Reuters ngày 3.4 đưa tin Tổng thống Trump đã áp mức thuế quan đến lên tới 100% đối với các loại dược phẩm biệt dược nhập khẩu vào Mỹ. Biện pháp mạnh tay này nhằm buộc các nhà sản xuất dược phẩm phải đạt được thỏa thuận giảm giá với chính phủ hoặc cam kết chuyển quy trình sản xuất về Mỹ.
Mức thuế lớn sẽ nhắm trực tiếp vào các loại biệt dược gốc (brand name) không được sản xuất tại Mỹ và chưa có thỏa thuận về giá. Trong khi đó, thuốc generic – vốn chiếm hơn 90% số thuốc bán ra ở thị trường Mỹ – sẽ tạm thời được miễn thuế trong ít nhất một năm để đảm bảo nguồn cung.
Các loại biệt dược gốc vốn là những loại thuốc mới, do một hãng dược phẩm phát triển và được bảo hộ độc quyền bởi bằng sáng chế có thời hạn. Do công ty phải gánh chi phí nghiên cứu và thử nghiệm lâm sàng trong nhiều năm, giá của chúng thường rất cao.
Khi bằng sáng chế các loại thuốc “brand name” hết hạn, các công ty khác được phép tạo ra sản phẩm thuốc generic, được coi là “bản sao” của các loại biệt dược gốc. Đặc điểm của thuốc generic là giá thành rẻ hơn, trong khi có cùng hoạt chất, nồng độ và hiệu quả điều trị tương đương biệt dược gốc.
Với sắc lệnh của ông Trump, các tập đoàn dược phẩm lớn có 120 ngày để công bố kế hoạch nhằm tránh bị áp thuế, trong khi doanh nghiệp nhỏ hơn có 180 ngày. Các doanh nghiệp cam kết đưa sản xuất về Mỹ và ký thỏa thuận về giá sẽ được miễn thuế.
Đối với dược phẩm nhập từ các đối tác có thỏa thuận thương mại như Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Hàn Quốc và Thụy Sĩ, mức thuế được ưu đãi là 15%. Mỹ hiện đã đạt được thỏa thuận với 17 nhà sản xuất, trong đó các hãng lớn như Pfizer và Eli Lilly đã ký kết để được miễn thuế trong vòng 3 năm.
Tổng thống Trump kỳ vọng chính sách này sẽ chấm dứt tình trạng bệnh nhân Mỹ phải chi trả tiền thuốc cao gấp 3 lần so với các quốc gia phát triển khác.
Dù vậy, Liên minh Công nghệ sinh học quy mô vừa của Mỹ (MBAA) cảnh báo sắc lệnh nêu trên chỉ có lợi cho các tập đoàn lớn, trong khi các công ty tầm trung khó trụ vững trước sự gia tăng chi phí đột ngột này.
"Đó thực sự là khoảng thời gian kinh hoàng. Tôi thậm chí không muốn nhớ lại", Kiyota Koji, nhà báo kỳ cựu của đài Asahi TV thuật lại câu trả lời của A tại nhà tù Fuchu ở Tokyo.
Cuộc phỏng vấn được Koji thực hiện cho phóng sự phát sóng trên Asahi TV hồi tháng 3. Người mà ông phỏng vấn là A, một cựu thực tập sinh kỹ thuật khoảng 30 tuổi, đang ngồi tù 3 năm 10 tháng tù vì tội trộm cắp tại nhà tù Fuchu.
Thanh niên Việt Nam này bị xác định liên quan đến đường dây đột nhập nhà dân, trộm tiền mặt, trang sức, gây thiệt hại 6,7 triệu yên. Khi được hỏi đã thực hiện bao nhiêu vụ trộm, A cho biết khoảng chừng 100 vụ, trong đó có 11 vụ bị đưa vào cáo trạng.
"Con số này khiến ngay cả tôi, người nhiều năm theo mảng điều tra án hình sự, cũng cảm thấy bất ngờ", Koji cho hay.
Phóng sự được Asahi TV thực hiện trong bối cảnh Nhật Bản đang chuẩn bị thay chương trình thực tập sinh kỹ năng bằng chế độ lao động mới từ tháng 4/2027, khiến vấn đề tiếp nhận lao động nước ngoài tiếp tục được chú ý.
