Thời điểm này, TPHCM đã hoàn thành công tác chấm hơn 151.000 bài thi tuyển sinh vào lớp 10 năm 2026, bước vào giai đoạn ráp phách, so dò và lên điểm. Theo kế hoạch, chậm nhất 17h ngày 19/6, Sở GD&ĐT TPHCM sẽ công bố điểm thi vào lớp 10 ở 3 môn văn, toán, ngoại ngữ.
Năm nay, ngữ văn của TPHCM tiếp tục là môn được đánh giá rất cao khi đề thi cho thấy một quan niệm đúng đắn về việc dạy và học ngữ văn trong nhà trường theo Chương trình GDPT 2018: Học văn không chỉ để đánh giá năng lực ngữ văn của học sinh, không dừng ở sách vở mà mục tiêu cao hơn là hướng con người biết rung động, biết suy nghĩ và biết sống tử tế hơn giữa cuộc đời.
Với chủ đề “Những sắc màu cảm xúc”, theo nhiều giám khảo chấm thi, đề thi đã tạo ra một không gian mở để học sinh thể hiện được tri thức ngữ văn, năng lực cảm thụ, năng lực phân tích, lý giải, bày tỏ quan điểm. Đề thi bám khá sát Chương trình GDPT 2018, bám sát vào thực tế xã hội, đặc biệt, cho thấy việc chuyển trọng tâm đánh giá từ “học thuộc bài” sang năng lực đọc độc lập và năng lực viết thực chất của học sinh.
Một giám khảo cho biết vì đề thi chọn lựa được ngữ liệu có tính vừa sức, dung lượng hợp lý, diễn đạt trong sáng, tình huống rất gần gũi với học sinh, nên tỷ lệ bài thi đạt điểm trên trung bình năm nay khá cao, có thể dao động lên đến 90%. Phổ điểm khá “sáng”, dao động từ 5,5-7,25 điểm.
Chính độ mở của đề tạo “đất” để học sinh giỏi thể hiện được năng lực ngữ văn. Số bài thi đạt điểm 9 năm nay cao hơn so với mọi năm. Với hơn 4.000 bài thi trong tổ chấm của giám khảo này thì có tới trên 20 bài thi đạt điểm 9. Bài thi cao nhất là 1 bài đạt 9,25 điểm.
“Tại tổ chấm của tôi thì tỷ lệ bài thi đạt điểm giỏi (từ 8 điểm trở lên) có thể chiếm khoảng 20%. Đây là những bài làm vững kiến thức, phương pháp làm bài, thể hiện sâu sắc các vấn đề của đề thi.
Đối với phần viết nghị luận xã hội, nghị luận văn học, bài viết thể hiện phương pháp làm bài tốt, bài viết có cảm xúc, quan điểm, nhiều bài viết có lập luận rõ ràng, khoa học, thể hiện sự hiểu biết của học sinh về các vấn đề xã hội”, vị giám khảo nhìn nhận.
Một giám khảo khác cho hay, bài làm đạt kết quả cao nhất mà tổ chấm ghi nhận năm nay kỳ thi vẫn ghi nhận là 9,25 điểm; một số bài thi bị điểm 0 khi học sinh bỏ giấy trắng, không làm bài. Nhiều bài làm vẫn có điểm dưới trung bình, mức điểm dưới trung bình dao động ở mức 3,5-4 điểm
“Các bài làm dưới trung bình đa phần do học sinh không có kỹ năng làm bài, làm lạc đề, nhiều thí sinh bỏ luôn phần nghị luận xã hội, nghị luận văn học. Các em thường viết theo kiểu diễn xuôi, tóm tắt hoặc diễn xuôi lại câu chuyện”, vị này nói.
Ngược lại, với các bài làm trên trung bình, giám khảo này đánh giá học sinh làm rất tốt phần đọc hiểu, tuy nhiên phần viết còn chưa sâu sắc, chưa đúng trọng tâm ở phần nghị luận xã hội.
Một giám khảo khác hào hứng chia sẻ có rất nhiều điểm thú vị trong bài làm của học sinh với đề thi ngữ văn năm nay. Thứ nhất, nhiều em đã tự do thể hiện được quan điểm của mình một cách rất đúng trọng tâm, tròn trịa với những hiểu biết về kiến thức xã hội. Kế đó, nhiều bài viết của học sinh thể hiện chất văn khá ấn tượng, đây là điều cực kỳ ấn tượng.
