Liên quan đến biểu giá bán lẻ điện theo thời gian sử dụng (Time of Use – TOU), Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) cho biết đây là một trong những công cụ quản lý nhu cầu điện năng được áp dụng rộng rãi trên thế giới nhằm điều tiết phụ tải, nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện và tối ưu hóa chi phí sử dụng điện.
Thông qua cơ chế giá điện khác nhau theo từng khoảng thời gian trong ngày, khách hàng được khuyến khích điều chỉnh hành vi tiêu dùng điện theo hướng phù hợp hơn với điều kiện vận hành của hệ thống điện.
Vì sao cần áp dụng giá điện theo thời gian sử dụng?
Theo NSMO, việc điều chỉnh khung giờ sử dụng điện và nghiên cứu áp dụng biểu giá điện theo thời gian sử dụng xuất phát từ những thay đổi lớn của hệ thống điện Việt Nam trong những năm gần đây.
Công suất các nguồn năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời, đã tăng rất nhanh, làm thay đổi mô hình vận hành của hệ thống điện. Trong khi điện mặt trời phát công suất lớn vào ban ngày, phụ tải của hệ thống lại thường đạt đỉnh vào cuối buổi chiều và buổi tối, khi nguồn điện này suy giảm nhanh.
Đây cũng là thời điểm hệ thống phải huy động các nguồn điện linh hoạt có chi phí cao như tuabin khí, LNG hoặc dầu để đáp ứng nhu cầu.
Theo đơn vị vận hành hệ thống điện quốc gia, các khung giờ cao điểm hiện nay được xây dựng dựa trên đặc điểm phụ tải và cơ cấu nguồn điện của hơn một thập kỷ trước, nên không còn phản ánh đầy đủ thực tế vận hành.
Vì vậy, việc điều chỉnh khung giờ cao điểm và tiến tới áp dụng cơ chế giá điện theo thời gian sử dụng nhằm đưa tín hiệu giá điện tiệm cận hơn với chi phí cung ứng điện ở từng thời điểm, thay vì chỉ thay đổi cách tính tiền điện.
NSMO cho rằng mục tiêu cốt lõi của biểu giá điện theo thời gian sử dụng là tạo động lực kinh tế để khách hàng dịch chuyển nhu cầu sử dụng điện khỏi các thời điểm hệ thống chịu áp lực lớn nhất.
Khi tín hiệu giá phản ánh đúng điều kiện vận hành, khách hàng sẽ có động lực bố trí lại hoạt động sản xuất, đầu tư các giải pháp quản lý năng lượng hoặc lưu trữ điện, từ đó góp phần giảm công suất cực đại của hệ thống, cải thiện hệ số phụ tải và nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng điện.
Đối với Việt Nam, việc dịch chuyển một phần nhu cầu sử dụng điện từ buổi tối sang ban ngày còn giúp tận dụng tốt hơn nguồn điện mặt trời đang phát công suất cao, hạn chế tình trạng phải cắt giảm nguồn năng lượng tái tạo trong khi vẫn phải huy động các nguồn điện có giá thành cao vào buổi tối.
Theo NSMO, đây cũng là xu hướng mà nhiều quốc gia đang áp dụng trong quá trình chuyển dịch năng lượng và xây dựng hệ thống điện thông minh.
Từ các phân tích dựa trên dữ liệu vận hành thực tế, NSMO ước tính nếu dịch chuyển được khoảng 3-5% phụ tải buổi tối sang ban ngày, công suất đỉnh của hệ thống có thể giảm khoảng 450-750MW; nếu tỷ lệ dịch chuyển đạt 10%, mức giảm có thể lên tới khoảng 1.500MW.
Điều này không chỉ giúp giảm nhu cầu huy động các nguồn điện chi phí cao mà còn giảm áp lực đầu tư bổ sung nguồn và lưới điện phục vụ các đỉnh phụ tải ngắn hạn. Đơn vị này cũng cho biết phần chi phí mua điện tiết kiệm được có thể đạt từ hàng tỷ đến hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm, tùy theo mức độ dịch chuyển phụ tải.
Theo NSMO, lợi ích của cơ chế này không chỉ nằm ở việc tiết kiệm chi phí vận hành mà còn góp phần nâng cao độ tin cậy cung cấp điện, giảm nguy cơ thiếu điện trong các thời điểm phụ tải tăng cao. Trong điều kiện cực đoan, thiệt hại kinh tế do thiếu điện được đánh giá cao hơn rất nhiều so với chi phí phát điện, vì vậy bất kỳ giải pháp nào giúp giảm đỉnh phụ tải đều mang lại lợi ích kinh tế – xã hội đáng kể.
