Vì sao ngày càng nhiều người trẻ mắc chứng rối loạn cương dương?

Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam cho hay pickleball không phải là môn thể thao "nhẹ" như nhiều người vẫn nghĩ.

Dù sân nhỏ hơn tennis và bóng nhẹ, người chơi vẫn liên tục tăng tốc, đổi hướng, lùi tiến và xử lý bóng trong thời gian rất ngắn. Điều này khiến nhịp tim tăng nhanh và duy trì ở mức gắng sức trung bình đến cao trong suốt trận đấu.

Ngoài ra, điều kiện thời tiết nóng ẩm tại Việt Nam khiến người chơi dễ mất nước và điện giải. Nếu không được bù đủ natri, kali và magiê, nguy cơ chuột rút và rối loạn nhịp tim sẽ tăng lên, đặc biệt ở giai đoạn cuối trận khi cơ thể đã mệt.

Ngừng tim đột ngột là tình trạng tim bất ngờ ngừng bơm máu hiệu quả, khiến người bệnh mất ý thức và ngừng thở chỉ trong vài giây. Nếu không được ép tim và sốc điện kịp thời, tổn thương não không hồi phục có thể xảy ra chỉ sau vài phút.

Theo bác sĩ Hoàng ở người trung niên và lớn tuổi, nguyên nhân thường gặp nhất là bệnh mạch vành. Nhiều người mang sẵn các mảng xơ vữa nhưng không có triệu chứng. Khi vận động cường độ cao, huyết áp và nhịp tim tăng mạnh có thể làm mảng xơ vữa nứt vỡ, hình thành cục máu đông gây nhồi máu cơ tim cấp.

Thiếu máu cơ tim sau đó dẫn đến các rối loạn nhịp nguy hiểm như rung thất hoặc nhịp nhanh thất - nguyên nhân trực tiếp gây ngừng tim.

Ở người trẻ, nguyên nhân lại thường đến từ các bệnh tim bẩm sinh hoặc di truyền như cơ tim phì đại, bất thường động mạch vành, rối loạn kênh ion hay hội chứng Brugada,….

Phần lớn các bệnh này rất khó phát hiện nếu không khám chuyên khoa, bởi người bệnh vẫn sinh hoạt bình thường. Chỉ khi tim phải hoạt động cường độ cao, kết hợp thiếu ngủ, dùng nhiều cà phê,... nguy cơ loạn nhịp ác tính mới bộc lộ.

Bên cạnh đó, mất nước, mất điện giải, căng thẳng kéo dài hay vận động quá sức đều có thể làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp ở cả người trẻ và người lớn tuổi.

Theo bác sĩ Hoàng, cả người trẻ và người trung niên đều có những "điểm yếu" riêng.

Ở người dưới 30 tuổi, đa số tai nạn khi chơi pickleball là chấn thương. Tuy nhiên, điều đáng lo hơn là nhiều người bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo như đau ngực, hồi hộp, choáng váng hoặc khó thở khi vận động vì cho rằng mình còn trẻ và khỏe.

Nhóm 25 - 45 tuổi lại thường chịu nhiều áp lực công việc, ít vận động trong thời gian dài, dễ tăng cân, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc đường huyết mà chưa được phát hiện. Khi bắt đầu chơi pickleball, nhiều người xem đây là cách giải tỏa căng thẳng nên thường chơi quá sức, đặc biệt là nam giới.

Người trên 45-50 tuổi là nhóm có nguy cơ cao nhất. Đây là lứa tuổi thường xuất hiện các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, hút thuốc, thừa cân hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch.

Dù vẫn cảm thấy khỏe trong sinh hoạt hằng ngày, tim của họ có thể không còn đáp ứng tốt khi phải vận động cường độ cao.

Bên cạnh đó, thời điểm chơi cũng ảnh hưởng đến nguy cơ. Người trẻ thường chơi buổi tối sau một ngày làm việc căng thẳng, thiếu ngủ; trong khi người lớn tuổi hay chơi sáng sớm hoặc chiều tối khi nhiệt độ thấp, mạch máu co lại, huyết áp dễ tăng.

Sau trận đấu, nhiều người còn mắc sai lầm như tắm ngay, uống nước đá hoặc uống bia mà quên bù nước và điện giải đúng cách.

Để giảm nguy cơ biến cố tim mạch, bác sĩ Hoàng khuyến cáo người chơi cần chuyển từ tâm lý "chơi cho vui" sang "chơi có trách nhiệm với sức khỏe".

