Xã Tu Mơ Rông được thành lập trên cơ sở sáp nhập hai xã Đắk Hà và Tu Mơ Rông, có diện tích hơn 15.212 ha với 17 thôn, 1.329 hộ và 6.596 nhân khẩu, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 97%.
Theo ông Võ Trung Mạnh, Bí thư Đảng ủy xã Tu Mơ Rông, ngay sau khi thành lập, địa phương tập trung kiện toàn tổ chức bộ máy, sắp xếp đội ngũ cán bộ theo đúng vị trí việc làm, bảo đảm hoạt động thông suốt.
Song song với đó, xã đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng AI trong hoạt động của bộ máy hành chính để giảm thời gian xử lý công việc, giúp cán bộ có thêm điều kiện xuống cơ sở, gần dân và giải quyết những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.
“Hiện tại, 100% cán bộ đã được tập huấn chuyển đổi số, tham gia 3 lớp đào tạo cơ bản và 1 lớp nâng cao về AI. Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã đã giải quyết 5.548 hồ sơ, đạt tỷ lệ đúng hạn 100%. Chính quyền 2 cấp vận hành với bộ máy tinh gọn hơn nhưng yêu cầu phục vụ nhân dân lại cao hơn bao giờ hết”, ông Mạnh nói.
Địa phương cũng đi đầu trong công tác tổ chức các hoạt động tạo sinh kế cho người dân, triển khai nhiều mô hình dân vận như đối thoại ban đêm để người dân thuận lợi tham gia sau giờ lao động; tổ chức các buổi lắng nghe trẻ em nhằm hạn chế tình trạng bỏ học; phát huy vai trò phụ nữ Xơ Đăng trong phát triển kinh tế hộ gia đình.
Trong lĩnh vực an sinh xã hội, mô hình phiên chợ “Không đồng và có đồng” đã huy động trên 1 tỷ đồng từ nguồn xã hội hóa sau 9 phiên tổ chức để hỗ trợ các hộ có hoàn cảnh khó khăn.
Tỷ lệ hộ nghèo của xã hiện còn 16,18% với 215 hộ. Địa phương đã xóa 39 nhà tạm, toàn bộ người dân được cấp thẻ bảo hiểm y tế và đặt mục tiêu đến năm 2030 cơ bản không còn hộ cận nghèo.
Bên cạnh nâng cao chất lượng hoạt động của bộ máy chính quyền, Tu Mơ Rông xác định phát triển kinh tế dựa trên 3 trụ cột gồm: cà phê, du lịch – dược liệu và rừng gắn với chăn nuôi.
Trong đó, cà phê được xem là ngành kinh tế chủ lực. Hiện địa phương có 558,8 ha cà phê và đang triển khai nhiều giải pháp mở rộng vùng nguyên liệu.
Một trong những cách làm tạo dấu ấn là chương trình “Đại hội không hoa”. Thay vì nhận hoa chúc mừng, xã vận động các tổ chức, cá nhân chuyển nguồn lực hỗ trợ người dân phát triển sản xuất.
Từ chương trình này, người dân đã được hỗ trợ 105.000 cây cà phê giống, 30.000 cây thông, 2 tấn phân bón cùng hơn 294 triệu đồng để đầu tư sản xuất.
Đến nay, 12 trong số 17 thôn đã xây dựng được vườn ươm, giúp người dân chủ động nguồn giống theo hướng dẫn kỹ thuật. Học sinh địa phương cũng tham gia trải nghiệm hoạt động ươm cây nhằm nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và phát triển sản xuất.
“Song song với mở rộng diện tích, xã đang xây dựng đề án phát triển thương hiệu cà phê Tu Mơ Rông theo hướng kiểm soát chất lượng từ đầu vào đến đầu ra”, ông Mạnh cho hay.
Mới đây, địa phương tiếp tục phát động chiến dịch hỗ trợ đồng bào Xơ Đăng xuống giống hơn 1 triệu cây cà phê trên khoảng 200 ha, tạo thêm sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân.
Cùng với cây cà phê, chăn nuôi tiếp tục được phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa với tổng đàn gồm 880 con trâu, 1.432 con bò, 87 con dê, 773 con lợn và 5.255 gia cầm.
Toàn xã hiện có 6 sản phẩm OCOP đạt 3 sao. Địa phương cũng đang xúc tiến thu hút đầu tư xây dựng nhà máy chế biến nông sản và dược liệu nhằm nâng cao giá trị sản phẩm.
Thực hiện Kế hoạch "thứ 7 về bản", tranh thủ những ngày thời tiết tốt, các đồn biên phòng thuộc Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị đồng loạt triển khai lực lượng xuống đồng giúp dân thu hoạch vụ lúa Đông Xuân năm 2026.
