Cuối tuần qua (21.6), Colombia đã trải qua cuộc bầu cử tổng thống với kết quả sít sao. AP dẫn kết quả từ cơ quan bầu cử cho biết, với 99,9% số phiếu được kiểm, ông Abelardo de la Espriella đã vượt qua ứng viên đối lập Ivan Cepeda, với tỷ lệ phiếu bầu 49,7% so với 48,7%. Tính đến chiều qua, dù giới chức chưa chính thức tuyên bố người chiến thắng, kết quả này được xem là dấu chấm hết cho các chính sách của đương kim Tổng thống cánh tả Gustavo Petro.
Ông Cepeda (đồng minh thân cận của Tổng thống Petro) tuyên bố không công nhận kết quả và chuẩn bị hồ sơ khiếu nại tại hơn 30.000 điểm bỏ phiếu. Truyền thông Mỹ lưu ý rằng lịch sử Colombia chưa từng ghi nhận việc kiểm phiếu lại có thể lật ngược kết quả bầu cử tổng thống, song động thái này báo hiệu một giai đoạn chuyển giao quyền lực nhiều chông gai trước ngày nhậm chức 7.8 tới.
Theo Reuters, chiến thắng của ông de la Espriella gây chú ý lớn bởi ông là một nhân tố hoàn toàn mới trên chính trường. Ở tuổi 48, ông là luật sư và doanh nhân có tiếng khi sở hữu nhiều thương hiệu đa ngành từ hãng luật, thời trang nam, rượu vang đến bất động sản. Trong khi đó, ông chưa từng nắm giữ chức vụ nào trong chính quyền Colombia.
Thông điệp chủ đạo trong suốt chiến dịch tranh cử của ông Abelardo de la Espriella (người được phe ủng hộ đặt biệt danh “Mãnh hổ”) là cam kết dùng “bàn tay sắt” với tội phạm, bao gồm trấn áp quân sự và xây dựng các siêu nhà tù. Ông cũng tuyên bố sẽ lật ngược chính sách mềm mỏng của Tổng thống Gustavo Petro với các nhóm vũ trang ở Colombia. Lập trường của ứng viên “tay ngang” nói trên đã nhận được sự ủng hộ của Tổng thống Mỹ Donald Trump, người cũng từng đắc cử hồi năm 2016 khi không có kinh nghiệm chính trường. Viết trên mạng xã hội, ông Trump đã đăng tải lời chúc mừng: “Ông ấy thắng lớn rồi!”.
Chiến thắng của ông de la Espriella không phải là một hiện tượng đơn lẻ mà là một phần trong “hiệu ứng domino” đánh dấu sự trở lại của các lãnh đạo cánh hữu tại Mỹ Latinh. Tờ The Washington Post chỉ ra từ Argentina, Chile, Ecuador, Bolivia đến Panama, các ứng viên bảo thủ đều liên tiếp giành chiến thắng trong vòng 3 năm qua với cùng lập trường, đó là trấn áp tội phạm và phục hồi nền kinh tế.
Diễn biến trên đảo ngược giai đoạn chính quyền cánh tả thống trị khu vực Mỹ Latinh hồi đầu thập niên 2020. Giới chuyên gia cho rằng sự chuyển dịch này gắn liền với các nỗ lực gia tăng ảnh hưởng của ông Donald Trump tại Nam Mỹ. Reuters ngày 22.6 dẫn lời Giáo sư Steven Levitsky – chuyên nghiên cứu khu vực Mỹ Latinh tại Đại học Harvard (Mỹ) – nhận định cục diện hiện nay “như sự hội tụ hiếm hoi của các vì sao dành cho ông Trump”, khi hàng loạt chính phủ trong khu vực đều có chung hệ tư tưởng với nhà lãnh đạo Mỹ.
Sự trỗi dậy của các lãnh đạo cánh hữu cho thấy sự thay đổi lớn trong ưu tiên của cử tri. The Washington Post trích lời chuyên gia Sergio Guzman, Giám đốc Tổ chức nghiên cứu Colombia Risk Analysis ở Colombia, phân tích rằng nhiều nhóm cử tri bất mãn khi chính sách nhân nhượng với các nhóm vũ trang không hiệu quả. Do đó, phong cách chính trị đề cao hình ảnh cứng rắn đang đánh trúng tâm lý của nhóm cử tri này. Các chuyên gia cũng đồng tình rằng những ứng viên bảo thủ đang vận động bằng những thông điệp đơn giản, trực diện, tập trung vào cảm xúc thay vì những tuyên bố vĩ mô.