“Chúng ta vẫn thỉnh thoảng nghe những ý kiến rằng Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 làm phai nhạt đi chất văn của học sinh khi không đào sâu vào phân tích tác phẩm, chỉ chú trọng hướng học sinh về phương pháp làm bài.
Tuy nhiên, thực tế giảng dạy và bài làm của nhiều học sinh cho thấy, “chất văn” của học sinh cần phải được xây dựng, vun bồi từ chính bản thân giáo viên, gợi mở, dẫn dắt, định hướng cho học sinh. Năm nay, nhiều bài làm cho thấy các em không chỉ có năng lực văn học mà còn đã rất chịu khó đọc, chịu khó nắm bắt thông tin hiểu biết xã hội…”, giám khảo này nhận định.
Nhìn từ đề thi tuyển sinh vào lớp 10 năm nay, các giám khảo cho rằng TPHCM sẽ tiếp tục đặt ra yêu cầu đổi mới trong dạy và học môn ngữ văn ở trường THCS. Trong đó, song song chú trọng trang bị cho học sinh kỹ năng, phương pháp, quá trình dạy giáo viên cần bám sát, bám sâu, gắn môn học với thực tế cuộc sống thông qua các chủ đề quen thuộc, gần gũi với học sinh. Khuyến khích các em mở rộng năng lực đọc, năng lực cảm thụ…
“Đề thi cho thấy trong bối cảnh dạy học hiện nay giáo viên phải thực sự chuyển động cùng với đời sống xã hội để có thể làm bài dạy của mình phong phú hơn. Bên cạnh đó, nội dung cần gần với học sinh hơn, để học sinh không chỉ vững về kiến thức ngữ văn, phương pháp làm bài mà còn định hình và hình thành cho các em giá trị cốt lõi mà môn học hướng tới, đó là sự nhân văn, tử tế, cái hay cái đẹp của cuộc sống”, một giáo viên chia sẻ.
Từ học kỳ mùa xuân năm nay, các thành phố lớn như Thành Đô (Tứ Xuyên), Ninh Ba (Chiết Giang), Huệ Châu (Quảng Đông) và Nam Kinh (Giang Tô) đồng loạt cấm trường học yêu cầu học sinh đến sớm để tự học tập thể.
Động thái này nhằm phù hợp quy định về khung giờ vào học do Bộ Giáo dục Trung Quốc quy định từ năm 2021: cấp tiểu học không bắt đầu trước 8h20 và trung học không sớm hơn 8h. Thượng Hải là địa phương đi đầu khi đã triển khai từ năm 2007.
Theo bà Wu Jing, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Chính sách Giáo dục Quốc gia, Đại học Sư phạm Hoa Đông, việc ngủ đủ giấc không chỉ giúp giảm mệt mỏi về thể chất mà còn hỗ trợ phát triển não bộ, cải thiện trí nhớ và tăng hiệu quả học tập.
Tuy nhiên, việc thực thi gặp nhiều trở ngại do tư duy "học càng nhiều, điểm càng cao". Nhiều phụ huynh có con học cuối cấp lo sợ bớt đi nửa giờ học mỗi ngày sẽ khiến con mình gặp bất lợi. Do đó, họ sẵn sàng đánh đổi giấc ngủ của trẻ để duy trì các buổi đọc sách và ôn luyện từ sáng sớm.
Một số trường học đã "lách luật" bằng cách đổi tên tiết đọc sách buổi sáng thành giờ "chuẩn bị bài" hoặc "tự học". Như vậy, học sinh phải đến trường trước 7h mỗi ngày.
Lãnh đạo nhiều trường phổ thông cho biết đang rơi vào thế khó khi chương trình giảng dạy phải đảm bảo hai giờ hoạt động thể chất mỗi ngày, nhiều hoạt động giáo dục đạo đức và nghiên cứu, trong khi quỹ thời gian bị rút ngắn.
Trước đây, tiết đọc buổi sáng là khoảng thời gian để giáo viên kiểm tra bài cũ và hướng dẫn học, nên việc thay đổi càng khiến các tiết học chính trở nên căng thẳng hơn.
"Giờ vào lớp muộn hơn nhưng giờ làm của cha mẹ không đổi nên nhiều em được đưa đến cổng trường từ rất sớm", ông Gu Minxia, hiệu trưởng trường Thực nghiệm Thượng Hải, cho biết.