Trên cánh đồng Rục Làn, xã Kim Phú, từ ngày 8 đến 10/5, các cán bộ chiến sĩ Đồn Biên phòng Cà Xèng xuống ruộng cùng với bà con đồng bào thiểu số người Rục thu hoạch lúa. Đây là kết quả công sức của quân và dân sau hơn 3 tháng gieo trồng chăm sóc.
Dự án lúa nước Rục Làn được Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh Quảng Trị chỉ đạo, triển khai thực hiện từ năm 2010 tại 3 bản Ón, Yên Hợp, Mò O Ồ Ồ với tổng diện tích 10ha.
Được sự quan tâm đồng hành, hỗ trợ của cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cà Xèng đến nay, đồng bào dân tộc thiểu số đã duy trì có hiệu quả mô hình trồng lúa nước Rục Làn.
Những ngày này, Đồn Biên phòng Hướng Lập cũng đã tổ chức cho cán bộ chiến sĩ luân phiên về địa bàn các thôn, bản giúp bà con dân tộc Bru Vân Kiều, xã Hướng Lập thu hoạch lúa.
Nhiều năm nay, cứ đến lúc gieo trồng hay thu hoạch, đơn vị luôn cử lực lượng về hỗ trợ kịp thời giúp người dân hoàn thành mùa vụ trong thời gian sớm nhất, hạn chế thiệt hại mùa màng do mưa giông, lốc xoáy.
Với tuyến biên giới biển, áo xanh của cán bộ chiến sĩ Đồn Biên phòng Triệu Vân hòa chung màu vàng chín rộ trên cánh đồng thôn 7, xã Nam Cửa Việt, đã mang đến tình cảm tốt đẹp của anh "bộ đội Cụ Hồ" trong các ngày nghỉ cuối tuần.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, đêm qua và sáng nay (14/6), khu vực Tây Bắc Bắc Bộ có mưa rào và dông cục bộ.
Khu vực vùng núi và trung du Bắc Bộ từ chiều tối và đêm 14/6 đến đêm 15/6, dự báo có mưa vừa, mưa to và dông với lượng mưa phổ biến 40 - 90mm, cục bộ có nơi mưa rất to trên 150mm. Cảnh báo nguy cơ mưa có cường độ lớn với lượng mưa lớn hơn 100mm trong vòng 3 giờ.
Khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ trong chiều tối và tối 14/6, dự báo có mưa rào và dông rải rác với lượng mưa 10 - 30mm, cục bộ có nơi mưa to trên 60mm. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh. Cảnh báo cấp độ rủi ro thiên tai do mưa lớn, lốc, sét, mưa đá là cấp 1.
Mưa lớn có khả năng gây ra tình trạng ngập úng tại các vùng trũng, thấp, khu đô thị, công nghiệp; lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất trên sườn dốc.
Từ ngày 16-17/6, khu vực vùng núi và trung du Bắc Bộ có mưa vừa, mưa to và dông với lượng mưa phổ biến 50-100mm, cục bộ có nơi mưa rất to trên 200mm. Cảnh báo cấp độ rủi ro thiên tai do mưa lớn, lốc, sét, mưa đá Cấp 1.
Dự báo nhiệt độ Hà Nội ngày mai sẽ giảm 4-5 độ so với hôm nay xuống còn 26-34 độ, sau đó giảm tiếp còn 26-30 độ. Điểm cao trên 1.500 m như Sa Pa (Lào Cai) tuần tới nhiệt độ trong khoảng 19-23 độ C.
Tại miền Trung, ngày 15/6 nắng nóng vẫn duy trì trên diện rộng Thanh Hóa đến Đà Nẵng, cùng phía đông các tỉnh Quảng Ngãi, Gia Lai và Đắk Lắk. Nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-37 độ C. Từ ngày 16 đến 18/6, phạm vi nắng nóng thu hẹp, chủ yếu xuất hiện tại Trung Trung Bộ, từ nam Quảng Trị đến khu vực phía đông Đắk Lắk, với nền nhiệt tiếp tục dao động 35-37 độ C.
Dự báo từ khoảng ngày 19/6, vùng thấp nóng phía tây phát triển trở lại, khiến nắng nóng ở miền Trung có xu hướng gia tăng.
Trong khi đó, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ chịu tác động của gió mùa tây nam cường độ trung bình đến yếu. Thời tiết phổ biến ngày nắng, chiều và tối xuất hiện mưa rào và giông, cục bộ có nơi mưa lớn kèm nguy cơ lốc, sét và gió giật mạnh.
Buổi chiều, khi thủy triều rút khỏi bãi biển Phước Thiện, xã Vạn Tường, từng khoảng cát ướt dần hiện ra dưới nắng muộn. Từ trong xóm nhỏ ven biển, nhiều người dân mang theo cào sắt, giỏ lưới lặng lẽ xuống bãi.
