Ngày 28/5, Bệnh viện Việt Đức thông tin về ca hiến tạng đặc biệt của cô gái 19 tuổi.
Cô gái 19 tuổi tên L. (trú tại Quảng Ninh) đã ra đi sau một thời gian dài chiến đấu với bệnh tật. Gia đình nén đau thương, quyết định hiến tạng con, thực hiện tâm nguyện nhiều lần em nhắc đến khi còn sống: hiến tạng để cứu người.
Mẹ L. cho biết, từ năm học lớp 6, em đã phải trải qua hai lần phẫu thuật não. Sau mỗi lần phẫu thuật, chỉ nghỉ ngơi vài ngày là em xin bố mẹ cho đi học. Ở nhà, em cũng luôn dậy từ 5 giờ sáng phụ bố mẹ dọn hàng, giúp việc nhà.
Trong suốt quá trình chiến đấu với bệnh tật, nhiều lần L. nói vu vơ với mẹ: “Mẹ ơi, sau này con cho người ta mắt được không?”, “Mẹ ơi, có ai nhận tim của con không?”.
Lúc đó, bố mẹ L. nghĩ con nói chơi nên gạt đi. Nhưng có lần con lại nói: “Một bên mắt còn nhìn được thì con cho người ta”.
Gia đình L. không ngờ rằng, những câu nói tưởng vu vơ ấy lại trở thành di nguyện cuối cùng của con. Vì thế, trong thời khắc đau đớn nhất khi bác sĩ thông báo thanh xuân tươi đẹp của con mãi mãi dừng lại ở tuổi 19, gia đình đã quyết định trao đi những phần cơ thể còn khỏe mạnh của em để hồi sinh sự sống cho những người khác.
“Những phần cơ thể còn khỏe mạnh của con, hãy trao cho người khác cơ hội sống, để một phần cơ thể của con vẫn còn ở lại với cuộc đời này”, người mẹ bật khóc chia sẻ.
Trái tim của em đã hồi sinh một sự sống khác; lá gan được chia ghép cho một người lớn và một bệnh nhi; hai quả thận được trao cơ hội sống cho hai bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối; lá phổi và giác mạc của em cũng tiếp tục hành trình mang lại hy vọng cho những người đang từng ngày chờ đợi phép màu.
Lãnh đạo Bệnh viện Việt Đức chia sẻ, sự ra đi của cô gái 19 tuổi là nỗi đau, mất mát quá lớn đối với gia đình, nhưng từ nỗi đau tận cùng, em đã để lại món quà vô giá là sự sống cho nhiều cuộc đời khác.
Nhờ nguồn tạng của cô gái trẻ và nhiều người khác, Bệnh viện Việt Đức đã thực hiện thành công 21 ca ghép tạng trong một tuần (18-23/5).
Trong tổng số 21 trường hợp ghép, có 19 trường hợp được thực hiện từ nguồn tạng của 3 người cho chết não. Các tạng được ghép bao gồm: 5 trường hợp ghép gan (trong đó có 2 bệnh nhi), 2 trường hợp ghép tim, 1 trường hợp ghép phổi, 10 trường hợp ghép thận và 1 trường hợp ghép khí quản. Bên cạnh đó, bệnh viện cũng triển khai thêm 3 trường hợp ghép thận từ người cho sống.
Trong đợt ghép lần này, bệnh viện đã thực hiện thành công nhiều kỹ thuật ghép phức tạp với các loại tạng đa dạng như tim, phổi, khí quản, gan và thận. Các ê-kíp phẫu thuật, gây mê hồi sức, hồi sức sau ghép, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh… đã làm việc liên tục xuyên ngày đêm để bảo đảm tối ưu “thời gian vàng” bảo quản và ghép tạng cho người bệnh.
Đặc biệt, trong ghép phổi các bác sĩ đã có sự cải tiến về kỹ thuật phẫu thuật giúp thời gian ghép nhanh hơn, tiết kiệm chi phí hơn.
Lần đầu tiên, các chuyên gia của Bệnh viện Việt Đức áp dụng kỹ thuật gây mê bằng mask thanh quản cho người bệnh ghép phổi. Kỹ thuật này giúp hạn chế xâm lấn đường thở, giảm nguy cơ biến chứng hô hấp, hỗ trợ phục hồi sớm sau ghép và đánh dấu bước đột phá trong gây mê hồi sức đối với lĩnh vực ghép tạng chuyên sâu.
