“Đôi giày xanh” (green boots) – biểu tượng ám ảnh của Everest
Gần 30 năm sau khi qua đời trên đỉnh Everest, thi thể người leo núi được biết đến với biệt danh “đôi giày xanh” có thể sắp được đưa xuống núi trong một chiến dịch đặc biệt do phía Ấn Độ lên kế hoạch.
Nếu thành công, đây không chỉ là một trong những nhiệm vụ thu hồi thi thể khó khăn nhất từng được thực hiện trên Everest mà còn có thể chấm dứt tranh cãi kéo dài nhiều thập kỷ về danh tính thực sự của người xấu số.
Trong giới leo núi, “đôi giày xanh” là cái tên quen thuộc từ lâu. Thi thể này nằm trong một hốc đá nhỏ ở độ cao khoảng 8.500m, chỉ cách đỉnh Everest khoảng 350m. Do mang đôi giày leo núi màu xanh lá nổi bật, người ta gọi ông là “đôi giày xanh”.
Từ năm 1996 đến nay, hầu như mọi đoàn leo núi đi theo tuyến phía Bắc của Everest đều biết đến vị trí này. Nhiều người xem đó như một cột mốc để xác định mình đã đi được bao xa trên hành trình chinh phục nóc nhà thế giới.
Trong nhiều năm, “đôi giày xanh” thường được cho là Tsewang Paljor – thành viên một đoàn leo núi Ấn Độ thiệt mạng trong trận bão tuyết kinh hoàng trên Everest năm 1996. Tuy nhiên, một hồ sơ mới được chính quyền Ấn Độ công bố lại đưa ra thông tin khác.
Theo tài liệu này, “đôi giày xanh” thực chất là Dorje Morup – một nhà leo núi Ấn Độ khác cũng tử nạn gần đỉnh Everest trong cùng ngày với Paljor. Hồ sơ cho biết danh tính này đã được xác nhận thông qua một quá trình thẩm định trước đó, dù không công bố chi tiết phương pháp xác minh.
Alan Arnett – nhà leo núi người Mỹ và là một trong những cây viết chuyên theo dõi Everest – cho biết, ông ngạc nhiên khi danh tính “đôi giày xanh” đột ngột thay đổi sau nhiều năm được công chúng mặc nhiên xem là Paljor.
Dù vậy, ông đánh giá việc đưa thi thể xuống núi là điều đáng trân trọng, bởi nó có thể giúp gia đình người đã khuất khép lại nỗi đau kéo dài hàng chục năm.
Thi thể nằm lại trong “vùng tử thần”
“Đôi giày xanh” tử nạn trong trận bão tuyết dữ dội xảy ra trên Everest năm 1996 là một trong những thảm họa nổi tiếng nhất lịch sử leo núi thế giới.
Thời điểm đó, nhiệt độ xuống khoảng âm 30 độ C, gió mạnh như bão. Bi kịch này sau đó được nhà báo Jon Krakauer nhắc đến trong cuốn sách nổi tiếng “Into thin air”.
Thi thể “đôi giày xanh” nằm co người trong một hốc đá nhỏ, gần như nguyên trạng suốt nhiều năm nhờ điều kiện băng giá khắc nghiệt. Năm 2006, hướng dẫn viên Sherpa Tshiring Jangbu từng trú gió tại khu vực này trong lúc leo núi. Ông kể lớp tuyết mỏng đã phủ gần kín thi thể.
“Khi tôi gạt bớt tuyết đi, tôi mới nhìn thấy rõ Green Boots nằm phía dưới”, ông nhớ lại.
Theo các chuyên gia, hiện vẫn còn khoảng 200 thi thể nằm lại trên Everest. Nhiều gia đình mong muốn đưa người thân trở về nhưng việc thực hiện gần như bất khả thi do điều kiện thời tiết khắc nghiệt, địa hình nguy hiểm và chi phí rất lớn.
Theo kế hoạch được công bố, đơn vị thực hiện phải huy động ít nhất 6 Sherpa (một cộng đồng dân tộc sống chủ yếu ở vùng núi Himalaya của Nepal và khu vực giáp Tibet) từng nhiều lần chinh phục Everest.
