Những ngày qua, “hợp đồng kỳ nghỉ” trở thành tâm điểm chú ý sau loạt phóng sự phản ánh nhiều trường hợp khách hàng, đặc biệt là người cao tuổi, mất hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng vì tin vào những lời quảng bá về nghỉ dưỡng cao cấp và cơ hội sinh lời.
Đằng sau những lời mời gọi hấp dẫn ấy là một guồng quay bán hàng với nhiều góc khuất ít người biết tới.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, anh N. – cựu nhân viên kinh doanh của một công ty cung cấp hợp đồng dịch vụ A – lần đầu tiết lộ quy trình tìm kiếm khách hàng, áp lực doanh số, cơ chế hoa hồng và những kịch bản được áp dụng để thuyết phục khách ký hợp đồng.
Những cuộc gọi “tri ân” và kịch bản kéo khách tới sự kiện
“Tôi từng nghĩ mình đang bán một sản phẩm du lịch thông thường. Nhưng càng làm lâu, tôi càng nhận ra có rất nhiều điều khách hàng không được biết hết trước khi đặt bút ký”, anh N. mở đầu câu chuyện.
Cựu nhân viên kinh doanh này gia nhập vào đội ngũ tư vấn của công ty A. vào khoảng năm 2022 – thời điểm ngành du lịch bắt đầu phục hồi sau đại dịch. Địa điểm làm việc tại văn phòng ở TPHCM.
Công việc được mô tả là nhân viên tư vấn làm việc trong văn phòng. Tuy nhiên sau khi nhận việc, anh nhanh chóng nhận ra môi trường có cường độ làm việc rất cao.
Thời gian làm từ thứ 3 tới chủ nhật, giờ làm việc kéo dài từ 9h tới 21h hàng ngày. Thứ 2 là ngày nghỉ duy nhất trong tuần, nhưng nếu kết quả của sales (nhân viên bán hàng) chưa đạt, phải ở lại công ty gọi điện cho khách.
Các nhân viên mới gia nhập phải trải qua quá trình đào tạo kéo dài 3-4 tuần để hiểu mô hình kinh doanh, sản phẩm và kỹ năng bán hàng. Một trong những nội dung được đào tạo là cách tạo thiện cảm và xây dựng niềm tin với khách hàng.
Nhân viên được hướng dẫn cách nói chuyện để khách có cảm tình, hiểu nhu cầu của họ, xem họ có thích du lịch hay không rồi từ đó tư vấn các gói hợp đồng phù hợp.
Khi chính thức bắt tay vào guồng quay, nhân viên sales được công ty cung cấp data khách hàng (dữ liệu) có sẵn để gọi điện. Đồng thời, công ty cũng có sẵn kịch bản telesale (hình thức bán hàng qua điện thoại) để mời khách tham gia hội nghị, sự kiện.
Nội dung cuộc gọi thường xoay quanh các chương trình tri ân khách hàng, tặng voucher nghỉ dưỡng hoặc quà tặng du lịch miễn phí với mục đích đưa khách tới hội nghị bằng mọi cách. Tuy nhiên theo anh N., tỷ lệ khách chấp nhận lời mời khá thấp.
“Nếu gọi 100 khách thì có thể khoảng 10 người đồng ý tham gia, nhưng cuối cùng chỉ khoảng 2 người thực sự đến dự sự kiện. Chính vì vậy, sales phải thực hiện các cuộc gọi liên tục với số lượng lớn. Những người đồng ý tới sự kiện đa phần vì tò mò hoặc bị thu hút bởi phần quà nghỉ dưỡng”, anh N. nói.
Cũng theo cựu nhân viên này, mức lương cơ bản thời điểm đó của các sales dao động từ 6 đến 7 triệu đồng/tháng. Nguồn thu chính đến từ tiền hoa hồng khi chốt hợp đồng. Mức hoa hồng phổ biến khoảng 7% giá trị hợp đồng và nhân viên được hưởng trọn vẹn khoản này, không phải cắt bớt, chi trả phụ phí.
