Mô tả về hệ thống này, Tổng thống Nga Vladimir Putin khẳng định nó sẽ “không thua kém” Starlink của tỷ phú Mỹ Elon Musk và “thậm chí có thể vượt trội ở một số khía cạnh”.
Cụm vệ tinh này, mang tên Rassvet, là trung tâm trong nỗ lực của Moscow nhằm xây dựng một hạ tầng không gian độc lập để củng cố chủ quyền quốc gia, tăng cường năng lực tác chiến bằng UAV và duy trì kết nối của Nga trong bối cảnh chịu sức ép từ phương Tây.
Được phát triển bởi công ty hàng không vũ trụ tư nhân Nga Bureau 1440, thuộc tập đoàn IKS Holding, chương trình Rassvet ra mắt vào năm 2023 với 3 vệ tinh thử nghiệm, tiếp theo là một sứ mệnh thử nghiệm thứ 2 vào năm 2024. Tháng 3 vừa qua, Bureau 1440 đã triển khai lô vệ tinh thương mại đầu tiên gồm 16 chiếc.
Các vệ tinh này hoạt động như các trạm 5G, được kết nối với nhau bằng liên lạc laser và có thể truyền dữ liệu với tốc độ lên tới 1Gbit/s cùng độ trễ tối đa 70 mili giây.
Mẫu Rassvet-3 mới nhất được cho là nặng khoảng 370kg, lớn hơn đáng kể so với các mẫu thử nghiệm năm 2023 và 2024. Tổng chi phí của dự án được ước tính khoảng 515 tỷ rúp (khoảng 7 tỷ USD).
Khác với Starlink, Rassvet hoạt động ở độ cao khoảng 800km thay vì 450-480 km. Cách tiếp cận này giúp cân bằng giữa số lượng vệ tinh cần thiết với tuổi thọ và vùng phủ sóng của chúng.
Theo RocketLaunch.Live, trang web theo dõi các vụ phóng không gian, lô thứ 2 gồm 16 vệ tinh Rassvet-3 dự kiến được phóng từ sân bay vũ trụ Plesetsk ở miền bắc Nga bằng tên lửa Soyuz-2.
Nga dự kiến có 156 vệ tinh Rassvet trên quỹ đạo vào cuối năm 2026 và tăng con số này lên khoảng 900 vệ tinh vào năm 2035.
Tuy nhiên, quá trình triển khai không hoàn toàn suôn sẻ. Một trong các vệ tinh được phóng hồi tháng 3, được gọi là Object 4, đã gặp sự cố động cơ đẩy và cháy rụi trong khí quyển ngày 6 tháng 6. Bureau 1440 xác nhận tổn thất này nhưng nhấn mạnh rằng năng lực của toàn bộ chòm vệ tinh không bị ảnh hưởng.
Đầu tháng này, Tổng thống Putin xác nhận Moscow đang phát triển các UAV tấn công hạng nặng sử dụng hệ thống điều khiển qua vệ tinh. Các UAV điều khiển bằng vệ tinh rất khó bị gây nhiễu bởi tác chiến điện tử, bởi Rassvet dựa trên mạng 5G phi mặt đất với các chùm sóng vô tuyến tập trung cao phát từ không gian.
Điều này tương tự cách Ukraine sử dụng Starlink để điều phối các cuộc tấn công bằng UAV, trao đổi dữ liệu theo thời gian thực và chống lại các biện pháp gây nhiễu.
Nhiều báo cáo cho rằng quân đội Nga cũng từng sử dụng các thiết bị đầu cuối Starlink trên chiến trường. Tuy nhiên, Moscow khẳng định không có bất kỳ lô hàng Starlink chính thức nào được chuyển tới Nga. Tháng 2, SpaceX đã hành động theo yêu cầu của chính phủ Ukraine nhằm ngăn chặn việc Nga sử dụng các thiết bị đó.
Ngoài ứng dụng quân sự, Rassvet có tiềm năng trở thành hạ tầng thiết yếu đối với một quốc gia quá rộng lớn để có thể phủ kín hoàn toàn bằng cáp quang hoặc trạm phát sóng di động.
Các tháp viễn thông đặc biệt gặp khó khăn tại những vùng thảo nguyên và lãnh nguyên, nơi băng đang tan chảy khiến nền đất dịch chuyển. Vùng phủ sóng vệ tinh có thể đặc biệt hữu ích đối với những khu vực xa xôi nhưng có tầm quan trọng chiến lược như Bắc Cực và Viễn Đông Nga.
Mặc dù truyền thông phương Tây và cả Giám đốc Roscosmos Dmitry Bakanov đều mô tả Rassvet là đối thủ của Starlink, 2 hệ thống có triết lý thiết kế khác nhau.
Starlink dựa vào hàng nghìn vệ tinh nhỏ hoạt động ở độ cao khoảng 450-480km, trong khi Rassvet hoạt động ở độ cao khoảng 800km. Điều đó cho phép ít vệ tinh hơn vẫn bao phủ được diện tích lớn hơn, nhưng độ trễ cũng cao hơn phần nào.
SpaceX tập trung vùng phủ sóng Starlink vào các khu vực đông dân cư và có giá trị thương mại cao nhất thế giới, trong khi không cung cấp dịch vụ tại Nga và nhiều khu vực ở châu Phi, châu Á.
Ngược lại, Rassvet được thiết kế để cung cấp vùng phủ ổn định cho Bắc Cực, Siberia, Crimea và Viễn Đông Nga.
Cả hai hệ thống đều có thể kết nối trực tiếp với điện thoại di động thông thường mà không cần phần cứng bổ sung, nhưng chòm vệ tinh của Nga hoàn toàn dựa trên kiến trúc 5G thế hệ mới.
Ông Shelobkov nhấn mạnh rằng Bureau 1440 không cố gắng sao chép Starlink và toàn bộ các linh kiện, hệ thống quan trọng của vệ tinh đều được công ty tự phát triển trong nước.
Rassvet có thể không sánh được với Starlink về số lượng vệ tinh, nhưng điều đó không phải mục tiêu chính. Đối với Moscow, chòm vệ tinh này không nhằm cạnh tranh thương mại với Starlink mà là một công cụ kết nối chiến lược, độc lập.
Tin Gốc: Dân Trí




