhà Trắng của NY Times, cho biết ông Trump thường thức khuya để gọi điện cho các luật sư và nghị sĩ, thêm rằng ông có thể đăng tới 150 bài trên mạng xã hội Truth Social mỗi đêm.
Ông cũng duy trì lịch trình dày đặc, thường xuyên trả lời các câu hỏi của phóng viên trong các sự kiện báo chí kéo dài hàng giờ, theo Geoff Earle, nhà báo của NY Post.
“Nếu có một điều tôi biết chắc về Tổng thống Trump, đó là không gì có thể làm ông ấy chậm lại”, hạ nghị sĩ Ronny Jackson của đảng Cộng hòa và từng là bác sĩ Nhà Trắng, cho hay.
Vào ngày bước sang tuổi 80, ông Trump vẫn thể hiện hình ảnh tràn đầy năng lượng bằng cách tổ chức giải đấu võ thuật tổng hợp MMA tại bãi cỏ phía nam Nhà Trắng. Sau khi xem xong các trận đấu, ông rời Washington ngay trong đêm để bay qua Đại Tây Dương tham gia hội nghị thượng đỉnh G7 tại Pháp.
Khi hoàn thành nhiệm kỳ ở tuổi 82, ông Trump sẽ trở thành tổng thống tại vị cao tuổi nhất của Mỹ từ trước tới nay. Rahm Emanuel, chính trị gia đảng Dân chủ đang có ý định tranh cử tổng thống vào năm 2028, cho rằng một lãnh đạo ở tuổi 80 “không đủ thể lực và sự minh mẫn” để đảm trách công việc.
Ông Emanuel là người đã kêu gọi áp dụng độ tuổi nghỉ hưu bắt buộc là 75 đối với nhiều vị trí cấp cao trong chính phủ liên bang. Là người từng giữ chức chánh văn phòng dưới thời tổng thống Barack Obama và là cố vấn cấp cao cho tổng thống Bill Clinton, ông cho biết vị trí tổng thống thực sự vắt kiệt sức lực con người.
“Nó khiến bạn già đi theo cách mà không một áp lực nào khác trong cuộc sống có thể sánh bằng”, ông nói.
So với nhiệm kỳ đầu, các lần xuất hiện trước công chúng của ông Trump vẫn còn hạn chế, với hầu hết sự kiện diễn ra trong khoảng từ 12-16h, theo NY Times.
Theo một vài nguồn tin nắm rõ lịch trình và thói quen của Tổng thống, ông Trump chỉ ngủ 4-5 tiếng mỗi đêm. Ông thường tới Phòng Bầu dục vào khoảng 9-10h, nhưng đôi khi là 11h.
Ông thường bắt đầu ngày làm việc bằng các cuộc điện thoại ngay tại khu nhà ở của Nhà Trắng trước khi tới nơi làm việc. Khi đã ở Phòng Bầu dục, các cuộc hẹn của ông Trump thường kéo dài hơn dự kiến hoặc đôi khi chồng chéo nhau, theo Rogers.
Vào ngày 27/5, một ngày sau khi kiểm tra sức khỏe, ông Trump đã thực hiện 8 cuộc điện thoại, trong đó cuộc sớm nhất là lúc 7h15, trước khi tham gia buổi họp giao ban chuẩn bị cho cuộc họp nội các. Buổi chiều của ông có thêm 7 cuộc họp, trong đó có một cuộc thảo luận về dự án phòng khiêu vũ Nhà Trắng kéo dài gần 2 giờ. Ông cũng có thêm 3 cuộc điện thoại, 2 trong số đó là về các cuộc đàm phán liên quan đến Iran.
Ngày 28/5, ông Trump đã thực hiện 11 cuộc điện thoại và 8 cuộc họp, trước khi rời Phòng Bầu dục lúc 23h35, theo tài liệu ghi lại. Trong một vài ngày làm việc khác khi ông không có sự kiện công khai, bao gồm ngày 29/5, ngày 1 và 2/6, ông Trump đều rời Phòng Bầu dục sau 19h.
Stephen K. Bannon, người dẫn chương trình podcast ủng hộ ông Trump và là cựu cố vấn Nhà Trắng, cho biết Tổng thống càng trở nên tràn đầy năng lượng hơn khi áp lực bủa vây quanh ông ngày một lớn, đặc biệt là khi ông nỗ lực chấm dứt cuộc chiến ở Iran.
