10h, trời nắng nóng gay gắt, chị Thu Hà (sống ở phường Hà Giang 2, tỉnh Tuyên Quang) nhìn thấy một vòng tròn lớn bao quanh mặt trời.
“Lần đầu tiên nhìn thấy hiện tượng lạ, tôi chụp ảnh để lưu giữ kỷ niệm, không ngờ nhận về nhiều lượt tương tác”, chị nói với phóng viên Dân trí.
Theo chị Hà, thông qua báo chí, chị biết đây là hiện tượng thiên nhiên bình thường, có thể xuất hiện vào mùa hè.
“Tại phường Hà Giang 2, mức nhiệt độ cao nhất trong những ngày qua khoảng 35 độ C. Nắng mưa đan xen thất thường”, người phụ nữ nói.
Trước đó, trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Tăng Văn An, Phó Giám đốc Đài khí tượng thủy văn tỉnh Nghệ An, cho biết hình ảnh hào quang bao quanh mặt trời hay còn gọi là quầng mặt trời là hiện tượng tự nhiên bình thường. Đây là hiện tượng khúc xạ ánh sáng khi xung quanh mặt trời có nhiều đám mây được cấu tạo từ các tinh thể đá mỏng.
Theo các chuyên gia, hiện tượng này có tên tiếng Anh là “sun halo”, thường xuất hiện vào những ngày thời tiết tốt, bầu trời được che phủ bởi một lớp mây mỏng có tên là mây Cs.
Đây là lớp mây rất mỏng, trong suốt, tồn tại ở độ cao trung bình 6-8km so với mặt đất và được cấu tạo bởi những tinh thể đá. Quầng mặt trời được hình thành như một hiện tượng khúc xạ ánh sáng khi chiếu qua lớp tinh thể đá này.
Quầng mặt trời không phải là điềm báo hay chuyện tâm linh. Tuy nhiên, với những diễn biến thời tiết bất thường như mưa đá, dông, lốc…, người dân cần lưu ý để có biện pháp bảo vệ cho sự an toàn của bản thân.
Miền Bắc đang trải qua đợt nắng nóng gay gắt, trong đó cơ quan khí tượng dự báo đỉnh điểm của đợt nắng nóng lần này ở miền Bắc sẽ rơi vào khoảng ngày 23-24/6, với mức nhiệt cao nhất trong ngày ở Bắc Bộ sẽ tăng cao tới 37-39 độ C, cục bộ có nơi trên 39 độ C.
Người dân cần hạn chế làm việc và hoạt động ngoài trời trong thời gian nắng nóng kéo dài, việc tiếp xúc lâu với nền nhiệt cao có thể khiến cơ thể mất nước, kiệt sức và ảnh hưởng sức khỏe.
Nhiệt độ trong các bản tin nắng nóng là nhiệt độ đo trong điều kiện khí tượng tiêu chuẩn còn nhiệt độ cảm nhận thực tế ngoài trời có thể cao hơn 2-4 độ C, thậm chí cao hơn tùy thuộc vào điều kiện mặt đệm như bê tông, đường nhựa.
Từ ngày 26/6, nắng nóng tại Bắc Bộ có khả năng dịu dần. Tuy nhiên, nắng nóng tại khu vực từ Thanh Hóa đến TP Đà Nẵng và phía Đông các tỉnh Quảng Ngãi – Đắk Lắk có khả năng kéo dài trong nhiều ngày tới.
Cơ quan khí tượng cảnh báo nắng nóng gay gắt kết hợp độ ẩm không khí giảm thấp làm gia tăng nguy cơ cháy nổ, hỏa hoạn tại khu dân cư do nhu cầu sử dụng điện tăng cao, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng.
Ngày 5/5, Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị, cho biết chỉ trong vòng 1 tháng, bệnh viện này tiếp nhận 9 bệnh nhân bị ngộ độc vì ăn ve sầu.
