Những kỳ vọng về tương lai của VnExpress nói riêng và báo chí Việt Nam nói chung trong chặng đường tiếp theo được nhiều lãnh đạo, chuyên gia và đối tác chia sẻ tại Lễ kỷ niệm 25 năm thành lập báo, diễn ra sáng 22/6 ở Hà Nội.
Khi tiếng violin đầy cảm xúc vang lên giữa khán phòng, những hình ảnh đầu tiên về tòa soạn VnExpress cách đây một phần tư thế kỷ xuất hiện trên màn hình. Hàng trăm khách mời, gồm lãnh đạo và nguyên lãnh đạo các cơ quan Đảng, Nhà nước, đại diện bộ ngành, doanh nghiệp công nghệ, nhà khoa học… cùng nhiều thế hệ người làm báo, cùng dõi theo hành trình từ một tòa soạn với 20 thành viên đến một trong những cơ quan báo chí số có lượng độc giả lớn nhất Việt Nam.
Qua lời kể của ông Thang Đức Thắng, nguyên Tổng biên tập của VnExpress, và các thành viên thế hệ sáng lập, ký ức về những ngày đầu làm báo trên Internet được tái hiện. Thước phim khép lại trong tiếng vỗ tay kéo dài. Câu chuyện không chỉ dừng ở hành trình đã qua, mà còn mở ra những kỳ vọng cho chặng đường tiếp theo của VnExpress trong bối cảnh báo chí đứng trước những thay đổi sâu sắc bởi AI và chuyển đổi số.
“Mỗi bài báo hãy là điểm khởi đầu của một cuộc đối thoại”
Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết ông là một trong những độc giả gắn bó với báo từ những ngày đầu. Trong thời gian học tập và nghiên cứu tại nước ngoài đầu những năm 2000, báo đã trở thành kênh thông tin trên không gian mạng giúp ông theo dõi các diễn biến kinh tế, xã hội, khoa học công nghệ trong nước.
Theo Bộ trưởng, khi Internet tại Việt Nam mới ở giai đoạn đầu, việc lựa chọn xây dựng một tờ báo hoàn toàn trên môi trường số là quyết định mang tính tiên phong. Ông gửi lời tri ân tới các thế hệ lãnh đạo, phóng viên, biên tập viên đã góp phần xây dựng VnExpress trở thành một trong những báo điện tử hàng đầu Việt Nam.
“Từ những ngày đầu đến hôm nay, VnExpress không chỉ là một trong những tờ báo điện tử hàng đầu của Việt Nam mà còn là biểu tượng cho tinh thần đổi mới sáng tạo, khả năng thích ứng với công nghệ và khát vọng không ngừng đổi mới để phục vụ bạn đọc ngày càng tốt hơn”, ông nói.
Là cơ quan quản lý nhà nước về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ ghi nhận vai trò của báo trong việc lan tỏa tri thức khoa học, phổ biến công nghệ mới, thúc đẩy tinh thần đổi mới sáng tạo và góp phần hình thành văn hóa số trong xã hội.
Nói về tương lai của báo chí trong thời đại AI, Bộ trưởng cho rằng thế giới đang bước vào một giai đoạn hoàn toàn mới, khi thông tin không còn là thứ khan hiếm. Khi đó, điều tạo nên giá trị khác biệt của báo chí chuyên nghiệp là niềm tin, chất lượng phân tích, tri thức được kiểm chứng và những cuộc đối thoại có giá trị.
“Nếu 25 năm đầu tiên là hành trình xây dựng một tờ báo điện tử hàng đầu, 25 năm tiếp theo có thể sẽ là hành trình xây dựng một nền tảng tri thức và kết nối hàng đầu của người Việt”, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nói.
Theo ông, trong tương lai, mỗi bài báo không phải là điểm kết thúc của câu chuyện mà là điểm khởi đầu của một cuộc đối thoại. “Từ những cuộc đối thoại ấy sẽ hình thành tri thức, từ tri thức sẽ hình thành cộng đồng, và từ cộng đồng sẽ hình thành những hành động tích cực cho xã hội”, ông nói.