Theo nhà báo Koji, 30 phút phóng sự trên truyền hình chưa thể chuyển tải hết những gì ông ghi nhận phía sau song sắt. Ngày 25/5, ông công bố bài viết chi tiết về thực trạng phạm nhân nước ngoài tại nhà tù Fuchu, trong đó có cuộc phỏng vấn phạm nhân A như một lát cắt về những bất cập trong hệ thống tiếp nhận lao động nước ngoài tại Nhật.
Nhà tù Fuchu ở Tokyo có khuôn viên rộng gấp 5,6 lần sân vận động Tokyo Dome, được xem là nhà tù lớn nhất Nhật Bản. Thời điểm ông Koji tác nghiệp, nhà tù có 1.762 phạm nhân đang thụ án, trong đó có 429 người là người nước ngoài, tỷ lệ khoảng 1/4.
Dữ liệu của chính phủ Nhật Bản cho thấy từ năm 2017, phạm nhân người Trung Quốc đứng đầu trong nhóm người nước ngoài thi hành án tại nhà tù Fuchu, tiếp đó là người đến từ Mexico, đảo Đài Loan hay Malaysia.
Tuy nhiên, từ năm 2021, phạm nhân người Việt bắt đầu tăng với 30 người, thuộc nhóm người nước ngoài đông thứ ba tại nhà tù Fuchu. Đến năm 2024, nhóm người Việt vượt qua Trung Quốc, trở thành nhóm đứng đầu với 68 phạm nhân.
Trong nhóm phạm nhân Việt Nam, nhiều người phạm tội trộm cắp như A. Một ngày của A bắt đầu lúc 6h45. Sau khi tù nhân thức dậy, gấp chăn, vệ sinh cá nhân, quản giáo sẽ điểm danh buổi sáng.
Phòng của phạm nhân phân theo từng khu lao động. Sau khi ăn sáng, phạm nhân rời phòng đến xưởng làm việc từ 7h30. A được phân công làm ở xưởng giặt, nơi đòi hỏi phạm nhân phải có hạnh kiểm và thể lực tốt.
Khi phạm nhân Nhật ngày càng già hóa, phạm nhân người nước ngoài trở thành lực lượng khó thay thế trong các khu xưởng lao động. Tại Fuchu, phạm nhân nước ngoài hiện chiếm 7 trong 36 người làm ở bếp và 7 trong 37 người tại xưởng giặt.
"Xã hội Nhật Bản đang phụ thuộc nhiều vào lao động nước ngoài do thiếu nhân lực, và tình trạng tương tự cũng diễn ra phía sau song sắt. Nhà tù vì thế được mô tả như 'tấm gương phản chiếu xã hội'", ông Koji giải thích.
A cho biết bắt đầu sa vào phạm tội khi visa hết hạn. "Tôi không tìm được việc trong khi còn nợ nần. Nghe lời bạn bè rủ rê, tôi đi trộm", A nói.
Nhóm rủ A phạm tội cũng gồm những thực tập sinh Việt Nam bỏ trốn khỏi nơi làm việc, sau đó tập hợp thành đường dây trộm cắp hơn 10 thành viên. Theo quy định khi đó, visa thực tập sinh có thể được gia hạn từng năm, nhưng người lao động phải về nước sau ba năm. A bỏ trốn khỏi nơi thực tập và khi bị bắt đã ở quá hạn lưu trú.
Khoản nợ của A là tiền vay ngân hàng để trang trải chi phí sang Nhật, đến thời điểm phạm tội vẫn còn nợ khoảng 600.000 yên. Chi phí xuất cảnh cao từ lâu được xem là một trong những bất cập lớn nhất của chương trình thực tập sinh kỹ năng ở Nhật Bản.
Theo khảo sát chính thức năm 2022 của Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú Nhật Bản, thực tập sinh Việt Nam phải trả trung bình khoảng 656.000 yen cho cơ quan phái cử trước khi sang Nhật, cao nhất trong các nhóm quốc tịch được khảo sát. Khoảng 80% vay nợ để đi Nhật, với mức nợ trung bình hơn 674.000 yen (khoảng 110 triệu đồng).