Điều chỉnh giờ cao điểm không đồng nghĩa tăng giá điện
Cuối tháng 4, Bộ Công Thương đã ban hành quyết định quy định khung giờ cao điểm, giờ thấp điểm và giờ bình thường của hệ thống điện quốc gia.
Theo quyết định này, giờ cao điểm được áp dụng từ thứ hai đến thứ bảy, trong khoảng thời gian từ 17h30 đến 22h30, tương đương 5 giờ mỗi ngày. Chủ nhật không áp dụng giờ cao điểm.
Giờ bình thường được tính từ 6h đến 17h30 và từ 22h30 đến 24h đối với các ngày từ thứ hai đến thứ bảy, tổng cộng 13 giờ mỗi ngày. Riêng chủ nhật, giờ bình thường kéo dài từ 6h đến 24h. Khung giờ thấp điểm được áp dụng thống nhất từ 0h đến 6h hàng ngày.
NSMO cũng cho biết, việc điều chỉnh khung giờ cao điểm không đồng nghĩa với việc tăng giá điện. Theo đơn vị này, mức giá điện hiện hành và tổng số giờ cao điểm vẫn được giữ nguyên, chỉ điều chỉnh khoảng thời gian áp dụng nhằm phản ánh sát hơn tình hình vận hành thực tế của hệ thống điện và sự thay đổi của nhu cầu sử dụng điện qua từng giai đoạn.
Đối với khách hàng sinh hoạt, NSMO khẳng định việc điều chỉnh khung giờ cao điểm – thấp điểm hiện chỉ áp dụng với các khách hàng đang sử dụng biểu giá điện theo thời gian sử dụng.
Phần lớn hộ gia đình sử dụng điện theo biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt thông thường sẽ không thay đổi cách tính tiền điện và không bị ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sử dụng điện.
Với khách hàng doanh nghiệp, NSMO cho rằng mục tiêu của việc điều chỉnh khung giờ không phải làm tăng chi phí điện mà nhằm khuyến khích sử dụng điện hiệu quả hơn theo điều kiện vận hành của hệ thống.
Biểu giá mới tạo điều kiện để doanh nghiệp bố trí sản xuất liên tục vào ban ngày, hạn chế làm việc vào buổi tối. Nếu chủ động sắp xếp kế hoạch sản xuất và dịch chuyển một phần phụ tải sang giờ bình thường hoặc thấp điểm, doanh nghiệp có thể tối ưu, thậm chí giảm chi phí tiền điện so với trước.
Tại dự thảo sửa đổi Luật Điện lực, Bộ Công Thương đề xuất nghiên cứu áp dụng biểu giá điện theo thời gian sử dụng (TOU) đối với khách hàng sinh hoạt đủ điều kiện, thay vì áp dụng đại trà.
Theo dự thảo, giá bán lẻ điện có thể được tính theo các khung giờ cao điểm, bình thường và thấp điểm khi đáp ứng điều kiện kỹ thuật. Đồng thời, Bộ Công Thương sẽ xây dựng lộ trình triển khai từng bước.
Theo Bộ Công Thương, đây là một trong những giải pháp nhằm khuyến khích sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả hơn trong bối cảnh nhu cầu điện ngày càng tăng, trong khi việc phát triển nguồn cung còn gặp nhiều khó khăn trong thời gian tới.
Theo kết quả xác minh ban đầu của cơ quan chức năng tỉnh Thanh Hóa, hóa đơn này là của nhà hàng Chinh Thủy Palace trên đường Hồ Xuân Hương, phường Sầm Sơn.
Tối 30-4, một đoàn du khách từ Hà Nội gồm 13 người lớn và 10 trẻ em đến ăn tối tại nhà hàng Chinh Thủy Palace. Trước khi đến, đoàn đã liên hệ nhà hàng đặt món và thống nhất giá cả các món ăn.
Đến 21h cùng ngày, đoàn ăn xong và thanh toán 17.925.000 đồng. Nhà hàng in hóa đơn đưa cho đại diện đoàn du khách.
Người cầm hóa đơn có chụp ảnh hóa đơn, gửi lên nhóm Zalo chung của đoàn. Một thành viên trong đoàn đã lưu lại hóa đơn và đăng lên trang Facebook cá nhân.
Sau đó, bài đăng được nhiều người chia sẻ, bình luận theo hướng tiêu cực. Nội dung lan truyền trên mạng xã hội đã cố tình lược bỏ các yếu tố quan trọng như số lượng người ăn thực tế, việc đặt trước và thỏa thuận giá. Từ đó tạo cảm giác "bất thường" về chi phí bữa ăn.