Đội cứu hộ sẽ phải tiếp cận vị trí “đôi giày xanh” ở độ cao hơn 8.000m, nơi được mệnh danh là “vùng tử thần” vì lượng oxy chỉ bằng khoảng một phần ba so với mực nước biển. Tshiring Jangbu – người từng tham gia nhiều chiến dịch thu hồi thi thể trên Everest – cho biết đây là công việc vô cùng nguy hiểm.
Một thi thể bị đóng băng trong nhiều năm có thể nặng tới 200kg. Việc kéo hoặc hạ thi thể qua địa hình đá và băng đòi hỏi rất nhiều sức lực, trong khi cơ thể con người ở độ cao đó đã bị giới hạn nghiêm trọng bởi tình trạng thiếu oxy.
Ông cho biết trong một số trường hợp, đội cứu hộ buộc phải cắt bỏ những phần cơ thể đã đông cứng ở tư thế không thể di chuyển được. “Đó là điều rất đau lòng nhưng đôi khi không còn lựa chọn nào khác”, ông nói.
Alan Arnette ước tính chi phí cho chiến dịch này có thể lên tới khoảng 150.000 USD (khoảng 3,9 tỷ đồng).
Trong khi đó, công ty leo núi Makalu Adventure tại Nepal nhận định thời tiết mùa mưa từ tháng 6 đến tháng 10 sẽ khiến nhiệm vụ thêm phức tạp. Toàn bộ quá trình có thể kéo dài khoảng 40 ngày.
Guy Cotter – nhà leo núi New Zealand từng tham gia điều phối một chiến dịch thu hồi thi thể trên Everest năm 1997 – cho rằng việc đưa Green Boots xuống núi lẽ ra nên được thực hiện từ nhiều năm trước. Theo ông, việc gia đình nhận lại được thi thể người thân có ý nghĩa rất lớn về mặt tinh thần.
“Dù vậy, điều quan trọng nhất là không được đặt thêm người khác vào nguy hiểm quá mức. Đã có những trường hợp người tham gia cứu hộ thiệt mạng trong quá trình thu hồi thi thể”, ông nói.
Trong khoảng 10 năm qua, nhiều tin đồn cho rằng “đôi giày xanh” đã được di dời hoặc chôn cất ở nơi khác. Tuy nhiên, theo những nhà leo núi gần đây từng đi qua khu vực, thi thể vẫn nằm trong hốc đá quen thuộc, gần vị trí đã tồn tại suốt gần ba thập kỷ.
Nếu chiến dịch lần này thành công, một trong những biểu tượng ám ảnh nhất của Everest sẽ chính thức rời khỏi ngọn núi cao nhất thế giới sau gần 30 năm nằm lại giữa băng tuyết.
Ngày 1.5, tin từ Sở VH-TT-DL TP.Cần Thơ cho biết, trong khuôn khổ lễ hội bánh dân gian Nam bộ lần thứ 13 năm 2026, sở vừa phối hợp Grab Việt Nam tổ chức chương trình vinh danh những quán trứ danh ở Cần Thơ.
Sáng kiến quán trứ danh được Grab triển khai từ năm 2025, hướng đến việc tôn vinh các quán ăn, nhà hàng có bản sắc ẩm thực đặc sắc ở địa phương. Danh sách đề cử được xây dựng từ nhiều nguồn tham chiếu để đảm bảo tính khách quan và thực tiễn.
Theo đó, quá trình lựa chọn ra những cái tên được vinh danh có sự kết hợp nguồn thông tin từ người dùng GrabFood tại Cần Thơ trong năm 2025, bao gồm lượt đặt món, đánh giá, phản hồi trải nghiệm và mức độ hài lòng.
Song song đó, ban tổ chức còn tham khảo từ đơn vị chuyên môn là Liên chi hội Đầu bếp chuyên nghiệp ĐBSCL, cùng với ý kiến từ cộng đồng trên các nền tảng địa phương. Các tiêu chí về an toàn thực phẩm, chất lượng phục vụ và quyền lợi người tiêu dùng cũng được xem xét đến trong quá trình đánh giá.
