Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận eo biển Hormuz sẽ được mở hoàn toàn từ ngày 19-6, sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến tại Trung Đông.
Phát biểu trước cuộc gặp Tổng thống Pháp Emmanuel Macron bên lề Hội nghị Thượng đỉnh G7 tại Pháp, ông Trump cho biết eo biển Hormuz hiện đã được mở một phần và các tàu chở dầu đang bắt đầu lưu thông trở lại.
Theo ông, hoạt động rà phá thủy lôi vẫn đang được tiến hành để bảo đảm tuyến đường được khai thông hoàn toàn.
Nhà lãnh đạo Mỹ cũng bày tỏ tin tưởng Washington không cần nhiều hỗ trợ từ bên ngoài để duy trì an ninh hàng hải tại khu vực, sau khi Anh và Pháp đề xuất triển khai một nhiệm vụ hải quân chung.
Ông Trump cho biết Phó Tổng thống JD Vance sẽ tham dự lễ ký kết chính thức dự kiến diễn ra ngày 19-6 tại Geneva (Thụy Sĩ).
Trong khi Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian gọi đây là “thành tựu lớn” cho khu vực, Ngoại trưởng Abbas Araghchi tỏ ra thận trọng, nhấn mạnh Tehran vẫn ghi nhớ những tiền lệ về các cam kết và thỏa thuận từng bị phá vỡ trong quá khứ.
Theo Hãng tin Reuters ngày 15-6, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết ông đã đề nghị gặp trực tiếp Tổng thống Nga Vladimir Putin bên lề Hội nghị Thượng đỉnh G7 tại Pháp hoặc tại Mỹ nhằm thúc đẩy các nỗ lực chấm dứt cuộc chiến kéo dài hơn bốn năm.
Phát biểu tại Kiev, ông Zelensky cho biết Ukraine đã chuyển đề xuất tới Nga, đồng thời nhận được sự ủng hộ từ Mỹ và các đồng minh châu Âu.
Ông nói đã trao đổi với Tổng thống Donald Trump về khả năng tổ chức cuộc gặp trên đất Mỹ qua lời mời của ông Trump, qua đó khiến ông Putin khó từ chối hơn.
Theo một quan chức Ukraine, Kiev cũng đã thông báo đề xuất này với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và gửi lời mời trực tiếp tới phía Nga, song chưa nhận được phản hồi rõ ràng.
Trước đó, ông Zelensky từng công khai kêu gọi đối thoại trực tiếp với nhà lãnh đạo Nga, nhưng ông Putin tuyên bố không thấy lý do để tổ chức cuộc gặp.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 15-6 xác nhận sẽ tham gia cuộc bầu cử dự kiến diễn ra trước cuối tháng 10 và đặt mục tiêu tiếp tục nắm quyền, bất chấp những chỉ trích ngày càng gia tăng về cách xử lý cuộc chiến kéo dài nhiều năm.
“Tôi sẽ tranh cử và dự định sẽ giành chiến thắng”, ông Netanyahu phát biểu trong cuộc họp báo đầu tiên kể từ khi Mỹ và Iran công bố thỏa thuận chấm dứt xung đột tại Trung Đông.
Nhà lãnh đạo 76 tuổi, người giữ chức thủ tướng lâu nhất trong lịch sử Israel, hiện phải đối mặt với áp lực từ phe đối lập, vốn cho rằng ông chưa đạt được các mục tiêu đề ra sau cuộc tấn công của Hamas vào tháng 10-2023. Ông cũng đang bị xét xử trong một vụ án tham nhũng.
Trong khi đó, nhiều chính trị gia Israel đã chỉ trích thỏa thuận Mỹ – Iran mới đạt được. Cựu Thủ tướng Naftali Bennett, một ứng viên tiềm năng trong cuộc bầu cử sắp tới, cho rằng thỏa thuận này là “bước ngoặt nguy hiểm” đối với an ninh Israel.
Đảng Likud của ông Netanyahu trước đó đã xác nhận ông sẽ tái tranh cử trong cuộc bỏ phiếu cuối năm nay.
Các chỉ số chính của Phố Wall đồng loạt tăng mạnh trong phiên giao dịch 15-6, sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận sơ bộ nhằm chấm dứt xung đột ở Trung Đông và mở lại eo biển Hormuz, qua đó làm giảm lo ngại về lạm phát.