Làm việc với cơ quan chức năng, người đăng tải hóa đơn ban đầu trên trang cá nhân cho biết không hề có mục đích phản ánh việc bị "chặt chém" sau bữa ăn tại nhà hàng nêu trên. Sau khi ăn và thanh toán xong, các thành viên trong đoàn đều vui vẻ, không có phản ứng trái chiều.
Tuy nhiên, sau khi hóa đơn thanh toán nêu trên đăng tải trên trang cá nhân, có nhiều fanpage đã "giật tít", định hướng dư luận với những cụm từ như "đến hẹn lại lên" hay "hóa đơn độc lạ", khiến câu chuyện bị hiểu sai lệch, ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh du lịch Sầm Sơn.
Ông Võ Duy Hưng - Đội Quản lý thị trường số 2, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Thanh Hóa cho biết: "Qua kiểm tra, giá các món ăn trong hóa đơn đều đúng với giá niêm yết. Đoàn du khách đã làm việc với nhà hàng, chốt giá với nhà hàng trước khi ăn. Đối với hải sản, giá cả phụ thuộc vào thời điểm và kích cỡ từng loại, nên mức giá có sự chênh lệch".
Theo đó, Hợp tác xã lúa mùa nổi Vĩnh Gia được thành lập với 30 thành viên, do ông Dương Minh Giang làm Chủ tịch hội đồng quản trị kiêm Giám đốc. Hợp tác xã bước đầu xây dựng vùng nguyên liệu khoảng 200ha, dự kiến sản lượng khoảng 400 tấn lúa mỗi năm.
Tại buổi lễ, các bên đã ký kết hợp tác chiến lược liên kết "4 nhà" với thời hạn 20 năm. Trong đó Nhà nước giữ vai trò kiến tạo cơ chế, chính sách hỗ trợ. Hợp tác xã lúa mùa nổi Vĩnh Gia trực tiếp tổ chức sản xuất và cung cấp nguồn nguyên liệu sạch. Trường đại học An Giang cùng Trung tâm Nghiên cứu công nghệ thuần thực vật Việt Nam (VPTC) đảm nhiệm nghiên cứu, chuyển giao công nghệ chế biến sâu, còn doanh nghiệp chịu trách nhiệm bao tiêu đầu ra, phát triển thương mại sản phẩm.
Đại diện Công ty cổ phần O Plant-Based Food cho rằng hạt gạo không chỉ là lương thực mà còn là "hồn cốt của nền văn minh lúa nước Việt Nam". Vĩnh Gia được lựa chọn triển khai dự án vì còn lưu giữ giống lúa mùa nổi - loại lúa di sản thích nghi tự nhiên với mùa nước nổi, mang đậm dấu ấn văn hóa vùng Tứ giác Long Xuyên.
Với định hướng đến năm 2045, đơn vị cam kết đồng hành cùng địa phương trên ba trụ cột gồm: đầu tư công nghệ chế biến sâu, xây dựng cơ chế bao tiêu ổn định và phát triển thương hiệu nông sản gắn với du lịch sinh thái.
Cụ thể, doanh nghiệp sẽ đầu tư xây dựng xưởng thực nghiệm ngay tại địa phương nhằm phát triển các dòng sản phẩm giá trị gia tăng từ lúa mùa nổi như bánh mì gạo, sandwich, pizza, bánh bao gạo nguyên cám Nàng Tây Đùm và nhiều sản phẩm thuần thực vật khác đạt tiêu chuẩn quốc tế.
Mục tiêu là chuyển đổi từ xuất khẩu nguyên liệu thô sang phát triển thực phẩm chất lượng cao mang thương hiệu Việt Nam. Doanh nghiệp cũng cam kết bao tiêu sản phẩm với mức giá ổn định nhằm giúp nông dân yên tâm sản xuất, bảo tồn hệ sinh thái lúa mùa nổi.
"Chúng tôi sẽ sử dụng toàn bộ nguồn lực để xây dựng thương hiệu 'Vĩnh Gia' trở thành biểu tượng nông sản di sản quốc gia, gắn với bảo tồn văn hóa và phát triển du lịch sinh thái", đại diện doanh nghiệp nhấn mạnh.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Văn Cọp - Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh An Giang - cho rằng việc thành lập hợp tác xã gắn với phục tráng giống lúa mùa nổi là hướng đi phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp bền vững hiện nay.
Theo ông Cọp, mô hình liên kết "4 nhà" đã được đặt ra từ nhiều năm trước nhưng quá trình triển khai thực tế vẫn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt trong xây dựng chuỗi liên kết ổn định giữa nông dân, doanh nghiệp và nhà khoa học. "Việc hợp tác xã ký kết liên kết '4 nhà' là tín hiệu tích cực, tạo nền tảng để phát triển bền vững mô hình lúa mùa nổi trong thời gian tới", ông Cọp nhấn mạnh.
