Hiện Jamieson Gardiner, nhân viên Thư viện Công cộng Airdrie, tỉnh Alberta, Canada, phải đi bộ một tiếng đến chỗ làm hàng ngày để nhường xe cho vợ. Gia đình anh không đủ khả năng trang trải tiền xăng cho hai chiếc ôtô.
“Thật là tồi tệ. Tiền thuê nhà cao khủng khiếp”, Gardiner nói. “Điều khiến tôi bức xúc nhất là tôi trả tiền thuê nhà còn cao hơn bạn bè tôi trả tiền vay mua nhà trả góp, kể cả khi đã tính thuế bất động sản”.
Thăm dò mới nhất của CBC cho thấy Gardiner không phải người duy nhất ở Alberta cảm thấy bị bóp nghẹt bởi sinh hoạt phí leo thang, giữa lúc nhiều người ủng hộ tỉnh này tách khỏi Canada.
Khoảng 59% người được hỏi nói rằng trang trải sinh hoạt phí hàng tháng ở Alberta hiện ở mức “khá khó khăn” hoặc “rất khó khăn”, tăng 8 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái và là mức cao nhất trong 8 năm khảo sát của CBC.
Tâm lý bất an về kinh tế cũng ảnh hưởng đến quyết định chi tiêu của người dân Alberta. Khoảng 67% người được hỏi cho rằng đây là thời điểm không phù hợp cho các khoản mua sắm lớn như nhà cửa, xe, đồ gia dụng đắt tiền.
“Mọi người đang bất an về kinh tế. Họ bất an về chính hoàn cảnh của mình và cảm thấy lúc này nên kìm lại, thắt chặt chi tiêu”, Janet Brown, nhà thăm dò dư luận tại Calgary, tác giả khảo sát, cho biết.
Sự lo lắng của người dân Alberta xuất hiện trong bối cảnh tỉnh này đối mặt nhiều vấn đề như tâm lý bất an trước đòn thuế quan của Mỹ, ảnh hưởng chiến sự Trung Đông.
Stephen Poloz, cựu thống đốc Ngân hàng Canada, hồi đầu tháng cảnh báo nước này có 30% nguy cơ rơi vào suy thoái trong bối cảnh kinh tế toàn cầu bất định.
51% người dân Alberta cho rằng kinh tế của tỉnh giàu dầu mỏ này đang xấu đi, so với 41% vào cùng kỳ năm ngoái. 35% cho rằng kinh tế không cải thiện cũng không suy giảm.
“Người dân Alberta chưa từng bi quan về kinh tế đến mức này kể từ những ngày đầu đại dịch Covid-19”, Brooks DeCillia, bình luận viên CBC, nhận định.
Tâm lý bất an đặc biệt rõ ở một số nhóm dân. Nhóm thất nghiệp trong tỉnh là nhóm có tỷ lệ cao nhất cho biết họ phải chật vật trang trải sinh hoạt phí, ở mức 85%. Tỷ lệ này ở người trẻ Alberta là 68%, trong bối cảnh thị trường việc làm khó khăn. Gần 1/2 người cao tuổi, khoảng 46%, cho biết họ gặp nhiều khó khăn trong thanh toán các hóa đơn.
Khảo sát được chú ý giữa lúc nhóm vận động ly khai tại Alberta nộp hơn 300.000 chữ ký, vượt yêu cầu tối thiểu để tổ chức trưng cầu dân ý tách khỏi Canada.
Kinh tế khó khăn, nỗi lo thiếu tiếng nói, thiếu quyền tự chủ xuất khẩu dầu mỏ là những lý do khiến nhiều người ủng hộ Alberta độc lập. Tỉnh này nắm khoảng 85% trữ lượng dầu cả nước, đóng góp 17% GDP quốc gia, nhưng các nghị sĩ Alberta chỉ chiếm khoảng 10% tổng số ghế quốc hội Canada.
Giới chức tỉnh cáo buộc các chính phủ liên bang tiền nhiệm đã ban hành nhiều đạo luật cản trở khả năng khai thác và xuất khẩu dầu, khiến tỉnh thiệt hại hàng tỷ USD. Gần 70% người được hỏi trong khảo sát có tâm lý bi quan về kinh tế cho biết họ sẽ bỏ phiếu ủng hộ tách khỏi Canada.
Tại Thư viện Công cộng Airdrie, các phóng viên CBC đã trò chuyện với khoảng 20 người để tìm hiểu cách họ xoay xở trước áp lực chi phí.
James Simpson, chủ doanh nghiệp nhỏ trong ngành xây dựng, cho biết chi phí nuôi gia đình 7 người đã tăng gấp ba trong những năm gần đây. “Trước đây, hóa đơn trung bình mua đồ ăn cho gia đình ở siêu thị Costco là khoảng 400 USD, nhưng giờ đã tăng lên gần 1.000 USD”, Simpson nói.
Oluwaseun Biodun, người gốc Nigeria đến Canada định cư từ năm 2022, cũng phải giảm số lần mua sắm tại Costco từ hai lần mỗi tháng xuống còn một lần.