Phát biểu chúc mừng VnExpress nhân dịp 25 năm thành lập, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh đánh giá thành công của VnExpress không chỉ là câu chuyện của riêng tòa soạn mà còn là niềm tự hào của báo chí Việt Nam.
“Khi nhắc đến những bài viết có nội dung chất lượng với tốc độ lên sóng nhanh và được nhiều người quan tâm, chúng ta đều nghĩ ngay đến VnExpress”, ông nói.
Theo ông Minh, trong bối cảnh hiện nay, yếu tố “nhanh” không còn là lợi thế độc tôn của báo chí khi phải cạnh tranh với các nền tảng mạng xã hội và công nghệ mới. Thay vào đó, trách nhiệm xã hội là giá trị cốt lõi cần được gìn giữ. “Báo chí tất nhiên phải nhanh. Nhưng nhanh không còn là yếu tố then chốt duy nhất. Trách nhiệm mới là yếu tố quan trọng hơn và đó chính là giá trị cốt lõi của báo chí hiện nay”, ông nhấn mạnh.
Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam cũng cho rằng chặng đường phát triển của VnExpress là minh chứng cho tinh thần dám thử nghiệm, dám đổi mới. Ông mong muốn các cơ quan báo chí tiếp tục mạnh dạn thực nghiệm, dấn thân từ những bước đi nhỏ để tạo nên những đột phá lớn trong tương lai.
Ông Nguyễn Thanh Lâm, Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam, nhận định báo chí đang đứng trước một giai đoạn chuyển đổi mới, đòi hỏi tầm nhìn và động lực phát triển mới sau 25 năm bùng nổ của Internet và báo chí điện tử.
Ông dẫn lại quan điểm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về báo chí cách mạng trong thời đại số, cho rằng báo chí không thể chỉ là báo chí truyền thống được số hóa, mà phải hướng tới sự tự chủ về nền tảng, dữ liệu và kinh tế để giữ được tính độc lập trong nhận thức, trung thực trong thông tin và đủ sức cạnh tranh trên không gian số.
Theo ông, thách thức không chỉ đến từ mạng xã hội mà còn từ các công cụ AI có khả năng tổng hợp và trả lời thông tin trực tiếp cho người dùng. Điều đó khiến các tòa soạn có nguy cơ ngày càng xa rời độc giả khi dữ liệu, hành vi người dùng và khả năng kết nối cộng đồng phần lớn nằm trong tay các nền tảng trung gian.
“25 năm đầu tiên là câu chuyện trả lời câu hỏi báo điện tử có thể tồn tại hay không. VnExpress cùng nhiều tờ báo khác đã mang lại câu trả lời thuyết phục. Nhưng 25 năm tiếp theo sẽ là câu hỏi lớn hơn: báo chí Việt Nam có tự chủ trên không gian số hay không”, ông nói.
Ông kỳ vọng cơ quan báo chí sẽ tăng cường hợp tác, cùng xây dựng một không gian thông tin Việt Nam tin cậy, đồng thời giữ vững vai trò là nơi người dân tìm đến khi cần những thông tin xác thực và định hướng đáng tin cậy.
Tại buổi lễ, thừa ủy quyền của Thủ tướng, đại diện lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ đã trao Bằng khen của Thủ tướng cho báo VnExpress vì đã có thành tích xuất sắc trong công tác thông tin tuyên truyền và tiên phong trong ứng dụng công nghệ số trong hoạt động báo chí, góp phần thực hiện hiệu quả Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị.
“Trở thành tờ báo tin cậy, hữu ích vì một tương lai thịnh vượng và tươi sáng”
Trong bài phát biểu tại lễ kỷ niệm, Tổng biên tập Phạm Hiếu cho biết hành trình 25 năm của VnExpress bắt đầu từ một giấc mơ táo bạo vào năm 2000, khi 20 thành viên được tuyển chọn từ 900 hồ sơ cùng tham gia xây dựng một tờ báo trực tuyến trong bối cảnh Internet còn là khái niệm mới tại Việt Nam. Với nguyên tắc “tin tức dựa trên giá trị nội dung”, những thành viên đầu tiên đã được đào tạo theo một quy trình làm báo hoàn toàn khác biệt, từ cách đặt tiêu đề, cấu trúc bài viết đến phương thức xuất bản trên môi trường số.