Dù vậy, giới quan sát cảnh báo những thách thức đang chờ đón chính phủ mới của Colombia cũng như phe bảo thủ ở Mỹ Latinh, vốn là khu vực có môi trường chính trị phức tạp. Làn sóng cánh hữu đã thành công trong việc giành lại quyền lực, thế nhưng bài toán duy trì sự ổn định quốc gia vẫn là một phép thử lớn.
Đoạn video về cuộc tập trận nói trên cho thấy lực lượng hạt nhân Nga di chuyển theo đoàn qua một khu vực rừng rậm, ngụy trang phương tiện và nâng ống phóng lên vị trí sẵn sàng khai hỏa. Bộ Quốc phòng Nga không cho biết địa điểm diễn ra cuộc tập trận, theo Reuters.
Trong thông báo gửi cho báo chí, Bộ Quốc phòng Nga cho hay lực lượng nước này đã thực hành đưa các đơn vị lên "mức độ sẵn sàng chiến đấu cao nhất để sử dụng vũ khí hạt nhân".
Trước đó, Bộ Quốc phòng Nga thông báo tiến hành cuộc tập trận hạt nhân từ ngày 19-21.5, với sự tham gia của 64.000 quân nhân, hơn 200 bệ phóng tên lửa, 140 máy bay, 73 tàu nổi và 13 tàu ngầm. Cuộc tập trận sẽ bao gồm diễn tập quy trình triển khai các vũ khí hạt nhân chiến thuật của Nga được triển khai tại Belarus.
Hệ thống tên lửa dẫn đường Iskander-M có tầm bắn lên đến 500 km và có thể mang đầu đạn thông thường hoặc hạt nhân. Theo truyền thông Nga, quân đội nước này đã sử dụng Iskander-M chống lại lực lượng Ukraine.
Moscow cũng đã triển khai Iskander-M ở vùng Kaliningrad và nước láng giềng Belarus, khiến Ukraine và một số thành viên NATO nằm trong tầm bắn của tên lửa này.
Trong cuộc trả lời phỏng vấn với Hãng tin TASS hôm 19.5, Thứ trưởng Ngoại giao Sergei Ryabkov nói rằng Nga sẽ đáp trả những nỗ lực của các quốc gia thành viên NATO ở châu Âu nhằm tăng cường năng lực chiến tranh hạt nhân.
Ông Ryabkov đưa ra tuyên bố như trên khi đề cập "chiến lược răn đe hạt nhân tiên tiến" mới được Tổng thống Pháp Emmanuel Macron công bố hồi tháng 3. Theo chiến lược này, Pháp đặt mục tiêu mở rộng kho vũ khí hạt nhân và chuyển giao vũ khí hạt nhân cho các quốc gia NATO khác ở châu Âu như một phần của "việc triển khai theo tình huống".
Ông Ryabkov nói: "Những khẩu hiệu sai sự thật của Paris về việc tăng cường an ninh cho các đồng minh đang dẫn đến kết quả hoàn toàn ngược lại".
Ông nhấn mạnh những quốc gia cho phép Pháp đặt vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ của họ sẽ bị "lực lượng răn đe chiến lược của Nga giám sát chặt chẽ hơn", trong khi "mức độ an ninh chung của những quốc gia đó sẽ… không tăng lên".
Ông Ryabkov còn nhấn mạnh Moscow "không thể phớt lờ sự gia tăng rõ ràng về thành phần hạt nhân trong tiềm lực chung của NATO".
Hiện chưa có thông tin phản ứng từ Pháp hay NATO đối với phát ngôn của ông Ryabkov.
"Chúng tôi cũng cần tên lửa cho các hệ thống phòng không để có đủ khả năng đẩy lùi các cuộc tấn công của Nga", ông Zelensky thông báo trên ứng dụng nhắn tin Telegram. Trong cuộc trả lời phỏng vấn hồi tháng 7.2025, Đại sứ Ukraine tại Đức Oleksii Makeiev cho hay Kyiv đã nhận 7 trong tổng số 18 hệ thống Iris-T đặt hàng từ Đức. Hệ thống này đã trở thành một thành phần quan trọng trong mạng lưới phòng không của Ukraine. Tuy nhiên, ông Makeiev thừa nhận chỉ có các hệ thống Patriot do Mỹ sản xuất mới có khả năng bắn hạ các mối đe dọa tên lửa đạn đạo như Iskander hoặc Kinzhal của Nga một cách đáng tin cậy.