Đánh giá đây là mức hoa hồng rất cao bởi theo tìm hiểu của anh N., phần trăm hoa hồng của nhân viên bất động sản chỉ thường ở mức 2% và phải khấu trừ một số chi phí.
“Cơ chế này tạo động lực mạnh mẽ khiến đội ngũ bán hàng thấy rằng doanh số mới là mục tiêu quan trọng nhất. Nhiều nhân viên không còn để ý khách hàng thực sự cần gì. Họ chỉ cần khách đặt bút ký, sớm chốt hợp đồng”, cựu nhân viên sales nhận định.
Đánh giá giao dịch bất thường: Nhìn vào số lượng hợp đồng của khách
Theo anh N., muốn đánh giá một giao dịch hợp đồng kỳ nghỉ có dấu hiệu bất thường hay không, chỉ cần nhìn vào số lượng hợp đồng mà khách được khuyến khích mua.
Nhiều khách ban đầu chốt hợp đồng thứ nhất vì có nhu cầu nghỉ dưỡng thực sự. Tuy nhiên sau đó, họ tiếp tục được sales thuyết phục mua thêm hợp đồng thứ 2. Anh N. khẳng định, từ hợp đồng thứ 2 là nơi nhân viên sales khai thác câu chuyện lợi nhuận.
“Nếu khách mua ít nhất 2 hợp đồng, thì gần như chắc chắn hợp đồng thứ 2 được tư vấn theo hướng đầu tư, kỳ vọng sinh lời hoặc tạo lợi nhuận”, anh N. nhận định.
Đáng chú ý, những cam kết về lợi nhuận thường không xuất hiện trong văn bản chính thức. Khi đó, các nhân viên tư vấn thường dùng cách diễn đạt nước đôi. Trên giấy tờ không có điều khoản cam kết lợi nhuận hay cho thuê sinh lời, nhưng trong quá trình tư vấn, khách hàng có thể hiểu rằng khoản tiền bỏ ra sẽ được thu hồi hoặc tạo lợi nhuận trong tương lai.
“Đây chính là kịch bản phổ biến nhất mà tôi chứng kiến. Ví dụ, khách đã có một hợp đồng, sales tiếp tục giới thiệu hợp đồng thứ 2 với giá thấp hơn và nói rằng hợp đồng này có thể sinh lời. Nhưng vấn đề lợi nhuận chủ yếu là cam kết miệng của nhân viên và khách”, anh nói.
Thời điểm anh N. vào công ty, đơn vị này có khoảng 80 đến 100 nhân viên sales. Tuy nhiên anh nhận thấy, mỗi nhóm bán hàng lại có cách triển khai khác nhau. Cùng một sản phẩm, nhân viên sales của từng đội sẽ có cách riêng để khách phải xuống tiền.
Đặc biệt, trong một số trường hợp, nếu nhận thấy khách còn khả năng tài chính, nhân viên sẽ tiếp tục thuyết phục tới cùng để họ phải mua thêm sản phẩm.
Xung đột giữa lợi nhuận và đạo đức nghề nghiệp
Trong quá trình làm việc, anh N. cũng dần nhận thấy sự chênh lệch đáng kể giữa giá mua hợp đồng kỳ nghỉ trực tiếp và chi phí thuê lại từ các chủ sở hữu bên ngoài.
Nam nhân viên đưa ra ví dụ cụ thể. Một hợp đồng kỳ nghỉ chốt với công ty nghỉ dưỡng A. có giá 480 triệu đồng. Đổi lại, khách được sử dụng một tuần nghỉ dưỡng mỗi năm trong khoảng 35 năm.
Ngoài ra, khách phải đóng phí thường niên khoảng 5 triệu đồng/năm. Khách hàng được lựa chọn tuần nghỉ cố định và về mặt pháp lý có quyền chuyển nhượng hợp đồng.
Tuy nhiên, trên thực tế, ngay cả những người không sở hữu hợp đồng kỳ nghỉ vẫn hoàn toàn có thể đặt phòng nghỉ dưỡng tại công ty A. với mức giá rẻ hơn nhiều so với người ký hợp đồng.