“Tôi phải quẹt thẻ tín dụng để trang trải hóa đơn hàng tháng và thẻ của tôi gần như đã chạm hạn mức”, Biodun nói. “Tôi hy vọng sẽ có điều gì đó thay đổi sớm, nếu không chúng tôi sẽ chạm đến giới hạn chịu đựng”.
Với tài xế xe tải nhập cư Joel Vijayan, giá nhiên liệu tăng vọt do xung đột ở Trung Đông khiến ông chật vật. “Phần lớn tiền kiếm được đều đổ vào phí nhiên liệu. Không biết chuyện này rồi sẽ ra sao”, ông nói.
Tuy nhiên, người dân Alberta dường như không quy trách nhiệm cho đảng Bảo thủ Thống nhất (UCP) cầm quyền ở tỉnh này. Tại Thư viện Công cộng Airdrie, không ai đổ lỗi cho UCP về chi phí tăng cao hay tình hình kinh tế. Thay vào đó, phần lớn chỉ trích xung đột toàn cầu, các tập đoàn đa quốc gia, hệ quả sau đại dịch và Tổng thống Mỹ Donald Trump.
“Ông Trump đã khiến giá cả tăng khắp thế giới, nên tôi khá chắc phần lớn thế giới đều có thể đổ lỗi cho ông ấy”, Ronald Scholosser, một cư dân Airdrie đã nghỉ hưu, nói.
Bộ Ngoại giao Lebanon tuần trước tuyên bố Đại sứ Iran Mohammad Reza Sheibani là người không được chào đón và phải rời khỏi nước này trước ngày 29/3. Đây là động thái chưa từng có tiền lệ của Lebanon.
Quyết định được đưa ra khi chính phủ Lebanon tức giận vì lực lượng Hezbollah thân Iran nhằm vào Israel để ủng hộ Tehran, dẫn đến đợt tấn công mới của Tel Aviv vào nước này. Bộ Ngoại giao Lebanon cũng cáo buộc ông Sheibani đưa ra những phát ngôn "can thiệp vào chính trị nội bộ".
Hezbollah lên án động thái trên. Đảng Amal của Chủ tịch Quốc hội Lebanon Nabih Berri cùng các bộ trưởng thuộc Hezbollah tẩy chay phiên họp nội các để phản đối lệnh trục xuất đại sứ Iran.
Hezbollah là đảng chính trị Hồi giáo dòng Shiite, sở hữu nhánh vũ trang vốn đã bị chính phủ nước này cấm. Lebanon vận hành theo cơ chế chia sẻ quyền lực theo tôn giáo. Theo đó, thủ tướng phải là người Hồi giáo Sunni, chủ tịch quốc hội là người Hồi giáo dòng Shiite và tổng thống là người Công giáo Maronite.
Iran ngày 30/3 tuyên bố đại sứ của họ tại Lebanon sẽ vẫn ở lại nước này. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Esmaeil Baqaei thông báo sứ quán ở Beirut vẫn "hoạt động bình thường".
Giới chức Lebanon cho biết thông lệ ngoại giao không cho phép họ cưỡng chế đưa bất kỳ ai ra khỏi đại sứ quán.
Chính quyền Lebanon đã cấm các hoạt động quân sự và an ninh của Hezbollah, nhóm vũ trang phi nhà nước duy nhất trong nước. Lebanon cũng cấm sự hiện diện và hoạt động của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, lực lượng mà Thủ tướng Nawaf Salam cáo buộc chỉ đạo các hoạt động của Hezbollah chống lại Israel.
Vài ngày sau khi Mỹ, Israel phát động cuộc chiến nhằm vào Iran hôm 28/2, Hezbollah đã can thiệp bằng những loạt rocket nhắm vào Israel. Israel đáp trả Hezbollah bằng các cuộc không kích vào lãnh thổ Lebanon, khiến hơn 1.200 người thiệt mạng và hơn một triệu người phải sơ tán.
"Tin rất tốt đây! Tôi vừa nhận được thông báo rằng 8 phụ nữ dự kiến bị tử hình tại Iran tối nay sẽ không bị xử tử nữa. 4 người sẽ được thả ngay lập tức, 4 người còn lại bị kết án một tháng tù. Tôi đánh giá cao Iran và các lãnh đạo của họ vì tôn trọng đề nghị của Tổng thống Mỹ và hủy kế hoạch thi hành án", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 22/4.
Trả lời trên Fox News sau đó, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cũng nói rằng ông Trump đã "nhận được thông tin trực tiếp từ chính quyền Iran rằng những phụ nữ này sẽ được tha mạng".
Tổng thống Mỹ hôm 21/4 dẫn lại bài viết của một nhà hoạt động ủng hộ Israel, trong đó cho biết 8 phụ nữ tại Iran sắp bị treo cổ. Ông kêu gọi lãnh đạo Iran trả tự do cho những phụ nữ này để tạo "khởi đầu tuyệt vời" cho đàm phán.