Ngày 26/2/2001, VnExpress chính thức xuất hiện trên Internet. Chỉ hơn một năm sau, báo trở thành tờ báo thuần điện tử đầu tiên được cấp phép hoạt động tại Việt Nam. Theo ông, từ những bước đi tiên phong đó, VnExpress không chỉ phát triển cùng Internet mà còn góp phần định hình cách người Việt tiếp cận thông tin trong kỷ nguyên số.
Tổng biên tập VnExpress cho biết điều làm nên bản sắc của báo không nằm ở một dấu mốc cụ thể mà là tinh thần liên tục thử nghiệm và đổi mới. Mỗi khi xuất hiện một công nghệ mới hay một xu hướng mới, VnExpress đều cố gắng trở thành một trong những đơn vị đầu tiên tìm hiểu, đánh giá và ứng dụng nhằm mang lại trải nghiệm tốt hơn cho độc giả. Quá trình đó không tránh khỏi những thất bại, nhưng chính phản hồi và niềm tin của công chúng đã giúp tòa soạn điều chỉnh và hoàn thiện hướng đi của mình.
Từ lợi thế ban đầu là tốc độ cập nhật tin tức, báo dần mở rộng không gian của báo chí trực tuyến. Báo xây dựng cộng đồng bình luận với khoảng 5 triệu lượt bình luận mỗi năm, phát triển các sản phẩm báo chí dữ liệu, đồ họa tương tác và nhiều công cụ tra cứu thời gian thực. Những năm gần đây, tòa soạn tiếp tục đầu tư các định dạng nội dung mới như VnE Go, Đọc tin nhanh, chương trình video chuyên sâu, đồng thời phát triển những chuyên mục đặc trưng như Góc nhìn hay Spotlight nhằm tạo diễn đàn trao đổi và phân tích chuyên sâu về các vấn đề xã hội.
Bên cạnh hoạt động báo chí, VnExpress cũng tham gia thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thông qua các chương trình như AI4VN, Tech Awards, Sáng kiến Khoa học; đồng thời mở rộng hoạt động vì cộng đồng với VnExpress Marathon, Quỹ Hope và Hope School. Theo ông Phạm Hiếu, đó là những nỗ lực nhằm đưa vai trò của một cơ quan báo chí vượt ra ngoài việc truyền tải thông tin, trở thành cầu nối giữa nhà quản lý, doanh nghiệp, chuyên gia và người dân.
Nhìn lại chặng đường đã qua, Tổng biên tập VnExpress cho biết điều khiến tòa soạn trân trọng nhất không phải vị trí dẫn đầu về lượng độc giả hay hơn 150 triệu lượt truy cập mỗi tháng, mà là niềm tin của công chúng được gây dựng qua nhiều thế hệ người làm báo. Trong bối cảnh AI có thể tạo ra nội dung chỉ trong vài giây và ranh giới thật – giả ngày càng khó phân biệt, ông cho rằng công chúng càng cần những cơ quan báo chí có độ tin cậy và trách nhiệm để làm điểm tựa thông tin.
“Cũng như 20 người trẻ tuổi, 25 năm trước bước chân vào tòa soạn chật hẹp với một giấc mơ táo bạo – xây dựng ‘báo chí trực tuyến lớn nhất Việt Nam’, hôm nay, chúng tôi vẫn đang kiên định giấc mơ đó – xin nguyện trở thành một tờ báo tin cậy, hữu ích vì một tương lai hưng thịnh và tươi sáng”, ông nói.
Trong kỷ nguyên của nhà thông minh, việc trang bị hệ thống camera an ninh giám sát đã trở thành giải pháp phổ biến của hàng triệu gia đình để bảo vệ tài sản và người thân. Với các tính năng hiện đại như xem trực tiếp qua ứng dụng, lưu trữ đám mây bảo mật và điều khiển xoay quét linh hoạt, camera được ví như những 'mắt thần' không ngủ canh giữ tổ ấm.