Bác sĩ Hung Yung-hsiang, chuyên gia thận học với hơn 20 năm kinh nghiệm tại Bệnh viện Đa khoa Tam Quân, Đài Loan, hôm 19/4 chia sẻ trên trang cá nhân trường hợp một phụ nữ trẻ bị suy thận nặng sau 6 tháng xuất hiện tình trạng "nước tiểu có bọt".
Bệnh nhân có vẻ ngoài khỏe mạnh, vẫn đi làm và tập gym đều đặn mỗi ngày nhưng bị suy giảm chức năng thận xuống dưới 10% chỉ trong vài tháng, cuối cùng dẫn tới việc phải chạy thận nhân tạo. Nguyên nhân chính là do không phát hiện và điều trị kịp thời căn bệnh viêm thận lupus.
Theo chuyên gia, do tính chất công việc bận rộn, thường xuyên tăng ca và thức khuya, người bệnh đã lờ đi tình trạng sưng mắt cá chân và nước tiểu có bọt vào buổi sáng suốt nửa năm. Cô lầm tưởng những triệu chứng này chỉ là hệ quả của căng thẳng hoặc do uống thiếu nước nên không đi khám, tự mua nước đậu đỏ uống để giảm sưng.
Một ngày, cô đột ngột khó thở ngay tại văn phòng và phải đi cấp cứu. Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số creatinine tăng vọt lên mức 8.0, dấu hiệu của tình trạng urê huyết nặng. Thận của cô đã teo nhỏ và xơ hóa không thể phục hồi.
Theo tạp chí y khoa American Journal of Kidney Diseases, những bệnh nhân lupus trẻ tuổi nếu không được điều trị sớm, nguy cơ tiến triển thành bệnh thận giai đoạn cuối cao gấp 15-25 lần người bình thường. Bác sĩ Hung giải thích viêm thận lupus là hệ quả của căn bệnh tự miễn hệ thống có tên là lupus ban đỏ.
Khi hệ miễn dịch mất kiểm soát và tấn công chính các mô của cơ thể, các phức hợp miễn dịch sẽ lắng đọng tại cầu thận, gây ra tình trạng viêm và tổn thương cấu trúc thận. Ở giai đoạn đầu, suy giảm chức năng thận thường không có triệu chứng rõ rệt và dấu hiệu cảnh báo phổ biến nhất chính là protein niệu, biểu hiện qua tình trạng nước tiểu có bọt lâu tan.
Bác sĩ lưu ý không được chủ quan nếu xuất hiện ba dấu hiệu cảnh báo lớn về thận gồm nước tiểu có bọt không tan nhanh, phù nề (đặc biệt ở mí mắt và mắt cá chân) và huyết áp tăng đột ngột. Ngoài ra, các triệu chứng toàn thân khác như mệt mỏi cực độ, đau khớp, rụng tóc, loét miệng tái phát, nhạy cảm với ánh sáng hay xuất hiện vết nám đặc trưng trên mặt cũng điển hình.
Các tài liệu y khoa cho thấy phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh lupus cao gấp 9 lần nam giới, tập trung chủ yếu ở độ tuổi từ 15 đến 45; nếu không được điều trị, nguy cơ tiến triển thành bệnh thận giai đoạn cuối là rất cao.
Theo bác sĩ Hung, hiện nay y học áp dụng mô hình "liệu pháp bộ ba" (triple therapy) để điều trị. Phác đồ này bao gồm sử dụng steroid để nhanh chóng kiểm soát tình trạng viêm; kết hợp với thuốc ức chế miễn dịch để giảm thiểu sự tấn công của hệ miễn dịch và sử dụng thuốc trúng đích thế hệ mới để điều chỉnh phản ứng miễn dịch một cách chính xác.
Các nghiên cứu chứng minh rằng việc kết hợp liệu pháp sinh học không chỉ giúp nâng cao tỷ lệ thuyên giảm (hồi phục) chức năng thận mà còn cho phép giảm liều lượng sử dụng steroid. Bên cạnh đó, các loại thuốc như hydroxychloroquine vẫn được xem là thuốc nền tảng quan trọng trong việc kiểm soát bệnh ổn định về lâu dài.