Người trẻ nên khám tim mạch nếu từng có các biểu hiện như đau ngực, ngất, hồi hộp, khó thở khi gắng sức hoặc có người thân từng đột tử hay mắc bệnh tim mạch sớm.

Trước khi chơi thường xuyên, nên xây dựng nền tảng thể lực bằng đi bộ nhanh, chạy bộ hoặc tập sức mạnh thay vì bước ngay vào những trận đấu kéo dài.

Với người trung niên và lớn tuổi, đặc biệt là người có bệnh nền, việc tầm soát tim mạch trước khi tham gia là rất cần thiết giúp đánh giá mức độ an toàn cũng như cường độ vận động phù hợp.

Dù ở lứa tuổi nào, người chơi cũng cần khởi động ít nhất 10-15 phút trước khi vào sân; uống đủ nước và điện giải trong và sau khi chơi; đi bộ nhẹ, giãn cơ sau trận đấu thay vì ngồi nghỉ ngay; tránh chơi khi đang sốt, thiếu ngủ, say rượu, vừa ăn quá no hoặc đang đói.

Đặc biệt, cần dừng chơi ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau hoặc nặng ngực, khó thở bất thường, chóng mặt, vã mồ hôi lạnh hoặc buồn nôn. Nếu triệu chứng không cải thiện, cần đến cơ sở y tế ngay.

Theo bác sĩ Hoàng, bên cạnh ý thức của mỗi người, các câu lạc bộ pickleball cũng nên phổ biến kỹ năng hồi sức tim phổi (CPR), hướng dẫn sử dụng máy sốc tim tự động (AED) và trang bị AED nếu có điều kiện. Đây là yếu tố có thể quyết định sự sống còn trong những trường hợp ngừng tim đột ngột trên sân.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Những vụ ngộ độc thực phẩm liên tiếp gần đây, với không ít trường hợp là trẻ em, cho thấy kiến thức an toàn thực phẩm đóng vai trò thiết yếu, đặc biệt trong giai đoạn nắng nóng khi nguy cơ thực phẩm nhiễm khuẩn tăng cao.

Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Hoàng Thạch, Phó trưởng Khoa Nhi và Hồi sức sơ sinh, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), mức độ nặng hay nhẹ của ngộ độc thực phẩm không giống nhau ở mỗi người, mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố.

Trước hết là lượng thức ăn đã dùng, ăn càng nhiều, nguy cơ diễn tiến nặng càng cao. Tình trạng sức khỏe nền và thời điểm ăn cũng tác động đến mức độ nhiễm khuẩn.

Ăn sớm khi thực phẩm mới chế biến thì lượng vi khuẩn còn ít, trong khi ăn trễ khiến vi khuẩn có thời gian “nhân lên” nhiều hơn.

Ngộ độc do vi khuẩn: Do vi khuẩn sống xâm nhập vào thức ăn như Salmonella, E. coli, hoặc độc tố của vi khuẩn sẵn có trong thức ăn như Staphylococcus aureus, Bacillus cereus; thường xuất hiện với các triệu chứng tiêu hóa ban đầu như buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng. Khi diễn tiến, vi khuẩn hay độc tố xâm nhập vào ruột và máu có thể gây sốt, đại tiện ra máu. Diễn tiến nặng có thể gây mất nước, sốc, nhiễm trùng huyết.

Ngộ độc do hóa chất: Từ các hóa chất nhiễm trong thực phẩm như thuốc trừ sâu, kim loại nặng, chất tẩy rửa, phụ gia cấm (hàn the, cồn công nghiệp). Thông thường ngộ độc do hóa chất khởi phát nhanh, diễn tiến nặng, có thể gây nôn dữ dội, co giật, rối loạn ý thức kèm dấu hiệu đặc hiệu của từng loại độc tố như tăng tiết đờm dãi, co đồng tử (ngộ độc phốt pho hữu cơ).

Thời gian khởi phát có thể nhanh trong vài phút đến vài giờ nếu là hóa chất có độc tính cao. Thường nặng hơn và dễ gây tử vong nếu không xử trí kịp thời.

Ngộ độc do bảo quản kém: Đây không phải một nhóm riêng biệt mà là yếu tố nguy cơ, khiến vi khuẩn phát triển mạnh và sinh độc tố trong thức ăn, vì vậy bản chất thuộc nhóm ngộ độc do vi khuẩn. Ví dụ: Cơm để qua đêm, thức ăn nấu chín nhưng để ở nhiệt độ phòng lâu có thể nhiễm Bacillus cereus, Salmonella và Staphylococcus aureus.

