Bác sĩ Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó giám đốc Sở Y tế TP HCM, chia sẻ thông tin này tại triển lãm y tế thông minh ngày 8/4. Ứng dụng ra đời nhằm giúp người dân quản lý sức khỏe suốt đời thay vì chỉ đi khám khi đã phát bệnh, đặc biệt trong thời điểm thành phố ghi nhận tỷ lệ bệnh không lây nhiễm tăng cao và dân số già hóa nhanh.
Với “hộ chiếu” này, phần mềm tự động lưu trữ toàn bộ tiền sử bệnh, kết quả xét nghiệm và quá trình điều trị sau mỗi lần người dân thăm khám. Bác sĩ dựa vào nền tảng dữ liệu xuyên suốt để đưa ra phác đồ chính xác nhất.
Ngoài ra, hệ thống tích hợp trực tiếp với các thiết bị thông minh cầm tay, đo lường nhịp tim và huyết áp theo thời gian thực. Khi có dấu hiệu bất thường, người dùng có thể được cảnh báo sớm, từ đó đi khám kịp thời, tránh bệnh diễn tiến nặng.
Song song, các dịch vụ khám chữa bệnh từ xa cũng đang được đẩy mạnh, giúp người dân có thể trao đổi với bác sĩ mà không cần đến bệnh viện, đặc biệt thuận tiện với người bận rộn hoặc ở xa trung tâm.
Tại triển lãm, bà Nguyễn Thị Kim Huệ, Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, giới thiệu hơn 70 giải pháp y tế số nhằm đưa các mô hình chăm sóc tại nhà vào thực tiễn. Tuy nhiên, TS Lê Trường Giang, Chủ tịch Hội Y tế công cộng, nhấn mạnh chuyển đổi sang phòng bệnh cần sự tham gia chủ động của người dân.
“Không ai có thể thay mình ăn, ngủ hay tập luyện, việc tự chăm sóc vẫn là yếu tố quyết định, còn hệ thống y tế đóng vai trò hỗ trợ”, ông nói, thêm rằng các công cụ “bác sĩ số” sẽ làm nhiệm vụ phân tích dữ liệu, hướng dẫn người dùng thay đổi hành vi sinh hoạt, kết hợp cùng các chương trình tầm soát bệnh nguy hiểm tại y tế cơ sở để ngăn chặn rủi ro từ xa.
Trong gần 14.000 người dân TP TP HCM tham gia tầm soát sức khỏe cộng đồng mới đây, các bác sĩ phát hiện hơn 63% trường hợp mắc bệnh cần theo dõi và điều trị chuyên sâu. Kết quả khám cho thấy nhóm bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường,… chiếm tỷ trọng lớn. Đây là những bệnh dễ bị bỏ sót nếu không tầm soát.
Ngoài ra, chương trình cũng phát hiện nhiều vấn đề khác như 341 người có dấu hiệu nghi ngờ ung thư cần chuyển viện, hàng trăm trường hợp bệnh mắt, tim mạch, phụ khoa và các bệnh về da, hô hấp, tiêu hóa, răng miệng… Ở lĩnh vực nhi khoa, nhiều trẻ phát hiện bệnh tim bẩm sinh, béo phì.
Hôm 20/4, Phó phát ngôn viên chính phủ Lalida Periswiwatana cho biết Bộ Y tế đang giám sát chặt chẽ tình hình lây lan nhanh chóng của mầm bệnh. Số liệu thống kê từ ngày 1/1 đến 16/4 ghi nhận 732 người mắc bệnh trên toàn quốc. Dịch bệnh hoành hành mạnh nhất tại khu vực Đông Bắc. Riêng cơ quan y tế tỉnh Khon Kaen phát hiện 68 ca nhiễm, trong đó hai bệnh nhân đã tử vong. Nhóm người trên 50 tuổi đối mặt với rủi ro cao nhất.
Vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra bệnh Melioidosis. Loại vi khuẩn này sinh sôi mạnh trong đất, nước, ruộng lúa và đồn điền cao su khắp Thái Lan. Chúng xâm nhập vào cơ thể khi con người tiếp xúc trực tiếp với bùn đất, uống nước bẩn hoặc hít phải bụi mang mầm bệnh. Tùy sức đề kháng mỗi cá nhân, triệu chứng sẽ khởi phát sau 1 đến 21 ngày. Một vài trường hợp cá biệt có thể ủ bệnh nhiều năm.
Chính phủ Thái Lan xác định nông dân và người lao động ngoài trời mang nguy cơ mắc bệnh cao nhất. Những người mắc bệnh nền như tiểu đường, suy thận, tan máu bẩm sinh hoặc suy giảm miễn dịch rất dễ gặp biến chứng nặng.
