Hiện Jamieson Gardiner, nhân viên Thư viện Công cộng Airdrie, tỉnh Alberta, Canada, phải đi bộ một tiếng đến chỗ làm hàng ngày để nhường xe cho vợ. Gia đình anh không đủ khả năng trang trải tiền xăng cho hai chiếc ôtô.
“Thật là tồi tệ. Tiền thuê nhà cao khủng khiếp”, Gardiner nói. “Điều khiến tôi bức xúc nhất là tôi trả tiền thuê nhà còn cao hơn bạn bè tôi trả tiền vay mua nhà trả góp, kể cả khi đã tính thuế bất động sản”.
Thăm dò mới nhất của CBC cho thấy Gardiner không phải người duy nhất ở Alberta cảm thấy bị bóp nghẹt bởi sinh hoạt phí leo thang, giữa lúc nhiều người ủng hộ tỉnh này tách khỏi Canada.
Khoảng 59% người được hỏi nói rằng trang trải sinh hoạt phí hàng tháng ở Alberta hiện ở mức “khá khó khăn” hoặc “rất khó khăn”, tăng 8 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái và là mức cao nhất trong 8 năm khảo sát của CBC.
Tâm lý bất an về kinh tế cũng ảnh hưởng đến quyết định chi tiêu của người dân Alberta. Khoảng 67% người được hỏi cho rằng đây là thời điểm không phù hợp cho các khoản mua sắm lớn như nhà cửa, xe, đồ gia dụng đắt tiền.
“Mọi người đang bất an về kinh tế. Họ bất an về chính hoàn cảnh của mình và cảm thấy lúc này nên kìm lại, thắt chặt chi tiêu”, Janet Brown, nhà thăm dò dư luận tại Calgary, tác giả khảo sát, cho biết.
Sự lo lắng của người dân Alberta xuất hiện trong bối cảnh tỉnh này đối mặt nhiều vấn đề như tâm lý bất an trước đòn thuế quan của Mỹ, ảnh hưởng chiến sự Trung Đông.
Stephen Poloz, cựu thống đốc Ngân hàng Canada, hồi đầu tháng cảnh báo nước này có 30% nguy cơ rơi vào suy thoái trong bối cảnh kinh tế toàn cầu bất định.
51% người dân Alberta cho rằng kinh tế của tỉnh giàu dầu mỏ này đang xấu đi, so với 41% vào cùng kỳ năm ngoái. 35% cho rằng kinh tế không cải thiện cũng không suy giảm.
“Người dân Alberta chưa từng bi quan về kinh tế đến mức này kể từ những ngày đầu đại dịch Covid-19”, Brooks DeCillia, bình luận viên CBC, nhận định.
Tâm lý bất an đặc biệt rõ ở một số nhóm dân. Nhóm thất nghiệp trong tỉnh là nhóm có tỷ lệ cao nhất cho biết họ phải chật vật trang trải sinh hoạt phí, ở mức 85%. Tỷ lệ này ở người trẻ Alberta là 68%, trong bối cảnh thị trường việc làm khó khăn. Gần 1/2 người cao tuổi, khoảng 46%, cho biết họ gặp nhiều khó khăn trong thanh toán các hóa đơn.
Khảo sát được chú ý giữa lúc nhóm vận động ly khai tại Alberta nộp hơn 300.000 chữ ký, vượt yêu cầu tối thiểu để tổ chức trưng cầu dân ý tách khỏi Canada.
Kinh tế khó khăn, nỗi lo thiếu tiếng nói, thiếu quyền tự chủ xuất khẩu dầu mỏ là những lý do khiến nhiều người ủng hộ Alberta độc lập. Tỉnh này nắm khoảng 85% trữ lượng dầu cả nước, đóng góp 17% GDP quốc gia, nhưng các nghị sĩ Alberta chỉ chiếm khoảng 10% tổng số ghế quốc hội Canada.
