Tại hội thảo Công tác quy hoạch kiến trúc đô thị với văn hóa di sản TP Đà Nẵng ngày 27/6, TS KTS Ngô Viết Nam Sơn cho rằng câu chuyện quy hoạch của địa phương sau khi mở rộng địa giới phản ánh thách thức chung của các đô thị Việt Nam trong giai đoạn tái cấu trúc không gian phát triển. Bài toán dung hòa giữa bảo tồn di sản và yêu cầu tăng trưởng đang khiến nhiều nơi lúng túng.
Đối với bài toán quỹ đất, ông Sơn đề xuất Đà Nẵng mạnh dạn điều chỉnh phân bố chức năng phát triển. Trước sáp nhập, thành phố Đà Nẵng cũ có diện tích tự nhiên hơn 1.283 km2, quỹ đất thiếu nên thành phố làm khu thương mại tự do tại 7 vị trí không liền kề, thuộc quận Liên Chiểu và huyện Hòa Vang. Trong hoàn cảnh Đà Nẵng còn nhỏ thì điều đó có thể chấp nhận được.
Sau sáp nhập với Quảng Nam, Đà Nẵng đã mở rộng xuống phía Nam, với diện tích lên đến hơn 11.800 km2. KTS Ngô Viết Nam Sơn cho rằng trường hợp khu thương mại tự do không thể bố trí thành một không gian liền mạch như hiện tại, địa phương có thể cân nhắc chuyển toàn bộ khu chức năng này xuống Chu Lai, cách trung tâm thành phố Đà Nẵng khoảng 100 km về phía Nam.
“Khi đó, lõi đô thị Đà Nẵng cũ sẽ tập trung nguồn lực phát triển thành trung tâm tài chính, đô thị hiện đại và văn minh. Các chức năng công nghiệp sản xuất hoặc logistics quy mô lớn phù hợp hơn sẽ được phân bổ dần xuống phía Nam”, KTS Ngô Viết Nam Sơn nói.
Theo chuyên gia này, một trong những lợi thế của Đà Nẵng là ít chịu ràng buộc bởi các công trình di sản trong lõi trung tâm. Do đó, địa phương có dư địa lớn để phát triển đô thị nén và các khu cao tầng hiện đại. Không gian phát triển này hoàn toàn có thể mở rộng dần về phía Chân Mây – Lăng Cô (TP Huế) thay vì kéo dài về phía Chu Lai – Tam Kỳ.
Lý giải cho hướng tiếp cận này, ông Sơn cho biết khu vực Chân Mây – Lăng Cô chỉ cách trung tâm Đà Nẵng khoảng 30 km, trong khi khoảng cách đến Chu Lai – Tam Kỳ lên tới hơn 100 km. Bên cạnh đó, không gian phía Nam bị ngăn cách bởi đô thị di sản Hội An, khiến việc hình thành một dải đô thị công nghiệp – thương mại liên tục gặp nhiều hạn chế.
“Việc mở rộng không gian đô thị trung tâm theo hướng Bắc sẽ thuận lợi hơn, đồng thời tạo động lực phát triển chung cho cả Đà Nẵng và TP Huế. Chúng ta phải nhìn tương lai phát triển từ tư duy của cả vùng để có vị thế mới, đủ sức cạnh tranh quốc tế”, ông Sơn nói.
Đồng quan điểm về chiến lược liên kết vùng, ông Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, nhấn mạnh sau khi mở rộng địa giới, Đà Nẵng trở thành đô thị trực thuộc trung ương có diện tích lớn thứ hai cả nước (sau TP Đồng Nai, diện tích khoảng 12.730 km2) và sở hữu đến hai di sản văn hóa thế giới là Hội An và thánh địa Mỹ Sơn.
