Phát biểu trước các bộ trưởng quốc phòng tại trụ sở NATO ở Brussels hôm 18/6, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết cuộc rà soát của Mỹ sẽ kéo dài tối đa 6 tháng và bao gồm các cuộc tham vấn với quốc hội Mỹ, cơ quan vốn đã luật hóa số lượng binh sĩ Mỹ tối thiểu tại châu Âu.
Mặc dù không nói rõ cuộc rà soát có thể dẫn đến việc cắt giảm triển khai lực lượng của Mỹ ở châu Âu, ông nhấn mạnh mục tiêu sẽ là thúc đẩy châu lục này tự làm nhiều hơn, đồng thời đảm bảo quân đội Mỹ có thể đáp ứng các cam kết toàn cầu của mình.
“Đừng nhầm lẫn về điều đó, đây sẽ là một cuộc rà soát thực sự. Nó sẽ được thiết kế để đảm bảo rằng NATO đang chuyển dịch nhanh chóng và không thể đảo ngược hướng tới việc châu Âu dẫn đầu, đứng ra nhận trách nhiệm chính trong việc phòng thủ châu Âu”, ông Hegseth nói.
Ông Hegseth cũng chỉ trích gay gắt các đồng minh đã không hỗ trợ Mỹ trong cuộc chiến với Iran, sau khi một số nước từ chối cấp quyền đồn trú căn cứ và quyền bay qua không phận cho các hoạt động liên quan đến chiến dịch quân sự của Mỹ.
Ông cho biết cuộc rà soát của Mỹ sẽ đảm bảo rằng quyền đồn trú căn cứ và quyền bay qua không phận của Mỹ được bảo đảm chắc chắn.
Các bình luận của ông được đưa ra trong bối cảnh các quốc gia trong liên minh đang tranh thủ lấp đầy các khoảng trống trong lực lượng của họ sau khi Washington cắt giảm một số đóng góp có hiệu lực ngay lập tức.
Mỹ đã thông báo với các đồng minh vào tháng trước rằng họ quyết định thu hẹp quy mô năng lực quân sự của Mỹ sẵn có cho liên minh trong trường hợp xảy ra một cuộc khủng hoảng.
Theo Tổng tư lệnh tối cao của NATO, Tướng Không quân Mỹ Alexus Grynkewich, động thái trên nhằm chấm dứt dần sự “phụ thuộc lẫn nhau một cách không lành mạnh” vào các lực lượng Mỹ khi Washington đối mặt với nguy cơ xảy ra các xung đột đồng thời ở nhiều chiến trường.
Điều này đặt ra những câu hỏi cấp bách khi các nhà lãnh đạo chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara vào ngày 7-8/7.
Khi đến tham dự cuộc họp với các đồng nghiệp tại trụ sở của NATO ở Brussels, ông Hegseth cho biết Mỹ sẽ thẳng thắn cả ở nơi công khai lẫn trong các cuộc họp kín về các quốc gia cần phải làm nhiều hơn để đáp ứng các cam kết của mình.
“Một số nước vẫn cần phải làm nhiều hơn, và chúng tôi sẽ thẳng thắn về điều đó, cả trong phòng kín lẫn trước công chúng. Tôi nghĩ điều đó rất quan trọng, bạn bè thì phải thành thật với nhau”, ông Hegseth nói.
Ông cho biết thêm: “NATO 3.0 là sự thừa nhận thời hậu Chiến tranh Lạnh rằng liên minh này cần phải quay trở lại thành một liên minh quân sự thực sự cứng rắn, sở hữu các năng lực quân sự thực tế có khả năng răn đe ngay tại châu lục này và dẫn đầu trong việc phòng thủ thông thường của châu Âu”.
Về phần mình, người đứng đầu NATO Mark Rutte thừa nhận, việc Mỹ cắt giảm các đóng góp nguồn lực ứng phó khủng hoảng cho NATO đã có hiệu lực.
Một số bộ trưởng đã đưa ra các đề nghị tăng mức đóng góp của họ cho lực lượng ứng phó khủng hoảng của NATO khi họ bước vào cuộc họp ở Brussels.
Bộ trưởng Quốc phòng Bỉ Theo Francken cho biết đất nước của ông sẽ đóng góp nhiều hơn cho lực lượng khủng hoảng của NATO để giúp thay thế một số năng lực của Mỹ, bao gồm cả các máy bay chiến đấu F-16 và máy bay không người lái MQ-9B SkyGuardian.