Bệnh sốt đất không bộc lộ dấu hiệu đặc trưng nên bác sĩ và bệnh nhân dễ nhầm lẫn với các chứng nhiễm trùng khác. Người bệnh thường sốt cao, nổi áp-xe trên da hoặc khó thở. Nếu vi khuẩn xâm nhập vào máu, bệnh nhân sẽ nhiễm trùng huyết. Đây là nguyên nhân chính cướp đi sinh mạng người bệnh trong đợt bùng phát này. Nếu cơ sở y tế không can thiệp kịp thời, tỷ lệ tử vong ở người bệnh có thể vọt lên mức 40-50%.
Chuyên gia y tế khuyên người dân hạn chế lội nước hoặc đi chân trần trên bùn đất để cắt đứt nguồn lây. Người lao động cần mang ủng cao su, dán kín vết thương hở bằng băng chống thấm và tắm rửa sạch sẽ ngay sau khi làm việc. Bữa ăn hàng ngày phải đảm bảo nguyên tắc chín, uống sôi.
Bác sĩ có thể chữa khỏi bệnh sốt đất bằng kháng sinh. Quá trình này đòi hỏi bệnh nhân tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị kéo dài 3-6 tháng. Ngành y tế khuyến cáo người dân đến ngay bệnh viện nếu đột ngột sốt cao, đau đầu hoặc nhức mỏi cơ thể. Bệnh nhân cần chủ động kể rõ tiền sử tiếp xúc bùn đất, nguồn nước để bác sĩ chẩn đoán chính xác và cứu chữa kịp thời.
Bác sĩ ở Hàn Quốc dự đoán thai phụ có nguy cơ sinh non, trẻ phải nằm lồng kính. Chị về Việt Nam đến Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, bác sĩ Ngô Thị Hương, Trung tâm Can thiệp bào thai, cho biết trường hợp mang thai ba tự nhiên như thai phụ này vốn ít gặp. Trường hợp này, hai thai nhi chung bánh nhau xuất hiện hội chứng truyền máu song thai giai đoạn II - một biến chứng nặng có thể đe dọa sự sống của thai nhi nếu không được can thiệp kịp thời.
Truyền máu song thai (TTTS) là hội chứng xảy ra trong thai kỳ, khi thai phụ mang một cặp song sinh cùng trứng chung bánh nhau nhưng khác túi ối. Đây là một tai biến trước sinh vô cùng nghiêm trọng. Hiệp hội Truyền máu song thai Mỹ ghi nhận hội chứng này xảy ra với khoảng 15% trường hợp mang song thai có chung một bánh nhau.
Tình trạng phức tạp hơn khi một thai có dấu hiệu thiểu ối nặng, không thấy bàng quang, gần như không cử động, thai còn lại đa ối do nhận quá nhiều máu. Ngoài ra, thai phụ còn bị nhân xơ tử cung, tăng thêm khó khăn trong quá trình can thiệp.
Các bác sĩ quyết định phẫu thuật can thiệp bào thai bằng laser đông cầu nối mạch máu giữa hai thai. Tuy nhiên thách thức chồng chất khi tuổi thai còn quá nhỏ (16 tuần) và bánh nhau bám mặt trước diện rộng, rất dễ gây chảy máu hoặc kích thích co bóp tử cung dẫn đến sảy thai.
May mắn, sau can thiệp, hai thai nhi đều phát triển tốt, tình trạng chuyển biến tích cực, nước ối dần tăng lên, bàng quang của thai nhi thiểu ối được quan sát rõ trên siêu âm. Thai nhi cử động tốt, phát triển ổn định, không ghi nhận dấu hiệu chảy máu hay bong nhau.
Thai phụ hồi phục tốt, không đau nhiều sau thủ thuật và có thể vận động nhẹ nhàng. Hiện, cả ba mẹ con đều ổn định.
"Với trường hợp tam thai có hội chứng truyền máu, theo dõi sát và can thiệp kịp thời là yếu tố quyết định cứu sống thai nhi", bác sĩ nói. Tỷ lệ giữ được thai sau can thiệp trong trường hợp này có thể đạt 70-80%, song cần theo dõi chặt chẽ trong suốt thai kỳ.
Trường hợp mang tam thai tự nhiên ít gặp, y văn thế giới ghi nhận tỷ lệ 1/8.000 ca sinh. Người mẹ mang tam thai dễ gặp các biến cố sản khoa nguy hiểm hơn so với bình thường, như sảy thai, sinh non, ngôi bất thường, thai nhi sa dây rốn, thai phụ bị tiểu đường thai kỳ, tăng huyết áp, tiền sản giật. Thai phụ thường phải sinh mổ, dễ bị đờ tử cung, băng huyết sau sinh.