Cũng trong ngày 30.5, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth nói với các phóng viên Mỹ sẽ "tìm cách" giúp Ukraine tự vệ, vài ngày sau khi Tổng thống Zelensky gửi một bức thư khẩn cấp tới Nhà Trắng, cảnh báo về tình trạng thiếu hụt hệ thống phòng không ngày càng trầm trọng của Ukraine, theo trang tin The Kyiv Independent. Trong khi Nhà Trắng vẫn chưa bình luận công khai về bức thư, những nghị sĩ Mỹ đến thăm Kyiv vào ngày 28.5 cho hay Washington nên đáp lại một cách tích cực yêu cầu của Ukraine về việc cung cấp thêm tên lửa phòng không. Đến chiều 31.5 chưa có thông tin phản ứng từ Nga đối với phát ngôn mới của Bộ trưởng Hegseth cũng như Tổng thống Zelensky.
Trong một diễn biến khác, tờ báo Đức Welt am Sonntag ngày 31.5 dẫn nguồn tin từ Lầu Năm Góc tiết lộ Mỹ có kế hoạch đẩy nhanh việc rút quân khỏi các căn cứ ở châu Âu và sẽ trình bày những đề xuất của mình với các đồng minh NATO vào tháng 6. Trong tháng 5, Washington đã công bố kế hoạch rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức, động thái được xem là hệ quả từ sự rạn nứt giữa Tổng thống Donald Trump và các cường quốc châu Âu liên quan chiến sự Iran. Vào thời điểm đó, Lầu Năm Góc thông báo việc rút quân dự kiến sẽ hoàn thành trong vòng 6 - 12 tháng. Welt am Sonntag không cung cấp chi tiết về việc rút quân sẽ nhanh hơn bao nhiêu, hoặc những địa điểm nào có thể bị ảnh hưởng.
Hãng AFP ngày 6.5 đưa tin Ethiopia và Sudan cáo buộc lẫn nhau vi phạm lãnh thổ và hỗ trợ các lực lượng nổi dậy.
Một cuộc giao tranh trong nước đã tàn phá Sudan kể từ năm 2023, trong khi nước láng giềng Ethiopia đối diện nhiều cuộc nổi dậy trên lãnh thổ của mình. Các nhà phân tích cho rằng các cuộc xung đột ngày càng chồng chéo và lôi kéo các tác nhân bên ngoài.
Hôm 5.5, Bộ Ngoại giao Ethiopia cáo buộc quân đội Sudan hỗ trợ "lính đánh thuê" thuộc Mặt trận Giải phóng Nhân dân Tigray (TPLF). TPLF là lực lượng vũ trang đã tiến hành cuộc nội chiến chống lại chính phủ Ethiopia từ năm 2020 đến năm 2022.
Bộ Ngoại giao Ethiopia cáo buộc Sudan đang đóng vai trò là trung tâm cho nhiều lực lượng chống Ethiopia, đồng thời cáo buộc lực lượng TPLF hoạt động như lính đánh thuê ở Sudan.
"Lực lượng vũ trang Sudan cũng đã cung cấp vũ khí và hỗ trợ tài chính cho những lính đánh thuê này, tạo điều kiện thuận lợi cho các cuộc xâm nhập của chúng dọc theo biên giới phía tây của Ethiopia", theo Bộ Ngoại giao Ethiopia.
Thành viên cấp cao Amanuel Assefa của TPLF khẳng định lực lượng này không có bất kỳ liên hệ nào với chính quyền Sudan. Ông nói rằng chính phủ Ethiopia đang đổ lỗi cho mọi bên "trừ chính họ về những thất bại của mình".
Trong khi đó, Sudan tuyên bố sẽ triệu hồi đại sứ tại Ethiopia về nước để tham vấn, sau các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV).
Người phát ngôn quân đội Sudan Assim Awad cáo buộc các cuộc tấn công này đang được thực hiện từ Ethiopia với sự hợp tác của Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE).
UAE được xem là nước hậu thuẫn chính của Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF), một nhóm bán quân sự đã giao tranh với quân đội của chính phủ Sudan từ năm 2023, dù UAE phủ nhận cáo buộc.
