Thông tin này được PGS.TS Trần Thanh Dương, Viện trưởng Viện Dinh dưỡng, nêu tại hội thảo về vai trò của dinh dưỡng thực vật trong phòng chống bệnh không lây nhiễm ngày 26/6.
Ông Dương chỉ ra nghịch lý trong khi rau quả dồi dào, phần lớn người dân lại bỏ qua nhóm thực phẩm này, đồng thời tiêu thụ lượng muối trung bình 8,1 g mỗi ngày, gần gấp đôi mức khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Thói quen ăn uống mất cân bằng kết hợp với việc hơn 30% người trưởng thành lười vận động đang khiến mô hình bệnh tật tại Việt Nam dịch chuyển theo hướng bất lợi.
Số liệu từ Viện Dinh dưỡng cho thấy các bệnh không lây nhiễm gồm tim mạch, đột quỵ, ung thư và đái tháo đường đang chiếm đến 80% tổng số ca tử vong cả nước, vượt mức trung bình 74% của toàn cầu.
Hiện toàn quốc có khoảng 12 triệu người mắc tăng huyết áp, tỷ lệ đái tháo đường ở người trưởng thành chạm ngưỡng 7% và ung thư vẫn là nguyên nhân tử vong hàng đầu.
Hệ thống y tế đang phải gánh chịu áp lực điều trị khổng lồ từ nhóm bệnh này, trong bối cảnh đất nước đối mặt với gánh nặng kép khi vừa phải chống suy dinh dưỡng ở vùng sâu, vừa phải kiểm soát tốc độ gia tăng nhanh chóng của nạn thừa cân béo phì tại các đô thị.
Lý giải về nghịch lý này, PGS.TS Trương Tuyết Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng, nhận định cấu trúc bữa ăn của người Việt đã thay đổi sâu sắc dưới tác động của quá trình đô thị hóa. Khẩu phần truyền thống vốn nhiều ngũ cốc và rau xanh đang dần bị thay thế bởi đồ ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn và sự tiện lợi của các dịch vụ giao hàng tận nơi. Xu hướng chuộng sự tiện lợi khiến người dân nạp vào cơ thể nhiều muối, đường và chất béo có hại hơn, trực tiếp phá vỡ sự cân bằng dinh dưỡng.
Theo bà Mai, khoa học dinh dưỡng hiện đại chú trọng đặc biệt đến chất lượng thực phẩm và tác động dài hạn của chúng đối với cơ thể, thay vì chỉ dừng lại ở việc ăn đủ no. Các nghiên cứu lâm sàng chứng minh việc duy trì từ 400 đến 800 g rau quả mỗi ngày giúp giảm 20-32% nguy cơ mắc bệnh tim mạch, trong khi việc bổ sung ngũ cốc nguyên hạt giúp giảm 30% nguy cơ đái tháo đường tuýp 2.
Các chuyên gia cũng đánh giá cao các loại hạt, đậu nành, yến mạch nhờ hàm lượng chất xơ, acid béo chưa bão hòa và các hợp chất prebiotic giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn, cải thiện hệ vi sinh đường ruột và kiểm soát mỡ máu.
Để chủ động phòng bệnh và giảm tải cho hệ thống y tế, các chuyên gia khuyến nghị người dân cần thay đổi tư duy từ “ăn no” sang “ăn chất lượng” bằng cách thiết lập lại lối sống lành mạnh.
Việc tăng cường rau xanh, bổ sung đạm thực vật từ các loại hạt, giảm muối, hạn chế tối đa thực phẩm chế biến sẵn, kết hợp với hoạt động thể chất thường xuyên chính là giải pháp can thiệp sớm, ít tốn kém nhưng mang lại hiệu quả bền vững nhất cho sức khỏe.
Viện Pasteur TPHCM đã xét nghiệm mẫu bệnh phẩm từ những người nhập viện sau khi ăn bánh mì, kết quả 25/36 mẫu dương tính với Salmonella sp.
Trước đó, ngày 16/6, Trung tâm Y tế khu vực Mỹ Tho tiếp nhận thông tin nhiều trường hợp có biểu hiện bất thường về sức khỏe sau khi ăn bánh mì Hồng Ngọc tại địa chỉ 64-66 Bis-62 Lý Thường Kiệt.
Các bệnh nhân này lần lượt được đưa vào cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang, Bệnh viện Quân y 120 và Trung tâm Y tế khu vực Mỹ Tho.
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, các cơ sở y tế trên địa bàn đã nhanh chóng bố trí nhân lực, triển khai các biện pháp điều trị và theo dõi sát sao diễn biến sức khỏe của từng bệnh nhân. UBND phường Đạo Thạnh cam kết sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ vụ việc, đồng thời báo cáo thường xuyên cho Sở Y tế và Chi cục An toàn thực phẩm để có hướng xử lý kịp thời.
Cơ sở bánh mì trong vụ việc đã bị yêu cầu tạm ngừng sản xuất và kinh doanh từ 19h ngày 16/6, chờ kết quả điều tra chính thức.
Chiều 18/6, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã gửi văn bản khẩn đề nghị Sở Y tế tỉnh Đồng Tháp chỉ đạo các đơn vị chức năng triển khai gấp một số nội dung quan trọng.
Cục An toàn thực phẩm nhấn mạnh đây là vụ việc nghi ngộ độc thực phẩm thứ hai liên quan đến cơ sở bánh mì Hồng Ngọc trong thời gian gần đây, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng và gây bức xúc trong dư luận xã hội.