Qua các tiêu chí tuyển chọn, 40 nhà hàng, quán ăn ở Cần Thơ đã được vinh danh ở 3 hạng mục.
Hạng mục "Hương vị trứ danh" trao cho 15 địa chỉ có hương vị đặc trưng, góp phần gìn giữ và lan tỏa nét riêng của địa phương, gồm bánh cống Cần Thơ, bánh ướt cây me, lẩu vịt nấu chao Thành Giao, bánh xèo 7 Tới, cơm gà Lê Trang, nhà hàng Tây Đô, Dê Đệ Nhất, bún bò Huế Vĩ Dạ, Ốc Bèo, cháo sò huyết 1998, bún thái - hủ tiếu mực Phúc, cơm tấm Cây Sung, cháo lòng Cái Tắc Giang Thị, cơm chay Bách Thảo, Z phở 586.
Hạng mục "Trải nghiệm đỉnh cao" gồm 15 địa điểm nhận nhiều đánh giá tích cực từ cộng đồng người dùng về chất lượng món ăn và trải nghiệm dịch vụ trên ứng dụng Grab, gồm cơm gà Tiền Ký, Dì Năm - cơm tấm Long Xuyên, Ngon - Trà hoa cao sản, cơm nhà Cô Ba, hủ tiếu và bún thái Dì Tư, bánh tráng Thảo Mèo, Cơm mẹ nấu 2, Bamboo Food, tiệm cơm vịt quay Minh Phát, gà rán sốt cay núp hẻm, bún đậu mắm tôm Nhà của Đậu, mì trộn Mihi, Kokoria, tiệm Nhà Mưa, phở Tài.
Trong khi đó, hạng mục "Ngôi sao tăng trưởng" vinh danh 10 quán có bước phát triển nổi bật, chủ động đổi mới và đạt tốc độ tăng trưởng ấn tượng trên nền tảng GrabFood, gồm sinh tố 228, cơm quê Bếp Xưa, trà sữa An Viên, San Thai - Trà sữa thái đậm vị, quán Itada ẩm thực Hàn Quốc, Cẩm ký - Cơm gà xối mỡ, tiệm cơm gia đình Bếp nhà Boy, bếp nhà Ben bánh tráng chấm, cơm 2 My, bún đậu mắm tôm Đầu Bự.
Ông Nguyễn Thiện Thành, Trưởng phòng Quản lý du lịch, Sở VH-TT-DL TP.Cần Thơ cho biết, chương trình quán trứ danh là hoạt động ý nghĩa nhằm tôn vinh giá trị ẩm thực đặc trưng của địa phương. Ngoài việc góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa vùng sông nước, việc vinh danh còn mang ý nghĩa tạo thêm cơ hội để các quán ăn kết nối với du khách trong và ngoài nước.
Ngày 30-5, Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế cho biết sẽ chính thức thu vé tham quan di tích Hải Vân Quan từ ngày 2-6.
Theo đó phí tham quan áp dụng đối với du khách tham quan di tích độc đáo nằm giữa ranh giới TP Huế và TP Đà Nẵng này là 70.000 đồng/người/lượt, áp dụng đến ngày 31-12-2028.
Mức phí này được áp dụng chung cho cả du khách người Việt Nam và du khách người nước ngoài.
Đơn vị thu phí là Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế.
Hải Vân Quan là di tích lịch sử cấp quốc gia duy nhất ở Việt Nam thuộc quyền quản lý của hai địa phương là TP Huế và Đà Nẵng.
Di tích này được xây dựng vào năm 1826 dưới thời vua Minh Mạng, nằm trên đỉnh đèo Hải Vân, ngay giữa đường phân chia địa phận hành chính của Huế và Đà Nẵng, cách mặt nước biển hơn 500m.
