Cá là nguồn cung cấp omega-3 dồi dào, đặc biệt là hai axit béo EPA và DHA. Đây là những dưỡng chất quan trọng giúp bảo vệ tim mạch, hỗ trợ hoạt động của não bộ và duy trì sức khỏe lâu dài.
Dù không có một thời điểm cố định bắt buộc phải ăn cá, cách sắp xếp bữa ăn hợp lý vẫn giúp cơ thể tận dụng omega-3 hiệu quả hơn, theo trang sức khỏe Verywell Health.
Ăn cá vào buổi sáng hoặc bữa trưa giúp cơ thể nhận được nguồn protein chất lượng cao và năng lượng ổn định. Khi kết hợp cùng ngũ cốc nguyên hạt và rau xanh, bữa ăn còn hỗ trợ kiểm soát đường huyết và duy trì sự tập trung trong ngày.
Trong khi đó, ăn cá vào bữa tối mang lại lợi ích cho quá trình phục hồi của não bộ. DHA có vai trò hỗ trợ điều hòa melatonin, loại hormone tham gia kiểm soát giấc ngủ. Cá cũng là nguồn đạm dễ tiêu hóa hơn so với thịt đỏ nên phù hợp cho bữa tối.
Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ, đối với tim mạch, tần suất ăn cá quan trọng hơn thời điểm ăn. Việc duy trì ăn cá béo đều đặn mỗi tuần có thể giúp giảm triglyceride và hỗ trợ kiểm soát huyết áp.
Các loại cá béo như cá hồi, cá thu, cá trích, cá mòi và cá hồi vân cung cấp lượng EPA và DHA cao. Khi kết hợp với rau lá xanh, các loại hạt, dầu ô liu hoặc ngũ cốc giàu chất xơ, lợi ích bảo vệ tim mạch càng được tăng cường.
Ngược lại, chế biến bằng cách chiên ngập dầu có thể làm giảm giá trị dinh dưỡng của món ăn.
Các chuyên gia khuyến nghị nên ăn cá béo ít nhất 2 lần mỗi tuần. Một khẩu phần cá gần bằng kích thước lòng bàn tay người trưởng thành.
Những cách chế biến như hấp, nướng hoặc áp chảo giúp giữ lại nhiều dưỡng chất hơn. Bên cạnh đó, việc kết hợp với thực phẩm giàu vitamin D, chất chống oxy hóa và chất xơ cũng góp phần hỗ trợ sức khỏe tim mạch.
Dầu cá hoặc dầu tảo có thể hỗ trợ bổ sung omega-3 khi chế độ ăn thiếu cá.
Nghiên cứu trên tạp chí Nutrition vào năm 2021 cho thấy dùng dầu cá vào buổi sáng có thể mang lại thêm lợi ích về chuyển hóa.
Điều quan trọng là nên uống dầu cá cùng bữa ăn có chứa chất béo lành mạnh. Cách này giúp cơ thể hấp thu EPA và DHA tốt hơn, từ đó tối ưu lợi ích đối với tim mạch và não bộ. Tuy nhiên, trước khi dùng dầu cá thường xuyên, nên tham khảo ý kiến chuyên gia.
Các nhà khoa học tại Đại học College London và Đại học Glasgow (Anh) công bố kết quả mang tính bước ngoặt này tại Hội nghị thường niên của Hiệp hội Thống kê Lâm sàng Mỹ (ASCO) ở Chicago ngày 30/5.
Cụ thể, thông qua thử nghiệm lâm sàng quốc tế mang tên Optima, nhóm nghiên cứu theo dõi hơn 4.000 bệnh nhân ung thư vú mới chẩn đoán tại Anh, Na Uy, Thụy Điển, Australia, New Zealand và Thái Lan.
Nghiên cứu sử dụng xét nghiệm hệ gene Prosigna - hoạt động bằng cách phân tích mức độ hoạt động của 50 gene bên trong mẫu mô khối u (tức bản đồ ADN của tế bào ung thư), qua đó chấm điểm mức độ hung hãn và dự báo rủi ro ung thư quay lại trong 10 năm tới.
Các chuyên gia tiến hành thử nghiệm trên 4.429 bệnh nhân từ 40 tuổi trở lên mắc ung thư vú phụ thuộc nội tiết. Đây là dạng bệnh dùng chính hormone của cơ thể người bệnh làm nguồn nuôi dưỡng khối u, chiếm 80% tổng số ca mắc toàn cầu.
Nhóm nghiên cứu chia bệnh nhân thành hai nhánh. Ở nhánh tiêu chuẩn, bác sĩ cho bệnh nhân truyền hóa chất, sau đó dùng liệu pháp nội tiết (uống thuốc ức chế hormone). Ở nhánh ứng dụng xét nghiệm gene, bác sĩ chỉ định phác đồ dựa trên điểm số rủi ro. Những người điểm cao mới phải truyền hóa chất kết hợp thuốc nội tiết. Những người điểm thấp hoàn toàn bỏ qua hóa chất, chỉ uống thuốc nội tiết.
