Bác sĩ Đinh Trần Ngọc Mai, Khoa Dinh dưỡng – Tiết chế, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM, cho biết phở là món ăn tương đối cân bằng về dinh dưỡng khi cung cấp đủ ba nhóm chất chính, gồm tinh bột từ bánh phở, chất đạm từ thịt bò hoặc gà và chất xơ từ rau ăn kèm như hành, giá, rau thơm. Đây cũng là lý do phở trở thành bữa sáng phổ biến của nhiều người Việt.
Tuy nhiên, món ăn này chỉ thực sự có lợi cho sức khỏe khi được sử dụng đúng cách, với khẩu phần hợp lý, lượng bánh phở vừa phải, đủ rau và lựa chọn phần thịt phù hợp. Theo bác sĩ Mai, thay vì chọn các phần thịt nhiều mỡ như nạm, gầu, người ăn nên ưu tiên thịt nạc hoặc phở gà để giảm lượng chất béo nạp vào cơ thể. Nếu ăn phở sai cách, nguy cơ tăng cân và rối loạn mỡ máu sẽ gia tăng.
Một trong những sai lầm phổ biến là ăn quá nhiều bánh phở, đồng nghĩa nạp dư tinh bột, đặc biệt không phù hợp với người đang giảm cân hoặc kiểm soát đường huyết. Việc lựa chọn thịt nhiều mỡ hoặc sử dụng nước dùng quá béo cũng làm tăng đáng kể lượng cholesterol. Lớp mỡ nổi trên bề mặt nước phở nếu không được loại bỏ có thể trở thành yếu tố nguy cơ với sức khỏe tim mạch.
Ngoài ra, lượng muối trong một tô phở có thể vượt mức khuyến nghị nếu người ăn có thói quen uống hết nước dùng và nêm thêm nước mắm, tương hoặc sa tế. Điều này đặc biệt bất lợi với người tăng huyết áp hoặc cần kiểm soát lượng natri.
Bên cạnh đó, nước phở ninh từ xương thường chứa một lượng chất béo nhất định. Nếu không được hớt bỏ mỡ, phần nước này có thể làm tăng nguy cơ rối loạn lipid máu khi tiêu thụ thường xuyên.
“Người ăn nên chọn nước dùng trong, ít béo, hạn chế uống hết nước và không nên nêm nếm thêm quá nhiều gia vị”, bác sĩ Mai khuyến cáo. Với người mắc bệnh tim mạch, mỡ máu cao hoặc đang ăn kiêng, giảm độ béo và độ mặn của nước dùng là yếu tố quan trọng để biến phở thành lựa chọn an toàn hơn.
Theo bác sĩ Mai, quẩy là món ăn kèm quen thuộc giúp tăng hương vị và tạo cảm giác ngon miệng hơn. Tuy nhiên, đây cũng là yếu tố khiến bữa phở trở nên kém lành mạnh nếu ăn thường xuyên. Quẩy được chiên ngập dầu ở nhiệt độ cao để tạo độ giòn. Nếu sử dụng dầu kém chất lượng hoặc dầu chiên tái sử dụng nhiều lần, thực phẩm có thể phát sinh chất béo chuyển hóa (trans fat) – một loại chất béo có hại cho sức khỏe.
Trans fat làm tăng cholesterol xấu (LDL), giảm cholesterol tốt (HDL), từ đó làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Đáng lo ngại, người tiêu dùng gần như không thể kiểm soát chất lượng dầu chiên khi ăn ngoài hàng.
“Quẩy sẽ không phải là vấn đề nếu được chiên bằng dầu tốt và không tái sử dụng, nhưng thực tế điều này rất khó đảm bảo”, bác sĩ nói.
Bên cạnh đó, quẩy còn làm tăng đáng kể lượng calo của bữa ăn. Khi kết hợp với bánh phở và nước dùng chứa chất béo, tổng năng lượng của một tô phở có thể vượt xa nhu cầu cơ thể, đặc biệt vào buổi sáng. Với người đang giảm cân hoặc có nguy cơ rối loạn mỡ máu, thói quen ăn phở kèm quẩy thường xuyên có thể khiến việc kiểm soát cân nặng trở nên khó khăn hơn.