Cuối năm 2021, tỉnh Thừa Thiên Huế cũ và TP Đà Nẵng đã thống nhất chi 42 tỉ đồng lấy từ nguồn ngân sách hai địa phương để trùng tu Hải Vân Quan, sau thời gian dài xuống cấp nghiêm trọng. Việc trùng tu hoàn thành đầu năm 2024.
Sau khi đạt được sự thống nhất về phương án quản lý, phát huy giá trị di tích, hai địa phương đã quyết định mở cửa Hải Vân Quan đón du khách tham quan từ 1-8-2024.
Ngày 25/3, Tổ chức Kỷ lục Thế giới Guinness (GWR) xác nhận Joshua Fyksen đến từ Las Vegas, Mỹ, là người lập kỷ lục ăn tại 28 nhà hàng Michelin trong một ngày.
Từ ngày 9 đến 10/5, Joshua dùng bữa tại 28 nhà hàng đạt chứng nhận Michelin ở thành phố New York, vượt qua kỷ lục 25 nhà hàng do bộ đôi người Ấn Độ (Sujoy Kumar Mitra và Rajnish Kumar Tripathi) thiết lập tại Hong Kong vào năm 2024.
Đây không phải lần đầu Joshua nắm giữ danh hiệu này. Tháng 5/2023, anh từng lập kỷ lục với 22 nhà hàng cũng tại New York.
Khi bị soán ngôi, bản tính thích chinh phục đã thôi thúc anh hành động. "Tôi hỏi gia đình xem có nên thử lại không, và bố tôi nói: 'Bố vẫn chưa khoe hết về con mà!' Bản thân tôi cũng thấy mình chưa xong việc, nên bắt tay vào làm luôn", Joshua chia sẻ với GWR.
Để nâng cao thành tích, Joshua dành nhiều tháng nghiên cứu toàn bộ cuốn Michelin Guide, kiểm tra thực đơn và trang web của từng nơi để tìm kẽ hở thời gian.
Với những địa điểm chỉ phục vụ thực đơn tasting menu (thực đơn nếm thử) kéo dài nhiều giờ như Eleven Madison Park, anh chuyển hướng sang khu vực quầy bar, nơi phục vụ các món nhỏ không cần đặt trước, dù phải chấp nhận rủi ro chờ đợi.
Fyksen cũng chủ động liên hệ qua email với một số nhà hàng không phục vụ gọi món (à la carte) để xin ngoại lệ.
"Một vài nơi đồng ý, thậm chí mở cửa sớm để hỗ trợ, nhưng phần lớn vẫn giữ quy định", anh nói.
Trong hành trình, món ăn để lại ấn tượng nhất với anh là salad cua Jonah ăn kèm táo và wasabi tại nhà hàng Le Pavillon trong khu Midtown.
Tuy nhiên, thử thách không hoàn toàn suôn sẻ. Fyksen cho biết anh gặp mưa lớn ngay trước khi đến Eleven Madison Park ở khu Flatiron.
"Tôi ướt như chuột lột, đến mức nhân viên lễ tân phải hỏi lại xem tôi có đến đúng chỗ không", Fyksen nói và cho biết anh vẫn được đón tiếp nồng hậu và còn được mời một ly cocktail chào mừng.
Fyksen hoàn thành hành trình tại nhà hàng Gramercy Tavern ở khu Gramercy Park, nơi anh ăn hàu và gọi champagne để ăn mừng kỷ lục.
Để hoàn thành thử thách, Joshua đã bay từ Las Vegas đến New York. Tổng chi phí cho trải nghiệm này là hơn 1.450 USD, trong đó tiền ăn lên đến gần 1.000 USD, chưa kể tip và hơn 470 USD chi phí di chuyển giữa các địa điểm.
Hiện anh là chuyên gia rượu vang tại một nhà hàng nổi tiếng ở Las Vegas và đặc biệt yêu thích khám phá ẩm thực. Anh thừa nhận mình không có đủ thời gian để tận hưởng trọn vẹn từng nhà hàng trong quá trình thực hiện kỷ lục. Anh sẽ quay lại trong tương lai để trải nghiệm kỹ hơn.