Việc lấp đầy các khoảng trống khác sẽ mất nhiều thời gian hơn do châu Âu thiếu các loại vũ khí như tên lửa tấn công tầm xa, điều này khiến Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius phải kêu gọi một quy trình đồng bộ hóa để ngăn chặn “các khoảng trống năng lực ở châu Âu”.
“Sẽ rất khó khăn và nguy hiểm cho an ninh lãnh thổ của NATO ở châu Âu nếu các năng lực bị rút đi quá nhanh mà không có sự rõ ràng về thời điểm chúng có thể được bù đắp”, ông cảnh báo, đồng thời dẫn chứng tấn công tầm xa là một trong những năng lực khó thay thế nhất.
Mỹ chưa công bố rộng rãi chi tiết về các khoản cắt giảm của mình, nhưng theo một nguồn tin quân sự, chúng dao động từ máy bay tiếp nhiên liệu đến máy bay chiến đấu, máy bay không người lái và tàu chiến.
Số lượng máy bay chiến đấu F-15 và F-15E của Mỹ sẵn có cho NATO sẽ giảm 1/3 xuống còn 99 chiếc và số lượng máy bay không người lái MQ-4 và MQ-9 Reaper sẽ giảm một nửa xuống còn 12 chiếc.
Trung tâm Chống tin giả Thái Lan (AFNC) ngày 14.6 phát cảnh báo việc sử dụng AI để chỉnh sửa khuôn mặt, thay đổi biểu cảm hoặc tạo nội dung giả (deepfake), có thể cấu thành hành vi vi phạm pháp luật nếu gây ảnh hưởng tiêu cực đến nạn nhân.
Theo tờThe Nation, người tạo hoặc phát tán các hình ảnh đã bị chỉnh sửa bằng AI có thể đối mặt với nhiều chế tài khác nhau theo Luật Tội phạm liên quan đến máy tính.
Trường hợp đưa thông tin sai lệch hoặc bị bóp méo, toàn bộ hoặc một phần dữ liệu vào hệ thống máy tính có thể bị phạt tù đến 5 năm hoặc phạt tiền đến 100.000 THB (khoảng 81 triệu đồng).
Nếu nội dung được công khai khiến nạn nhân bị tổn hại danh dự, người vi phạm có nguy cơ chịu mức phạt tù tới 3 năm cùng khoản tiền phạt lên đến 200.000 THB.
Trong khuôn khổ Bộ luật Hình sự Thái Lan, những trường hợp sử dụng deepfake với mục đích bôi nhọ, xúc phạm hoặc làm suy giảm uy tín của người khác còn có thể bị xem là tội phỉ báng, sẽ bị phạt tù đến 2 năm và phạt tiền đến 200.000 THB.
Trang Axios ngày 13.4 dẫn lời một quan chức Mỹ và một nguồn tin am hiểu cho biết trong vòng đàm phán đầu tiên kéo dài gần một ngày tại thủ đô Islamabad (Pakistan) vào cuối tuần trước, Mỹ đã đề nghị Iran ngừng làm giàu uranium trong vòng 20 năm. Tuy nhiên, phía Iran chỉ đồng ý tạm ngừng dưới 10 năm.
Ngày 13.4, Tehran nói chỉ có thể ngừng làm giàu uranium tối đa 5 năm nhưng phía Washington phản đối, nhấn mạnh yêu cầu ban đầu, theo tờ The New York Times dẫn lời hai quan chức cấp cao Iran và một quan chức Mỹ.
Dù vậy, việc thảo luận này cho thấy vẫn còn con đường dẫn đến thỏa thuận hòa bình, ngay cả khi quân đội Mỹ đã bắt đầu phong tỏa các cảng biển Iran tại eo biển Hormuz từ ngày 13.4.
Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều 13.4 (giờ Mỹ) cho biết Nhà Trắng vào buổi sáng cùng ngày đã nhận được cuộc gọi từ người có thẩm quyền tại Iran nói muốn một thỏa thuận.