Kết thúc phiên, chỉ số Dow Jones tăng 0,96% lên mức cao kỷ lục 51.684,88 điểm. Nasdaq tăng 3,07% lên 26.686,64 điểm, trong khi S&P 500 tăng 1,67% lên 7.555,26 điểm. Đây là phiên tăng thứ ba liên tiếp của cả ba chỉ số.
Giới đầu tư cũng kỳ vọng giá dầu hạ nhiệt sẽ giúp Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thêm dư địa giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp tuần này.
Ở nhóm cổ phiếu riêng lẻ, SpaceX tiếp tục tăng mạnh trong ngày giao dịch thứ hai sau đợt IPO đình đám, trong khi Nvidia và Micron kéo nhóm bán dẫn đi lên.
Ngày 15-6, Thống đốc California Gavin Newsom cáo buộc Tổng thống Donald Trump đã chỉ đạo Bộ Tư pháp tiến hành cuộc điều tra mang động cơ chính trị nhằm vào ông và gia đình.
Trong video đăng trên mạng xã hội X, ông Newsom cho biết các đặc vụ liên bang gần đây đã liên hệ với người thân, bạn bè và cựu nhân viên của ông để thu thập hồ sơ, rà soát các tài liệu cũ.
Theo ông, giới chức không điều tra vì phát hiện hành vi phạm pháp mà đang “cố tìm ra một tội danh”.
Ông Newsom cho rằng mình trở thành mục tiêu vì đang cân nhắc tranh cử tổng thống trong tương lai. Nhà lãnh đạo bang California cũng kêu gọi ông Trump không lôi kéo vợ và gia đình ông vào “cuộc trả đũa cá nhân”.
Ông Trump và ông Newsom từ lâu có quan hệ căng thẳng, thường xuyên bất đồng về các vấn đề như nhập cư, biến đổi khí hậu và vai trò của chính quyền liên bang tại California.
Trong nghiên cứu mang tên "Địa hình dạng kênh rạch làm tăng độ nhạy cảm với sự tan chảy của các thềm băng lạnh ở Nam Cực" được công bố trên tạp chí khoa học Nature Communications, các nhà khoa học cho biết họ phát hiện "nguồn nhiệt ẩn" dưới thềm băng Nam Cực khiến băng tan từ bên dưới.
Các thềm băng là những khối băng khổng lồ nổi trên mặt biển, đóng vai trò như "tấm chắn" giúp giữ các sông băng trên đất liền không trượt nhanh ra đại dương. Khi các thềm băng suy yếu hoặc tan chảy, lượng băng trên lục địa sẽ dễ dàng đổ xuống biển hơn, từ đó làm mực nước biển tăng nhanh.
Nhóm nghiên cứu phát hiện bên dưới thềm băng Fimbulisen ở Đông Nam Cực tồn tại những kênh dài nằm ở mặt đáy của lớp băng. Các kênh này có khả năng giữ lại nước biển tương đối ấm, khiến nhiệt tích tụ và làm băng tan mạnh hơn ở một số khu vực.
Theo nhà nghiên cứu Tore Hattermann thuộc Trung tâm Nghiên cứu địa cực iC3 (Na Uy), hình dạng đáy của thềm băng không chỉ là một đặc điểm tự nhiên thụ động mà còn có thể "giữ nhiệt đại dương đúng tại những nơi mà sự tan chảy gây tác động lớn nhất".
Điều khiến các nhà khoa học lo ngại là nghiên cứu được thực hiện ở Đông Nam Cực, khu vực vốn lâu nay được xem là lạnh và ổn định hơn so với Tây Nam Cực. Nhóm nghiên cứu nhận thấy chỉ một lượng nhỏ nước biển ấm cũng đủ làm gia tăng đáng kể tốc độ tan chảy bên dưới các kênh băng. Khi các kênh này mở rộng theo thời gian, cấu trúc của toàn bộ thềm băng có thể trở nên yếu hơn và mất ổn định.
Nhà nghiên cứu Qin Zhou, đồng tác giả công trình, cho biết ngay cả những dòng nước sâu ấm nhỏ cũng có thể tạo ra tác động lớn nếu chúng liên tục bào mòn phần đáy của thềm băng. Điều đó đồng nghĩa nhiều khu vực băng ở Nam Cực từng được cho là "an toàn" thực tế có thể dễ tổn thương hơn dự kiến.
Để đi đến kết luận này, nhóm khoa học đã sử dụng mô hình máy tính độ phân giải cao kết hợp với bản đồ chi tiết mặt dưới của thềm băng Fimbulisen. Họ mô phỏng nhiều kịch bản khác nhau, từ điều kiện đại dương lạnh đến ấm hơn, nhằm đánh giá mức độ ảnh hưởng của các kênh ngầm tới dòng hải lưu và tốc độ tan băng.