Bên cạnh việc dùng thuốc, quản lý lối sống và chế độ ăn uống cũng đóng vai trò quan trọng không kém. Các bác sĩ khuyến nghị chế độ ăn ít muối (natri), kiểm soát lượng protein nạp vào, tránh thực phẩm chế biến sẵn, đồng thời tăng cường tiêu thụ thực phẩm tự nhiên, rau củ và trái cây để giảm tình trạng viêm. Một số nghiên cứu cho hay axit béo Omega-3 và men vi sinh có thể hỗ trợ điều tiết hệ miễn dịch và giảm viêm, tuy nhiên đây chỉ là các liệu pháp bổ trợ và cần được kết hợp song song với phác đồ điều trị y tế chính quy.
Bệnh nhân được khuyên tránh tiếp xúc quá mức với ánh nắng mặt trời, duy trì giờ giấc sinh hoạt điều độ, ngủ đủ giấc và tuyệt đối không hút thuốc để giảm thiểu nguy cơ bệnh tiến triển nặng hơn. Dù y học đã có những bước tiến vượt bậc, một số người bệnh vẫn không thể tránh khỏi việc phải chạy thận nhân tạo. Tuy nhiên, chìa khóa quyết định vẫn nằm ở việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Chỉ cần kiểm soát tốt tình trạng bệnh, phần lớn bệnh nhân có thể duy trì chất lượng cuộc sống ổn định như người bình thường.
Tổ chức từ thiện y tế Bác sĩ không biên giới (MSF) hôm 30/5 cảnh báo tốc độ lây lan của dịch bệnh đang ở mức đáng báo động và chưa từng có tiền lệ khi số ca mắc bệnh lại gia tăng nhanh như vậy chỉ trong một thời gian ngắn. Ông Alan Gonzalez, Phó Giám đốc MSF, cho biết các đội ngũ của tổ chức đang "chứng kiến một quy trình ứng phó chưa bắt kịp tốc độ lây lan nhanh chóng của dịch bệnh".
"Thực tế hiện nay là không một ai nắm rõ quy mô và mức độ nghiêm trọng thực sự của đợt bùng phát này. Các ca nghi nhiễm mới vẫn được báo cáo hàng ngày, song hàng trăm mẫu bệnh phẩm vẫn đang trong tình trạng chờ xét nghiệm", ông cho biết thêm.
Tính đến nay, WHO ghi nhận 906 trường hợp nghi nhiễm và 223 ca tử vong nghi do Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC). Trong khi đó, Bộ Truyền thông nước này xác nhận 282 ca dương tính, bao gồm 42 ca tử vong.
Dịch bệnh cũng bắt đầu lan sang các nước láng giềng khi Uganda báo cáo 9 ca nhiễm và một người chết. Tại Brazil, nhà chức trách đang cách ly nghiêm ngặt hai nam giới trở về từ vùng dịch có triệu chứng sốt, ho, tiêu chảy, dù kết quả xét nghiệm ban đầu âm tính.
Quá trình khống chế dịch bệnh hiện vấp phải rào cản lớn từ các cuộc giao tranh vũ trang tại vùng Ituri và sự bất hợp tác của người dân. Trong chuyến thăm tâm dịch ở miền đông Congo hôm 31/5, Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus đã kêu gọi các bên ngừng bắn để ưu tiên cứu mạng người dân.
Lực lượng cứu trợ không chỉ thiếu hụt vật tư cơ bản như khẩu trang mà còn đối mặt với bạo lực. Sự bất mãn với quy trình xử lý thi thể trái phong tục truyền thống đã kích động người dân địa phương thực hiện ít nhất ba vụ tấn công nhằm vào các cơ sở điều trị.
Trước tình hình này, ông Ghebreyesus nhấn mạnh cuộc chiến chống Ebola là trách nhiệm của toàn xã hội, đồng thời khẳng định bệnh nhân hoàn toàn có thể bình phục nếu đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện triệu chứng.
Đợt bùng phát thứ 17 tại Congo này do biến thể Bundibugyo gây ra, hiện giới khoa học chưa tìm ra vaccine hay phương pháp điều trị đặc hiệu. Virus lây từ dơi ăn quả sang người, sau đó phát tán mạnh qua tiếp xúc trực tiếp với máu hoặc dịch cơ thể. Người mắc ủ bệnh 2-21 ngày, khởi phát bằng triệu chứng sốt, uể oải, đau cơ trước khi nhanh chóng tiến triển thành nôn mửa, tiêu chảy và suy đa tạng.
