Theo Hãng tin Reuters ngày 30-6, các đội cứu hộ từ Ecuador và Mỹ đã kết thúc chiến dịch tìm kiếm tại thị trấn Macuto, bang La Guaira – khu vực chịu thiệt hại nặng nề nhất trong trận động đất xảy ra ngày 24-6 – sau hơn 40 giờ làm việc liên tục.
Quyết định được đưa ra sau khi lực lượng cứu hộ không còn nhận được bất kỳ phản hồi nào từ một người mẹ cùng ba người con bị mắc kẹt dưới tòa nhà chín tầng bị sập.
“Chúng tôi tin rằng khoảng thời gian để có thể tìm thấy người sống sót đã qua. Những gì còn lại lúc này có lẽ chỉ là những thi thể”, thiếu tá Jorge Montanero, trưởng đội cứu hộ EQ11 của Ecuador, nói.
Ông chia sẻ các nhân viên cứu hộ đã phải cắt xuyên qua bốn lớp bê tông của tòa nhà để cố tiếp cận các nạn nhân, song nỗ lực này không mang lại kết quả.
Tại một nhà xác tạm được dựng trong khu cảng ở bang La Guaira, nhân viên cho biết các gia đình phải trực tiếp nhận dạng thi thể trước khi được cấp giấy chứng tử và giấy phép hỏa táng. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có thống kê về số thi thể đã được bàn giao hay số trường hợp còn chờ xác minh danh tính.
Theo ước tính của NASA, trận động đất kép có độ lớn 7,2 và 7,5 xảy ra chỉ cách nhau vài giây hôm 24-6 đã làm khoảng 59.000 công trình bị hư hại hoặc phá hủy. Mức độ tàn phá lớn đến mức có thể quan sát từ không gian.
Tại nhiều khu vực bị ảnh hưởng, không phải mọi tòa nhà đổ sập đều có đội cứu hộ chuyên nghiệp tiếp cận. Người thân và hàng xóm vẫn đang tự đào bới đống đổ nát để tìm kiếm người còn sống hoặc đưa thi thể các nạn nhân ra ngoài.
Ông Gianluca Rampolla, điều phối viên thường trú của Liên hợp quốc tại Venezuela, nhận định số người thiệt mạng thực tế nhiều khả năng sẽ còn cao hơn con số chính thức.
“Chúng tôi đang chuẩn bị khoảng 10.000 túi đựng thi thể theo thống nhất với chính quyền địa phương”, ông cho biết.
Ước tính ít nhất 1.750 người đã thiệt mạng, hàng nghìn người bị thương và khoảng 16.000 người mất nhà cửa sau thảm họa.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Theo video ghi lại từ hiện trường, những người tham dự, trong đó có Tổng thống Donald Trump, đã phải tìm chỗ trú ẩn tại bữa tiệc dành cho các phóng viên Nhà Trắng tối 25.4 (sáng nay giờ VN) sau khi nghe thấy tiếng động lớn. Theo Reuters, Tổng thống Trump đã được các nhân viên Mật vụ đưa đi.
Theo Reuters, khách dự tiệc đã được sơ tán sau một vụ náo động và tiếng ồn lớn gần phòng khiêu vũ của khách sạn nơi sự kiện được tổ chức. Nhiều người trong số 2.600 người tham dự đã tìm chỗ trú ẩn trong khi các nhân viên phục vụ chạy về phía trước phòng ăn.
Ngay trước khi được lực lượng an ninh hộ tống ra khỏi sân khấu, bà Melania Trump dường như đã phản ứng với điều gì đó trong đám đông và có vẻ mặt lo lắng, theo trực tiếp từ CSPAN.
CNN đưa tin Tổng thống Trump và các thành viên nội các an toàn sau khi được hộ tống rời sự kiện. Theo AFP, tiếng súng đã vang lên tại sự kiện và một nghi phạm đã bị bắt giữ.
Buổi dạ tiệc này là sự kiện thường niên truyền thống tại Washington D.C, do Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng tổ chức. Đây là bữa tối trang trọng quy tụ hàng ngàn người, bao gồm phóng viên và nhà báo chuyên đưa tin về Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ và các quan chức chính phủ, chính trị gia từ hai đảng, người nổi tiếng và doanh nhân. Sự kiện diễn ra vào tối thứ bảy cuối cùng của tháng 4, thường tại khách sạn Washington Hilton.
Đây là lần đầu tiên ông Trump dự sự kiện trên cương vị tổng thống. Ông từng tham gia sự kiện khi chưa tham gia chính trị. Trong nhiệm kỳ đầu, nhà lãnh đạo không dự các buổi tiệc này.