Theo bác sĩ Hoàng Thạch, thời thời gian ủ bệnh là khác nhau và phụ thuộc vào tác nhân, cụ thể:

Bên cạnh đó, bác sĩ Thạch cho biết việc nhiều người cùng ăn một món ăn nhưng có người bị ngộ độc, có người lại không là rất điển hình trong các vụ ngộ độc thực phẩm, vì:

Liều nhiễm khác nhau: Người ăn nhiều thường có nguy cơ cao hơn; người ăn ít hoặc không ăn món nhiễm sẽ không bị ảnh hưởng.

Phân bố độc tố không đồng đều: Không phải tất cả suất ăn đều nhiễm độc như nhau. Một số phần có nồng độ vi khuẩn/độc tố cao hơn.

Cơ địa từng người: Thông thường trẻ nhỏ, người già, người có bệnh nền, đang dùng một số thuốc như thuốc ức chế axit dạ dày sẽ dễ nhiễm hơn.

Miễn dịch và hệ vi sinh ruột khác nhau: Người đã từng tiếp xúc với vi khuẩn/độc tố trước đó và có miễn dịch thường sẽ ngộ độc nhẹ hơn người chưa từng tiếp xúc.

“Cách xử trí ban đầu khi vừa phát hiện hoặc nghi ngộ độc thực phẩm cũng rất quan trọng mà nhiều người thường chủ quan. Người ngộ độc được can thiệp y tế sớm sẽ giúp giảm mức độ nghiêm trọng, ngược lại việc đến viện muộn hoặc tự điều trị tại nhà dễ làm tăng nguy cơ biến chứng”, bác sĩ Thạch nói thêm.

Tin Gốc: Thanh Niên

Trong vài năm gần đây, collagen, magie hay các sản phẩm hỗ trợ tiêu hóa trở thành xu hướng chăm sóc sức khỏe phổ biến. Tuy nhiên, chất xơ mới là thành phần âm thầm đảm nhiệm hàng loạt vai trò quan trọng đối với cơ thể như ổn định đường huyết, nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột, hỗ trợ giảm cholesterol xấu và giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn.

Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết những người duy trì chế độ ăn giàu chất xơ thường có sức khỏe chuyển hóa tốt hơn, kiểm soát cân nặng hiệu quả hơn và giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính.

Theo khuyến nghị dinh dưỡng, người trưởng thành nên tiêu thụ tối thiểu khoảng 25g chất xơ mỗi ngày (khoảng 600-800g rau quả tươi). Với những người cần kiểm soát đường huyết hoặc có nguy cơ tiểu đường, lượng chất xơ nên đạt khoảng 30 - 35g mỗi ngày.

Tuy nhiên trên thực tế phần lớn người trưởng thành chỉ tiêu thụ khoảng 10 - 15g chất xơ/ngày, tức thấp hơn nhiều so với mức cần thiết.

Chất xơ gồm hai nhóm chính và cơ thể cần cả hai loại này.

Chất xơ hòa tan có khả năng tan trong nước, tạo thành dạng gel trong ruột. Nhóm này giúp làm chậm hấp thu đường, ổn định đường huyết và hỗ trợ giảm cholesterol LDL. Các thực phẩm giàu chất xơ hòa tan gồm yến mạch, đậu, hạt chia, táo và bơ.

Trong khi đó, chất xơ không hòa tan không tan trong nước nhưng giúp tăng khối lượng phân, hỗ trợ nhu động ruột và cải thiện hoạt động tiêu hóa. Loại chất xơ này có nhiều trong ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt và phần lớn rau củ.

Các chuyên gia cho rằng điều quan trọng không nằm ở việc chỉ ăn một loại "siêu thực phẩm", mà là đa dạng nguồn rau củ, đậu và ngũ cốc nguyên hạt trong bữa ăn hằng ngày.

Bữa sáng thường là thời điểm nhiều người mắc sai lầm lớn nhất về chất xơ. Một chiếc bánh mì trắng, ngũ cốc ăn liền hoặc chỉ uống cà phê có thể khiến đường huyết tăng nhanh rồi giảm mạnh, dẫn đến cảm giác đói và mệt mỏi chỉ sau vài giờ.

Các chuyên gia khuyến khích bắt đầu ngày mới bằng bữa sáng ít đường, giàu chất xơ và cân bằng dinh dưỡng.

Một bát yến mạch ngâm qua đêm kết hợp hạt chia, hạt lanh, quả mọng và sữa có thể cung cấp khoảng 12 - 14g chất xơ. Nếu thêm sữa chua hoặc bơ hạnh nhân, bữa ăn sẽ giúp no lâu hơn nhờ bổ sung thêm protein và chất béo lành mạnh.