“Lịch sử dường như đang tăng tốc và ông ấy cũng đang tăng tốc cùng với nó”, ông nói.
Tucker Carlson, đồng minh cũ của ông Trump, cho biết ông không nghĩ Tổng thống bị sa sút về mặt sức khỏe thể chất hay tinh thần. Tuy nhiên, ông thừa nhận Tổng thống không thích thảo luận về chủ đề tuổi tác. “Ông ấy thực sự không thoải mái với điều đó”, Carlson nói.
AFP dẫn lời người phát ngôn Yusuke Koide của Sở Cảnh sát Tokyo xác nhận xảy ra vụ một người đàn ông phun chất lạ chưa xác định lên máy ATM ở tầng trệt của trung tâm mua sắm sang trọng Ginza Six ở trung tâm Tokyo.
Còn một viên chức của Sở Cứu hỏa cho hay có khoảng 20 người bị thương sau khi được trình báo về "mùi lạ" bên trong tòa nhà.
Con đường phía trước tòa nhà, vốn tọa lạc tại khu mua sắm cao cấp và đông đúc du khách của quận Ginza, đã bị phong tỏa sau vụ việc, và nhiều xe cứu hỏa đậu dọc theo con đường này.
Theo phóng viên AFP có mặt tại hiện trường, hai người được đưa lên xe cứu thương bằng cáng, trong khi các lính cứu hỏa nhân viên mặc đồ bảo hộ chống độc bận rộn đưa người rời khỏi tòa nhà để đến kiểm tra tại các xe tải chuyên dụng đậu gần đó.
Đài NHK ghi nhận thông tin sơ bộ cho thấy những người bị thương có vẻ không quá nghiêm trọng.
Một cụ bà 70 tuổi có mặt trong trung tâm mua sắm kể lại bà tự dưng cảm thấy bị rát và đau họng khi đến gần máy ATM bị phun chất lạ.
Giới hữu trách cho biết cảnh sát đang điều tra vụ việc.
Dù Nhật Bản hiếm khi xảy ra những vụ phạm tội bạo lực nghiêm trọng, đôi khi nước này lại có những vụ tấn công bằng dao hoặc thậm chí nổ súng, trong đó có vụ ám sát cố Thủ tướng Shinzo Abe năm 2022.
Tháng 12 năm ngoái, 14 người bị thương trong vụ tấn công bằng dao tại một nhà máy ở miền trung Nhật Bản. Hung thủ trong quá trình gây án cũng phun một chất lỏng.
Vụ tấn công khét tiếng nhất liên quan đến chất độc trong thời hiện đại ở Nhật Bản đã xảy ra vào ngày 20.3.1995. Lúc đó, 5 thành viên của giáo phái Aum đã phát tán khí sarin trên các đoàn tàu đông người vào buổi sáng, khiến 14 người thiệt mạng và hơn 5.800 người bị ảnh hưởng sức khỏe.
New York Post dẫn lời quan chức giấu tên của Mỹ ngày 24/5 cho hay, phía Mỹ tin rằng Lãnh đạo Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã phê duyệt khuôn khổ cho một thỏa thuận hòa bình với Mỹ. Tuy nhiên, thỏa thuận cuối cùng vẫn đang được thảo luận trước khi 2 bên ký kết bất kỳ văn kiện nào.
Quan chức này nói thêm, bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào đạt được cũng sẽ mất vài ngày để được thông qua và ký kết.
Thỏa thuận được đồng ý về mặt nguyên tắc sẽ là một quy trình gồm 2 bước: bắt đầu bằng việc mở cửa ngay lập tức eo biển Hormuz để đổi lấy việc Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hàng hải đối với Iran, tiếp theo là các cuộc đàm phán về một cơ chế để Iran từ bỏ các phần khác nhau trong chương trình hạt nhân của mình.
Mỹ muốn Iran cam kết xử lý số uranium làm giàu ở mức độ cao và giải quyết các vấn đề hạt nhân khác. Quan chức trên cho biết, chính quyền Tổng thống Donald Trump tin rằng đây là một thỏa thuận tốt hơn so với thỏa thuận năm 2015 dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama vốn cho phép Tehran làm giàu uranium ở một mức độ nhất định.
