Các kỳ World Cup từ lâu không chỉ là ngày hội thể thao lớn nhất hành tinh, mà còn được xem như “phòng thí nghiệm công nghệ” quy mô toàn cầu, nơi trình làng và thử nghiệm những công nghệ thể thao tiên tiến nhất.
Một trong những chi tiết đáng chú ý nhất tại giải đấu năm nay nằm ngay trong trái bóng thi đấu. Bên trong quả bóng là cảm biến đo lường quán tính (IMU), có khả năng gửi dữ liệu vị trí và gia tốc tới hệ thống với tần suất 500 lần mỗi giây. Nhờ đó, hệ thống có thể xác định chính xác thời điểm bóng rời chân cầu thủ trong các tình huống tranh cãi.
Dữ liệu từ trái bóng được kết hợp với mạng lưới camera chuyên dụng theo dõi 29 điểm trên cơ thể mỗi cầu thủ để tạo ra mô hình 3D của pha bóng. Đây là nền tảng giúp hệ thống bắt việt vị bán tự động (SAOT) hỗ trợ tổ VAR đưa ra quyết định nhanh và chính xác hơn, giảm thời gian gián đoạn trận đấu.
Không chỉ hỗ trợ trọng tài, trí tuệ nhân tạo (AI) cũng đang thay đổi cách các đội bóng chuẩn bị và điều chỉnh chiến thuật. Hệ thống AI theo dõi vị trí của toàn bộ 22 cầu thủ cùng trái bóng từ 50 – 100 lần mỗi giây thông qua mạng lưới camera lắp quanh sân vận động.
Từ khối dữ liệu khổng lồ này, AI có thể phát hiện khoảng trống chiến thuật, đánh giá xu hướng di chuyển của đối thủ và cảnh báo tình trạng quá tải thể lực của cầu thủ. Các phân tích được gửi trực tiếp tới ban huấn luyện, hỗ trợ việc điều chỉnh nhân sự và chiến thuật theo thời gian thực.
Một công nghệ khác thu hút sự chú ý của người hâm mộ là Ref-cam – camera siêu nhỏ gắn trên người trọng tài. Hệ thống mang đến góc nhìn từ chính vị trí của trọng tài trên sân, giúp khán giả theo dõi trận đấu theo cách hoàn toàn mới.
Trong khi đó, giới nghiên cứu thể thao tận dụng dữ liệu từ Ref-cam để phân tích quá trình ra quyết định của trọng tài, đánh giá góc quan sát và tối ưu hóa công tác đào tạo trong tương lai.
Bóng đá hiện đại cũng chứng kiến sự xuất hiện của các thiết bị sinh trắc học siêu nhỏ được tích hợp trong trang phục thi đấu. Các cảm biến này theo dõi nhịp tim, lượng oxy trong máu, mức độ mất nước và cường độ va chạm mà cầu thủ phải chịu trong trận đấu.
Những dữ liệu thu thập được giúp đội ngũ y tế xây dựng chương trình hồi phục cá nhân hóa, đồng thời dự báo sớm nguy cơ chấn thương để bảo vệ cầu thủ trước lịch thi đấu ngày càng khắc nghiệt.
Sự hiện diện ngày càng sâu của công nghệ vẫn tạo ra những tranh luận trong giới bóng đá. Tuy nhiên nhiều chuyên gia cho rằng các công nghệ mới không làm mất đi cảm xúc của môn thể thao vua, mà góp phần tăng tính công bằng, nâng cao chất lượng chuyên môn và mang đến trải nghiệm theo dõi trực quan hơn cho người hâm mộ trên toàn thế giới.
Theo Tom'sHardware, một nghiên cứu từ các nhà khoa học tại Viện Công nghệ Karlsruhe (KIT, Đức) cho thấy các router Wi-Fi thương mại thông thường có thể được tận dụng để nhận diện từng cá nhân dựa trên cách cơ thể họ làm thay đổi tín hiệu không dây trong không gian. Theo kết quả được công bố, hệ thống đạt độ chính xác lên tới 99,5% trong môi trường thử nghiệm.
Khác với các phương thức giám sát quen thuộc như camera hay cảm biến chuyển động chuyên dụng, cách tiếp cận này không đòi hỏi thiết bị phần cứng đặc biệt. Nhóm nghiên cứu sử dụng tín hiệu Wi-Fi phát ra từ router phổ thông, sau đó áp dụng mô hình học máy để phân tích sự biến đổi của sóng khi con người di chuyển trong khu vực phủ sóng.
Nói cách khác, mỗi người để lại một “dấu vết” khác nhau trong cách cơ thể phản xạ và làm nhiễu tín hiệu Wi-Fi. Hệ thống được huấn luyện để nhận ra các mẫu này, từ đó phân biệt từng cá nhân.