Bánh mì nguyên cám ăn cùng bơ, cà chua, trứng và rau mầm cũng là lựa chọn phổ biến giúp tăng lượng chất xơ đầu ngày.

Với người thích đồ uống nhanh gọn, sinh tố từ rau bina, quả mọng đông lạnh, chuối, yến mạch và hạt lanh có thể giúp duy trì cảm giác no đến giữa trưa mà không làm tăng đường huyết đột ngột.

Các chuyên gia khuyên nên đặt mục tiêu tiêu thụ ít nhất 6 - 8g chất xơ ngay trong bữa sáng.

Những món ăn nhẹ giữa buổi không chỉ giúp giảm cơn đói mà còn là cơ hội để tăng lượng chất xơ trong ngày. Táo ăn cùng bơ hạnh nhân là lựa chọn đơn giản nhưng hiệu quả, vừa bổ sung chất xơ vừa giúp làm chậm hấp thu đường nhờ chất béo tốt. Ngoài ra, các loại hạt kết hợp quả sung khô hoặc đậu nành luộc đều là nguồn chất xơ đáng kể.

Bữa trưa giàu chất xơ không chỉ giúp no lâu mà còn hỗ trợ duy trì năng lượng ổn định suốt buổi chiều. Một tô ngũ cốc nguyên hạt kết hợp quinoa, gạo lứt hoặc farro cùng đậu lăng, đậu đen và rau củ có thể cung cấp hơn 15g chất xơ trong một bữa ăn.

Các chuyên gia cũng khuyến khích thay thế những món salad đơn điệu bằng phiên bản giàu dinh dưỡng hơn, gồm rau lá xanh đậm, đậu rang, hạt bí, quả óc chó và nước xốt từ mè hoặc miso.

Đậu và các loại cây họ đậu được xem là một trong những nguồn chất xơ tốt nhất nhưng vẫn chưa xuất hiện đủ trong chế độ ăn của nhiều người hiện nay. Chỉ nửa cốc đậu lăng đã có thể cung cấp khoảng 8g chất xơ.

Vào bữa tối, bạn không cần "kiêng tinh bột" quá mức. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, sai lầm phổ biến trong bữa tối là quá ít rau và ưu tiên tinh bột tinh chế như cơm trắng hoặc mì trắng.

Một bữa tối cân bằng nên gồm khoảng một nửa là rau củ, một phần tư là protein và một phần tư là tinh bột giàu chất xơ như khoai lang, đậu lăng hoặc mì nguyên cám. Cá hồi nướng ăn cùng đậu trắng và bông cải xanh là ví dụ điển hình cho bữa tối giàu chất xơ nhưng vẫn dễ chế biến.

Ngoài ra, cà ri đậu lăng nấu cùng rau củ và gạo lứt cũng là món ăn giàu dinh dưỡng, hỗ trợ tốt cho hệ vi sinh đường ruột.

Các chuyên gia cũng cho rằng không nhất thiết phải thay mì ống bằng rau củ hoàn toàn. Mì nguyên cám vẫn là lựa chọn phù hợp vì chứa lượng chất xơ cao hơn đáng kể so với mì tinh chế.

Dù có nhiều lợi ích, việc tăng chất xơ quá nhanh có thể khiến cơ thể đầy hơi hoặc khó chịu tiêu hóa.

Các chuyên gia khuyến cáo nên tăng lượng chất xơ từ từ trong khoảng 2-3 tuần để hệ vi sinh đường ruột thích nghi dần.

Song song đó, cần uống đủ nước vì chất xơ chỉ phát huy hiệu quả tốt khi cơ thể được cung cấp đủ dịch. Trung bình mỗi người nên uống khoảng tám cốc nước mỗi ngày khi áp dụng chế độ ăn giàu chất xơ.

Ngoài ra, thực phẩm tự nhiên vẫn được ưu tiên hơn thực phẩm bổ sung. Rau xanh, trái cây, đậu và ngũ cốc nguyên hạt không chỉ cung cấp chất xơ mà còn chứa nhiều chất chống oxy hóa và hợp chất thực vật có lợi cho sức khỏe.

Theo các chuyên gia, chất xơ không phải xu hướng nhất thời mà là thành phần dinh dưỡng đã được khoa học chứng minh có lợi cho hệ tiêu hóa, kiểm soát đường huyết và sức khỏe lâu dài.

Thay vì tìm đến các chế độ "thanh lọc cơ thể" cực đoan, điều nhiều người cần làm đơn giản hơn rất nhiều: ăn thêm rau xanh, đậu và thực phẩm nguyên hạt trong bữa ăn hằng ngày.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