Sau 5 năm, dữ liệu cho thấy tỷ lệ điều trị thành công giữa hai nhóm gần như tương đương. Cụ thể, nhóm truyền hóa chất ghi nhận 95% bệnh nhân sống sót và không tái phát, trong khi nhóm bỏ qua hóa chất cũng đạt tỷ lệ 94%. Số liệu này khẳng định hóa trị không mang lại thêm lợi ích lâm sàng nào cho nhóm bệnh nhân có điểm nguy cơ thấp, mở đường cho việc loại bỏ hoàn toàn phác đồ độc tính cao này.
Bà Karen Bonham, 64 tuổi, sống tại Cardiff (Anh), phát hiện khối u vú kích thước 5 cm đã di căn hai hạch nách vào tháng 6/2017. Bác sĩ lúc đó lên lịch truyền hóa chất tiêu chuẩn, bà thậm chí đã cắt tóc ngắn để chuẩn bị cho quá trình rụng tóc.
Tuy nhiên, sau khi tham gia thử nghiệm Optima và nhận kết quả xét nghiệm gene nguy cơ thấp, bác sĩ hủy lịch hóa trị, chuyển sang áp dụng tia xạ và thuốc nội tiết. Gần 9 năm trôi qua, bà Bonham tận hưởng cuộc sống khỏe mạnh bình thường mà không phải chịu bất kỳ di chứng nào từ hóa chất.
Giáo sư Rob Stein chuyên ngành Ung thư vú tại UCL, trưởng nhóm thử nghiệm, khẳng định phát hiện mới giúp giới y khoa giải quyết bài toán khó lâu nay là nhận diện chính xác ai thực sự cần hóa trị và ai không. Giáo sư Iain MacPherson tại Đại học Glasgow đánh giá nghiên cứu cung cấp bằng chứng mạnh mẽ để thay đổi cách bác sĩ định hình phác đồ. Nhờ đó, người bệnh tránh cảnh nôn mửa, kiệt sức, vô sinh, trong khi các cơ sở y tế tiết kiệm nguồn lực điều trị.
Trao đổi bên lề hội nghị Đánh giá công nghệ y tế diễn ra từ ngày 6 - 7.5, do Bộ Y tế và Đại học Phenikaa (Hà Nội) tổ chức, bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế), cho biết Chính phủ đang giao Bộ Y tế xây dựng các giải pháp giảm đồng chi trả với người bệnh bảo hiểm y tế (BHYT), giảm chi trả của người bệnh khi khám chữa bệnh.
Với thuốc điều trị, đặc biệt các thuốc có chi phí lớn, những nhóm thuốc có chi phí lớn, đắt đỏ, nhất là nhóm thuốc điều trị ung thư, kể cả các thuốc đã được BHYT chi trả, thì người bệnh cũng khó có khả năng khi thực hiện đồng chi trả. Bộ Y tế kêu gọi doanh nghiệp hỗ trợ một phần cho người bệnh. Ngay cả với các thuốc không phải thuốc đắt tiền, Bộ Y tế cũng khuyến khích các doanh nghiệp có chính sách hỗ trợ người bệnh.
Về việc mở rộng danh mục thuốc BHYT, bà Trần Thị Trang cho hay hiện các hội đồng họp thẩm định dự kiến trong quý 2 hoàn thành việc thống nhất các thuốc vào danh mục trên tinh thần mở rộng và dự kiến hoàn thiện danh mục bổ sung trong quý 2 năm nay. Bộ Y tế dự kiến bổ sung mới 84 loại thuốc vào danh mục được quỹ BHYT chi trả. Danh mục mới bao gồm khoảng 30 thuốc điều trị ung thư thế hệ mới, thuốc hóa dược và sinh phẩm. Việc này giúp người bệnh giảm chi phí điều trị đáng kể, đặc biệt là các bệnh hiểm nghèo.
Khi được ban hành, đây là danh mục thuốc BHYT với số lượng lớn nhất bao gồm các thuốc thế hệ mới, sau khoảng 9 năm chưa điều chỉnh danh mục này. Tuy nhiên, với thuốc chi phí lớn, sau khi được bổ sung danh mục, quỹ BHYT chưa thể chi trả 100% quyền lợi.
Bộ Y tế cũng sẽ đánh giá về việc triển khai Thông tư 01/2025 trong đó có quy định cho phép bệnh nhân mắc 62 loại bệnh hiếm, hiểm nghèo được khám chữa bệnh trái tuyến (vượt tuyến) tại các cơ sở y tế cấp chuyên sâu, tuyến tỉnh mà không cần giấy chuyển tuyến, vẫn được hưởng 100% BHYT theo mức hưởng. Qua thực tế triển khai, sẽ sửa đổi danh mục bệnh, nếu bệnh nào tuyến dưới đã thực hiện được tốt, sẽ đưa ra khỏi danh sách này.