Ông Huang Youchu, giám đốc Khoa Giáo dục Tiểu học, trường Sư phạm Thượng Hải, đề xuất một hệ thống quản lý linh hoạt. Theo đó, các trường có thể mở cửa để đón học sinh có nhu cầu gửi con sớm, nhưng không được biến khoảng thời gian này thành các tiết học bắt buộc.
Dù còn nhiều tranh luận, những phản hồi tích cực bước đầu đã xuất hiện. Anh Li, một phụ huynh tại Hợp Phì (An Huy), cho biết chất lượng học tập của con mình đã được cải thiện vì giờ vào lớp muộn hơn.
"Cháu được ngủ thêm gần một tiếng, ăn sáng thong thả và tinh thần tỉnh táo, tập trung hơn hẳn trong giờ học", anh nói.
Phường lý giải việc nhân viên y tế học đường "trượt" diện tiếp nhận viên chức
Thông tin từ UBND tỉnh Đắk Lắk ngày 20/5 cho biết, UBND phường Buôn Ma Thuột đã có báo cáo về việc xử lý đơn kiến nghị của tập thể nhân viên y tế trường học trên địa bàn phường do "vắng tên" trong danh sách đề nghị tiếp nhận viên chức.
Theo báo cáo, sau khi Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Đắk Lắk có công văn gửi các địa phương rà soát đăng ký nhu cầu tiếp nhận vào làm viên chức và tuyển dụng nhà giáo, nhân viên công tác tại các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn tỉnh, UBND phường Buôn Ma Thuột đã triển khai đến các trường học trực thuộc và kiểm tra hồ sơ.
Kết quả, địa phương này đề xuất đăng ký tiếp nhận vào viên chức đối với 41 trường hợp và đăng ký tuyển dụng viên chức đối với 25 trường hợp (21 nhân viên y tế, 3 nhân viên kế toán và 1 nhân viên thiết bị).
Lý giải việc các nhân viên y tế học đường không nằm trong diện đề nghị tiếp nhận viên chức mà thuộc diện tuyển dụng, UBND phường Buôn Ma Thuột cho rằng căn cứ vào Quyết định 1411 ngày 6/5/2024 của UBND tỉnh Đắk Lắk về phê duyệt danh mục vị trí việc làm và cơ cấu viên chức theo chức danh nghề nghiệp tại các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc UBND thành phố Buôn Ma Thuột (cũ), vị trí y tế học đường được xác định tương ứng với chức danh nghề nghiệp y sĩ hạng IV.
Đối chiếu Thông tư số 41 ngày 3/11/2025 của Bộ Y tế, chức danh nhân viên y tế học đường yêu cầu phải tốt nghiệp cao đẳng y sĩ đa khoa hoặc cao đẳng y sĩ y học cổ truyền.
Theo báo cáo của UBND phường Buôn Ma Thuột, đội ngũ nhân viên y tế học đường thuộc phường hiện có trình độ chuyên môn như trung cấp y sĩ, trung cấp dược, trung cấp điều dưỡng, cao đẳng điều dưỡng, đại học y tế công cộng... không đủ điều kiện về trình độ, chuyên môn nghiệp vụ tại vị trí việc làm theo quy định để đề nghị tiếp nhận vào làm viên chức.
Nỗi lo của nhân viên y tế học đường
Một nhân viên y tế học đường tại phường Buôn Ma Thuột cho biết theo Thông tư liên tịch số 13 ban hành ngày 15/5/2016 của Bộ Y tế và Bộ GD&ĐT, nhân viên y tế trường học chỉ cần có trình độ chuyên môn từ trung cấp y sĩ trở lên.
Tuy nhiên, khi Thông tư 41 của Bộ Y tế được ban hành ngày 3/11/2025, tiêu chuẩn nâng lên, yêu cầu phải tốt nghiệp cao đẳng y sĩ đa khoa hoặc cao đẳng y sĩ y học cổ truyền, khiến nhiều nhân viên y tế "trở tay không kịp".
"Trong nhóm nhân viên y tế trường học của chúng tôi, có người đã học đại học, cao đẳng nhưng chuyên ngành không phải cao đẳng y sĩ đa khoa hoặc y sĩ y học cổ truyền, nếu như vậy không đủ điều kiện xét viên chức là rất thiệt thòi. Hiện tại, nhiều người đã đăng ký học liên thông để hoàn thiện bằng cấp theo quy định mới", nữ nhân viên chia sẻ.
Theo một nữ nhân viên y tế học đường khác, nhiều đồng nghiệp ở các địa phương khác đều được đưa vào danh sách gửi Sở GD&ĐT để xem xét tiếp nhận viên chức nhưng tại phường Buôn Ma Thuột lại không có tên nhân viên y tế, dù tiêu chuẩn bằng cấp tương đồng nhau.