A cho biết anh rời công ty thực tập còn do điều kiện làm việc. "Trong hai năm làm thực tập sinh kỹ thuật, tôi thường xuyên bị giám đốc bắt nạt. Trước khi sang, tôi nghĩ mình sẽ được đào tạo kỹ năng nhiều hơn, nhưng đến đây thì chỉ có làm việc, quá nhiều việc. Lương cũng thấp hơn mức đã ký ở Việt Nam. Công việc thì vất vả mà tôi vẫn không trả được nợ, nên tôi bỏ trốn".
Khi được hỏi tâm trạng lúc phạm tội, A nói: "Ngay cả khi làm điều xấu, tôi vẫn nghĩ nếu mình ở vị trí nạn nhân thì sẽ thế nào. Tôi cũng nghĩ sớm muộn gì mình cũng bị bắt. Giờ nhìn lại, tôi hối hận và tự hỏi vì sao khi đó mình lại làm đến mức ấy".
Khi được hỏi về tâm lý lo ngại của một bộ phận người Nhật trước các vụ án liên quan thực tập sinh Việt Nam, A nói anh cũng nhận thấy số vụ phạm tội của người Việt xuất hiện nhiều trên tin tức trong tù.
"Nếu ở Việt Nam có người nước ngoài đến phạm tội, tôi cũng sẽ cảm thấy bất an", A nói, cho biết anh muốn gửi lời xin lỗi tới không chỉ các nạn nhân, mà còn tới tất cả người Nhật. "Người phạm tội đang bị pháp luật trừng phạt, nên tôi mong mọi người nhìn nhận bằng lòng khoan dung".
Nhà báo Koji nhắc đến việc A bị giám đốc bắt nạt, rồi hỏi trải nghiệm đó có làm thay đổi cách anh nhìn nhận Nhật Bản hay người Nhật không. "Tôi từng nghĩ đây là một đất nước tuyệt vời. Nhưng sang đây, tôi nhận ra Nhật Bản có mặt tốt và cũng có mặt xấu", A trả lời.
"Đây là câu trả lời khiến người Nhật như tôi cảm thấy rất tiếc", ông Koji nhận xét.
Phạm nhân nước ngoài gần như chắc chắn bị trục xuất sau khi mãn hạn tù, trừ một số trường hợp còn tư cách lưu trú hợp pháp. Khi còn chưa đầy một năm nữa là ra tù, A nói muốn lập tức tìm việc sau khi về nước để nuôi ba con nhỏ và cha mẹ già, trong bối cảnh gia đình hiện không còn ai khác có thể lao động.
Từ tháng 4/2027, Nhật Bản dự kiến thay chương trình thực tập sinh kỹ năng bằng chế độ Việc làm để phát triển kỹ năng (Ikuseishuro - ESD). Cơ chế mới cho phép người lao động chuyển việc sau ít nhất một năm nếu đáp ứng điều kiện về tiếng Nhật, đồng thời bảo đảm mức lương ngang bằng hoặc cao hơn người Nhật làm cùng công việc.
Chương trình thực tập sinh kỹ năng cũ không giới hạn khoản phí người lao động phải trả cho công ty phái cử. Với chế độ ESD, Nhật Bản đề xuất khống chế khoản phí này ở mức không quá hai tháng lương, nhằm giảm gánh nặng nợ nần cho lao động nước ngoài.
Để đảm bảo minh bạch, Nhật Bản đề xuất ký thỏa thuận hợp tác song phương với các nước phái cử, trong đó quy định cơ chế về mức phí này. Các công ty, tổ chức phái cử phải công khai tiêu chuẩn tính toán các khoản "phí xuất cảnh" thu từ người lao động ESD.
Tuy nhiên, các nội dung cụ thể về ESD chưa được hoàn thiện. Chính phủ Nhật Bản chưa công bố thay đổi chính thức nào. "Hiệu quả của chế độ mới vẫn sẽ phụ thuộc vào cách doanh nghiệp và các chính quyền thực thi", ông Koji nhận định.