Tuy nhiên, giới chuyên gia bảo mật cảnh báo hiệu quả của một hệ thống an ninh phụ thuộc tới 80% vào vị trí đặt thiết bị. Việc thiếu kiến thức phần cứng, lắp đặt camera theo cảm tính không chỉ khiến thiết bị mất đi khả năng giám sát mà còn vô tình biến chúng thành công cụ xâm phạm quyền riêng tư, thậm chí tạo cơ hội cho tội phạm công nghệ cao tống tiền gia chủ.
Sai lầm chí mạng và đứng đầu danh sách cảnh báo chính là việc lắp đặt camera tại các khu vực nhạy cảm cần không gian riêng tư như phòng ngủ hoặc phòng tắm. Camera được sinh ra để mang lại cảm giác an toàn cho các thành viên, chứ không phải tạo nên sự e ngại và kém thoải mái ngay trong chính ngôi nhà của mình.
Quan trọng hơn dưới góc độ an toàn thông tin, nếu tin tặc bẻ khóa được tài khoản lưu trữ đám mây hoặc mật khẩu camera, những thước phim sinh hoạt kín đáo của gia đình sẽ bị lộ lọt, biến thành 'vũ khí' cho các hành vi tống tiền đen tối. Đối với các khu vực này, giải pháp thông minh hơn là sử dụng các cảm biến đóng/mở cửa ở cửa sổ, cửa chính để kích hoạt còi báo động khi có đột nhập thay vì dùng camera ghi hình liên tục.
Một lầm tưởng phổ biến khác là đặt camera trong nhà hướng ống kính ra ngoài qua lớp kính cửa sổ để tiết kiệm chi phí mua camera ngoài trời. Thực tế, hiện tượng phản chiếu ánh sáng ban ngày và ánh đèn hồng ngoại dội ngược vào ban đêm từ tấm kính sẽ tạo thành một vùng lóa sáng trắng xóa, khiến camera hoàn toàn bị 'mù'. Chưa kể, việc hướng ống kính mập mờ qua cửa sổ dễ khiến bạn vướng vào các rắc rối pháp lý kiện tụng từ phía hàng xóm vì hành vi xâm phạm đời tư.
Bên cạnh các yếu tố bảo mật, việc nắm rõ các giới hạn vật lý của thiết bị là bắt buộc để tránh lãng phí tiền bạc:
Cuối cùng, người dùng cần lưu ý đến các yếu tố tác động từ môi trường theo thời gian. Việc phơi camera ngoài trời hoàn toàn lộ thiên không có mái che, hay đặt máy ngay trên khu vực tỏa ra nhiệt lượng cao sẽ nhanh chóng làm suy giảm tuổi thọ của cảm biến quang học, gây hỏng hóc bo mạch và chai pin hệ thống. Ngoài ra, hãy luôn phân tích kỹ hướng mở của các cánh cửa trong nhà hoặc tốc độ phát triển của các cành cây ngoài sân để đảm bảo ống kính camera không bị che khuất một cách đáng tiếc sau vài tháng sử dụng.
Hệ thống camera an ninh chỉ thực sự bảo mật khi được bố trí một cách đúng đắn. Hãy dành thời gian rà soát lại toàn bộ hệ thống các mắt camera trong nhà, điều chỉnh lại các góc máy chưa đúng để đảm bảo góc quan sát, sự an toàn và riêng tư của gia đình bạn.
Tuy nhiên, từ khi iPhone 7 ra mắt vào năm 2016, cụm camera lồi đã trở thành một xu hướng phổ biến trên điện thoại. Dù công nghệ ngày càng phát triển giúp các nhà sản xuất tích hợp nhiều tính năng hơn vào không gian nhỏ hơn, nhưng các mẫu iPhone 17 Pro và Galaxy S26 Ultra mới nhất lại có cụm camera lồi lớn nhất từ trước đến nay.
Vậy tại sao camera trên điện thoại không thể phẳng? Nguyên nhân chủ yếu là do các công ty muốn giữ cho điện thoại mỏng. Khi thiết kế điện thoại mỏng hơn mà vẫn giữ nguyên kích thước camera, điều này sẽ dẫn đến việc camera phải nhô ra. Với những chiếc điện thoại như Galaxy S25 Edge chỉ mỏng 5,8 mm, việc camera lồi trở nên dễ hiểu.