“Chỉ cần vào hội nhóm của hợp đồng kỳ nghỉ, khách sẽ thấy rất nhiều chủ sở hữu không sử dụng quyền nghỉ dưỡng hằng năm nên sẵn sàng cho thuê lại với mức giá rất thấp, chỉ nhỉnh hơn phí duy trì thường niên. Mức giá này hời hơn rất nhiều và cũng tránh được rủi ro so với việc người mua đặt bút ký để lấy hợp đồng nghỉ dưỡng trong thời gian kéo dài hàng chục năm”, anh N. phân tích.
Sau khoảng 10-11 tháng làm việc, nam nhân viên sales cho biết anh chốt hơn 20 hợp đồng với khách. Trong đó, các hợp đồng đều ký với những người có nhu cầu nghỉ dưỡng thực sự.
Cuối cùng, anh quyết định rời đi vì thấy môi trường làm việc thiếu minh bạch. Nhìn lại quãng thời gian đó, anh cho rằng xung đột lớn nhất không nằm ở kỹ năng bán hàng mà ở câu hỏi đạo đức nghề nghiệp.
“Doanh số trở thành mục đích quan trọng nhất khiến sales chỉ cần khách sớm chốt hợp đồng. Đó là điều khiến tôi day dứt, không muốn tiếp tục gắn bó”, anh nói.
Trước đó rất nhiều nạn nhân đã phản ánh với Dân trí về về chiêu thức bị dụ dỗ mua bán hợp đồng kỳ nghỉ.
Trong đó, chị T.K. (sống tại phường Đại Mỗ, Hà Nội) cho biết, từ một chuyến du lịch được giới thiệu là cơ hội nghỉ dưỡng hấp dẫn, mẹ chồng chị đã liên tiếp ký 5 hợp đồng kỳ nghỉ với tổng số tiền hơn 1 tỷ đồng.
Đằng sau những bản hợp đồng là quãng thời gian cả gia đình chị T.K. kiệt sức vì khuyên can, trả nợ thay và tìm mọi cách giúp bà từ bỏ niềm tin rằng chỉ cần đóng thêm tiền sẽ lấy lại được khoản đầu tư đã mất.
Theo luật sư Hoàng Văn Hướng, Trưởng Văn phòng Luật sư Hoàng Hưng, những người đã trót ký hợp đồng hoặc nghi ngờ bị lừa đảo cần nhanh chóng tìm đến luật sư hoặc cơ quan bảo vệ pháp luật để được tư vấn.
Luật sư này cũng lưu ý những chứng cứ quan trọng cần được thu thập gồm toàn bộ hợp đồng đã ký, chứng từ chuyển tiền, sao kê giao dịch ngân hàng, tin nhắn, email, ghi âm cuộc gọi, nội dung quảng cáo, thư mời hội thảo và mọi tài liệu liên quan đến quá trình giao dịch.
Đặc biệt, khi phát hiện dấu hiệu bất thường, người dân cần sớm làm đơn tố giác gửi cơ quan công an để được xem xét, xử lý và ngăn chặn các thiệt hại tiếp theo.
Người thừa kế của đế chế thép vào khoảnh khắc nguy nan
Từng sở hữu khối tài sản lên tới hàng tỷ tệ và được xem là người kế nghiệp hoàn hảo của đế chế thép Hải Hâm, Lý Triệu Hội có tất cả từ tiền bạc, quyền lực, danh vọng và cuộc hôn nhân đình đám với nữ diễn viên Xa Hiểu.
Nhưng chỉ sau hơn một thập kỷ, vị tỷ phú trẻ tuổi ấy lại rơi thẳng xuống vực sâu nợ nần, để rồi biến mất bí ẩn giữa thời đại dữ liệu lớn. Đến nay, không ai biết tung tích của vị tỷ phú đình đám một thời này.
Lý Triệu Hội sinh ra trong một trong những gia đình giàu có nhất tỉnh Sơn Tây, Trung Quốc. Cha ông - Lý Hải Thương vốn là nhà sáng lập Tập đoàn Hải Hâm - doanh nghiệp thép tư nhân từng được xem là biểu tượng công nghiệp của địa phương.