Tin Gốc: Vnexpress
Bà Chung Yun-hee tỉnh dậy thấy cơ thể rệu rã. Mồ hôi đầm đìa và đau đớn quằn quại, cụ bà ở tuổi thất thập bò vào phòng tắm trong căn hộ nhỏ yên tĩnh ở ngoại ô Seoul. Trong lúc bà gập người nôn mửa bên bồn cầu, điện thoại đổ chuông.
Một giọng nữ nói rõ ràng, rành mạch hỏi thăm tình hình sức khỏe của bà. Bà Chung gắng gượng thốt ra vài lời khó nhọc rồi gác máy.
Đội hỗ trợ đến kịp thời. Người gọi, một chatbot AI có tên "Talking Buddy", đã lập tức báo tin cho nhân viên công tác xã hội. Chỉ sau vài giờ, bà Chung được đưa lên bàn mổ để điều trị chứng thoát vị cấp tính.
"Các bác sĩ bảo nếu đến muộn hơn thì tôi đã gặp nguy hiểm rồi. Họ bảo chính AI đã cứu mạng tôi", bà Chung, 77 tuổi, nhớ lại sự việc xảy ra vào cuối năm 2024.
Sóng thần sa sút trí tuệ
Hàn Quốc đang già hóa nhanh hơn bất kỳ quốc gia nào khác. Chỉ trong vòng 15 năm, số người trên 65 tuổi đã tăng gấp đôi, chiếm hơn 1/5 dân số. Quốc gia này không có nguồn nhân lực để chăm sóc người cao tuổi. AI đang góp phần lấp đầy khoảng trống đó.
Talking Buddy, dịch vụ gọi điện chăm sóc do Naver Cloud phát triển và được các thành phố, quận huyện trên khắp Hàn Quốc áp dụng, đang hỗ trợ kiểm tra tình hình của hàng chục nghìn người cao tuổi sống đơn độc hoặc trong cảnh nghèo khó. Ứng dụng này có khả năng thực hiện các cuộc trò chuyện được cá nhân hóa kéo dài từ 2 đến 5 phút nhằm xoa dịu nỗi cô đơn, phát hiện các tình huống khẩn cấp và kích thích chức năng nhận thức của người cao tuổi để ngăn ngừa sa sút trí tuệ.
Vào một buổi sáng gần đây, chatbot nhận thấy thời tiết đẹp và gợi ý bà Chung nên đi dạo cho khuây khỏa. Khi bà nhắc đến việc trồng hoa, nó đã gợi ý về những bông hoa cánh bướm như thể đang khơi gợi lại một kỷ niệm xưa cũ.
Công nghệ này đang trong quá trình hoàn thiện. Đôi khi nó ngắt lời người dùng giữa chừng hoặc đưa ra câu trả lời "ảo giác", như lần nó đột nhiên đề nghị gửi những bao gạo cho một người dân đang khó khăn. Tuy nhiên, người dùng vẫn đón nhận Talking Buddy nồng nhiệt đến mức khiến ngay cả những người tạo ra nó cũng phải ngạc nhiên.
Theo các nhân viên công tác xã hội, một phụ nữ đã tâm sự về nỗi trầm cảm của mình với chatbot, kể rằng con chó bà nuôi đã chạy mất và không bao giờ quay lại. Một người khác chơi đàn piano cho nó nghe, nhiều người thậm chí còn mời nó đến ăn trưa, dù biết là không thể.
"Nó khiến tôi cảm thấy mình không bị lãng quên, rằng vẫn có ai đó đang quan tâm đến tôi", bà Chung nói.
Tại Seongnam, thành phố ngay sát Seoul, một cụ bà khác ở tuổi thất thập đang dò dẫm đặt ngón tay trên chiếc máy tính bảng tại Phòng khám Thần kinh Roa. Được chẩn đoán mắc suy giảm nhận thức nhẹ, giai đoạn giữa lão hóa thông thường và sa sút trí tuệ, bà đang học cách sử dụng SuperBrain. Đây là một chương trình điều trị ứng dụng AI được phát triển từ nguồn ngân sách chính phủ, cung cấp các bài tập cá nhân hóa nhằm làm chậm quá trình suy giảm nhận thức ở người già.