Để tận dụng lợi ích của phở mà vẫn hạn chế rủi ro, bác sĩ đưa ra một số nguyên tắc như sau:
– Chọn khẩu phần vừa phải, không ăn quá nhiều bánh phở.
– Ưu tiên thịt nạc, thịt gà thay vì nạm, gầu.
– Tăng cường rau ăn kèm để bổ sung chất xơ.
– Hạn chế uống hết nước dùng, chọn nước trong, ít béo.
Thạc sĩ - bác sĩ Ngô Thị Tường Vi, Trường đại học Khoa học Sức khỏe - Đại học Quốc gia TP.HCM, chia sẻ bữa cơm gia đình đóng vai trò như một sợi dây kết nối các thế hệ và gìn giữ những giá trị truyền thống lâu đời. Hình ảnh cả nhà quây quần bên mâm cơm, cùng gắp thức ăn cho nhau, chấm chung bát nước mắm đã trở nên quen thuộc qua nhiều thế hệ. Tuy nhiên, ít ai nghĩ rằng chính những thói quen tưởng như vô hại ấy lại có thể trở thành con đường lây lan của vi khuẩn HP - Helicobacter pylori - một trong những tác nhân hàng đầu gây viêm loét dạ dày tráng tràng và có thể diễn tiến triển thành ung thư dạ dày.
Theo bác sĩ Tường Vi, vi khuẩn Helicobacter pylori, thường gọi là vi khuẩn HP, là một trong những loại vi khuẩn phổ biến nhất trên thế giới. Sau khi xâm nhập cơ thể, chúng có thể tồn tại nhiều năm mà không gây triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, theo thời gian, vi khuẩn này có thể gây viêm dạ dày mạn tính, loét dạ dày - tá tràng, xuất huyết tiêu hóa và làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày.
Điều đáng lo ngại là phần lớn người nhiễm HP không biết mình mang vi khuẩn, nên vô tình trở thành nguồn lây cho người thân trong gia đình.
Các nghiên cứu cho thấy vi khuẩn HP có thể lây truyền qua đường miệng - miệng hoặc phân - miệng. Vi khuẩn có thể tồn tại trong nước bọt và dịch tiết khoang miệng. Vì vậy, trong sinh hoạt hằng ngày, các thói quen như:
Dùng chung bát nước chấm, gắp thức ăn cho nhau bằng đũa cá nhân, dùng chung muỗng, chén, ly uống nước; mớm thức ăn cho trẻ nhỏ đều có nguy cơ làm lây truyền vi khuẩn HP từ người này sang người khác. Tương tự, việc nhiều người cùng chấm vào một chén nước chấm cũng làm tăng nguy cơ lây nhiễm chéo
Những năm gần đây, nhiều gia đình và nhà hàng đã hình thành thói quen chuẩn bị thêm đũa, muỗng riêng cho từng đĩa thức ăn để mọi người gắp, chia phần về chén của mình. Đây là thay đổi nhỏ nhưng sẽ hạn chế lây lan các vi khuẩn đường tiêu hóa, đặc biệt là vi khuẩn HP.
Một số thói quen nhỏ nên được duy trì như dùng đũa hoặc muỗng riêng để gắp thức ăn từ đĩa chung, hạn chế chấm trực tiếp nhiều lần vào chén nước chấm chung, chia nước chấm thành từng chén nhỏ nếu có thể, tập cho trẻ em sử dụng dụng cụ ăn uống riêng, khám và điều trị HP khi có triệu chứng đau dạ dày kéo dài.
"Một đôi đũa chung trên mâm cơm có thể là chi tiết rất nhỏ, nhưng lại góp phần ngăn chặn những bệnh lý cho cả gia đình. Việc thay đổi những thói quen cũ chưa phù hợp là điều cần thiết để giữ gìn sức khỏe lâu dài", bác sĩ Vi khuyến cáo.
Sáng 13-5, theo Sở Y tế TP.HCM, bệnh nhân này nhập viện rạng sáng 7-5 trong tình trạng hôn mê kèm sốc nhiễm khuẩn, viêm phổi nặng và suy hô hấp cấp. Các bác sĩ công tác tại Côn Đảo đánh giá nếu chuyển viện ngay bằng đường biển hoặc đường hàng không, nguy cơ tử vong rất lớn.