Các bệnh nhân bị ngộ độc chủ yếu ở các xã Hướng Phùng, Lìa, Tân Lập, Khe Sanh (tỉnh Quảng Trị); trong đó, bệnh nhân nhỏ tuổi nhất là 17 tuổi, lớn tuổi nhất 86 tuổi.
Điều đáng nói thời điểm này, ve sầu xuất hiện khá nhiều và nhiều người bắt loài này mang về để chế biến thành nhiều món ăn.
Theo Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hoá, bệnh nhân bị ngộ độc vì ăn ve sầu có biểu hiện đau bụng, sốt, tiêu chảy, nôn, nổi mẩn đỏ, nặng hơn thì khó thở và nếu không chữa trị kịp thời có thể dẫn tới tử vong.
Bác sĩ Nguyễn Việt Đức, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa (Quảng Trị) cho biết, thời gian qua đơn vị tiếp nhận, điều trị cho nhiều trường hợp ngộ độc sau khi ăn ve sầu.
Bác sĩ Đức cho rằng, nguyên nhân khiến người dân bị ngộ độc khi ăn ve sầu và nhộng ve sầu là do ve sầu chui dưới lòng đất nên dễ mang nhiều mầm bệnh nguy hiểm. Khi gặp nhiệt độ, độ ẩm và môi trường sinh trưởng thích hợp, các bào tử nấm lây nhiễm và ấu trùng sẽ sinh sôi nảy nở dữ dội, biến cơ thể của côn trùng và ấu trùng thành ổ chứa đầy sợi nấm độc.
Ấu trùng bị các bào tử nấm độc này giết chết nhưng vẫn giữ nguyên hình dáng bên ngoài nên nhiều người không nhận ra. Ngoài ra, protein trong ve sầu có thể gây sốc phản vệ, dị ứng nghiêm trọng.
Giám đốc Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa BS Nguyễn Việt Đức khuyến cáo, người dân không nên ăn ve sầu. Bởi dù thực hiện biện pháp sơ chế, chế biến nào vẫn có thể gây ngộ độc cho người.
Khi không may ăn phải ve sầu, nếu xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ ngộ độc như chóng mặt, nôn mửa, co giật chân tay, cứng hàm, lú lẫn,… cần nhanh chóng đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất để được hỗ trợ, xử trí kịp thời.
Bệnh nhân thường ngủ sâu ngay khi đang đi bộ hoặc làm việc, sau đó tỉnh dậy trong tình trạng mất ký ức, ảo giác và suy nhược. Cơn buồn ngủ kéo dài từ một ngày đến gần một tuần, khiến người bệnh lảo đảo, khó nói và mất phương hướng. Hiện tượng này xuất hiện ở mọi lứa tuổi và cả động vật. Cư dân địa phương cho biết các cơn buồn ngủ thường xuất hiện theo đợt, phổ biến lúc tuyết tan và thay đổi theo hướng gió.
Bà Lyubov Bilkova, một người từng trải qua 8 cơn buồn ngủ, kể với đài truyền hình Vesti (Nga): "Người bệnh lờ đờ như say xỉn, có thể ngủ thiếp ngay lúc đang trò chuyện".
Căn bệnh không trôi qua vô hại sau khi người dân tỉnh dậy. Các báo cáo y khoa ghi nhận nhiều trẻ em tại Kalachi mắc chứng bệnh não nhiễm độc. Ở người trưởng thành, tỷ lệ đột quỵ và thiếu máu não cục bộ tăng cao. Đặc biệt, nghiên cứu tâm lý chỉ ra hơn 90% nạn nhân có sự thay đổi về hành vi, thường xuyên cáu gắt và hung hăng do hệ thần kinh trung ương bị tổn thương bởi hóa chất.
Khi đó, các chuyên gia y tế loại trừ khả năng mắc chứng ngủ châu Phi do virus hay vi khuẩn. Các giả thuyết tập trung vào tàn dư ngành công nghiệp hạt nhân thời Liên Xô, do làng Kalachi nằm cạnh Krasnogorsk - thị trấn từng khai thác quặng uranium. Dù mỏ đóng cửa từ cuối thập niên 1980, cư dân cho rằng khu mỏ bỏ hoang gây hậu quả sức khỏe.