Điểm khiến công nghệ này thu hút chú ý là khả năng hoạt động thụ động. Người được nhận diện không cần mang điện thoại, đồng hồ thông minh hay bất kỳ thiết bị kết nối nào. Việc theo dõi diễn ra thông qua tín hiệu vốn đã tồn tại trong môi trường.
Theo nhóm nghiên cứu, công nghệ dạng này có thể được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như nhà thông minh, chăm sóc người cao tuổi hoặc hệ thống an ninh trong nhà. Ví dụ, hệ thống có thể nhận diện ai đang di chuyển trong nhà để tự động điều chỉnh thiết bị hoặc phát hiện chuyển động bất thường. Tuy nhiên, chính đặc tính này cũng làm dấy lên lo ngại về quyền riêng tư. Nếu camera là thiết bị dễ nhận biết, việc theo dõi thông qua tín hiệu Wi-Fi có thể khó bị phát hiện hơn đối với người dùng thông thường.
Giới chuyên môn từ lâu nghiên cứu khả năng dùng tín hiệu vô tuyến để cảm nhận chuyển động, nhưng việc đạt độ chính xác cao với phần cứng phổ thông khiến ranh giới ứng dụng thực tế trở nên gần hơn. Dù vậy, nghiên cứu hiện vẫn mang tính thử nghiệm trong môi trường được kiểm soát. Điều này đồng nghĩa không phải mọi router Wi-Fi gia đình đều mặc định có khả năng nhận diện hay theo dõi người dùng.
Để triển khai thực tế, hệ thống còn cần phần mềm xử lý phù hợp, mô hình AI được huấn luyện và điều kiện môi trường đủ ổn định. Tuy nhiên, nghiên cứu tiếp tục cho thấy các thiết bị kết nối quen thuộc trong gia đình có thể mang nhiều khả năng vượt ngoài chức năng ban đầu, kéo theo những câu hỏi mới về quyền riêng tư trong kỷ nguyên nhà thông minh.
Chiến dịch siết vi phạm bản quyền, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đang được triển khai rộng rãi tại Việt Nam. Tuy nhiên, theo ông Ngô Trần Vũ, Giám đốc Công ty NTS Security, việc sử dụng phần mềm bẻ khóa, hệ điều hành lậu từ lâu đã trở thành thói quen không chỉ ở nhóm người dùng cá nhân, mà còn phổ biến tại các doanh nghiệp quy mô nhỏ, siêu nhỏ (SMEs) và hộ kinh doanh gia đình.
Phần mềm lậu phổ biến vì chúng miễn phí. Nhưng cạm bẫy thực sự bắt đầu từ chính cơ chế hoạt động của các công cụ bẻ khóa (crack). Về mặt kỹ thuật, để "crack" một phần mềm thương mại, công cụ sẽ can thiệp sâu vào cấu trúc mã nguồn, bẻ gãy các rào cản xác thực bản quyền.
Khi người dùng tải về và khởi chạy, các tệp tin kích hoạt này thường ẩn mình dưới dạng file nén .rar, .zip hoặc định dạng .exe, .bat, hệ thống phòng thủ mặc định của hệ điều hành Windows sẽ bị vô hiệu hóa, hoặc chính người dùng phải tự tay tắt các giải pháp diệt virus theo hướng dẫn bẻ khóa đi kèm.
Các nhà nghiên cứu an ninh mạng toàn cầu cũng thường xuyên cảnh báo rằng phần lớn công cụ bẻ khóa bản quyền phần mềm được chia sẻ miễn phí đều nhúng sẵn mã độc tinh vi. Đó chính là những "phần quà" bất ngờ mà người dùng lậu nhận được.
Thống kê thực tế từ hãng bảo mật Kaspersky trong năm 2025 cho thấy số vụ tấn công bằng phần mềm gián điệp (spyware) nhắm vào các tổ chức tại Việt Nam đã tăng vọt 78,8%, đạt con số kỷ lục 191.976 vụ. Trung bình mỗi ngày có hơn 1.520 thảm họa gián điệp âm thầm rình rập các doanh nghiệp Việt.
"Các doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ tại Việt Nam đang là mục tiêu béo bở của các băng nhóm tội phạm công nghệ cao. Sai lầm lớn nhất của các chủ doanh nghiệp là nghĩ rằng quy mô của mình quá nhỏ để bị tấn công. Khi thiệt hại xảy ra, con số phải trả để khắc phục hệ thống, cứu vãn dữ liệu thường cao gấp hàng trăm lần chi phí mua bản quyền phần mềm chính hãng", ông Vũ lưu ý.
