Ngoài ra, các vết thương ở người tiểu đường cũng lâu lành hơn. Một vết xước nhỏ hay vết phồng rộp tưởng chừng vô hại cũng có thể trở thành vấn đề nghiêm trọng nếu không được phát hiện kịp thời, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Biến chứng bàn chân ở người tiểu đường thường liên quan đến hai vấn đề chính là tổn thương thần kinh và suy giảm tuần hoàn máu.
Với tổn thương thần kinh, đường huyết cao kéo dài có thể gây bệnh thần kinh ngoại biên. Tình trạng này khiến người mắc cảm thấy tê bì, châm chích hoặc giảm cảm giác ở bàn chân. Khi cảm giác đau bị suy giảm, họ có thể không biết mình vừa bị trầy xước, bị phồng rộp hay dẫm phải vật sắc nhọn. Hệ quả là khiến các tổn thương nhỏ dễ bị bỏ qua và không được chăm sóc kịp thời.
Bên cạnh đó, tiểu đường còn có thể làm tổn thương các mạch máu nhỏ, khiến lượng máu lưu thông đến bàn chân giảm xuống. Khi bị vết thương, cơ thể sẽ khó đưa đủ ô xy và dưỡng chất đến vùng tổn thương. Kết quả là vết thương lâu lành hơn và nguy cơ nhiễm trùng cũng tăng lên.
Người mắc tiểu đường không nên đi chân trần, kể cả khi ở trong nhà, bác sĩ Shelley Gath, chuyên gia sức khỏe bàn chân thuộc Hiệp hội Tiểu đường Mỹ, cho biết.
Nguyên nhân là người bệnh có thể bị tổn thương bàn chân mà không nhận ra, đặc biệt nếu đã xuất hiện biến chứng thần kinh ngoại biên. Ngay cả khi nền nhà được lau dọn thường xuyên, vẫn có thể xuất hiện những nguy cơ khó lường như mảnh thủy tinh nhỏ, cạnh sắc đồ vật hoặc những va chạm bất ngờ với chân bàn, chân ghế.
Đối với người có cảm giác bàn chân bình thường, những tổn thương này thường được phát hiện ngay. Tuy nhiên, với người tiểu đường, đặc biệt là những người bị giảm cảm giác, vết thương có thể âm thầm tiến triển trong nhiều ngày trước khi được chú ý.
Dù tất cả người mắc tiểu đường đều nên chú ý bảo vệ bàn chân. Thế nhưng, một số nhóm có nguy cơ cao cần đặc biệt tránh đi chân trần. Đầu tiên là những người đã có dấu hiệu bệnh thần kinh ngoại biên như tê bì, giảm cảm giác nóng lạnh hoặc giảm cảm giác đau ở bàn chân. Khi khả năng cảm nhận tổn thương bị suy giảm, nguy cơ bỏ sót các vết thương nhỏ sẽ tăng lên đáng kể.
Nhóm thứ hai là những người từng bị loét bàn chân hoặc từng điều trị nhiễm trùng bàn chân. Sau khi đã xuất hiện biến chứng, nguy cơ tái phát thường cao hơn nhiều so với người chưa từng bị.
Ngoài ra, người lớn tuổi mắc tiểu đường lâu năm cũng thuộc nhóm cần chú ý đặc biệt. Tuổi tác càng cao, nguy cơ tổn thương thần kinh, suy giảm thị lực và khó khăn trong việc tự kiểm tra bàn chân càng tăng, theo Healthline.
Đó là ngồi hàng giờ. Một bác sĩ tim mạch đã lên tiếng cảnh báo tác hại khó lường của thói quen này.
Tiến sĩ Sanjay Bhojraj, bác sĩ tim mạch đang làm việc tại Ấn Độ, với hơn 20 năm kinh nghiệm, trong bài đăng gần đây trên mạng xã hội, đã nhấn mạnh rằng ngồi quá nhiều làm tăng đáng kể nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch đe dọa tính mạng.
Bác sĩ Sanjay Bhojraj cảnh báo: Thói quen ngồi nhiều hằng ngày làm tăng gấp đôi nguy cơ nhồi máu cơ tim, theo tờ Hindutan Times.
Trong khi nhiều người tập trung vào chế độ ăn uống hoặc hút thuốc, bác sĩ Bhojraj cho biết thiếu vận động thể chất là nguyên nhân chính gây ra bệnh tim mạch.
Bác sĩ Bhojraj cho biết, sau hơn 20 năm theo dõi, ông nhận thấy một thói quen phổ biến là ngồi quá lâu. Việc ngồi hàng giờ làm chậm lưu thông máu, tăng đường huyết và nguy cơ hình thành cục máu đông, từ đó làm gia tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
Bác sĩ Bhojraj nhấn mạnh, không cần tập luyện quá nhiều, điều quan trọng là tránh ngồi quá lâu. Ông khuyên nên đứng dậy sau mỗi 30 - 60 phút, đi lại nhẹ nhàng, thực hiện vài động tác đơn giản như ngồi xổm để kích hoạt cơ thể. Những thay đổi nhỏ nhưng đều đặn này đã đủ mang lại lợi ích đáng kể.