Theo chỉ đạo, Sở Y tế cần yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh tập trung nguồn lực điều trị tích cực cho bệnh nhân, đảm bảo không ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng. Đồng thời, tỉnh Đồng Tháp cần tổ chức điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm để xác định rõ nguồn cung cấp nguyên liệu, thực phẩm nghi ngờ gây ngộ độc.
Việc lấy mẫu thực phẩm, bệnh phẩm để xét nghiệm tìm nguyên nhân và khẩn trương làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan cũng là những nhiệm vụ cấp bách được đặt ra.
Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tiết chế Dinh dưỡng - Bệnh viện 19-8 (Bộ Công An), cho biết trứng vịt lộn là món ăn bổ dưỡng, giàu đạm, chất béo, sắt, vitamin. Tuy nhiên, một quả trứng lộn cung cấp 180 calo, tương đương một bát cơm. Lượng cholesterol trong một quả trứng vịt lộn rất cao lên đến khoảng 600mg, gấp khoảng ba lần so với trứng gà.
Do đó, ăn quá nhiều trứng vịt lộn gây hại lên tim mạch. Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ, người có nguy cơ tim mạch cần kiểm soát chặt chẽ lượng cholesterol nạp vào. Người cao tuổi có sẵn nền bệnh tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc xơ vữa động mạch ăn quá nhiều trứng vịt lộn có thể làm gia tăng đáng kể gánh nặng chuyển hóa.
Trứng vịt lộn có chứa hàm lượng vitamin A rất cao. Nếu ăn quá nhiều và liên tục, cơ thể không kịp đào thải, có thể dẫn đến tích lũy tại gan, gây độc cho gan khiến bạn cảm thấy mệt mỏi, thậm chí vàng da.
Thói quen ăn trứng vịt lộn kèm muối tiêu đậm vô tình làm tăng lượng natri nạp vào cơ thể. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), dư thừa muối là thủ phạm thầm lặng kích hoạt cơn tăng huyết áp và suy giảm chức năng thận. Trứng vịt lộn có thể gây đầy bụng, khó tiêu do chứa hàm lượng protein và lipid đậm đặc.
Bác sĩ khuyến cáo ba nhóm nên hạn chế ăn nhiều trứng vịt lộn, như trẻ em dưới 5 tuổi, hệ tiêu hóa của trẻ chưa hoàn thiện. Hàm lượng đạm và chất béo quá cao trong trứng vịt lộn sẽ gây sình bụng, rối loạn tiêu hóa và tiêu chảy. Phụ nữ mang thai ăn trứng không nên ăn kèm quá nhiều rau răm, có thể kích thích co bóp tử cung, không tốt cho thai nhi. Người bệnh gout, người có chỉ số axit uric cao nên hạn chế.
Người lớn khỏe mạnh ăn tối đa 2 quả/tuần. Người cao tuổi, người có bệnh lý nền như tim mạch, tiểu đường tối đa một quả/tuần và nên chia nhỏ để cơ thể hấp thụ từ từ. Thời điểm ăn tốt nhất là vào buổi sáng hoặc buổi trưa, tránh ăn sau 19h tối.
Ngày 17/6, UBND phường Đạo Thạnh cho biết 14 bệnh nhân đang điều trị tại Bệnh viện Quân y 120, 4 ca ở Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang, còn lại theo dõi tại Trung tâm Y tế Khu vực Mỹ Tho. Hiện tại các bệnh nhân sức khỏe ổn định, tỉnh táo, tiếp xúc tốt, chẩn đoán ban đầu nghi ngộ độc thực phẩm.
Các bệnh nhân này xuất hiện triệu chứng đau bụng, nôn ói, tiêu chảy, sốt, tê tay, mệt mỏi sau khi ăn bánh mì mua tại cơ sở Hồng Ngọc 37 trên đường Lý Thường Kiệt, hôm 16/6. UBND phường Đạo Thạnh tổ chức đoàn kiểm tra liên ngành an toàn thực phẩm đối với cơ sở này, test nhanh hàn the 3 mẫu chả lụa, chả jambon và xúc xích tỏi thịt, kết quả âm tính.
Các mẫu chả lụa, chả jambon và xúc xích tỏi tại cơ sở có nhiều lô, nhiều ngày sản xuất và hạn sử dụng, cơ sở không xác định được mẫu đã sử dụng làm bánh mì trước đó. Đoàn kiểm tra không thể lấy mẫu thực phẩm để gửi kiểm nghiệm tìm nguyên nhân. Ngoài ra, pate dùng làm bánh mì được cơ sở tự sản xuất và bán hết một ngày trước, nên cũng không còn mẫu thực phẩm.
Hiện cơ sở bánh mì Hồng Ngọc đã ngưng hoạt động để chờ kết quả xác minh của ngành chức năng.
Đây là lần thứ ba bánh mì của cơ sở Hồng Ngọc gây ngộ độc cho hàng loạt người ăn. Lần một vào tháng 8/2024 có 149 người ăn bánh mì của cơ sở này bị ngộ độc, chi phí bồi thường 380 triệu đồng. Hai tháng trước, 86 người ăn bánh mì của cơ sở này cũng bị ngộ độc, tiệm bị đình chỉ hoạt động, xử phạt 90 triệu đồng và bồi thường 175 triệu đồng.
Hồng Ngọc là thương hiệu bánh mì lớn có hơn 100 cơ sở kinh doanh ở miền Tây.