Phó tổng thống Mỹ J.D. Vance, người đại diện phía Mỹ trong cuộc đàm phán, ngày 13.4 nói với Fox News rằng việc hai bên đối thoại là cử chỉ ý nghĩa, tích cực. Ông miêu tả cuộc gặp là "cột mốc lịch sử" và cho biết mọi thứ diễn ra đúng hướng, đã đạt rất nhiều tiến triển.
Khi được hỏi về triển vọng của vòng đàm phán thứ hai, ông Vance nói quả bóng đang nằm bên phần sân của Iran. Vị phó tổng thống bày tỏ mong đợi của Mỹ là Iran sẽ có hành động để mở lại eo biển Hormuz, cảnh báo rằng cuộc đàm phán sẽ thay đổi nếu nước này không làm như vậy.
CNN dẫn nguồn thạo tin cho hay các quan chức Nhà Trắng đang thảo luận nội bộ về chi tiết cho vòng đàm phán thứ hai với Iran trước khi thỏa thuận ngừng bắn chấm dứt vào ngày 21.4, dù chưa rõ cuộc gặp đó có trở thành hiện thực hay không.
Trong khi đó, các bên trung gian gồm Pakistan, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tiếp tục liên lạc với hai bên tham chiến trong những ngày tới nhằm thu hẹp khoảng cách và tìm kiếm thỏa thuận. Theo Axios, tất cả các bên đều cho rằng một thỏa thuận là điều khả thi trong khi một nguồn tin khu vực nói "cánh cửa chưa hoàn toàn khép lại".
Về phần Tổng thống Trump, hôm 12.4 ông nói không quan tâm việc các quan chức Iran có trở lại bàn đàm phán hay không. "Nếu họ không trở lại, tôi vẫn ổn", nhà lãnh đạo tuyên bố.
Tướng Abdolrahim Hatami, tư lệnh lục quân Iran, hôm nay nhấn mạnh lực lượng vũ trang phải duy trì trạng thái sẵn sàng toàn diện nhằm đối phó mọi hành động thù địch có thể xảy ra. Theo ông, cần duy trì trạng thái sẵn sàng thường trực cả về tấn công lẫn phòng thủ.
Tướng Hatami chỉ thị cho các chỉ huy đơn vị và trung tâm tác chiến trên toàn quốc "chuẩn bị cho mọi kịch bản", nhấn mạnh phản ứng của quân đội Iran phải ở mức "không để bất kỳ kẻ tấn công nào sống sót" trong trường hợp đối phương tiến hành chiến dịch trên bộ.
Trong cuộc họp có sự tham dự của các chỉ huy lục quân, phòng không, không quân và hải quân, ông Hatami đề cập tình hình nhạy cảm hiện nay và cho biết các hoạt động của đối phương phải được theo dõi "với mức độ cảnh giác cao nhất và chính xác tuyệt đối" vào mọi thời điểm.
Tư lệnh lục quân Iran mô tả những phát biểu gần đây của Tổng thống Donald Trump về "thay đổi bản đồ Iran sau cuộc chiến" là bằng chứng rõ ràng cho thấy ý đồ thực sự của Mỹ - Israel. Theo ông, những quan điểm đó chứng tỏ các đối thủ đang tìm cách tấn công vào "tên gọi và sự tồn vong của Iran".
Tổng thống Trump nhiều lần nói rằng các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran đang diễn ra tốt đẹp, nhưng Tehran bác bỏ và khẳng định chưa tham gia bất cứ cuộc thương lượng nào với Washington.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf ngày 29/3 cáo buộc Mỹ công khai phát đi thông điệp về đàm phán và đối thoại nhưng lại bí mật chuẩn bị kế hoạch tấn công trên bộ.
Washington Post dẫn nguồn tin từ quan chức Mỹ giấu tên cho biết các cuộc thảo luận trong nội bộ chính quyền Trump đã đề cập khả năng chiếm đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu mỏ quan trọng của Iran, cũng như tiến hành đột kích vào những khu vực ven biển nhằm gỡ bỏ phong tỏa eo biển Hormuz.
Quan chức này cho hay kế hoạch đổ bộ vào Iran đã được Lầu Năm Góc xây dựng trong suốt nhiều tuần qua, giữa lúc hàng nghìn lính thủy đánh bộ và lính dù đang triển khai tới Trung Đông. Hiện chưa rõ liệu Tổng thống Trump sẽ phê duyệt toàn bộ, một phần hay bác bỏ kế hoạch của Lầu Năm Góc.