Một câu hỏi đặt ra là tại sao các nhà sản xuất không thể làm cho camera nhỏ hơn? Đối với những chiếc điện thoại không mỏng đi, như iPhone 17, tại sao kích thước camera lại tăng lên? Câu trả lời nằm ở việc cải thiện chất lượng camera, cùng những hạn chế vật lý và công nghệ hiện tại. Để có chất lượng ảnh tốt hơn, điện thoại cần có cảm biến lớn hơn, đồng nghĩa với việc chiếm nhiều không gian hơn. Chính vì vậy, các camera tốt nhất trên smartphone thường có phần camera lồi.
Bên cạnh đó, camera có độ phân giải cao hơn sẽ cho ra những bức ảnh sắc nét hơn, vì vậy các nhà sản xuất thường tăng số lượng điểm ảnh trên cảm biến camera. Nhưng khi nâng cấp từ camera 50 MP lên 200 MP, hệ thống mới vẫn cần phải đủ nhỏ để nằm gọn bên trong điện thoại. Nếu không, mỗi điểm ảnh sẽ chỉ có một phần tư diện tích để thu sáng, dẫn đến chất lượng ảnh kém hơn.
Ngoài cảm biến, nguyên lý vật lý của ống kính máy ảnh cũng cản trở việc thu nhỏ kích thước. Để có hình ảnh rõ nét, cần có một khoảng cách nhất định giữa cảm biến và ống kính, nếu không hình ảnh sẽ bị mờ hoặc chất lượng giảm. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng khi chụp ảnh từ xa, như khi sử dụng ống kính tele, nơi cần có các tấm gương để tăng khoảng cách truyền ánh sáng.
Nhiều nhà sản xuất điện thoại đang theo đuổi phong cách thẩm mỹ cao cấp, dẫn đến việc thiết kế ngày càng mỏng hơn. Tuy nhiên, điều đó khiến cụm camera lớn làm mất đi tính nhỏ gọn của điện thoại. Một số ốp lưng điện thoại giải quyết vấn đề bằng cách làm cho toàn bộ điện thoại dày hơn, nhưng điều đó khiến điện thoại mất đi độ mỏng như mong muốn. Ngược lại, nếu không sử dụng ốp lưng, điện thoại mỏng hơn có thể dễ vỡ và không ổn định khi đặt úp xuống.
Bất kể những cải tiến về camera trong thời gian qua, các nhà sản xuất vẫn chưa thể khắc phục những vấn đề nêu trên, điều đó khiến xu hướng camera lồi trên điện thoại có khả năng sẽ tiếp tục.
Từ các bài viết, hình ảnh độc quyền của báo chí chính thống, không ít trang mạng xã hội đã xây dựng “cỗ máy câu view” để kiếm tiền bằng cách đăng lại, cắt ghép, thậm chí bóp méo nội dung nhằm thu hút tương tác và bán quảng cáo.
Chục triệu đồng cho mỗi bài đăng
Một bài đăng trên các fanpage lớn có thể được rao bán với giá 32 triệu đồng. Nếu kèm các dịch vụ bổ sung như Share Link (chia sẻ liên kết), TOP comment (bình luận nổi bật) hay hashtag có sẵn, giá mỗi bài có thể lên tới 64 triệu đồng.
Ngay cả những bài cơ bản cũng được định giá cụ thể: bài có sẵn 17 triệu 280 nghìn đồng, bài sản xuất hình ảnh (photo) là 19 triệu 440 nghìn đồng.
Ước tính, nếu một bài đăng có sẵn được đặt hàng và đăng lên 24 hội nhóm, trang mạng xã hội trong một ngày, tổng thu nhập của hệ thống này có thể đạt 153 triệu đồng.
Đây là bảng giá của một hệ thống fanpage đang được nhiều người theo dõi, với 13 triệu người theo dõi và 3 tỷ lượt xem mỗi tháng trên một page Facebook.
Con số trên chỉ tính riêng cho page này, chưa kể các nền tảng khác, tạo nên một hệ sinh thái đồ sộ và lợi nhuận khổng lồ với bảng báo giá chi tiết cho từng loại bài đăng.