"Nếu không được tiếp nhận vào viên chức mà phải tham gia tuyển dụng mới, nhiều nhân viên y tế sẽ rơi vào tình thế vô cùng khó khăn và bất lợi. Bởi ngoài áp lực thi tuyển cạnh tranh, phần lớn nhân viên hiện nay cũng không còn đủ thời gian để hoàn thiện bằng cấp theo quy định mới, trong khi các địa phương tổ chức tuyển dụng ngay trong năm nay", nữ nhân viên lên tiếng.
Người này bày tỏ nguyện vọng mong các sở, ngành quan tâm để nhân viên y tế tại phường Buôn Ma Thuột được đưa vào danh sách và được xét tiếp nhận vào viên chức.
Phần lớn nhân viên y tế trường học tại phường Buôn Ma Thuột đều ký hợp đồng lao động không xác định thời hạn, tham gia bảo hiểm xã hội đầy đủ và nhiều người đã gắn bó với ngành hơn 12 năm.
Lãnh đạo Phòng Tổ Chức cán bộ, Sở GD&ĐT Đắk Lắk cho biết đang hoàn thiện kế hoạch kiểm tra, sát hạch để tiếp nhận vào làm viên chức công tác tại cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn tỉnh.
Cũng theo vị lãnh đạo, trong danh sách đề nghị tiếp nhận viên chức của phường Buôn Ma Thuột gửi đến sở hiện không có nhân viên y tế học đường.
"Đối với vị trí việc làm của nhân viên y tế học đường, Hội đồng sát hạch của Sở GD&ĐT sẽ kiểm tra điều kiện, tiêu chuẩn của người được đề nghị tiếp nhận", lãnh đạo Phòng Tổ Chức cán bộ thông tin.
Theo tin độc quyền từ tờ The Korea Herald, chỉ cần gõ từ khóa "TOPIK" trên mạng xã hội Xiaohongshu của Trung Quốc, người dùng có thể lập tức truy cập hàng loạt bài đăng quảng cáo các dịch vụ thi cử "đi chung nhóm", "đảm bảo điểm số", "đậu ngay lập tức" được đăng tải công khai bởi những tài khoản Trung Quốc.
Thực chất, đây là những từ lóng chỉ các dịch vụ gian lận như thi hộ, cung cấp đề thi và đáp án trước ngày thi, hỗ trợ trực tiếp 1:1 trong lúc làm bài thi thông qua tai nghe siêu nhỏ. Môi giới Trung Quốc còn nhấn mạnh, đề và đáp án có thể được gửi trước 6, 8 và 12 giờ với "tỷ lệ trúng" lên tới 90%. Trong khi đó, nếu chọn gói hỗ trợ 1:1, người mua sẽ được cung cấp khóa huấn luyện cách dùng tai nghe siêu nhỏ - được quảng cáo là có kích thước chỉ 1mm.
Những người này cũng cam kết hoàn tiền nếu dịch vụ gian lận không đạt kết quả như mong đợi. Theo đó, khách hàng đăng ký dịch vụ hỗ trợ 1:1 qua tai nghe phải trả 20.000 nhân dân tệ (77 triệu đồng), còn muốn mua đề và đáp án trước giờ thi thì cần chi 25.000-35.000 nhân dân tệ (96-135 triệu đồng) tùy thời điểm muốn nhận là trễ hay sớm. Người môi giới bật mí thêm rằng các câu hỏi được lấy từ một nhân viên tại điểm thi tổ chức ở Hàn Quốc.
Một số bài đăng khác cũng trên Xiaohongshu lại thông tin rằng một số thí sinh thi múi giờ sớm hơn như ở châu Âu đã cố nhớ đề và bán cho môi giới, sau đó môi giới tổng hợp lại và bán cho thí sinh các khu vực thi muộn hơn. Điều này phản ánh một đường dây gian lận bài bản và có tổ chức.
Kể với tờ The Korea Herald, một thí sinh dự thi TOPIK được tổ chức lần thứ 105 khẳng định một số đáp án do môi giới đăng trên Xiaohongshu trùng khớp với đề thi thực tế. Trong khi đó một sinh viên ở Hàn Quốc kể rằng, các bạn học người Trung Quốc nói họ đã nhận được đáp án phần đọc, nghe trước khi thi và chỉ cần học thuộc.