Bác sĩ khuyến cáo thai phụ mang đa thai (hai, ba hay nhiều hơn) cần khám định kỳ, theo dõi sát diễn biến thai kỳ để bác sĩ kịp thời chẩn đoán bất thường và có giải pháp can thiệp kịp thời, bảo vệ cả mẹ lẫn con.
Gan là cơ quan duy nhất có khả năng tự phục hồi kỳ diệu, nhưng nó cũng phải làm việc không ngừng nghỉ để chuyển hóa dinh dưỡng, lọc độc tố và quản lý đường huyết.
Theo chuyên gia dinh dưỡng Amy Davis (New Orleans), việc lấp đầy thực đơn bằng các thực phẩm giàu dưỡng chất sẽ giúp giảm nhẹ gánh nặng cho gan, đặc biệt quan trọng với người mắc gan nhiễm mỡ (MAFLD), tiểu đường type 2 hoặc béo phì.
Chuyên gia Michelle Routhenstein (EntirelyNourished.com) nhấn mạnh: Để bảo vệ gan, hãy tập trung vào các thực phẩm nguyên bản giàu chất xơ, polyphenol và các hợp chất chống viêm để bảo vệ tế bào gan khỏi áp lực oxy hóa.
Dưới đây là danh sách 12 thực phẩm "vàng" cho gan được các chuyên gia khuyên dùng:
Atiso
Chứa chất xơ hòa tan và các chất chống oxy hóa như acid cichoric và silymarin. Chúng giúp kích thích sản xuất mật (vai trò quan trọng nhất của gan để phân giải chất béo) và bảo vệ tế bào gan.
Lựu
Rất giàu polyphenol, đặc biệt là ellagitannin giúp giảm viêm và ngăn chặn sự tích tụ chất béo trong gan.
Bông cải xanh
Thuộc họ rau chữ thập, chứa glucosinolates giúp gan giải phóng các enzyme giải độc tự nhiên.
Bơ
Giàu chất béo không bão hòa đơn (đặc biệt là acid oleic) giúp giảm mỡ gan và bảo vệ tế bào gan khỏi tác hại của chất béo bão hòa từ thịt mỡ hoặc bơ động vật.
Cải Brussels
Tương tự bông cải xanh, loại rau này giúp tăng cường hoạt động của các enzyme giải độc và hỗ trợ chống ung thư, kháng viêm.
Cá hồi
Nguồn omega-3 dồi dào giúp cải thiện tình trạng gan nhiễm mỡ, giảm chất béo trung tính và tăng cholesterol tốt (HDL).
Cá mòi
Một nguồn omega-3 tuyệt vời khác giúp cải thiện độ nhạy insulin và hỗ trợ quá trình chuyển hóa chất béo lành mạnh.
Cần tây
Chứa apigenin - một loại flavonoid có đặc tính chống oxy hóa mạnh, giúp hạn chế tích tụ mỡ và hỗ trợ các con đường giải độc tự nhiên của gan.
Rau bina (Chân vịt)
Các loại rau lá xanh chứa chất diệp lục giúp liên kết với các kim loại nặng để giảm độc tính, bảo vệ chức năng gan.
Nam việt quất
Chứa anthocyanin giúp bảo vệ gan khỏi tổn thương oxy hóa. Nghiên cứu cho thấy loại quả này có thể giảm các chỉ số gan nhiễm mỡ và cải thiện tình trạng kháng insulin.
Cam
Nguồn cung cấp apigenin dồi dào, có tác dụng tích cực trong việc phòng ngừa và hỗ trợ điều trị xơ gan, ung thư gan.
Cà phê
Thật bất ngờ, cà phê là nguồn chống oxy hóa lớn. Uống khoảng 3 tách cà phê mỗi ngày có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ xơ gan và ung thư gan so với người không uống.
Để gan vận hành tối ưu, các chuyên gia khuyến cáo nên hạn chế tối đa nhóm thực phẩm gây áp lực sau:
Đồ uống có cồn: Thủ phạm trực tiếp gây tổn thương tế bào gan.
Chất béo bão hòa: Có trong thịt mỡ, bơ, các loại đồ nướng công nghiệp.
Thực phẩm chế biến sẵn: Chứa nhiều chất bảo quản và phụ gia.
Thực phẩm chứa đường bổ sung: Dễ dẫn đến gan nhiễm mỡ và viêm gan.
Chế độ ăn uống là nền tảng, nhưng nếu bạn có các vấn đề bệnh lý về gan, hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có lộ trình điều trị cá nhân hóa phù hợp nhất.