Lúa mùa nổi tại Đồng bằng sông Cửu Long từng có diện tích hơn 500ha nhưng hiện nay gần như mai một, chỉ còn diện tích rất nhỏ. Riêng tại Vĩnh Gia, địa phương đã phục tráng được khoảng 75ha giống lúa này. Lúa mùa nổi có đặc tính sinh trưởng theo mực nước lũ tự nhiên. Khi nước dâng đến đâu, cây lúa sẽ phát triển theo đến đó. Tuy nhiên nếu nước lên quá nhanh, cây lúa cũng khó thích nghi kịp.
Công ty cổ phần Nhiệt điện Hải Phòng (HND) vừa công bố thông tin bất thường liên quan đến việc Tổng giám đốc, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp bị khởi tố, bắt tạm giam.
Trước đó, 3 doanh nghiệp ngành điện niêm yết khác trên sàn cũng công bố thông tin về lãnh đạo bị khởi tố, tạm giam gồm: Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng Điện 1 (PECC1 - TV1); Công ty cổ phần Tập đoàn PC1 (PC1) và Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng Điện 2 (PECC2 - TV2).
Báo cáo tài chính quý 1-2026 cho thấy các doanh nghiệp điện nêu trên đều ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận sau thuế.
Cụ thể, PC1 đạt khoảng 2.168 tỉ đồng doanh thu thuần, tăng 16,6% so với cùng kỳ năm 2025. Lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 270 tỉ đồng, tăng tới 86,2%. Doanh nghiệp cho biết lợi nhuận tăng trưởng chủ yếu nhờ lĩnh vực bất động sản dân dụng tiếp tục ghi nhận doanh thu, lợi nhuận từ dự án Tháp Vàng. Cùng kỳ năm 2025 dự án này vẫn đang trong quá trình triển khai.
Nhiệt điện Hải Phòng cũng ghi nhận gần cỡ 2.545 tỉ đồng doanh thu thuần trong quý vừa qua, giảm 4,2% so với cùng kỳ năm 2025. Lợi nhuận sau thuế đạt 216 tỉ đồng, tăng 30,1%.
Hai doanh nghiệp tư vấn điện còn lại có doanh thu thấp hơn hẳn. TV1 đạt khoảng 145 tỉ đồng doanh thu thuần trong quý 1-2026, tăng 28,3%. TV2 đạt cỡ 244 tỉ đồng, giảm 21% Đso với quý 1-2025. Lợi nhuận sau thuế của TV1 và TV2 lần lượt đạt hơn 32 tỉ đồng và hơn 53 tỉ đồng, tăng tương ứng 5,2% và 92,1% so với cùng kỳ năm ngoái.
TV2 giải trình lợi nhuận tăng mạnh do trong năm 2026 hoạt động của các công ty liên kết của doanh nghiệp được cải thiện tích cực và sự gia tăng của doanh thu tài chính.
Bên cạnh số lợi nhuận tuyệt đối, có thể so sánh khả năng sinh lời các doanh nghiệp ngành điện này dựa vào chỉ số biên lợi nhuận sau thuế. Đây là chỉ số thể hiện lợi nhuận cuối cùng mà doanh nghiệp giữ lại được sau khi trừ hết tất cả chi phí từ sản xuất, vận hành đến thuế và lãi vay.
TV1 đứng đầu về biên lợi nhuận sau thuế với tỉ lệ 22,2% trong quý 1-2026. TV2 xếp thứ 2 với 21,9%. PC1 xếp thứ 3 với mức sinh lời 12,5%. Nhiệt điện Hải Phòng ghi nhận mức biên lợi nhuận xấp xỉ 8,5%.
Số liệu năm 2024 và 2025 cũng thấy TV1 đứng đầu về khả năng sinh lời. Nhiệt điện Hải Phòng có biên lợi nhuận thấp nhất trong nhóm do sự khác biệt về mô hình kinh doanh.
Hoạt động chính của TV1 và TV2 là tư vấn khảo sát, thiết kế, cung cấp dịch vụ tư vấn kỹ thuật cho các công trình nguồn điện, lưới điện, thủy lợi và các công trình công nghiệp dân dụng khác. Biên lợi nhuận gộp của 2 doanh nghiệp này vào lần lượt 34,2% và 14,9% trong quý 1-2026.
Đối với PC1, nhờ hoạt động sản xuất kinh doanh đa ngành từ bán điện, vật tư hàng hoá, xây lắp cung ứng điện đến bất động sản nên mức biên lãi gộp cũng đạt mức 21,6%.
Trong khi đó, Nhiệt điện Hải Phòng trực tiếp sản xuất và cung ứng điện nên biên lợi nhuận gộp chỉ khoảng 10,6%.