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cũng đã xác định rằng thiếu hoạt động thể chất là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến tử vong do các bệnh không lây nhiễm. Lối sống ít vận động là nguyên nhân trực tiếp làm tăng huyết áp, béo phì và bệnh tiểu đường - những yếu tố chính gây ra bệnh tim mạch.
Các chuyên gia giải thích rằng ngồi lâu khiến quá trình trao đổi chất chậm lại. Khi cơ thể không vận động, các enzyme giúp phân giải chất béo trong máu giảm đi, khiến mỡ dễ tích tụ hơn. Lâu dần, tình trạng này làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch, cản trở lưu thông máu và tạo điều kiện hình thành cục máu đông, từ đó làm gia tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ.
Ngày 2.7, bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Quang Hòa, Khoa Ngoại thận - tiết niệu, Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam Cuba Đồng Hới (Quảng Trị), cho biết vừa cùng ê kíp phẫu thuật lấy sỏi thận san hô cho một nữ bệnh nhân.
Theo đó, bệnh nhân N.T.Đ (39 tuổi, ở phường Ba Đồn, tỉnh Quảng Trị) nhập viện vì đau hông phải. Trước đó, bệnh nhân đã phát hiện sỏi thận nhưng chủ quan không điều trị.
Kết quả CT scan cho thấy, bệnh nhân có sỏi san hô toàn phần, kích thước 70 x 50 mm, hình giống củ gừng, gây nguy cơ biến chứng nếu không can thiệp kịp thời. Do đặc thù sỏi lớn và phức tạp, các bác sĩ quyết định phẫu thuật kết hợp mổ hở và nội soi mềm trong mổ để lấy toàn bộ sỏi, tăng tỷ lệ sạch sỏi và hạn chế biến chứng.
Theo bác sĩ Hòa, mổ hở đơn thuần không thể giải quyết triệt để sỏi san hô. Việc kết hợp nội soi mềm giúp kiểm tra kỹ bên trong. Sau phẫu thuật, bệnh nhân hậu phẫu ổn định và sạch sỏi gần như hoàn toàn.
Bác sĩ Hòa cũng khuyến cáo, người dân cần duy trì lối sống lành mạnh, uống đủ nước 2,5 - 3 lít/ngày, giảm muối dưới 5 gram, hạn chế đạm động vật, tăng rau quả, duy trì cân nặng hợp lý và hạn chế nhịn tiểu.
Hiện nay, nội soi tán sỏi qua da phát triển nhanh nhưng với những sỏi lớn, phức tạp, mổ hở vẫn còn vai trò quan trọng. Kết hợp nội soi trong mổ là phương pháp được lựa chọn để tăng tỷ lệ sạch sỏi, bảo đảm an toàn cho bệnh nhân.
Nội dung khám: các dấu hiệu sinh tồn; đánh giá tình trạng dinh dưỡng; đánh giá sự phát triển tinh thần, vận động; đánh giá tiêm chủng. Thực hiện khám tổng thể và các bộ phận: da, đầu - cổ, mắt, tai mũi họng, răng miệng, hô hấp, tim mạch, bụng và cơ quan sinh dục, cơ xương khớp và thần kinh; trắc nghiệm phát hiện nguy cơ tự kỷ (áp dụng cho trẻ từ 16 - 30 tháng tuổi).
Cũng theo hướng dẫn của Bộ Y tế, sẽ khám sức khỏe cho các nhóm: từ 6 đến dưới 18 tuổi; khám chuyên khoa phụ sản trong khám sức khỏe định kỳ cho lao động nữ; khám sức khỏe định kỳ đối với cán bộ, học sinh, người lao động thuộc các ngành nghề đặc thù…
Trong đó, với người từ đủ 18 tuổi trở lên, ngoài khám đầy đủ các nội dung chuyên khoa lâm sàng cơ bản, sẽ thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng bao gồm: xét nghiệm máu, xét nghiệm nước tiểu, chẩn đoán hình ảnh. Các xét nghiệm khác thực hiện theo tình hình thực tiễn về khả năng hỗ trợ chi trả của địa phương hoặc khi có yêu cầu tự nguyện chi trả của người dân, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.
Hướng dẫn cũng lưu ý cần phân nhóm đối tượng ưu tiên và sắp xếp lịch khám đảm bảo phù hợp và thuận tiện cho người dân, tránh quá tải. Khi hỏi tiền sử bệnh tật, khám lâm sàng, cận lâm sàng, chẩn đoán hình ảnh, nếu có dấu hiệu tổn thương nghi ngờ mắc bệnh lao, u phổi hay bệnh lý khác, người hành nghề cần chỉ định thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng chuyên khoa làm căn cứ chẩn đoán, điều trị hoặc chuyển cơ sở khám chữa bệnh phù hợp để chẩn đoán và can thiệp sớm.