Khởi nghiệp từ hai bàn tay trắng, Lý Hải Thương xây dựng Hải Hâm thành tập đoàn thép lớn thứ hai Sơn Tây và là công ty tư nhân lớn nhất tỉnh. Ở thời kỳ đỉnh cao, tập đoàn này sở hữu khối tài sản hàng chục tỷ nhân dân tệ và tạo việc làm cho hàng nghìn lao động.
Nhưng biến cố xảy ra vào đầu năm 2003 đã thay đổi hoàn toàn số phận gia tộc họ Lý.
Vào tháng 1/2003, ông Lý Hải Thương tử vong do bị mưu sát. Khi đó, Lý Triệu Hội mới 22 tuổi phải bỏ dở chương trình học tại Australia để về nước tiếp quản sản nghiệp của cha được định giá 4 tỷ tệ và hơn 9.000 nhân viên.
Đáng nói ở chỗ, thời điểm đó Lý Triệu Hội gần như không hiểu về ngành luyện thép. Trong nội bộ của Tập đoàn Thép Hải Hâm, nhiều lãnh đạo kỳ cựu phản đối việc giao quyền cho người quá trẻ và thiếu kinh nghiệm.
Chú ruột của Lý Triệu Hội - Lý Thiên Hổ từng nhiều năm giữ quyền tổng giám đốc, được coi là ứng viên phù hợp hơn. Tuy nhiên, ông nội Lý Xuân Nguyên kiên quyết bảo vệ quan điểm "con nối nghiệp cha" và bất chấp phản đối để đưa Lý Triệu Hội lên ghế Chủ tịch Tập đoàn.
Đó cũng là thời điểm cuộc đời của vị thiếu gia trẻ tuổi bước sang ngã rẽ hoàn toàn khác.
Vụt sáng thành ngôi sao thương trường
Sau khi tiếp quản Tập đoàn Thép, Lý Triệu Hội khiến nhiều người bất ngờ khi nhanh chóng thích nghi với môi trường kinh doanh khắc nghiệt. Ông chủ trẻ đầu tư nâng cấp dây chuyền luyện thép, xây dựng nhà máy điện khí lò cao và cải thiện đáng kể phúc lợi cho nhân viên.
Dưới sự điều hành mới, Tập đoàn Hải Hâm đạt tổng giá trị sản xuất khoảng 7 tỷ tệ vào năm 2004, trở thành một trong những doanh nghiệp tư nhân nộp thuế lớn nhất Trung Quốc. Đồng thời tập đoàn tiếp tục mở rộng quy mô trong bối cảnh ngành thép tăng trưởng mạnh.
Năm 2007, khi chưa đầy 27 tuổi, Lý Triệu Hội sở hữu khối tài sản 12,5 tỷ nhân dân tệ và chính thức trở thành người giàu nhất Sơn Tây. Ở thời điểm đó, ông được xem là hình mẫu tiêu biểu cho thế hệ doanh nhân trẻ Trung Quốc với sự giàu có, quyết đoán và đầy tham vọng.
Những cú trượt dài
Bước ngoặt lớn trong sự nghiệp của Lý Triệu Hội xuất hiện khi ông bắt đầu tham gia thị trường tài chính. Năm 2004, thông qua công ty Hải Hâm Thực Nghiệp, ông bỏ ra gần 600 triệu tệ để mua lượng lớn cổ phiếu của một ngân hàng. Thương vụ này nhanh chóng mang lại khoản lợi nhuận khổng lồ.
Đến năm 2008, sau khi bán số cổ phiếu đang nắm giữ, Lý Triệu Hội thu về hơn 1 tỷ tệ tiền mặt.
Khoản lợi nhuận quá dễ dàng khiến ông ngày càng rời xa ngành thép vốn là lĩnh vực làm nên cơ nghiệp gia đình để lao sâu vào đầu tư tài chính, chứng khoán và bất động sản.