Tin Gốc: Thanh Niên
Chính quyền Mỹ ngày 17/6 công bố chi tiết nội dung bản ghi nhớ với Iran, 3 ngày sau khi Tổng thống Donald Trump lần đầu tiên thông báo về thỏa thuận này. Tehran cũng xác nhận văn kiện có tên "Bản ghi nhớ Islamabad giữa Mỹ và Iran" đã được hoàn tất với chữ ký của tổng thống hai nước.
Bản ghi nhớ được ký bằng cả tiếng Anh lẫn tiếng Ba Tư nhằm đảm bảo không có sự sai lệch về dịch thuật, gồm tổng cộng 14 điểm. "Giờ đây là lúc kiểm chứng việc thực thi thỏa thuận trên thực tế", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei nói ngày 18/6.
Dưới đây là những nội dung nổi bật nhất trong bản ghi nhớ vừa được hai bên công bố.
Eo biển Hormuz mở trở lại, nhưng Iran vẫn có thể can thiệp
Điều khoản đáng chú ý nhất của thỏa thuận liên quan đến việc mở cửa Hormuz, eo biển đóng vai trò huyết mạch với dòng chảy năng lượng thế giới, vốn đã bị phong tỏa kể từ khi xung đột bùng phát ngày 28/2. Khoảng 20% nguồn cung dầu thế giới đã bị tắc nghẽn khi Iran siết chặt kiểm soát Hormuz trong gần 4 tháng chiến sự, khiến giá xăng dầu tăng vọt.
"Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ tiến hành đối thoại với Vương quốc Oman để xác định công tác quản lý và các dịch vụ hàng hải trong tương lai tại eo biển Hormuz, thông qua việc thảo luận với các quốc gia khác ven vịnh Ba Tư (hoặc vùng Vịnh), phù hợp với luật pháp quốc tế hiện hành và quyền chủ quyền của các quốc gia ven eo biển Hormuz", điều 5 của thỏa thuận có đoạn.
Iran ngay lập tức khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz, đồng thời tiến hành rà phá thủy lôi và loại bỏ các trở ngại kỹ thuật, quân sự trong thời hạn 30 ngày.
Nước này cũng cam kết tạo điều kiện để các tàu thương mại đi lại an toàn và miễn phí qua tuyến vịnh Ba Tư - biển Oman trong vòng 60 ngày, trong khi Mỹ bắt đầu dỡ bỏ lệnh phong tỏa với các cảng của Iran và Tehran sẽ cho phép tàu thuyền thương mại lưu thông qua eo biển Hormuz trở lại mức trước xung đột.
Việc bản ghi nhớ quy định tàu thương mại được đi qua Hormuz không phải nộp thuế "trong vòng 60 ngày" để ngỏ khả năng Iran có thể đánh thuế tàu bè qua eo biển sau khi đàm phán với Oman và các quốc gia vùng Vịnh khác.
Về mặt pháp lý, Hormuz là tuyến đường thủy quốc tế và tàu thuyền không thể bị thu phí thông hành theo luật pháp quốc tế. Tuy nhiên, họ có thể bị yêu cầu trả phí cho các dịch vụ được cung cấp khi đi qua tuyến hàng hải này.
Iran và Oman hồi đầu tuần đã thảo luận về cách thức áp dụng phí dịch vụ, một nguồn thạo tin cho hay. Bộ Ngoại giao Iran cũng đã công khai bày tỏ mong muốn thu phí tàu thuyền đối với các dịch vụ hỗ trợ điều hướng, bảo vệ môi trường và các dịch vụ liên quan đến bảo hiểm.
Tuy nhiên, giới chức Mỹ tin rằng việc thu phí sẽ không thể được thực hiện sau thời hạn 60 ngày, bởi các nước vùng Vịnh chắc chắn sẽ bác bỏ một thỏa thuận không cho phép lưu thông miễn phí qua eo biển Hormuz.
Iran cam kết không chế tạo vũ khí hạt nhân, song chưa chốt điều khoản cụ thể
"Iran tái khẳng định cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân. Hai bên nhất trí xây dựng một cơ chế xử lý lượng uranium đã được làm giàu của Iran, trong đó phương án tối thiểu là pha loãng số vật liệu này ngay tại Iran dưới sự giám sát của IAEA", điều 8 của bản ghi nhớ nêu rõ.
Tuy nhiên, các chuyên gia chỉ ra rằng điều này không mới, bởi Iran đã luôn đưa ra cam kết như vậy suốt 50 năm qua.
Về cơ bản, Tehran đồng ý sẽ thảo luận sâu hơn về việc pha loãng uranium làm giàu cấp độ cao trong các cuộc đàm phán tới. Hiện Iran sở hữu khoảng 440 kg uranium được làm giàu tới mức 60%, theo Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).