Giới chức tỉnh cáo buộc các chính phủ liên bang tiền nhiệm đã ban hành nhiều đạo luật cản trở khả năng khai thác và xuất khẩu dầu, khiến tỉnh thiệt hại hàng tỷ USD. Gần 70% người được hỏi trong khảo sát có tâm lý bi quan về kinh tế cho biết họ sẽ bỏ phiếu ủng hộ tách khỏi Canada.
Tại Thư viện Công cộng Airdrie, các phóng viên CBC đã trò chuyện với khoảng 20 người để tìm hiểu cách họ xoay xở trước áp lực chi phí.
James Simpson, chủ doanh nghiệp nhỏ trong ngành xây dựng, cho biết chi phí nuôi gia đình 7 người đã tăng gấp ba trong những năm gần đây. “Trước đây, hóa đơn trung bình mua đồ ăn cho gia đình ở siêu thị Costco là khoảng 400 USD, nhưng giờ đã tăng lên gần 1.000 USD”, Simpson nói.
Oluwaseun Biodun, người gốc Nigeria đến Canada định cư từ năm 2022, cũng phải giảm số lần mua sắm tại Costco từ hai lần mỗi tháng xuống còn một lần.
“Tôi phải quẹt thẻ tín dụng để trang trải hóa đơn hàng tháng và thẻ của tôi gần như đã chạm hạn mức”, Biodun nói. “Tôi hy vọng sẽ có điều gì đó thay đổi sớm, nếu không chúng tôi sẽ chạm đến giới hạn chịu đựng”.
Với tài xế xe tải nhập cư Joel Vijayan, giá nhiên liệu tăng vọt do xung đột ở Trung Đông khiến ông chật vật. “Phần lớn tiền kiếm được đều đổ vào phí nhiên liệu. Không biết chuyện này rồi sẽ ra sao”, ông nói.
Tuy nhiên, người dân Alberta dường như không quy trách nhiệm cho đảng Bảo thủ Thống nhất (UCP) cầm quyền ở tỉnh này. Tại Thư viện Công cộng Airdrie, không ai đổ lỗi cho UCP về chi phí tăng cao hay tình hình kinh tế. Thay vào đó, phần lớn chỉ trích xung đột toàn cầu, các tập đoàn đa quốc gia, hệ quả sau đại dịch và Tổng thống Mỹ Donald Trump.
“Ông Trump đã khiến giá cả tăng khắp thế giới, nên tôi khá chắc phần lớn thế giới đều có thể đổ lỗi cho ông ấy”, Ronald Scholosser, một cư dân Airdrie đã nghỉ hưu, nói.
Viết trên Telegram, Không quân Ukraine cho biết đã bắn hạ 580 UAV và 30 tên lửa. Trang tin The Kyiv Independent dẫn lời giới chức Ukraine cho hay ít nhất 5 người thiệt mạng và 32 người bị thương trong đợt tấn công trên. Ngoài Dnipropetrovsk, Nga còn tập kích tại các tỉnh Kharkiv, Chernihiv, Sumy, Odessa và Kyiv.
Theo Tỉnh trưởng Dnipropetrovsk, ông Oleksandr Hanzha, một tòa nhà 4 tầng và một cơ sở hạ tầng công nghiệp đã bị tấn công ở Dnipro. Ba thi thể đã được tìm thấy, trong khi chính quyền khu vực cho biết có thể vẫn còn nhiều người bị mắc kẹt dưới đống đổ nát. Tại tỉnh Chernihiv, cuộc tấn công bằng UAV và tên lửa của Nga tại TP.Nizhyn khiến 2 người thiệt mạng và 7 người bị thương.
Theo Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, Nga vẫn dùng chiến thuật cũ là tập kích bằng UAV kết hợp tên lửa hành trình và nhiều tên lửa đạn đạo nhằm vào các thành phố của Ukraine. Ông kêu gọi các đối tác cần quyết đoán và nhanh chóng hỗ trợ Ukraine củng cố phòng không.