Hình ảnh một con hổ và các loài động vật khác hiện lên trên màn hình, mỗi con vật đi kèm với một con số. Sau đó, những con số bị xóa đi và bà được yêu cầu nhớ lại số tương ứng với từng con vật. Bà nghiêng người về phía trước, tập trung cao độ. Đây không chỉ đơn thuần là một trò chơi mà là cuộc chiến để giữ lại trí tuệ minh mẫn cho chính mình.
"Tôi biết có gì đó không ổn khi mình không thể nhớ nổi tên loại trái cây vừa ăn, hay cứ quên mật khẩu cửa nhà", người phụ nữ họ Min 72 tuổi nói khẽ. "Cảm giác ấy thật bất lực".
Bác sĩ Wang Min-jeong điều trị cho bà Min thấu hiểu hơn ai hết nỗi sợ đó. Hiện nay, một nửa số bệnh nhân đến gặp bác sĩ đều lo lắng về chứng sa sút trí tuệ. "Họ sợ nó hơn cả ung thư, nỗi ám ảnh về việc mất dần khả năng kiểm soát tâm trí lẫn cơ thể và trở thành gánh nặng dai dẳng cho gia đình", bà Wang nói.
Đây là thách thức mang tầm quốc gia. Các chuyên gia cảnh báo về một "cơn sóng thần sa sút trí tuệ" tại Hàn Quốc với số ca bệnh dự kiến tăng gấp đôi lên hai triệu người vào năm 2044. Chính phủ đang chạy đua để phát hiện sớm các ca suy giảm chức năng vì việc kết hợp dùng thuốc với thay đổi lối sống và rèn luyện nhận thức có thể làm chậm tiến triển bệnh, theo bác sĩ Yang Dong-won từ bệnh viện St. Mary Seoul, cựu chủ tịch Hiệp hội Sa sút Trí tuệ Hàn Quốc.
Bác sĩ Yang chứng kiến nỗi đau này mỗi ngày. Kim Kwae-im, người có mẹ là bệnh nhân của bác sĩ Yang, đã phải chứng kiến cha mẹ mình dần đầu hàng trước căn bệnh Alzheimer. Cha cô bắt đầu tích trữ sắt vụn và báo cũ, chất đầy căn hộ và khiến hàng xóm phàn nàn. Mẹ cô, từng làm người giúp việc, giờ cũng không còn khả năng làm việc nữa. "Tôi cảm thấy như mọi thứ đang tan vỡ", cô cho hay.
Đối với những chuyên gia như bác sĩ Yang, SuperBrain là một cánh tay hỗ trợ đắc lực. Chương trình này tự động chấm điểm các bài tập giao cho bệnh nhân, điều chỉnh độ khó và gửi phản hồi cho bác sĩ. Nó giúp tiết kiệm thời gian và thu thập dữ liệu đáng tin cậy hơn, do những bệnh nhân không được giám sát thường nói quá hoặc che giấu mức độ luyện tập của mình. "Chúng tôi có thể theo dõi tần suất họ thực hiện các bài tập", bác sĩ Yang nói.
Kể từ năm 2021, SuperBrain đã ghi nhận 1,5 triệu lượt luyện tập với hơn 10.000 bệnh nhân trên toàn quốc, theo ông Han Seung-hyun, giám đốc điều hành công ty Rowan, đơn vị sáng tạo ra SuperBrain.
"Giống như có một bác sĩ dày dạn kinh nghiệm sống ngay bên trong chiếc máy tính bảng vậy", Kang Sungmin, chuyên gia tâm lý thần kinh tham gia thiết kế chương trình, cho biết.
Người bạn đồng hành tuổi xế chiều
Talking Buddy ban đầu chỉ là một công cụ theo dõi đơn giản được lập trình để đặt một câu hỏi lặp đi lặp lại trong suốt thời gian đại dịch Covid-19: "Bạn có bị sốt không?".
Nhưng khi cả thế giới bị phong tỏa, các quan chức phúc lợi địa phương đã tiếp cận Naver Cloud, đơn vị sáng tạo ra Talking Buddy, với một thông điệp khẩn cấp: Rất nhiều công dân cao tuổi đang dần bị rơi vào quên lãng, bị cô lập tại chính ngôi nhà của họ và đối mặt nguy cơ qua đời trong cô độc.