Để duy trì lượt xem và tương tác, giữ "vị thế", nhiều trang mạng xã hội thực hiện nhiều chiêu thức: thu thập thông tin từ báo chí, giật tít câu view. Ngay khi các báo chính thống vừa lên bài, họ chỉ cần ngồi nhà đăng lại. Đáng chú ý, lượt tương tác đôi khi còn cao hơn bài gốc của báo.
Hình ảnh chiến sĩ Trịnh Duy Bình - Đồn Biên phòng Đồ Sơn - đứng giữa mưa cùng các lực lượng chức năng chống bão, được phóng viên Hải Long của báo Dân trí ghi lại trong bài Hải Phòng mưa to gió lớn, loạt phương tiện ra biển Đồ Sơn phải quay đầu. Bức ảnh không chỉ giàu giá trị thông tin, thể hiện sự lăn xả của phóng viên mà còn tạo ấn tượng mạnh với người đọc.
Tuy nhiên, ngay sau khi đăng tải, bức hình nhanh chóng lan truyền, nhiều trang mạng xã hội tái sử dụng, đăng lại chùm ảnh độc quyền của Dân trí mà không được phép.
“Hàng chục trang mạng xã hội đã đăng lại bức ảnh chiến sĩ cùng nhiều hình ảnh khác trong chùm ảnh độc quyền của Dân trí, thậm chí cố tình cắt logo, chỉnh sửa bố cục, không dẫn nguồn, không ghi tên tác giả”, phóng viên Hải Long chia sẻ, nhấn mạnh đây chỉ là một trong vô số lần hình ảnh và thông tin của anh cùng đồng nghiệp bị đánh cắp trắng trợn.
Để lách luật, nhiều trang đổi tiêu đề, cắt logo, dựng reel hoặc video ngắn, rồi đăng lên các nền tảng như Facebook, TikTok. Nhờ đó, họ thu về hàng trăm, thậm chí hàng triệu lượt xem, hàng nghìn lượt tương tác và hàng trăm bình luận.
Trong khi các phóng viên, nhà báo phải vượt dông bão, đối diện hiểm nguy, cập nhật tin tức từng giờ, nhiều cá nhân lại ung dung ngồi nhà đánh cắp chất xám, khai thác thông tin độc quyền ngay khi bài viết vừa được đăng tải.
Với hệ thống các trang mạng xã hội đồ sộ như vậy, họ tăng lượt truy cập bằng nội dung báo chí rồi bán tương tác với giá hàng chục triệu đồng mỗi bài.
Ảnh hưởng đến chuyên gia, uy tín báo chí
Thực trạng các trang mạng xã hội đăng lại nội dung báo chí không chỉ làm sai lệch thông tin mà còn gây tác động trực tiếp đến uy tín của các chuyên gia và cơ quan báo chí. Khi thông tin bị trình bày sai hoặc cắt xén, độc giả dễ hiểu nhầm ý chuyên gia, dẫn đến việc giảm niềm tin vào những kiến thức chuyên môn.
Một ví dụ điển hình gần đây là bản tin về “Những lưu ý khi dùng xăng E10” phát sóng trên kênh VTV9 ngày 22/5 vừa qua.
Trong phần phỏng vấn PGS.TS Đỗ Văn Dũng, ông chia sẻ: "Xăng E10 là hỗn hợp giữa xăng khoáng và ethanol (cồn sinh học) nên sẽ có hiện tượng tách pha, phân lớp trong bình xăng. Nếu được, trước khi nổ máy, mình phải lắc bình xăng để hỗn hợp nhiên liệu được trộn đều trở lại. Còn không, phần cồn và nước nằm dưới đáy sẽ được hút lên đầu tiên, dẫn tới đề rất khó nổ".
Phần chia sẻ của PGS Đỗ Văn Dũng là dành cho xe máy, tuy nhiên, nhiều trang mạng xã hội đã giật tít “Chuyên gia lên tiếng về trào lưu ‘lắc bình xăng’ khi dùng xăng E10”, không trích nguyên văn, không giải thích đầy đủ, khiến cho nhiều người đọc hiểu sai, diễn giải rằng ô tô sử dụng xăng E10 cũng phải “lắc xe” mạnh trước khi khởi động để tránh hỏng động cơ.