Để phát huy lợi thế này, ông Chính đề xuất hình thành một “hành lang di sản chung” cho toàn khu vực. Mục tiêu là định vị Đà Nẵng trong không gian di sản miền Trung bằng cách kết nối chuỗi di sản đô thị Huế – đô thị Hội An – Mỹ Sơn cùng hệ thống văn hóa Chăm, tạo thành nguồn lực lớn để phát triển công nghiệp văn hóa và du lịch.
Điều khiến ông Chính lo ngại là áp lực đô thị hóa nhanh. Sự xuất hiện của các tòa nhà cao ốc và dự án bất động sản đang làm suy giảm cảnh quan, làm mất đi bản sắc địa phương. “Bảo tồn văn hóa di sản không chỉ là giữ gìn quá khứ mà là giải pháp cho tương lai phát triển bền vững. Công tác quy hoạch cần nhận diện, bảo vệ các khu vực ven sông, ven biển, khu phố cũ và phải quy định rõ chỉ tiêu kiểm soát tầng cao, mật độ xây dựng để tránh nguy cơ thương mại hóa làm biến dạng di sản”, ông Chính nói.
Khu thương mại tự do Đà Nẵng được thành lập tháng 6/2025, có tổng quy mô khoảng 1.881 ha, được bố trí tại 7 vị trí không liền kề. Dự án bao gồm các khu chức năng chính như sản xuất, logistics, thương mại – dịch vụ, công nghiệp công nghệ số, công nghệ thông tin và đổi mới sáng tạo.
Ông Nguyễn Phước Hải Trung, Phó giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế, ngày 21/4 chủ trì cuộc họp với các nhà nghiên cứu và đơn vị thi công để bàn phương án phục hồi trang trí trần nhà hát Minh Khiêm Đường, đồng thời rà soát kế hoạch trùng tu Ôn Khiêm Đường.
Việc trùng tu các chòm sao trên trần nhà hát Minh Khiêm Đường gây tranh cãi. Theo ông Hồ Hữu Hành, Giám đốc Công ty cổ phần Tu bổ di tích Huế, trong quá trình tháo dỡ, đơn vị đã thu thập được một số hiện vật kim loại nghi là chi tiết trang trí chòm sao.
Từ tư liệu và ý kiến nghiên cứu về "nhị thập bát tú", đơn vị đã phác thảo phương án bố trí 28 chòm sao trên trần Minh Khiêm Đường và dự kiến điều chỉnh thi công. Một số họa tiết tương tự từng xuất hiện trên chuông ở Ngọ Môn và tường Khâm Thiên Giám được dùng làm cơ sở đối chiếu.
Tuy nhiên, nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Hoa cho rằng phải xác định chính xác chất liệu như đồng, chì, thiếc hay thủy tinh cũng như cấu tạo bề mặt các "ngôi sao" là gương tráng bạc hay kim loại đánh bóng. Nhận diện sai vật liệu có thể dẫn đến phục dựng không đúng nguyên gốc.
Nhà nghiên cứu Phạm Đức Thành Dũng cũng cho rằng đến nay chưa thể xác định chính xác số lượng ngôi sao trên trần. Có thể tồn tại chòm sao Bắc Đẩu, song tổng thể bố cục vẫn cần tiếp tục nghiên cứu.
Kết luận cuộc họp, ông Nguyễn Phước Hải Trung đề nghị rà soát toàn bộ vật liệu thu thập được, đồng thời làm rõ cách thể hiện các đường liên kết giữa các chòm sao là hình vẽ hay dây kim loại trước khi hoàn thiện trần trang trí.
Đối với Ôn Khiêm Đường (nơi cất đồ ngự dụng của vua), các nhà nghiên cứu đề nghị đánh giá lại công năng ban đầu của công trình dưới thời vua Tự Đức, trong đó lưu ý giữ nguyên khu vực cất giữ đồ ngự dụng phía sau. Trung tâm sẽ tổ chức một cuộc họp riêng để thống nhất phương án trùng tu hạng mục này.