Giữa nền cát còn loang nước, ông Nguyễn Tấn Thế ở thôn Phước Thiện khom lưng kéo chiếc cào sát mặt cát rồi chậm rãi bước giật lùi. Mỗi nhịp cào đi qua phát ra tiếng lạo xạo trên nền cát ướt. Khi đầu cào chạm nghêu nằm dưới lớp cát, ông liền cúi xuống nhặt nhanh bỏ vào chiếc giỏ lưới phía trước.
"Làm quen rồi nên cào đụng là biết có nghêu liền. Nghề này phải đi lùi mới dò được nghêu dưới cát", ông Thế nói rồi tiếp tục bước theo con nước đang rút dần ra xa.
Ở vùng bãi ngang ven biển, người làm nghề cào nghêu không đi theo giờ giấc cố định mà phụ thuộc hoàn toàn vào thủy triều. Nước xuống lúc nào thì ra bãi lúc đó. Có hôm mới đầu giờ chiều đã bắt đầu làm, nhưng cũng có ngày phải chờ đến chiều muộn.
Nhìn qua tưởng đơn giản, nhưng nghề này đòi hỏi sức bền và sự chịu khó. Người làm phải cúi lưng hàng giờ trên nền cát mềm, vừa kéo cào vừa cảm nhận những va chạm rất nhỏ dưới lớp cát ướt.
"Người mới làm thường đau lưng, mỏi người vì phải khom suốt nhiều giờ. Nghề cực mà thu nhập lại bấp bênh nên giờ ít người còn theo", ông Thế chia sẻ.
Cách đó không xa, bà Nguyễn Thị Hạnh vẫn đều tay kéo cào theo mép nước. Theo bà, nghề cào nghêu có ngày kiếm được tiền chợ, tiền gạo nhưng cũng nhiều hôm đi cả buổi mà chẳng được bao nhiêu.
"Biết là cực nhưng vẫn phải bám bãi thôi. Không làm thì cũng không biết lấy gì lo cuộc sống", bà Hạnh nói.
Dọc những bãi biển ở Vạn Tường, Đông Sơn hay Tịnh Khê, hình ảnh người dân lặng lẽ bước giật lùi trên cát theo con nước đã trở thành nhịp mưu sinh quen thuộc suốt nhiều năm qua.
Trời vừa hửng sáng, bãi biển xã Mỏ Cày đã vang tiếng gọi nhau chuẩn bị chuyến biển đầu ngày. Trong làn gió mặn, đội lưới rùng của ông Nguyễn Văn Hải (62 tuổi) tất bật đưa ngư lưới cụ xuống ghe.
Chiếc ghe nhỏ chở theo tấm lưới dài men sát bờ biển. Đứng ở mạn ghe, ông Hải chăm chú quan sát mặt nước để dò luồng cá áp bờ.
"Không phải thấy biển êm là thả lưới được. Phải nhìn con nước, hướng sóng rồi đoán luồng cá chạy đâu", ông Hải nói.
Theo những ngư dân làm nghề lưới rùng, việc "dò luồng" quyết định phần lớn chuyện được hay mất của cả mẻ lưới. Chỉ cần gió đổi hướng hoặc biển động mạnh, cả đội phải quay ghe vào bờ vì khó gom cá và dễ gặp nguy hiểm.
Khi xác định được luồng cá, chiếc lưới dài bắt đầu được thả xuống biển. Một đầu giữ trên bờ, đầu còn lại theo ghe chạy vòng ra xa, tạo thành vòng cung ôm lấy vùng nước ven bờ.
Ít phút sau, ghe quay lại cập bãi. Tiếng hô kéo lưới vang lên giữa buổi sớm yên ả. Ngay lập tức, cả đội đồng loạt ghì dây lưới, bước giật lùi trên cát để lấy sức kéo tấm lưới nặng trĩu nước biển.
Cát lún dưới chân theo từng nhịp bước. Mồ hôi thấm ướt lưng áo nhưng tiếng hô kéo lưới vẫn đều giữa tiếng sóng biển.
Ngư dân Lê Sáu (65 tuổi), thành viên trong đội lưới rùng, vừa kéo lưới vừa thở gấp: "Kéo riết là rã cả tay chân nhưng vẫn phải bám nghề để kiếm đồng ra đồng vào".
Sau gần một giờ, tấm lưới dần khép lại. Những con cá ánh bạc mắc đầy trong mắt lưới lấp lánh dưới nắng sớm.
"Có hôm gặp luồng cá gần bờ thì cả đội có tiền chia nhau. Nhưng cũng nhiều bữa kéo cả buổi mà lưới nhẹ tênh", ông Hải cười hiền.
Từng là nghề phổ biến ở nhiều làng biển Quảng Ngãi, nay nghề lưới rùng ven bờ dần ít người theo. Những người còn gắn bó chủ yếu là ngư dân lớn tuổi, không còn đủ sức vươn khơi xa nên tiếp tục bám biển gần bờ để mưu sinh và giữ nghề cũ của cha ông.