Cũng trong giai đoạn này, đời sống cá nhân của Lý Triệu Hội bắt đầu thu hút sự chú ý đặc biệt của dư luận. Năm 2010, ông kết hôn với nữ diễn viên nổi tiếng Xa Hiểu trong một đám cưới xa hoa gây chấn động Trung Quốc.
Theo truyền thông nước này, Lý Triệu Hội đã chi khoảng 50 triệu tệ cho lễ cưới gồm hơn 500 bàn tiệc được dựng lên tại quê nhà Sơn Tây. Đám cưới gồm hơn 200 xe sang trọng và được xem là biểu tượng của sự giàu có, quyền lực với vị tỷ phú trẻ tuổi. Tuy nhiên, cuộc hôn nhân chỉ kéo dài 15 tháng.
Từ năm 2012, Tập đoàn Hải Hâm gặp khó khăn do thị trường thép suy thoái và dòng tiền đầu tư chứng khoán đứt gãy. Năm 2014, công ty nợ thuế hơn 100 triệu tệ. Cùng lúc đó, Lý Triệu Hội vẫn duy trì lối sống tiêu xài xa xỉ như mua nhiều biệt thự đắt đỏ tại Thượng Hải cùng khoản chi tiêu khổng lồ và đầu tư cá nhân.
Tới tháng 3/2014, thép Hải Hâm ngừng sản xuất. Vào tháng 9/2015, công ty chính thức phá sản. Tòa án Trung cấp thành phố Vận Thành công bố, Tập đoàn Thép Hải Hâm nợ tổng số tiền 23,4 tỷ tệ.
Lần cuối cùng Lý Triệu Hội xuất hiện vào cuộc họp với các chủ nợ năm 2015. Ông cúi đầu xin lỗi, hứa tìm cách trả nợ. Nhưng đó cũng là lần cuối công chúng thấy vị cựu tỷ phú này.
Sau khi Tập đoàn Thép sụp đổ, Lý Triệu Hội cũng biến mất. Hiện nhiều bất động sản đứng tên ông bị niêm phong. Các tài sản còn lại gần như không đủ để thi hành án.
Đến năm 2021, Tòa án Trung cấp số 1 Thượng Hải phát thông báo treo thưởng đặc biệt. Cụ thể, bất kỳ ai cung cấp được thông tin hữu ích về tài sản hoặc tung tích của Lý Triệu Hội đều có thể nhận khoản thưởng tối đa 21,6 triệu tệ. Tuy nhiên đến nay vẫn chưa ai có thông tin gì về vị cựu tỷ phú này.
Hiện nay, Pháp đang thúc đẩy lệnh cấm mạng xã hội đối với trẻ dưới 15 tuổi.
Phát biểu trong chuyến thăm Trung tâm Pháp ngữ quốc tế, Tổng thống Macron nhấn mạnh rằng việc lạm dụng màn hình và mạng xã hội đang "lấy đi thời gian phát triển bản thân" của giới trẻ, khiến các em ít vận động và dần xa rời thói quen đọc sách. Ông cho rằng cần xây dựng một "chương trình hành động tích cực", song song với các biện pháp hạn chế, để tạo ra những lựa chọn lành mạnh thay thế cho việc sử dụng các thiết bị số.
Tổng thống Macron chỉ ra tính hai mặt của công nghệ: vừa là công cụ hữu ích phục vụ học tập, vừa có thể trở thành "chất độc" nếu bị lạm dụng và gây nghiện.
Ông cảnh báo nguy cơ gia tăng tình trạng cô lập, mất tập trung và lệ thuộc vào các thiết bị điện tử trong thế hệ trẻ, đồng thời đề xuất mỗi tháng dành một ngày hoàn toàn ngắt kết nối để "học lại cách sống không phụ thuộc vào màn hình".
Cùng tham dự sự kiện, Bộ trưởng Giáo dục Edouard Geffray cho biết sẽ tiến hành tham vấn để triển khai sáng kiến này trong các cơ sở giáo dục từ đầu năm học mới vào tháng 9.