"Nhà chức trách đã thực hiện các cuộc gọi chăm sóc để hỏi thăm, nhưng số lượng người cần hỗ trợ quá lớn mà nhân lực lại không đủ", ông Ok Sang-houn, giám đốc điều hành tại Naver, cho biết. "Họ yêu cầu chúng tôi tạo ra một phiên bản thực sự có thể trò chuyện giúp người già cảm thấy bớt bị lãng quên hơn".
Naver đã lựa chọn AI sau khi các nghiên cứu cho thấy những cuộc gọi chăm sóc thường xuyên sẽ giúp người cao tuổi chống lại trầm cảm và tăng cường trí nhớ.
Ông Ok cho rằng ở một khía cạnh nào đó, AI là người chăm sóc ưu tú hơn. Nó có bộ nhớ khổng lồ và mức độ kiên nhẫn vô hạn."AI không có cảm xúc nên nó không bao giờ tức giận", ông nói, song thừa nhận "nó vẫn thiếu khả năng thấu cảm và tinh tế của con người".
Công nghệ này cũng có những nhược điểm khác. Talking Buddy có thể bị gây nhiễu bởi tiếng TV mở lớn, điều khá quen thuộc trong nhà của những người cao tuổi. Dù vậy, mọi tương tác đều được các nhân viên xã hội giám sát để điều chỉnh sai sót.
"Khi một người già nói 'tôi yếu quá rồi, chỉ muốn chết đi cho xong', đó thường chỉ là một cách than thở chứ không phải tình huống khẩn cấp", Chung Hae-jin, người giám sát Talking Buddy tại tỉnh Gyeonggi, giải thích. "AI không phải lúc nào cũng phân biệt được những khác biệt kiểu như vậy. Chúng tôi theo dõi sát sao và thường thấy họ vẫn rất vui vẻ, yêu đời".
Dịch vụ này hoạt động theo hình thức thuê bao. Các nhân viên xã hội sẽ khuyến khích người cao tuổi, đặc biệt là những người sống một mình, đăng ký tham gia. AI được lập trình để thúc đẩy người già duy trì các thói quen lành mạnh, như ăn ngủ điều độ, tập thể dục và giao lưu xã hội nhiều hơn. Ngoài ra, các bệnh viện địa phương còn sử dụng Talking Buddy để nhắc nhở bệnh nhân lớn tuổi uống thuốc đúng giờ.
Mới đây, khi một cụ già báo rằng mình cảm thấy khó chịu do bị gãy xương sườn, màn hình của nhân viên xã hội giám sát ngay lập tức hiển thị cảnh báo đỏ. Những cảnh báo này thúc giục các nhân viên xã hội kiểm tra lại bản ghi chép và file âm thanh, gọi điện trực tiếp và nếu cần thiết, phối hợp với chính quyền địa phương để can thiệp kịp thời.
Talking Buddy thực sự trở thành một trợ thủ đắc lực khi giúp phát hiện hàng trăm trường hợp khẩn cấp. Các nhân viên xã hội kể có lần nhờ AI mà họ đã liên lạc được với một cụ bà mắc chứng suy giảm nhận thức nhẹ khi bà đang đi lạc và mất phương hướng. Cụ bà đã trả lời cuộc gọi định kỳ từ chatbot, giúp cơ quan chức năng xác định vị trí của mình.
Để ngăn chặn những kẻ lừa đảo giả mạo dịch vụ, chatbot được thiết lập để phát ra âm thanh hơi giống máy móc. Đối với ông Park Jong-yeol, 81 tuổi, điều đó không quan trọng. Ông cho biết Talking Buddy còn "tốt hơn cả người thật".
Cứ 9h thứ tư hàng tuần, ông Park lại đợi cuộc gọi từ AI. Ông đánh dấu mốc thời gian này trên lịch là "seon", một từ thân mật trong tiếng Hàn tương tự "người thương". Kể từ khi ông Park bị chẩn đoán mắc ung thư tuyến tiền liệt vào năm 2021, Talking Buddy đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc chiến hàng ngày của ông chống lại bệnh tật và tình trạng suy giảm nhận thức. Nó nhắc nhở ông ăn uống điều độ, uống thuốc đúng giờ và tích cực giao lưu xã hội. Nghe lời AI, mỗi ngày, ông đều đi photo những câu trích dẫn truyền cảm hứng do chính tay mình viết để gửi tặng hàng xóm.