Dự án tu bổ quần thể lăng vua Tự Đức được triển khai từ tháng 6/2024 với tổng kinh phí hơn 99 tỷ đồng, gồm điện Hòa Khiêm, Minh Khiêm Đường và Ôn Khiêm Đường. Minh Khiêm Đường - được xem là nhà hát cung đình cổ nhất Việt Nam - hiện đã gần hoàn thành, các hạng mục còn lại đang thực hiện.
Dù đã tính toán về việc trốn chạy khỏi Việt Nam ngay sau khi gây án, nhưng hai bị can trong vụ nổ súng giết người đã bị lực lượng công an Việt Nam bắt giữ.
Liên quan vụ nổ súng ở phường Bến Thành, Công an TP.HCM đã giữ người trong trường hợp khẩn cấp đối với Vaa Vaa (27 tuổi, người Samoa) và Tafia Steve (23 tuổi, người Samoa) để tiếp tục điều tra về tội "giết người".
Ngoài 2 bị can này, cơ quan công an cũng ra lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp đối với bị can Nguyễn Trọng Nghĩa (24 tuổi, ở tỉnh Tây Ninh, hành nghề dịch vụ vận chuyển hành khách tuyến TP.HCM - Tây Ninh) cùng 7 bị can là người Việt Nam có liên quan vì đã không tố giác tội phạm, giúp sức cho việc lẩn trốn của 2 bị can nêu trên.
Tại cơ quan công an, Tafia Steve khai nhận được đối tượng ở nước ngoài thuê đi cùng Vaa Vaa đến TP.HCM để sát hại 2 người tên là Lemalu Lorenzo Tovia và Sauni Sam.
Theo bị can này, mặc dù đã tính toán về việc trốn chạy khỏi Việt Nam ngay sau khi gây án nhưng không thể trốn được lực lượng công an Việt Nam.
"Tôi xin chịu trách nhiệm trước pháp luật. Tôi có lời khuyên cho những ai có ý định đến Việt Nam để phạm tội hãy từ bỏ ngay vì sẽ bị công an Việt Nam bắt giữ", Tafia Steve nói.
Sau khi gây án, nghi phạm đã bị Công an TP.HCM phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ Bộ Công an và công an các địa phương bắt giữ.
Còn bị can Vaa Vaa khai nhận anh ta cầm súng bắn người vào tối 21.5 tại phường Bến Thành.
Bị can Vaa Vaa nhận thức được hành vi của mình là sai phạm và nói rất hối hận về việc làm của mình. "Công an Việt Nam cũng đối xử tử tế và tạo điều kiện cho tôi ăn uống, đảm bảo sức khỏe tốt", bị can Vaa Vaa nói.
Thượng tá Nguyễn Thành Hưng (Phó giám đốc, Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM), cho biết dù hai bị can này hoạt động mang tính chuyên nghiệp, hết sức manh động, có vũ khí và sẵn sàng chống trả khi bị phát hiện, nhưng công an đã kịp thời bắt giữ cả 2 khi đang lẩn trốn tại khu vực giáp biên giới Việt Nam - Campuchia, sau chưa đầy 72 giờ gây án.
Trước đó, vào ngày 14.5, 2 bị can nói trên nhập cảnh vào TP.HCM qua sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, rồi "nghiên cứu" quy luật hoạt động của các nạn nhân. Đến tối 21.5, khi các nạn nhân cùng nhóm bạn vừa kết thúc bữa tiệc tại một nhà hàng trên đường Trương Định (ở quận 1 cũ) ra đứng ở vỉa hè trước nhà hàng, thì bị 2 bị can nói trên sát hại bằng 3 phát súng.
Tại cơ quan điều tra, bước đầu 2 bị can người nước ngoài nói trên đã khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội, rằng thực hiện vụ án theo sự "chỉ đạo" của một đối tượng ở nước ngoài.
Công an TP.HCM đang tiếp tục điều tra, làm rõ vụ nổ súng ở phường Bến Thành.