Các quan chức Mỹ vẫn đang làm việc với những người đã được Lãnh tụ Tối cao Iran trao quyền đàm phán về các chi tiết của cơ chế liên quan đến cách thức xử lý số uranium.
Theo quan chức cấp cao của Mỹ, hiện Washington vẫn chưa có quyết định cuối cùng về việc giải băng các tài sản của Iran, nhưng bất kỳ sự dỡ bỏ lệnh trừng phạt nào cũng sẽ tương xứng với Tehran đáp ứng những gì phía Mỹ yêu cầu.
Tổng thống Trump hôm 23/5 thông báo thỏa thuận hòa bình với Iran "về cơ bản đã đàm phán xong", nhưng một ngày sau đó, ông lại tuyên bố "không vội vã ký thỏa thuận" vì "thời gian đang đứng về phía chúng ta".
Theo quan chức Mỹ, Iran hiện đang có một số "nhượng bộ nghiêm túc" đối với các điểm mà trước đây họ hoàn toàn không sẵn lòng đàm phán.
Tehran hiện chưa bình luận về thông tin trên.
Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội và cũng là trưởng đoàn đàm phán Iran Mohammad Baqer Qalibaf cuối tuần qua khẳng định Iran sẽ không thỏa hiệp về các quyền quốc gia của mình.
Ông Qalibaf nhấn mạnh, Iran sẽ theo đuổi "các quyền hợp pháp" của mình, cả trên chiến trường lẫn thông qua con đường ngoại giao. Ông tuyên bố lực lượng vũ trang Iran đã tái xây dựng năng lực trong thời gian ngừng bắn, và nếu Mỹ tái khởi động cuộc chiến, “hậu quả sẽ nghiêm trọng và đau đớn hơn nhiều" so với thời điểm bắt đầu cuộc xung đột.
Hiện Jamieson Gardiner, nhân viên Thư viện Công cộng Airdrie, tỉnh Alberta, Canada, phải đi bộ một tiếng đến chỗ làm hàng ngày để nhường xe cho vợ. Gia đình anh không đủ khả năng trang trải tiền xăng cho hai chiếc ôtô.
"Thật là tồi tệ. Tiền thuê nhà cao khủng khiếp", Gardiner nói. "Điều khiến tôi bức xúc nhất là tôi trả tiền thuê nhà còn cao hơn bạn bè tôi trả tiền vay mua nhà trả góp, kể cả khi đã tính thuế bất động sản".
Thăm dò mới nhất của CBC cho thấy Gardiner không phải người duy nhất ở Alberta cảm thấy bị bóp nghẹt bởi sinh hoạt phí leo thang, giữa lúc nhiều người ủng hộ tỉnh này tách khỏi Canada.
Khoảng 59% người được hỏi nói rằng trang trải sinh hoạt phí hàng tháng ở Alberta hiện ở mức "khá khó khăn" hoặc "rất khó khăn", tăng 8 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái và là mức cao nhất trong 8 năm khảo sát của CBC.
Tâm lý bất an về kinh tế cũng ảnh hưởng đến quyết định chi tiêu của người dân Alberta. Khoảng 67% người được hỏi cho rằng đây là thời điểm không phù hợp cho các khoản mua sắm lớn như nhà cửa, xe, đồ gia dụng đắt tiền.
"Mọi người đang bất an về kinh tế. Họ bất an về chính hoàn cảnh của mình và cảm thấy lúc này nên kìm lại, thắt chặt chi tiêu", Janet Brown, nhà thăm dò dư luận tại Calgary, tác giả khảo sát, cho biết.
Sự lo lắng của người dân Alberta xuất hiện trong bối cảnh tỉnh này đối mặt nhiều vấn đề như tâm lý bất an trước đòn thuế quan của Mỹ, ảnh hưởng chiến sự Trung Đông.
Stephen Poloz, cựu thống đốc Ngân hàng Canada, hồi đầu tháng cảnh báo nước này có 30% nguy cơ rơi vào suy thoái trong bối cảnh kinh tế toàn cầu bất định.