Các bài viết này sau đó nhận hàng nghìn lượt tương tác và hàng trăm bình luận. Khi thông tin bị đăng lại trên nhiều nền tảng mà không có hướng dẫn dư luận, hậu quả là người dân hiểu sai ý chuyên gia, uy tín của người trả lời bị ảnh hưởng, đồng thời ảnh hưởng tới uy tín báo chí chính thống.
"Lúc trả lời phỏng vấn, tôi khuyên lắc bình xăng là đang nói về xe máy. Ethanol có đặc tính hút nước. Hỗn hợp này sẽ lắng xuống đáy bình xăng, ngay tại vị trí bơm xăng. Hành động lắc bình xăng giúp hỗn hợp nhiên liệu được trộn đều.
Lời khuyên tôi đưa ra là cho xe máy, không áp dụng với ô tô. Các video lắc bình xăng ô tô, thậm chí là xe tải, xe đầu kéo,... trên mạng xã hội thực chất mang mục đích câu view", PGS.TS Đỗ Văn Dũng trả lời phỏng vấn của PV Dân trí.
Ngay cả phần trả lời độc quyền này cũng được các trang mạng vội vã đăng lại, chia sẻ để thu hút tương tác mà chưa hề được báo Dân trí chấp nhận.
Cần tôn trọng chất xám, bảo vệ uy tín báo chí
Thực trạng các trang facebook, hội nhóm mạng xã hội “ăn sẵn” nội dung báo chí để câu view và trục lợi đã và đang tạo ra những hệ lụy đáng kể.
Không chỉ làm sai lệch thông tin, hiểu lầm ý chuyên gia mà còn trực tiếp ảnh hưởng tới uy tín báo chí chính thống, làm giảm động lực sáng tạo nội dung gốc của phóng viên và nhà báo.
Trong khi phóng viên phải lao động trực tiếp, đi hiện trường, xác minh thông tin và đối diện với nhiều rủi ro, thì nhiều cá nhân chỉ cần ngồi nhà đăng lại, cắt ghép hoặc dựng video ngắn để câu tương tác, từ đó thu lợi sau các nội dung quảng cáo.
Hệ thống trang facebook quy mô lớn còn tạo ra một “hệ sinh thái” mạng xã hội, nơi nội dung báo chí trở thành nguồn lợi nhuận khổng lồ mà phóng viên thực sự không được hưởng.
Điều này đặt ra bài toán cấp thiết cho cả cơ quan báo chí, cơ quan quản lý và người làm nội dung trẻ: làm thế nào để bảo vệ quyền tác giả, đảm bảo rằng chất xám báo chí không bị khai thác trái phép, đồng thời hướng dẫn công chúng tiếp nhận thông tin chính xác.
Ngoài các quy định xử phạt hành vi chia sẻ trái phép, cần có các giải pháp công nghệ, kiểm duyệt nội dung, hướng dẫn cộng đồng mạng và nâng cao nhận thức của sinh viên báo chí về đạo đức nghề nghiệp.
Chỉ khi tôn trọng chất xám, tôn trọng công sức của phóng viên và nhà báo, môi trường báo chí mới phát triển lành mạnh, độc giả mới tiếp nhận thông tin đúng sự thật. Đồng thời uy tín của chuyên gia, của các cơ quan báo chí chính thống mới được bảo vệ.
Đây không chỉ là vấn đề pháp lý hay kinh tế, mà còn là trách nhiệm xã hội và nền tảng để báo chí tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong đời sống thông tin hiện đại.
Tự ý chia sẻ tác phẩm báo chí lên mạng xã hội bị phạt đến 30 triệu đồng
Mới đây, Chính phủ đã ban hành Nghị định 174/2026/NĐ-CP về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin.
Theo Điều 95, hành vi cung cấp, chia sẻ các tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật, xuất bản phẩm mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ hoặc chưa được phép lưu hành hoặc đã có quyết định cấm lưu hành hoặc tịch thu, sẽ bị phạt tiền 20-30 triệu đồng.