Bà Trần Thị Trang đánh giá, thực tế cho thấy sau hơn một năm triển khai, một số bệnh nằm trong nhóm mã bệnh hiểm nghèo được vượt tuyến (như một số ung thư, nhóm bệnh mã C) hầu hết đã được lên tuyến trên, được tiếp cận điều trị. Tuy nhiên, cùng với quyền lợi người bệnh được bảo đảm cũng đồng thời làm tăng mức quá tải tại các bệnh viện cấp chuyên sâu.
Tại hội nghị, các chuyên gia cùng chia sẻ về hiệu quả, việc đảm bảo quyền lợi người bệnh thông qua HTA (Health Technology Assessment - Đánh giá công nghệ y tế).
HTA cung cấp bằng chứng khoa học để hỗ trợ ra quyết định phân bổ nguồn lực y tế, tối ưu hóa chi phí và cải thiện kết quả điều trị cho bệnh nhân. Không chỉ đánh giá độ an toàn, HTA còn xem xét hiệu quả chi phí của thuốc hoặc thiết bị mới. HTA giúp cho việc quyết định danh mục thuốc được BHYT chi trả; đánh giá xem một thiết bị y tế mới có hiệu quả hơn phương pháp cũ hay không; phân tích tác động kinh tế khi áp dụng quy trình khám chữa bệnh mới.
Cũng theo bà Trần Thị Trang, HTA giúp công tác đấu thầu mua sắm thuốc có các bằng chứng về kinh tế y tế để có thể ra quyết định; đồng thời thêm thuận lợi trong đàm phán giá, góp phần giảm giá thuốc, thiết bị y tế, bởi HTA cung cấp bằng chứng khoa học về chi phí và hiệu quả. Giá là một yếu tố cần thiết trong mua sắm, nhưng chất lượng và tương xứng với giá cả thì đó là tiêu dùng hiệu quả.
Trước đó, như Tuổi Trẻ Online đã đưa tin ngày 22-6, mạng xã hội lan truyền đoạn clip ghi lại cảnh một người phụ nữ dùng vòi xịt tăng áp (hay còn gọi là vòi xịt nước cao áp) xịt thẳng vào mặt một người bán rau tại chợ Xuân Hòa, thuộc phường Xuân Hòa, tỉnh Phú Thọ, khiến dư luận bức xúc.
Nội dung clip được chia sẻ, do xảy ra mâu thuẫn và lời qua tiếng lại trong quá trình ngồi bán hàng, một người phụ nữ ở cửa hàng hải sản đã sử dụng vòi xịt nước cao áp, loại thường dùng để rửa xe hoặc vệ sinh sân vườn, xịt trực tiếp vào mặt người bán rau.
Cú xịt mạnh đã khiến người bán rau bị thương ở mắt. Toàn bộ diễn biến vụ việc được người dân ghi lại và đăng tải lên mạng xã hội, nhanh chóng thu hút sự quan tâm của dư luận.
Theo thông tin ban đầu từ chính quyền địa phương, sự việc được xác định xảy ra vào 7h30 ngày 22-6.
Xô xát, đánh nhau giữa bà Nguyễn Thị Q. (63 tuổi, ở xã Kim Anh, Hà Nội) với hai mẹ con chủ cửa hàng hải sản Phương Thúy là bà Nguyễn Thị Thúy (43 tuổi) cùng mẹ đẻ là Nguyễn Thị Tiến (67 tuổi, cùng ở phường Xuân Hòa).
Hậu quả, bà Q. bị thương ở 2 mắt, sưng phù nề, bị rỉ máu ở mắt trái và bị thương ở tay do bị Thúy và bà Tiến dùng vòi xịt tăng áp phun nước gây ra.
Theo bác sĩ Dương Thị Hương - khoa liên chuyên khoa, Bệnh viện Đa khoa Sóc Sơn - bác sĩ trực tiếp điều trị cho bệnh nhân, cho biết khi nhập viện, bà Q. đau nhức nhiều ở hai mắt và vùng mặt. Dù tỉnh táo, bệnh nhân có nhiều vết thương tại khu vực mặt và mắt.
Đến nay các tổn thương đã được xử lý, sức khỏe tạm thời ổn định nhưng vẫn cần tiếp tục theo dõi và chăm sóc tại khoa.
Theo bác sĩ Hương, việc đánh giá chính xác mức độ ảnh hưởng lâu dài đến thị lực hiện chưa thể thực hiện do vùng mắt của bệnh nhân vẫn còn sưng nề nhiều, trong đó một bên mắt chưa thể mở được.
Từ trường hợp trên, bác sĩ khuyến cáo những tác động mạnh hoặc dòng nước có áp lực lớn tác động trực tiếp vào mắt đều có nguy cơ gây chấn thương, tụ dập và tụ máu vùng mắt.
Trong các trường hợp nghiêm trọng hơn, người bệnh có thể bị mờ mắt, suy giảm thị lực, thậm chí xuất huyết nhãn cầu.
Về vụ việc hiện đang được Công an phường Xuân Hòa (tỉnh Phú Thọ) vào cuộc giải quyết.