Ông Artem Grigoriev, Trưởng bộ phận nghiên cứu Viện An toàn Bức xạ thuộc Trung tâm Hạt nhân Quốc gia Kazakhstan, cho biết: "Nồng độ radon - một loại khí phóng xạ không màu, không mùi, được hình thành do sự phân hủy urani trong đất, nước và đá - tại đây cao gấp 4-5 lần bình thường, có thể xuất phát từ các mỏ quặng uranium lân cận".
Năm 2015, đại diện chính phủ Kazakhstan công bố sự tích tụ khí carbon monoxide (CO) và hydrocarbon từ các mỏ cũ làm sụt giảm nồng độ oxy trong không khí, gây ra bệnh buồn ngủ. Sau kết luận này, chính quyền tổ chức sơ tán phần lớn cư dân, khu vực này chính thức đóng cửa từ năm 2015.
Tuy nhiên, đến năm 2020, tiến sĩ Byron Crape cùng các cộng sự tại Đại học Nazarbayev (Kazakhstan) đưa ra kết quả nghiên cứu mới, bác bỏ giả thuyết ngộ độc khí CO. Khảo sát hơn 200 cư dân cho thấy toàn bộ người bệnh dùng chung nguồn nước từ một nhà cung cấp.
Tiến sĩ Crape cho biết hóa chất quân sự chôn dưới hầm mỏ cũ đã rò rỉ vào mạch nước ngầm. Nồng độ hóa chất hấp thụ khác nhau quyết định thời gian và tần suất ngủ của mỗi người. Giả thuyết này lý giải việc đàn gia súc uống nước sông hoàn toàn khỏe mạnh, trong khi vật nuôi uống nước máy lại ngủ dài. Hiện tượng chỉ xảy ra vào mùa đông do loại hóa chất này phân hủy khi nhiệt độ nước trên 1 độ C.
Về đích danh loại hóa chất, nhóm nghiên cứu cho biết hiện chưa thể gọi tên chính xác. Nguyên nhân là các hầm mỏ thời Liên Xô đã xuống cấp trầm trọng, có nguy cơ sụp đổ cao, khiến việc lấy mẫu trực tiếp từ các thùng chứa dưới lòng đất gặp nguy hiểm. Nhóm chuyên gia hiện phải sử dụng các phương pháp mô hình hóa và thiết bị bay không người lái để tiếp cận.
Từ năm 2016 đến nay, khu vực này không ghi nhận thêm ca bệnh mới. Nhóm nghiên cứu giả định các thùng chứa hóa chất đã rò rỉ hết nên không còn gây ô nhiễm nguồn nước.
Hiện tại, 124 gia đình vẫn bám trụ lại quê hương, sống giữa những dãy chung cư bỏ hoang và tàn tích của khu mỏ cũ. Nhịp sống của họ dần ổn định với công việc đồng áng và chăn nuôi gia súc, dù khu vực này nay chỉ còn là một "thị trấn ma" giữa thảo nguyên Kazakhstan.
Nhiều người có thói quen ăn luôn hạt dưa hấu vì tiện hoặc không muốn nhặt bỏ. Ít ai biết rằng những hạt nhỏ này lại chứa khá nhiều dưỡng chất có lợi cho cơ thể nếu dùng đúng cách và với lượng hợp lý.
1. Cung cấp nhiều dưỡng chất quan trọng cho cơ thể
Hạt dưa hấu là nguồn dinh dưỡng tự nhiên chứa nhiều khoáng chất thiết yếu như magie, sắt, kẽm, canxi, kali, phốt pho và acid folic. Những vi chất này góp phần hỗ trợ hoạt động của cơ bắp, hệ thần kinh, đồng thời giúp duy trì xương chắc khỏe và cân bằng điện giải trong cơ thể.