Tuy nhiên, giới chức Iran khẳng định không có kế hoạch nào như vậy. Trang Mizan Online của cơ quan tư pháp Iran cho rằng Tổng thống Trump "một lần nữa bị tin giả đánh lừa". "Trong số những phụ nữ được cho là sắp bị tử hình, một số người đã được thả, số khác đối diện với những cáo buộc có mức án tối đa là tù giam", trang này cho hay.
Tổng thống Mỹ từng nhiều lần đưa ra thông tin về án tử hình tại Iran, nhưng thường gây tranh cãi hoặc không được xác thực.
Ông Trump hôm 21/4 gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran, nhưng vẫn yêu cầu quân đội Mỹ phong tỏa các cảng biển nước này, gây sức ép buộc Tehran đưa ra đề xuất thống nhất nhằm nối lại đàm phán. Theo CNN, tính đến tối 21/4, chính quyền Mỹ gần như không nhận được phản hồi đáng kể nào từ Iran.
Iran ngày 22/4 tuyên bố sẽ không mở lại eo biển Hormuz chừng nào lệnh phong tỏa của Mỹ vẫn còn hiệu lực. Giá dầu, vốn đã tăng vọt kể từ khi Mỹ - Israel tấn công Iran ngày 28/2, tiếp tục tăng nhẹ do sự mơ hồ về khả năng chiến sự tiếp diễn.
Các cuộc tập kích xảy ra tại khu vực biên giới Israel - Lebanon hồi tuần trước, nhưng hình ảnh chỉ được nhóm vũ trang Hezbollah công bố hôm 10/5.
Trong video, thiết bị bay không người lái góc nhìn thứ nhất (drone FPV) tiếp cận trận địa phòng không Israel trên điểm cao, trong đó hai bệ phóng thuộc tổ hợp Iron Dome (Vòm Sắt) được bảo vệ bởi các tấm bê tông lớn. Drone lao vào bệ phóng bên phải, hình ảnh bị cắt vào thời điểm va chạm.
Một ngày sau, Hezbollah tiếp tục triển khai drone FPV nhằm vào trận địa Vòm Sắt, dường như để tập kích bệ phóng còn lại. Vào thời điểm đó, khoảng 10 binh sĩ Israel đang tập trung để thay thế khí tài trúng đòn. Người điều khiển quyết định lái drone FPV nhằm vào các quân nhân đang đứng tại nơi trống trải.
Chưa rõ thương vong và thiệt hại cụ thể trong đòn tập kích.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) không bình luận về video của Hezbollah hay công bố thông tin về cuộc tập kích. Tuy nhiên, báo Jerusalem Post dẫn lời các nguồn tin trong IDF thừa nhận "không thể phủ nhận tính xác thực của video và hình ảnh được công bố đã tự nói lên tất cả".
Báo Ynet cho biết IDF đang chuyển hàng nghìn mét lưới đánh cá qua biên giới để cung cấp cho các đơn vị đồn trú ở miền nam Lebanon, nhằm ngăn chặn drone tự sát trước khi chúng tiếp cận các binh sĩ và cơ sở hạ tầng. Ynet nhận định động thái cho thấy thách thức ngày càng lớn mà drone giá rẻ gây ra, kể cả là đối với "một trong những hệ thống phòng không nổi tiếng nhất thế giới".
Một tổ hợp Vòm Sắt hoàn chỉnh gồm 3-4 bệ phóng, mỗi bệ được trang bị 20 tên lửa đánh chặn Tamir, cùng với đó là radar cảnh giới và dẫn bắn, hệ thống điều khiển và quản lý tác chiến.
Hezbollah thường xuyên sử dụng drone FPV để tấn công lực lượng Israel. Phần lớn điều khiển thông qua cáp quang thay vì tín hiệu vô tuyến, giúp chúng miễn nhiễm với các biện pháp tác chiến điện tử. IDF gần đây liên tục hứng chỉ trích vì chưa chuẩn bị đầy đủ biện pháp bảo vệ người và khí tài khỏi các đòn tập kích bằng drone FPV của đối phương.
Những hình ảnh được công bố cuối tháng trước cho thấy drone Hezbollah tập kích hàng loạt xe tăng chủ lực Merkava Mark 4M tối tân và thiết giáp Eitan của Israel, cũng như nhắm đến nhiều binh sĩ đối phương. IDF xác nhận ít nhất một quân nhân đã thiệt mạng và 6 người bị thương trong vụ tập kích ở miền nam Lebanon ngày 26/4.
Trong sự việc ngày 27/4, một drone tự sát của Hezbollah cũng suýt đánh trúng trực thăng Black Hawk đang làm nhiệm vụ sơ tán binh sĩ Israel.
Lebanon bị kéo vào xung đột Trung Đông từ đầu tháng 3, sau khi Hezbollah phóng rocket vào lãnh thổ Israel để trả đũa vụ lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei bị sát hại trong chiến dịch tập kích của Mỹ - Israel. IDF đáp trả bằng cách tiến hành các cuộc không kích lớn trên khắp Lebanon, đồng thời điều quân vào miền nam quốc gia láng giềng.