Theo các nhà nghiên cứu, vấn đề đáng lo ngại nhất là nhiều mô hình khí hậu hiện nay chưa tính đầy đủ tác động của những kênh ngầm dưới thềm băng. Điều này có thể khiến các dự báo về mực nước biển dâng bị đánh giá thấp.
Nếu thềm băng tiếp tục mỏng đi và suy yếu, các sông băng phía sau sẽ chảy nhanh hơn ra đại dương, tạo nên hiệu ứng dây chuyền làm mực nước biển tăng tốc.
Nhà nghiên cứu Tore Hattermann cảnh báo rằng các mô hình hiện nay có nguy cơ đánh giá thấp độ nhạy cảm của những thềm băng "lạnh" ở Đông Nam Cực trước các biến đổi nhỏ của nhiệt độ đại dương ven bờ. Trong khi đó, tình trạng nước biển ấm lên đã được ghi nhận và dự báo sẽ tiếp tục gia tăng trong tương lai do biến đổi khí hậu.
Ngoài nguy cơ nước biển dâng, sự tan chảy nhanh của băng Nam Cực còn có thể ảnh hưởng tới dòng hải lưu toàn cầu và hệ sinh thái biển ở Nam Đại Dương.
Cuối tuần qua (21.6), Colombia đã trải qua cuộc bầu cử tổng thống với kết quả sít sao. AP dẫn kết quả từ cơ quan bầu cử cho biết, với 99,9% số phiếu được kiểm, ông Abelardo de la Espriella đã vượt qua ứng viên đối lập Ivan Cepeda, với tỷ lệ phiếu bầu 49,7% so với 48,7%. Tính đến chiều qua, dù giới chức chưa chính thức tuyên bố người chiến thắng, kết quả này được xem là dấu chấm hết cho các chính sách của đương kim Tổng thống cánh tả Gustavo Petro.
Ông Cepeda (đồng minh thân cận của Tổng thống Petro) tuyên bố không công nhận kết quả và chuẩn bị hồ sơ khiếu nại tại hơn 30.000 điểm bỏ phiếu. Truyền thông Mỹ lưu ý rằng lịch sử Colombia chưa từng ghi nhận việc kiểm phiếu lại có thể lật ngược kết quả bầu cử tổng thống, song động thái này báo hiệu một giai đoạn chuyển giao quyền lực nhiều chông gai trước ngày nhậm chức 7.8 tới.
Theo Reuters, chiến thắng của ông de la Espriella gây chú ý lớn bởi ông là một nhân tố hoàn toàn mới trên chính trường. Ở tuổi 48, ông là luật sư và doanh nhân có tiếng khi sở hữu nhiều thương hiệu đa ngành từ hãng luật, thời trang nam, rượu vang đến bất động sản. Trong khi đó, ông chưa từng nắm giữ chức vụ nào trong chính quyền Colombia.
Thông điệp chủ đạo trong suốt chiến dịch tranh cử của ông Abelardo de la Espriella (người được phe ủng hộ đặt biệt danh "Mãnh hổ") là cam kết dùng "bàn tay sắt" với tội phạm, bao gồm trấn áp quân sự và xây dựng các siêu nhà tù. Ông cũng tuyên bố sẽ lật ngược chính sách mềm mỏng của Tổng thống Gustavo Petro với các nhóm vũ trang ở Colombia. Lập trường của ứng viên "tay ngang" nói trên đã nhận được sự ủng hộ của Tổng thống Mỹ Donald Trump, người cũng từng đắc cử hồi năm 2016 khi không có kinh nghiệm chính trường. Viết trên mạng xã hội, ông Trump đã đăng tải lời chúc mừng: "Ông ấy thắng lớn rồi!".
Chiến thắng của ông de la Espriella không phải là một hiện tượng đơn lẻ mà là một phần trong "hiệu ứng domino" đánh dấu sự trở lại của các lãnh đạo cánh hữu tại Mỹ Latinh. Tờ The Washington Post chỉ ra từ Argentina, Chile, Ecuador, Bolivia đến Panama, các ứng viên bảo thủ đều liên tiếp giành chiến thắng trong vòng 3 năm qua với cùng lập trường, đó là trấn áp tội phạm và phục hồi nền kinh tế.