Theo Giám đốc Công ty NTS Security, để chủ động phòng vệ, bảo vệ tài sản số trước các làn sóng tấn công mạng đang diễn ra, người dùng và doanh nghiệp Việt Nam nên:
Theo Space, vụ nổ xảy ra khi Blue Origin tiến hành thử nghiệm nạp nhiên liệu hôm 28/5 trước nhiệm vụ thứ 4 của tên lửa New Glenn, phá hủy hoàn toàn phương tiện và gây thiệt hại đáng kể về cơ sở hạ tầng tại Tổ hợp phóng 36 (LC-36). LC-36 là bệ phóng duy nhất của Blue Origin có khả năng hỗ trợ tên lửa lớn như New Glenn. Mức độ thiệt hại lớn đến mức có thể nhìn thấy từ không gian qua ảnh chụp từ vệ tinh SkySat-C9 của công ty Planet Lab.
Hình ảnh vệ tinh cho thấy thảm thực vật bị cháy đen trải rộng gần như mọi hướng xung quanh bệ phóng New Glenn rộng một kilomet. Blue Origin thuê LC-36, nằm tại Căn cứ Lực lượng Vũ trụ Cape Canaveral (CCSFS). Tháp phóng, rãnh thoát lửa và các hệ thống hỗ trợ khác tại cơ sở đều có dấu vết bị hư hỏng. Blue Origin đang tìm cách khắc phục thiệt hại. Dave Limp, giám đốc điều hành công ty, cho biết họ sẽ dọn dẹp bệ phóng sớm và lên kế hoạch tái xây dựng.
Không ai bị thương trong sự cố nhưng tổn thất gây ra hoài nghi đối với khả năng của Blue Origin trong việc đáp ứng tiến độ mà NASA vạch ra nhằm hỗ trợ nhiệm vụ Artemis đưa phi hành gia trở lại Mặt Trăng, đồng thời làm chậm quá trình phát triển chòm Internet không dây Amazon Leo, dự kiến cạnh tranh với mạng Starlink của SpaceX.
New Glenn là một trong những tên lửa NASA đang cân nhắc lựa chọn để đưa phi hành gia lên Mặt Trăng trong các nhiệm vụ Artemis tương lai. Tàu đổ bộ Blue Moon (MK2) của Blue Origin là một trong hai tàu vũ trụ được NASA ký hợp đồng để tiến hành hạ cánh, cùng với tàu Starship của SpaceX. Blue Moon sẽ không có phương tiện để bay vào không gian trước khi Blue Origin hoàn thành sửa chữa LC-36.
Blue Origin lên kế hoạch phóng tàu Blue Moon Mark 1 (MK1), phiên bản chở hàng nhỏ hơn của mẫu MK2 trong một nhiệm vụ lên bề mặt Mặt Trăng vào mùa thu năm nay và dự kiến vận chuyển một loạt thiết bị NASA trong giai đoạn 1 của dự án xây dựng căn cứ có người ở Moon Base. Nhưng việc sửa chữa LC-36 có thể khiến kế hoạch phóng đó bị trì hoãn vài tháng, gây ra tác động dây chuyền tới khả năng cung cấp tàu Blue Moon cho nhiệm vụ Artemis 3 sắp tới. Nhiệm vụ này sẽ phóng tàu đổ bộ lên quỹ đạo Trái Đất để thực hành thao tác ghép nối với tàu vũ trụ Orion. Blue Moon có thể không kịp xin cấp phép để chở phi hành gia trong nhiệm vụ hạ cánh trên Mặt Trăng Artemis 4.
Blue Origin vẫn chưa đưa ra thời gian ước tính để sửa chữa LC-16 và công bố đánh giá tổng thể về thiệt hại. Theo Accu Weather, trước đó, công ty đã đầu tư hơn một tỷ USD để xây dựng lại tổ hợp phóng và hoàn thành năm 2021, đưa LC-16 vào hoạt động trở lại lần đầu tiên từ thập niên 1960.
Trong lịch sử, tên lửa Antares từng phát nổ và phá hủy bệ phóng vào năm 2014, gần hai năm sau các cơ sở bị ảnh hưởng tại Trung tâm bay vũ trụ Wallops của NASA tái hoạt động. SpaceX từng gặp sự cố thử nghiệm lửa tĩnh tương tự New Glenn vào tháng 9/2016, khi tên lửa Falcon 9 phát nổ tại Tổ hợp Phóng 40 của CCSFS trước khi chở vệ tinh liên lạc Amos-6. SpaceX mất hơn một năm để tiến hành sửa chữa và phóng một nhiệm vụ từ LC-40 vào tháng 12/2017.