Bên cạnh đó, hạt còn cung cấp protein thực vật và một lượng chất béo tốt, giúp bổ sung năng lượng một cách bền vững.
2. Hỗ trợ tim mạch khỏe mạnh
Trong hạt dưa hấu có chứa các acid béo không bão hòa như omega-6 và acid oleic. Đây là những chất béo có lợi, giúp hỗ trợ điều hòa cholesterol trong máu và góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Ngoài ra, một số hợp chất chống oxy hóa tự nhiên trong hạt còn giúp giảm tình trạng viêm – yếu tố liên quan đến nhiều bệnh tim mạch mạn tính.
3. Tốt cho tiêu hóa và kiểm soát đường huyết
Hạt dưa hấu chứa chất xơ không hòa tan, giúp tăng khối lượng phân và hỗ trợ nhu động ruột hoạt động đều đặn hơn, từ đó cải thiện hệ tiêu hóa.
Khi được nhai kỹ, hạt còn làm chậm quá trình hấp thu đường từ thức ăn, góp phần giúp đường huyết ổn định hơn sau bữa ăn.
4. Hỗ trợ chống oxy hóa và tăng cường miễn dịch
Hạt dưa hấu có các hợp chất như flavonoid và lycopene – những chất chống oxy hóa mạnh giúp bảo vệ tế bào khỏi tác hại của gốc tự do.
Nhờ đó, cơ thể có thể giảm nguy cơ viêm, hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động tốt hơn và góp phần phòng ngừa một số bệnh mạn tính khi sử dụng đều đặn với lượng phù hợp.
Dù có nhiều lợi ích, hạt dưa hấu không nên ăn quá nhiều vì có thể gây đầy hơi, khó tiêu do hàm lượng chất xơ và chất béo khá cao. Ngoài ra, hạt cứng cũng có thể gây khó chịu cho hệ tiêu hóa nếu nuốt nguyên hạt với số lượng lớn. Tốt nhất nên ăn ở mức vừa phải, hoặc có thể rang/sấy để dễ tiêu hóa hơn và tăng hương vị.
- Ăn dưa hấu nguyên miếng là ưu tiên hàng đầu
Giữ trọn được chất xơ: Khi ăn nguyên miếng dưa hấu, bạn sẽ hấp thụ được toàn bộ lượng chất xơ. Chất xơ giúp làm chậm quá trình hấp thụ đường vào máu, tránh làm tăng đường huyết đột ngột.
Tăng cảm giác no: Việc nhai giúp cơ thể kích thích sản sinh leptin – một hormone báo no do các tế bào mỡ tiết ra để báo cho não biết cơ thể đã có đủ năng lượng dự trữ, rất tốt cho việc kiểm soát cân nặng.
Giảm gánh nặng cho gan: Quá trình nhai giúp cơ thể xử lý đường fructose từ từ, giúp gan không bị quá tải.
- Nước ép dưa hấu là lựa chọn khi cần giải khát nhanh
Bù nước tức thì: Nước ép thẩm thấu nhanh hơn qua thành ruột, giúp giải tỏa cơn khát ngay lập tức.
Hấp thụ vi chất cao: Tiêu thụ dưa hấu ở dạng lỏng giúp cơ thể dễ dàng hấp thụ lượng lớn lycopene và vitamin mà không cần tiêu tốn nhiều năng lượng cho hệ tiêu hóa.
Tiện lợi: Đây là cách để kết hợp thêm các loại rau củ khó ăn (như cần tây).
Như vậy, tùy mục đích sử dụng, bạn hoàn toàn có thể lựa chọn cách ăn dưa hấu phù hợp.
Chọn thời điểm thích hợp để ăn trái cây cũng quan trọng như việc chọn loại trái cây. Người dung nạp tốt dưa hấu có thể ăn vào buổi sáng để hấp thu dưỡng chất tốt hơn.