Đợt tấn công trên của Nga còn khiến Không quân Ba Lan điều động các tiêm kích của nước này và đồng minh nhằm bảo vệ không phận. Tại Romania, 2 chiếc Eurofighter Typhoon của Anh được điều động sau khi UAV Nga tiếp cận khu vực biên giới giữa Romania và Ukraine, theo Bộ Quốc phòng Romania. Giới chức Romania cho hay các mảnh vỡ UAV được tìm thấy tại khu vực biên giới trên lãnh thổ nước này, gây thiệt hại nhỏ cho hạ tầng dân sự nhưng không có thương vong.
Nga chưa bình luận về thông tin trên nhưng trước nay luôn bác bỏ mọi cáo buộc tấn công nhắm vào dân thường.
Trong một diễn biến khác, Tổng thống Zelensky vừa đến Azerbaijan để gặp người đồng cấp Ilham Aliyev. Đây là lần đầu tiên ông đến khu vực này kể từ khi xung đột nổ ra vào năm 2022. AFP dẫn lời một quan chức Ukraine cho hay những vấn đề ông Zelensky tập trung thảo luận gồm an ninh và năng lượng.
Sách trắng Bộ Thống nhất Hàn Quốc công bố ngày 18/5 xác định ba nguyên tắc chỉ đạo chính của chính quyền Tổng thống Lee Jae Myung, là khẳng định nước này "tôn trọng hệ thống của Triều Tiên, không theo đuổi thống nhất bằng cách sáp nhập và không tham gia vào các hoạt động thù địch".
Dựa trên những nguyên tắc này, chính phủ Hàn Quốc định hình chính sách bao quát của mình là "cùng tồn tại hòa bình và cùng phát triển trên bán đảo Triều Tiên".
Chính quyền cũng nêu ra một số biện pháp, trong đó có việc ngừng gửi truyền đơn chống Triều Tiên sang nước này, dừng phát thanh bằng loa phóng thanh dọc biên giới để giảm căng thẳng, xây dựng lại lòng tin.
Trước đó, chính quyền thuộc phe bảo thủ của ông Yoon Suk-yeol từng tìm cách thúc đẩy sự thay đổi ở Triều Tiên thông qua gây áp lực và và gia tăng luồng thông tin từ bên ngoài vào nước này.
Sách trắng cũng nêu rõ kế hoạch khôi phục thỏa thuận quân sự liên Triều, do cựu tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in và lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un ký năm 2018, đồng thời theo đuổi thỏa thuận song phương để thiết lập nền tảng có hệ thống cho sự chung sống hòa bình.
Sự thay đổi trong các ưu tiên chính sách của chính quyền Tổng thống Lee còn thể hiện rõ thông qua ngôn ngữ trong sách trắng. Số lần đề cập đến từ "hòa bình" và "chung sống hòa bình" tăng từ 29 lên 196, số lần đề cập đến "gặp gỡ" hay "đối thoại" tăng từ 16 lên 58.
Cụm từ "nhân quyền của Triều Tiên" giảm từ 156 xuống còn 26, và "tự do" giảm từ 43 xuống còn 3. Số lần đề cập đến "người đào tẩu Triều Tiên" giảm mạnh từ 203 xuống chỉ còn 10.
Bất chấp động thái hòa giải của Hàn Quốc, quan hệ liên Triều vẫn gần như đóng băng. Theo Yonhap, không có hoạt động giao lưu nhân dân nào giữa hai miền trong 5 năm qua và cũng không có bất kỳ trao đổi kinh tế nào.
Theo các tài liệu của quốc hội Triều Tiên mà Reuters và Yonhap tiếp cận được ngày 6/5, nước này đã loại bỏ toàn bộ nội dung liên quan thống nhất bán đảo trong hiến pháp sửa đổi. Dù vẫn đưa cách nhìn nhận hai miền Triều Tiên là "hai quốc gia thù địch" vào hiến pháp, Bình Nhưỡng không gọi Seoul là "kẻ thù chính".
Trong video được Bộ Quốc phòng Anh công bố hôm 20/5, tiêm kích đa năng Su-35S Nga bay phía bên trái trinh sát cơ RC-135W và nhiều lần nghiêng cánh, thu hẹp giãn cách. Hình ảnh bị ngắt, trước khi chiếc Su-35S xuất hiện ở khoảng cách khá xa và đang chuyển hướng.