Trước đó, tờ Chosun đưa tin trong kỳ thi TOPIK lần thứ 105 tổ chức ngày 12.4, cán bộ coi thi tại một điểm thi TOPIK ở Hàn Quốc đã bắt quả tang một du học sinh người Trung Quốc đang xem tờ giấy được cho là chứa đáp án. Giám thị đã lập tức hủy tư cách dự thi của người này và chuyển vụ việc cho cảnh sát. Hiện, vụ việc vẫn đang được tiến hành điều tra để xác định các đối tượng liên quan.
Chính phủ Hàn Quốc nhận định ngoài trường hợp bị bắt quả tang nêu trên, có thể còn nhiều thí sinh khác đã thuộc lòng đáp án bị rò rỉ để làm bài. Trên thực tế, chỉ vài giờ trước khi kỳ thi TOPIK diễn ra tại Trung Quốc ngày 12.4, một tài liệu được cho là đáp án TOPIK đã lan truyền trên Xiaohongshu và gây tranh cãi trong cộng đồng người nước ngoài.
TOPIK được tổ chức bởi Viện Giáo dục quốc tế quốc gia Hàn Quốc (NIIED) thuộc Bộ Giáo dục Hàn Quốc) và kết quả bài thi này được các ĐH Hàn Quốc sử dụng trong tuyển sinh, xét tốt nghiệp. Theo giới chức giáo dục, tính đến tháng 9.2025, kỳ thi được tổ chức ở 17 quốc gia, trong đó có Việt Nam, với khoảng 550.000 thí sinh tham dự. Số thí sinh cũng tăng đều qua các năm, khi vào năm 2022 chỉ thu hút khoảng 360.000 lượt tham dự.
NIIED cho biết cơ quan này nhận thức được tình trạng gian lận và đang nỗ lực đa dạng hóa đề thi cũng như điều chỉnh lịch thi. Hiện, NIIED đang tổ chức hai mã đề chính là Form A và Form B.
"Chúng tôi biết điều gì đang diễn ra trên mạng xã hội", một quan chức tại Trung tâm TOPIK của NIIED nói, cho biết thêm việc tăng quy mô thí sinh và cơ sở chấp nhận TOPIK đã dẫn tới việc "gia tăng các hành vi gian lận". "Chúng tôi đang áp dụng nhiều biện pháp ứng phó khác nhau nhưng thực tế là không thể ngăn chặn 100%", người này thừa nhận.
NIIED và Bộ Giáo dục Hàn Quốc cùng nhấn mạnh, để chặn tận gốc tình trạng rò rỉ đề nhờ lợi dụng chênh lệch múi giờ giữa các quốc gia, cả hai cơ quan sẽ triển khai nhiều biện pháp tăng cường tính công bằng, trong đó có việc đảm bảo đề thi giữa các châu lục sẽ không còn giống nhau.
Các biện pháp này dự kiến áp dụng ngay từ đợt thi tháng 7 sắp tới.
Ở Việt Nam, IIG Việt Nam là đại diện quốc gia đã được NIIED ủy quyền triển khai bài thi TOPIK kể từ đầu năm 2023, với nhiều điểm thi trên cả nước. Từ năm nay, TOPIK cũng lần đầu tiên được Bộ GD-ĐT cho phép sử dụng để miễn thi môn ngoại ngữ, là một trong số 22 chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế được công nhận bên cạnh tiếng Anh, tiếng Trung... và cũng là chứng chỉ tiếng Hàn duy nhất.
Để được miễn thi, Bộ GD-ĐT yêu cầu thí sinh đạt ít nhất cấp độ 3 (TOPIK 3), tương đương mốc B1 theo Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam - cũng là chuẩn đầu ra ngoại ngữ trình độ THPT. Trong khi đó, cấp độ tối đa của TOPIK ở thời điểm hiện tại là 6.
Gần 116.000 người Việt du học Hàn Quốc tính đến tháng 1.2026 và người Việt là nhóm du học sinh đông nhất trong số khoảng 305.000 sinh viên quốc tế tại nước này, theo dữ liệu từ Bộ Tư pháp Hàn Quốc. Trong khi đó, dữ liệu từ Bộ Giáo dục Hàn Quốc nhiều năm qua đều chỉ ra rằng người Việt du học đông nhất ở các chương trình học tiếng, sau đó là hệ cử nhân. Thực tế này cho thấy nhu cầu thi TOPIK của người Việt ở mức đáng kể, cả ở Việt Nam và Hàn Quốc.