Theo ông, dù điện thoại di động đã bị cấm ở cấp trung học cơ sở và có thể sớm mở rộng lên trung học phổ thông, Chính phủ Pháp vẫn muốn tạo ra những khoảng thời gian chung để học sinh hạn chế sử dụng thiết bị số, từ đó lan tỏa thói quen này sang gia đình và đời sống xã hội.
Cùng ngày, Tổng thống Macron đã họp trực tuyến với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cùng lãnh đạo 12 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) trong đó có Đức, Áo, Tây Ban Nha và Ý, nhằm thúc đẩy các biện pháp hạn chế trẻ em tiếp cận mạng xã hội.
Theo Tổng thống Pháp, số quốc gia ủng hộ các biện pháp này đã tăng gấp đôi so với mùa thu 2025, cho thấy xu hướng siết chặt quản lý đang lan rộng tại châu Âu. Ông đồng thời kêu gọi EU sớm xem xét dự luật đã được Pháp thông báo hôm 9-4, qua đó tạo cơ sở để áp dụng lệnh cấm mạng xã hội đối với những người dưới 15 tuổi từ ngày 1-9.
Với nhiều người lớn lên ở vùng quê miền Tây hay miền Bắc, cá rô đồng từng là loại cá quen thuộc xuất hiện rất nhiều sau những cơn mưa lớn. Chỉ cần nước ngập đồng, người dân có thể dễ dàng đi bắt cá bằng rổ, lưới hay thậm chí dùng tay không. Thế nhưng hiện nay, loại cá dân dã này ngày càng hiếm, muốn ăn nhiều khi phải đặt trước hoặc chờ đúng mùa mới có.
Cá rô đồng sống tự nhiên ở ruộng lúa, ao hồ và những vùng ngập nước. Loại cá này không quá to nhưng thịt chắc, thơm và đặc biệt ít tanh hơn nhiều loại cá nuôi công nghiệp. Với người dân quê, cá rô đồng không chỉ là món ăn mà còn gắn liền với ký ức tuổi thơ mỗi mùa mưa về.
Ngày trước, cá rô đồng không bao giờ thiếu vắng trong các cánh đồng lúa nước và từ lâu đã là là loại thực phẩm tạo nên món ăn dân dã mà hấp dẫn lạ lùng.
Cá rô có thể chế biến thành nhiều món khác nhau. (Ảnh minh họa)
Ngoài những món truyền thống như: Cá rô kho tộ, cá rô rán giòn, cá rô nướng, miến cá rô, lẩu cá rô đồng… Trong đó, món cá rô đồng kho tiêu ăn cùng cơm nóng vẫn được nhiều người xem là "chuẩn vị quê nhà". Và còn có thể tìm thấy một hương vị ngọt ngào từ món canh cải bẹ xanh nấu cá rô (cá rô nấu canh rau cải).
Trước đây, sau những cơn mưa đầu mùa, cá rô thường xuất hiện dày đặc ngoài đồng. Tuy nhiên vài năm trở lại đây, cá rô đồng tự nhiên ngày càng ít. Nhiều người cho rằng nguyên nhân đến từ việc môi trường sống thay đổi, thuốc bảo vệ thực vật sử dụng nhiều hơn và diện tích ruộng đồng tự nhiên dần thu hẹp. Chính vì vậy, nguồn cá rô đồng tự nhiên không còn dồi dào như trước.
Hiện nay tại nhiều nơi, cá rô đồng tự nhiên được xem là đặc sản. Vào mùa mưa, nhiều quán ăn hoặc thương lái phải nhận đặt trước vì số lượng không nhiều. Giá cá rô đồng tự nhiên cũng cao hơn đáng kể so với cá nuôi thông thường nhưng vẫn được nhiều người tìm mua vì hương vị đặc trưng khó thay thế.
Không ít người cho rằng điều khiến cá rô đồng trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở vị ngon mà còn ở cảm giác hoài niệm. Đó là hương vị của những ngày mưa, của cánh đồng quê và ký ức giản dị mà nhiều người nay khó tìm lại được giữa cuộc sống hiện đại.