Diễn biến trên đảo ngược giai đoạn chính quyền cánh tả thống trị khu vực Mỹ Latinh hồi đầu thập niên 2020. Giới chuyên gia cho rằng sự chuyển dịch này gắn liền với các nỗ lực gia tăng ảnh hưởng của ông Donald Trump tại Nam Mỹ. Reuters ngày 22.6 dẫn lời Giáo sư Steven Levitsky - chuyên nghiên cứu khu vực Mỹ Latinh tại Đại học Harvard (Mỹ) - nhận định cục diện hiện nay "như sự hội tụ hiếm hoi của các vì sao dành cho ông Trump", khi hàng loạt chính phủ trong khu vực đều có chung hệ tư tưởng với nhà lãnh đạo Mỹ.
Sự trỗi dậy của các lãnh đạo cánh hữu cho thấy sự thay đổi lớn trong ưu tiên của cử tri. The Washington Post trích lời chuyên gia Sergio Guzman, Giám đốc Tổ chức nghiên cứu Colombia Risk Analysis ở Colombia, phân tích rằng nhiều nhóm cử tri bất mãn khi chính sách nhân nhượng với các nhóm vũ trang không hiệu quả. Do đó, phong cách chính trị đề cao hình ảnh cứng rắn đang đánh trúng tâm lý của nhóm cử tri này. Các chuyên gia cũng đồng tình rằng những ứng viên bảo thủ đang vận động bằng những thông điệp đơn giản, trực diện, tập trung vào cảm xúc thay vì những tuyên bố vĩ mô.
Dù vậy, giới quan sát cảnh báo những thách thức đang chờ đón chính phủ mới của Colombia cũng như phe bảo thủ ở Mỹ Latinh, vốn là khu vực có môi trường chính trị phức tạp. Làn sóng cánh hữu đã thành công trong việc giành lại quyền lực, thế nhưng bài toán duy trì sự ổn định quốc gia vẫn là một phép thử lớn.
AP đưa tin vụ việc xảy ra vào ngày 26.5 tại nhà máy đóng gói Nippon Dynawave ở thành phố Longview, bang Washington. Công ty và các lực lượng ứng phó địa phương ra tuyên bố chung xác nhận có thương vong.
Tại cuộc họp báo sau đó, Giám đốc Sở cứu hỏa và cứu hộ quận Cowlitz Scott Goldstein nói chưa rõ có bao nhiêu người thiệt mạng. Ông cho biết có thông tin về số người mất tích nhưng chưa thể công bố. Trong số người bị thương có một lính cứu hỏa.
Đến tối cùng ngày, Sở cứu hỏa Longview thông báo có 1 người thiệt mạng và 9 người mất tích, 9 người khác bị thương. Lực lượng ứng phó khẩn cấp vẫn đang làm việc tại hiện trường nhưng nhiều giờ sau vụ việc, một lượng dung dịch vẫn còn trong chiếc bồn bị sự cố, cản trở nỗ lực tìm kiếm nạn nhân.
Bồn chứa hóa chất có dung tích tối đa 3,4 triệu lít và thời điểm nổ đang chứa khoảng 60% dung tích này. Bên trong bồn là một hỗn hợp hóa chất được gọi là dung dịch trắng, loại chất ăn mòn chủ yếu gồm natri hydroxit và natri sunfua, được dùng để phân hủy gỗ làm giấy kraft, loại giấy bền dùng làm bao bì, túi mua sắm và các sản phẩm khác.
Hóa chất trong bồn đã chảy xuống mương thoát nước và cơ quan môi trường địa phương đã cử một đội đi đánh giá tác động môi trường.
Một số nạn nhân bị bỏng hoặc ngạt khí và mức độ nặng nhẹ khác nhau. Cơ quan chức năng tuyên bố rằng vụ tai nạn không gây đe dọa đến người dân.
Công ty đóng gói Nippon Dynawave là công ty chuyên sản xuất giấy, bột giấy, đóng gói chất lỏng. Thành phố Longview có khoảng 38.000 dân và là nơi có truyền thống về nghề giấy, gỗ. Nippon Dynawave có khoảng 1.000 công nhân, nằm trong một khu công nghiệp với nhiều công ty gỗ, giấy và hóa chất khác.
Bồn hóa chất tại bang Washington bị vỡ trong thời điểm hàng ngàn cư dân tại quận Cam, bang California vẫn còn đang sơ tán do một bồn hóa chất tại thành phố Garden Grove bị hư hại. Tính đến ngày 25.5, các quan chức cho biết nguy cơ nổ đã được loại trừ và nhiệt độ trong bồn đang ổn định, theo Reuters.
