Đề xuất trên được ông Nguyễn Thế Duy, Phó tổng giám đốc Tập đoàn đầu tư và phát triển công nghiệp Becamex nêu tại hội thảo tham vấn ý kiến các doanh nghiệp, tập đoàn về dự thảo luật Đô thị đặc biệt do UBND TP.HCM tổ chức ngày 27.5.
Hiện mô hình đô thị TOD (phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng) chủ yếu gắn với đường sắt đô thị (metro). Tuy nhiên, ông Duy cho rằng mô hình TOD là công cụ tổ chức lại không gian phát triển để tái thiết đô thị, tạo nguồn lực tài chính phát triển hạ tầng.
Do đó, Tập đoàn Becamex đề xuất bổ sung quy định áp dụng mô hình TOD đối với các tuyến đường sắt quốc gia, ga hành khách, ga hàng hóa, cảng cạn (IDC), trung tâm logistics, khu thương mại tự do, cảng biển, đầu mối giao thông khối lượng lớn.
Đồng thời, luật hóa việc cho phép thu hồi đất, chuyển đổi công năng cơ sở sản xuất dùng công nghệ cũ, gây ô nhiễm, không phù hợp quy hoạch, chợ truyền thống xuống cấp, công trình, đất dôi dư để phát triển đô thị TOD.
Đề xuất này nhằm tạo quỹ đất cho các khu vực TOD, chuyển đổi mô hình hoạt động từ sản xuất truyền thống sang các khu phức hợp dịch vụ - đô thị cao cấp, tối ưu hóa hiệu quả sử dụng đất dọc theo các trục giao thông trọng điểm.
Đây là giải pháp để giảm thiểu tối đa rủi ro pháp lý, rủi ro xã hội và áp lực chi phí dòng tiền mặt ban đầu của nhà nước và nhà đầu tư trong công tác giải phóng mặt bằng.
Việc hoán đổi bằng tài sản, quỹ đất sẵn có giúp đẩy nhanh tiến độ bồi thường, tạo sự đồng thuận cao từ người dân và doanh nghiệp bị di dời, đồng thời kích hoạt dòng vốn tư nhân tự nguyện tham gia tái thiết đô thị thông qua việc cấn trừ nghĩa vụ tài chính minh bạch trong tương lai.
Ngoài ra, ông Duy cũng đề nghị bổ sung vai trò kinh tế nhà nước vào dự thảo luật Đô thị đặc biệt, nhất là các lĩnh vực then chốt. Bởi lẽ, doanh nghiệp nhà nước không chỉ là một chủ thể kinh doanh mà còn là công cụ để phát triển các lĩnh vực chung cho địa phương như kinh doanh, kinh tế, hạ tầng, logistics, khu công nghiệp, y tế, giáo dục và các công trình trọng điểm.
Ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp TP.HCM, ủng hộ việc mở rộng cơ chế hợp tác công - tư trong dự thảo luật như lãnh đạo công - quản trị tư, đầu tư công - quản lý tư, đầu tư tư - sử dụng công. Tuy nhiên, dự thảo vẫn còn giới hạn cho lĩnh vực y tế, văn hóa, thể thao, giáo dục, phát triển công nghệ mới, công nghệ chiến lược theo quyết định của Thủ tướng.
Ông Hòa cho rằng cần mở rộng thêm nhiều lĩnh vực, đặc biệt là phát triển hạ tầng. "Chúng ta có thể đầu tư công toàn bộ tuyến metro nhưng giao cho tư nhân quản lý để nhà nước rảnh tay, rảnh chân và tạo cơ hội cho tư nhân tham gia", ông Hòa nêu ví dụ.
Về quỹ bảo lãnh tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp TP.HCM cho biết quỹ này có từ lâu nhưng dường như không hoạt động. Trong khi đó, đa số doanh nghiệp tiếp cận vốn vay qua ngân hàng nhưng điều kiện về tài sản có giới hạn.
"Vậy nhà nước nên đầu tư vốn vào quỹ bảo lãnh tín dụng này để trợ lực, tiếp sức thêm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, giống như kiểu góp vốn vào quỹ đầu tư mạo hiểm", ông Hòa khuyến nghị.
Trong khi đó, ông Đinh Hồng Kỳ, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Xanh TP.HCM, cho rằng cần luật hóa việc giải quyết thủ tục hành chính, nêu rõ ai quyết, quyết trong bao lâu và nếu chậm thì ai chịu trách nhiệm.
Muốn làm điều đó, TP.HCM cần chuyển mạnh từ tư duy "kiểm soát quy trình" sang "quản trị theo kết quả". Thay vì quản lý bằng hồ sơ giấy và thủ tục phân mảnh, TP.HCM cần xây dựng nền hành chính số thực chất, hệ dữ liệu dùng chung, một đầu mối xử lý và cơ chế truy trách nhiệm theo thời hạn xử lý công việc.
Công tác quản lý chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm dựa trên dữ liệu và mức độ tuân thủ. Trong đó, doanh nghiệp tuân thủ tốt phải được giảm thanh tra, kiểm tra, dữ liệu đã có thì không yêu cầu nộp lại, thủ tục quá hạn phải có cơ chế mặc nhiên chấp thuận hoặc giải trình trách nhiệm.
Cũng theo ông Kỳ, dự thảo luật Đô thị đặc biệt nên có một chương hoặc mục riêng về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, nêu 5 nhóm thử nghiệm theo không gian địa lý, theo ngành nghề mới có thời hạn, cơ chế miễn trừ pháp lý có kiểm soát, cơ chế thử nghiệm thất bại nhưng không bị hình sự hóa và cơ chế đánh giá theo dữ liệu thời gian thực.
"Nếu luật chỉ dừng lại ở việc bổ sung thêm vài cơ chế ưu đãi thì đầu tàu kinh tế TP.HCM có thể sẽ tiếp tục chạy nhanh nhưng chạy trên đường ray cũ. Khi luật tạo ra quyền tự chủ thực chất, cơ chế ra quyết định nhanh, nền hành chính số dựa trên dữ liệu và môi trường thể chế đủ mở cho đổi mới sáng tạo, thì TP.HCM mới tạo ra đường ray phát triển mới", ông Kỳ nói.
Tin Gốc: Thanh Niên