Nhằm hỗ trợ khống chế dịch bệnh, Liên minh châu Âu đã chuyển vật tư y tế đến Ituri, trong khi Mỹ công bố tài trợ bổ sung, nâng tổng mức cam kết lên 112 triệu USD.
Tại Việt Nam, Bộ Y tế đánh giá nguy cơ Ebola xâm nhập ở mức thấp do virus chỉ lây qua tiếp xúc trực tiếp, song cơ quan này đã phát đi cảnh báo và chủ động chuẩn bị sẵn sàng các phương án ứng phó.
Tại Việt Nam, tỷ lệ mang gen bệnh tan máu bẩm sinh ước trên 13%, có khoảng 14 triệu người mang gen bệnh trên cả nước. Một số dân tộc có tỷ lệ mang gen thalassemia lên tới 30 - 40%, riêng dân tộc Kinh là 9,8%.
Trước đây, nhiều người hiểu lầm chỉ có người dân khu vực miền núi, vùng sâu vùng xa mới bị bệnh tan máu bẩm sinh. Nhưng thực tế, tất cả các địa phương và 54 dân tộc ở nước ta đều có người mang gen bệnh.
Thông tin trên được Viện Huyết học - Truyền máu T.Ư cho biết tại lễ mít tinh kỷ niệm Ngày Thalassemia thế giới 8.5, với chủ đề "Đem ánh sáng nhân ái - chạm nỗi niềm không tên". Chủ đề hướng tới các vấn đề về tâm lý, xã hội của người bệnh, đặc biệt dành sự chia sẻ với những nỗi niềm riêng của phụ nữ, trẻ em gái mắc bệnh tan máu bẩm sinh; và những người mẹ có con bị bệnh.
Theo Viện Huyết học - Truyền máu T.Ư, bệnh thalassemia là bệnh di truyền lặn phổ biến nhất trên thế giới cũng như ở Việt Nam. Đây là bệnh của tế bào hồng cầu, theo đó hồng cầu của người bệnh bị thay đổi về hình thái và chất lượng, hồng cầu dễ bị vỡ hơn (còn gọi là tan máu), thời gian sống của hồng cầu ngắn hơn so với bình thường, gây ra tình trạng thiếu máu.
Người bệnh cần được điều trị định kỳ suốt đời bằng truyền máu (khối hồng cầu) và dùng thuốc thải sắt. Nếu người bệnh không được điều trị truyền máu đều đặn, định kỳ sẽ ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể, làm sức khỏe bị giảm sút trầm trọng và ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống và tuổi thọ.
Người mang gen bệnh không có biểu hiện gì để nhận biết qua vẻ bề ngoài nhưng có thể di truyền gen bệnh cho đời sau. Hầu hết họ không biết mình mang gen cho đến khi đi xét nghiệm hoặc không may sinh ra con bị bệnh.
Đại diện Viện Huyết học - Truyền máu T.Ư cho biết, các năm gần đây, viện vẫn tiếp nhận thêm hàng trăm bệnh nhi mới sinh bị bệnh tan máu bẩm sinh. Trên cả nước, mỗi năm có khoảng 8.000 em bé sinh ra bị bệnh tan máu bẩm sinh ở các mức độ khác nhau.
Tan máu bẩm sinh thalassemia đã được đưa vào danh sách các bệnh bắt buộc cần sàng lọc trước sinh và là bệnh đứng hàng đầu trong các bệnh di truyền cần tư vấn, xét nghiệm tiền hôn nhân. Việc này nhằm đẩy mạnh hoạt động sàng lọc thalassemia trước sinh và trước kết hôn, tiến tới giảm dần số trẻ sinh ra bị bệnh thalassemia.
Cũng tại lễ mít tinh tổ chức chiều nay 8.5, Viện Huyết học - Truyền máu T.Ư trao giải cuộc thi viết thư với chủ đề "Lòng mẹ bao la" và cuộc thi "Người đưa tin giỏi nhất".
Hai cuộc thi thu hút hàng trăm người bệnh, người nhà người bệnh tham gia. Các bài dự thi giúp cộng đồng hiểu hơn về những gánh nặng không tên trên vai người bệnh, lan tỏa thông điệp về tính cấp thiết của việc phòng bệnh thalassemia.