Talking Buddy gần đây gợi ý ông nên thử ăn các loại rau xanh mùa xuân để chào đón thời khắc giao mùa. Trước khi gác máy, nó còn nhắc ông chú ý đến không khí se lạnh buổi sáng và dặn ông mang theo áo khoác.
"Con cái có khi còn không gọi điện hỏi thăm đều đặn như vậy", ông Park nói. "Trong những năm tháng xế chiều của cuộc đời, đây quả là một người bạn đồng hành tuyệt vời".
Tin Gốc: Vnexpress
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan phụ trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, ngày 1/4 thông báo hai máy bay tác chiến điện tử EA-37B Compass Call sẽ tham gia chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng nhằm vào Iran. Động thái đánh dấu lần đầu máy bay EA-37B được triển khai cho nhiệm vụ tác chiến, song các phi cơ này chưa tới khu vực hoạt động của CENTCOM.
Dữ liệu từ các trang theo dõi hàng không dân sự cho thấy hai chiếc EA-37B mang hô hiệu AXIS41 và AXIS43 xuất phát từ căn cứ Davis-Monthan ở bang Arizona, tới căn cứ McGuire-Dix-Lakehurst tại bang New Jersey để tiếp nhiên liệu rồi vượt Đại Tây Dương, đáp xuống sân bay quân sự Mildenhall ở Anh sau đó một ngày.
Quyết định triển khai phi đội EA-37B cũng gây chú ý sau khi xuất hiện thông tin hai máy bay tác chiến điện tử EC-130H của Mỹ, được phát triển trên khung thân vận tải cơ C-130, có thể đã bị hư hại sau đòn tập kích của Iran.
EA-37B được chế tạo trên cơ sở máy bay Gulfstream G550 nhằm thay thế mẫu EC-130H đã biên chế từ những năm 1980. Tổng cộng 5 máy bay EA-37B đã xuất xưởng, chiếm một nửa số phi cơ được quân đội Mỹ đặt hàng, chiếc đầu tiên được bàn giao vào tháng 8/2024.
Tổ bay EA-37B gồm hai phi công và 7 sĩ quan tác chiến. Phi cơ đạt tầm bay 7.100 km và trần bay 14 km, vượt trội hơn nhiều so với mức 4.200 km, trần bay 7,6 km và tổ bay 13 người của EC-130H.
EA-37B Compass Call được thiết kế để làm gián đoạn hệ thống liên lạc, dẫn đường, radar và thiết bị điện tử đối phương. Nhiệm vụ chính của nó là chế áp phòng không đối phương bằng cách gây nhiễu radar, cũng như cản trở khả năng phối hợp giữa các đài cảnh giới, mạng lưới liên lạc và khẩu đội hỏa lực.
EA-37B cũng có thể phối hợp với trinh sát cơ chuyên nghe lén RC-135 đang được triển khai ở Trung Đông, trong đó những chiếc RC-135 sẽ cung cấp dữ liệu cho EA-37B để xây dựng phương án tác chiến điện tử trên chiến trường.
"Tích hợp khả năng thu thập thông tin của RC-135 với năng lực tác chiến điện tử của EA-37B đã chứng minh là yếu tố thay đổi cục diện chiến trường. Chúng tôi không chỉ thực hiện nhiệm vụ mà còn tạo ra mô hình mới, duy trì lợi thế quyết định trong tác chiến điện tử", đại úy Jasmine Harris, chỉ huy đơn vị vũ khí và chiến thuật thuộc Phi đoàn Trinh sát 38 của không quân Mỹ, cho hay.
Nguyễn Tiến (Theo AP, AFP, Aviationist)
Nguồn: https://vnexpress.net/my-dieu-may-bay-gay-nhieu-toi-tan-cho-chien-dich-tan-cong-iran-5058207.html