51% người dân Alberta cho rằng kinh tế của tỉnh giàu dầu mỏ này đang xấu đi, so với 41% vào cùng kỳ năm ngoái. 35% cho rằng kinh tế không cải thiện cũng không suy giảm.
"Người dân Alberta chưa từng bi quan về kinh tế đến mức này kể từ những ngày đầu đại dịch Covid-19", Brooks DeCillia, bình luận viên CBC, nhận định.
Tâm lý bất an đặc biệt rõ ở một số nhóm dân. Nhóm thất nghiệp trong tỉnh là nhóm có tỷ lệ cao nhất cho biết họ phải chật vật trang trải sinh hoạt phí, ở mức 85%. Tỷ lệ này ở người trẻ Alberta là 68%, trong bối cảnh thị trường việc làm khó khăn. Gần 1/2 người cao tuổi, khoảng 46%, cho biết họ gặp nhiều khó khăn trong thanh toán các hóa đơn.
Khảo sát được chú ý giữa lúc nhóm vận động ly khai tại Alberta nộp hơn 300.000 chữ ký, vượt yêu cầu tối thiểu để tổ chức trưng cầu dân ý tách khỏi Canada.
Kinh tế khó khăn, nỗi lo thiếu tiếng nói, thiếu quyền tự chủ xuất khẩu dầu mỏ là những lý do khiến nhiều người ủng hộ Alberta độc lập. Tỉnh này nắm khoảng 85% trữ lượng dầu cả nước, đóng góp 17% GDP quốc gia, nhưng các nghị sĩ Alberta chỉ chiếm khoảng 10% tổng số ghế quốc hội Canada.
Giới chức tỉnh cáo buộc các chính phủ liên bang tiền nhiệm đã ban hành nhiều đạo luật cản trở khả năng khai thác và xuất khẩu dầu, khiến tỉnh thiệt hại hàng tỷ USD. Gần 70% người được hỏi trong khảo sát có tâm lý bi quan về kinh tế cho biết họ sẽ bỏ phiếu ủng hộ tách khỏi Canada.
Tại Thư viện Công cộng Airdrie, các phóng viên CBC đã trò chuyện với khoảng 20 người để tìm hiểu cách họ xoay xở trước áp lực chi phí.
James Simpson, chủ doanh nghiệp nhỏ trong ngành xây dựng, cho biết chi phí nuôi gia đình 7 người đã tăng gấp ba trong những năm gần đây. "Trước đây, hóa đơn trung bình mua đồ ăn cho gia đình ở siêu thị Costco là khoảng 400 USD, nhưng giờ đã tăng lên gần 1.000 USD", Simpson nói.
Oluwaseun Biodun, người gốc Nigeria đến Canada định cư từ năm 2022, cũng phải giảm số lần mua sắm tại Costco từ hai lần mỗi tháng xuống còn một lần.
"Tôi phải quẹt thẻ tín dụng để trang trải hóa đơn hàng tháng và thẻ của tôi gần như đã chạm hạn mức", Biodun nói. "Tôi hy vọng sẽ có điều gì đó thay đổi sớm, nếu không chúng tôi sẽ chạm đến giới hạn chịu đựng".
Với tài xế xe tải nhập cư Joel Vijayan, giá nhiên liệu tăng vọt do xung đột ở Trung Đông khiến ông chật vật. "Phần lớn tiền kiếm được đều đổ vào phí nhiên liệu. Không biết chuyện này rồi sẽ ra sao", ông nói.
Tuy nhiên, người dân Alberta dường như không quy trách nhiệm cho đảng Bảo thủ Thống nhất (UCP) cầm quyền ở tỉnh này. Tại Thư viện Công cộng Airdrie, không ai đổ lỗi cho UCP về chi phí tăng cao hay tình hình kinh tế. Thay vào đó, phần lớn chỉ trích xung đột toàn cầu, các tập đoàn đa quốc gia, hệ quả sau đại dịch và Tổng thống Mỹ Donald Trump.
"Ông Trump đã khiến giá cả tăng khắp thế giới, nên tôi khá chắc phần lớn thế giới đều có thể đổ lỗi cho ông ấy", Ronald Scholosser, một cư dân Airdrie đã nghỉ hưu, nói.