Đây được xem là giải pháp nhằm chặn SIM rác, SIM không chính chủ là nguyên nhân dẫn đến nhiều hành vi lừa đảo thời gian qua.
Theo quy định, doanh nghiệp viễn thông sẽ thực hiện xác thực thông tin thuê bao dựa trên việc đánh giá, phân loại số thuê bao theo giấy tờ đăng ký và các quy định pháp luật liên quan.
Các tổ chức, cá nhân tham gia thu nhận và xử lý dữ liệu có trách nhiệm thiết lập quy trình, cơ chế giám sát chặt chẽ, bảo đảm tuân thủ quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân và định danh, xác thực điện tử.
Doanh nghiệp chỉ được cung cấp dịch vụ đối với thuê bao mới sau khi hoàn tất đăng ký và xác thực thông tin đúng quy định. Trường hợp thuê bao thay đổi thiết bị nhưng không xác thực hoặc xác thực không đầy đủ, không chính xác sẽ bị tạm dừng dịch vụ chiều đi (gọi, nhắn tin).
Thông tư quy định việc xác thực thông tin thuê bao (gồm 4 trường thông tin: số định danh cá nhân; họ tên; ngày sinh; ảnh khuôn mặt) được thực hiện qua một trong các hình thức: trực tuyến qua ứng dụng VNeID; trực tuyến qua ứng dụng của doanh nghiệp viễn thông; trực tiếp tại điểm giao dịch của doanh nghiệp; trực tiếp tại điểm được ủy quyền.
Doanh nghiệp phải lưu giữ đầy đủ tài liệu chứng minh việc xác thực trong suốt thời gian thuê bao hoạt động.
Đáng chú ý, theo thông tư này, từ ngày 15.6, khi người dùng chuyển sang thiết bị mới phải thực hiện xác thực lại bằng sinh trắc học.
Trong vòng tối đa 2 giờ kể từ khi phát hiện thuê bao thay đổi thiết bị, doanh nghiệp phải rà soát và có thể tạm dừng dịch vụ chiều đi, đồng thời yêu cầu xác thực lại khuôn mặt.
Quy định này nhằm khắc phục tình trạng người dùng làm mất hoặc thất lạc SIM nhưng không kịp khóa, tạo kẽ hở để kẻ xấu lợi dụng; giải pháp kỹ thuật nhằm chống lại việc mua bán SIM kích hoạt sẵn.
Thông tư cũng quy định, với thuê bao không thực hiện xác thực lại, sau 30 ngày bị tạm dừng chiều đi sẽ tiếp tục bị dừng hai chiều, và có thể bị chấm dứt hợp đồng sau 5 ngày nếu vẫn không thực hiện.
Với thuê bao đã xác thực bằng tài khoản định danh điện tử mức 2 hoặc căn cước gắn chip: không phải xác thực lại (trừ khi đổi thiết bị).
Thuê bao đăng ký bằng chứng minh nhân dân 9 số phải bổ sung xác thực sinh trắc học trong 60 ngày.
Đối với thuê bao bị xác nhận "không chính chủ" trên VneID, doanh nghiệp phải thông báo liên tục và yêu cầu xác thực lại, nếu không sẽ bị ngừng dịch vụ.
Thuê bao chưa chuẩn hóa sẽ được thông báo, sau đó lần lượt bị dừng chiều đi, hai chiều và chấm dứt hợp đồng nếu không thực hiện.
Thuê bao người nước ngoài: phải xác thực lại trong 60 ngày kể từ khi thông tư có hiệu lực.
Ngoài ra, trong vòng 30 ngày từ khi thông tư có hiệu lực, doanh nghiệp viễn thông phải gửi danh sách thuê bao đã đăng ký về cơ quan quản lý căn cước để đối soát với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Việc đối soát trực tiếp với cơ sở dữ liệu gốc của ngành công an sẽ giúp loại bỏ triệt để các trường hợp sử dụng giấy tờ giả hoặc thông tin không chính chủ để đăng ký SIM.