Ê kíp điều trị gồm BS.CK1 Hoàng Thị Thu Trang (Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch), BS.CK1 Võ Bá Thông (Bệnh viện Nguyễn Trãi) cùng nhân viên y tế tại chỗ đã quyết định hồi sức tích cực ngay tại Côn Đảo.
Khi bệnh nhân xuất hiện suy hô hấp nặng, tụt huyết áp và nguy cơ ngừng tim, các bác sĩ khẩn trương đặt nội khí quản, cho thở máy, thiết lập đường truyền tĩnh mạch trung tâm, sử dụng thuốc vận mạch liều cao và kháng sinh phổ rộng để kiểm soát tình trạng nhiễm trùng.
Sau 24 giờ hồi sức tích cực, bệnh nhân bắt đầu đáp ứng điều trị, huyết động ổn định hơn, tình trạng nhiễm trùng và đường huyết được kiểm soát. Sau 2 ngày thở máy, bệnh nhân được rút nội khí quản thành công.
Đến ngày 10-5, sau 4 ngày điều trị tích cực, sức khỏe bệnh nhân ổn định và có thể chuyển viện vào đất liền theo nguyện vọng của gia đình.
Theo Sở Y tế TP.HCM, ca cứu sống này tiếp tục cho thấy hiệu quả của chương trình luân phiên bác sĩ chuyên khoa tại Côn Đảo, đồng thời khẳng định năng lực chuyên môn và tinh thần bám đảo của đội ngũ y bác sĩ đang công tác nơi tuyến đầu biển đảo.
Sau đây, chuyên gia dinh dưỡng Aviv Joshua, đang làm việc tại Mỹ, sẽ mách cho bạn một số thực phẩm có thể cải thiện giấc ngủ hiệu quả, bao gồm:
Hạt dẻ cười. Loại hạt ngon miệng này chứa hoóc môn ngủ melatonin. Chúng cũng rất giàu vitamin B6, dưỡng chất cần thiết để sản xuất melatonin và serotonin (một chất hóa học trong cơ thể đóng vai trò quan trọng đối với giấc ngủ), theo trang tin sức khỏe Verywell Health.
Rau bó xôi. Đây là nguồn cung cấp magie dồi dào, giúp thúc đẩy thư giãn cơ bắp. Thiếu magie có thể khiến bạn khó duy trì giấc ngủ. Rau bó xôi cũng chứa kali, một chất liên quan đến chất lượng giấc ngủ.
Đậu nành Nhật nguyên trái. Đây là nguồn cung cấp vitamin B6 và hợp chất isoflavone giúp sản xuất serotonin. Nghiên cứu cho thấy tiêu thụ đậu nành luộc giúp tăng khả năng ngủ ngon lên gấp 2,5 lần. Đậu nành trái cũng chứa tryptophan, một axit amin hỗ trợ giấc ngủ mà cơ thể không tự tổng hợp được.
Trà hoa cúc. Loại trà này chứa chất chống oxy hóa apigenin có tác dụng thúc đẩy giấc ngủ, giúp thư giãn trước khi ngủ.
Sữa. Sữa chứa tryptophan và canxi, giúp cơ thể hấp thụ tryptophan hiệu quả hơn để sản xuất melatonin. Một ly sữa ấm trước khi ngủ có thể mang lại cảm giác thư giãn.
Protein động vật và ngũ cốc nguyên hạt. Gà, cá và trứng là nguồn cung cấp tryptophan dồi dào. Trong khi đó, carbohydrate phức hợp như gạo lứt, yến mạch và hạt quinoa giúp kích hoạt giải phóng serotonin và ổn định đường huyết, duy trì mức hoóc môn ngủ melatonin.
Một số loại trái cây và hạt. Kiwi, chuối, dứa, hạnh nhân và óc chó đều chứa các dưỡng chất hỗ trợ giấc ngủ như kali, magie hoặc melatonin. Bơ và khoai lang cũng là nguồn cung cấp magie và kali tuyệt vời giúp giảm lo âu và thư giãn cơ bắp.
Ngoài ra, cũng cần phải duy trì một chế độ ăn cân bằng bao gồm protein nạc, carbohydrate phức hợp và chất béo lành mạnh để giữ đường huyết ổn định. Bổ sung đa dạng các thực phẩm này suốt cả ngày sẽ giúp cơ thể điều hòa giấc ngủ hiệu quả hơn, theo Verywell Health.