Giới chức Anh cho biết khoảng cách giữa hai bên có thời điểm gần đến mức hệ thống điều khiển trên chiếc RC-135W đã kích hoạt cảnh báo khẩn cấp và ngắt thiết bị lái tự động.
Trong video thứ hai, một tiêm kích hạng nặng Su-27 cũng áp sát và ngoặt gấp, cắt mặt chiếc RC-135W. "Chiến đấu cơ Nga bay cách trinh sát cơ Anh chỉ 6 m. Đây là vụ chặn kích nguy hiểm nhất của lực lượng Nga nhằm vào máy bay Anh kể từ năm 2022", Bộ Quốc phòng Anh cho hay.
Giới chức Anh khẳng định sự việc xảy ra trên không phận quốc tế ở biển Đen, nhưng không nêu cụ thể vị trí. "Đây là ví dụ về những hành vi nguy hiểm, không thể chấp nhận được của phi công Nga nhằm vào máy bay không mang vũ khí. Các hành động như vậy có thể dẫn đến nguy cơ tai nạn và leo thang căng thẳng", Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey cho hay.
Hình ảnh cho thấy chiếc Su-35S mang tên lửa đối không tầm trung R-77-1 và tầm ngắn R-74M, tên lửa diệt radar Kh-31P và hệ thống tác chiến điện tử Khibiny ở hai đầu cánh. Trong khi đó, chiếc Su-27 được trang bị tên lửa đối không tầm trung R-27ER và tầm ngắn R-73.
Bộ Quốc phòng Nga chưa bình luận về thông tin.
Trong sự việc ngày 29/10/2022, biên đội tiêm kích Su-27 Nga áp sát máy bay RC-135W Anh khi nó đang làm nhiệm vụ do thám gần bán đảo Crimea. Một chiếc Su-27 sau đó phóng tên lửa đối không về phía trinh sát cơ Anh, nhưng không trúng mục tiêu.
Bộ trưởng Quốc phòng Anh khi đó là Ben Wallace không mô tả sự việc là "suýt bắn hạ", mà cho rằng tên lửa khai hỏa do "trục trặc kỹ thuật" của chiếc Su-27 và ông đã trao đổi với giới chức quốc phòng Nga.
Không quân Anh sau đó tiếp tục triển khai trinh sát cơ RC-135W trên biển Đen, nhưng thường kèm theo tiêm kích Typhoon hộ tống. Không quân Pháp từng một số lần tham gia nhiệm vụ này, trong khi Mỹ chủ yếu triển khai máy bay không người lái (UAV) ở khu vực.
RC-135V/W Rivet Joint là máy bay chuyên thu thập thông tin tình báo tín hiệu (SIGINT), được mệnh danh là "trinh sát cơ nghe trộm" bởi khả năng chặn thu liên lạc và định vị nguồn phát tín hiệu vô tuyến của đối phương. Mỗi chiếc lẻ có thể phát hiện tín hiệu khả nghi và thường kết hợp với những loại trinh sát cơ khác để định vị đối phương.
Ngoài khả năng nghe trộm, RC-135V/W cũng có thể hỗ trợ xây dựng "bản đồ đội hình chiến đấu điện tử" của đối phương, trong đó xác định vị trí phân bố các đài radar, sở chỉ huy và hệ thống thu phát vô tuyến.
Dữ liệu thu thập được có vai trò đặc biệt quan trọng trong lập kế hoạch tác chiến, cung cấp thông tin về những tổ hợp phòng không cần chế áp, đề xuất loại máy bay tốt nhất để tiếp cận mục tiêu, vạch đường bay cho phi cơ và tên lửa.
RC-135W có thể thu tín hiệu từ sâu bên trong lãnh thổ Nga và Ukraine khi bay trong không phận quốc tế trên biển Đen. Dữ liệu này có thể giúp NATO nắm bắt tình hình chiến sự, cũng như hỗ trợ Ukraine lựa chọn mục tiêu trên đất Nga để tập kích.