Giới chức Mỹ lập luận đây mới là bước khởi đầu chứ chưa phải giới hạn cuối cùng cho các cuộc đàm phán hạt nhân với Iran trong 60 ngày tiếp theo.
"Chúng tôi sẽ thúc đẩy nhiều hơn thế, nhưng việc họ chấp nhận nhượng bộ đã là một thắng lợi cực kỳ lớn của Mỹ. Ít nhất, họ đã chịu tuyên bố sẽ tiêu hủy kho uranium làm giàu và đưa ra cách thức thực hiện", một quan chức Mỹ cho biết.
Mỹ cho phép Iran bán dầu, đồng thời lập quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD
Theo bản ghi nhớ, "ngay sau khi ký kết", Bộ Tài chính Mỹ sẽ cấp lệnh miễn trừ và cho phép Iran xuất khẩu dầu thô, một nguồn lợi tài chính khổng lồ cho quốc gia vốn đã phải hứng chịu các lệnh trừng phạt trong nhiều năm qua.
Mỹ "cam kết mở phong tỏa hoàn toàn để cho phép sử dụng các khoản tiền và tài sản đang bị đóng băng hoặc hạn chế của Cộng hòa Hồi giáo Iran". Khoản này có thể gồm khoảng 100 tỷ USD tài sản bị đóng băng của Iran ở nước ngoài.
Quá trình gỡ phong tỏa không diễn ra ngay lập tức, mà phụ thuộc vào việc Iran có tuân thủ thỏa thuận trong tương lai hay không. Bản ghi nhớ nói thêm rằng nếu đạt được thỏa thuận cuối cùng, Mỹ sẽ "chấm dứt mọi hình thức trừng phạt đối với Iran".
Tuy nhiên, điều khoản này không quy định rõ bao nhiêu tiền sẽ được giải phóng và khi nào. Dù một số nguồn tin trước đây đề cập đến con số 24 tỷ USD tài sản Iran được "rã băng", con số cuối cùng có thể lớn hơn nhiều do từ ngữ mơ hồ trong bản ghi nhớ.
Mỹ cũng sẽ phối hợp với các đối tác trong khu vực để lập một tài khoản tái thiết trị giá 300 tỷ USD cho Iran. Những chi tiết cụ thể về tài khoản này sẽ được làm rõ trong vòng 60 ngày đàm phán tới.
Giới chức Mỹ lập luận rằng bản ghi nhớ không yêu cầu Mỹ "phải trả một xu nào cho phía Iran" mà thay vào đó, nếu đạt được thỏa thuận và Iran tuân thủ, "chúng tôi sẽ cho phép nới lỏng trừng phạt để các nước như Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất có thể xây một nhà máy điện ở Iran".
Nhưng Rebecca Heinrichs, chuyên gia cấp cao của Viện Hudson, cho rằng việc khoản tái thiết 300 tỷ USD này "không đến từ tiền thuế của người dân Mỹ là điều không quan trọng".
"Khoản tái thiết đó giống như chi phí cho những thiệt hại mà Mỹ và Israel đã gây ra cho Iran và nó mang lại cảm giác giống như một khoản bồi thường chiến tranh", bà cho biết. "Trong khi đó, Iran cũng đã gây thiệt hại hàng tỷ USD với máy bay, căn cứ, thiết bị của Mỹ và các đồng minh trong khu vực".
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent gần đây nói rằng các khoản tiền bị đóng băng của Iran có thể được sử dụng để chi trả cho những thiệt hại mà họ đã gây ra. Tuy nhiên, bản ghi nhớ không có điều khoản nào như vậy.
Chấm dứt lập tức hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, kể cả Lebanon
Lebanon xuất hiện ba lần ngay trong những dòng mở đầu của bản ghi nhớ. Thỏa thuận khẳng định một cách dứt khoát rằng Israel phải chấm dứt chiến dịch tấn công Lebanon như một phần của lệnh ngừng bắn rộng lớn hơn với Iran.
Bản ghi nhớ cũng quy định Mỹ phải giảm quy mô lực lượng quân sự tại khu vực về mức trước xung đột trong vòng 30 ngày sau khi đạt được thỏa thuận cuối cùng.
Ngôn từ về Lebanon trong thỏa thuận đã làm dấy lên những lo ngại ở Israel, quốc gia không phải là bên tham gia ký kết và đã nhiều lần tiến hành các chiến dịch tấn công lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn tại Lebanon.
"Nếu Israel muốn tự vệ hoặc tấn công mục tiêu nào đó, họ sẽ làm ngay cả khi Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận", Beni Sabti, chuyên gia về Iran tại Viện An ninh Quốc gia thuộc Đại học Tel Aviv, nói. "Israel đã nhiều lần không lắng nghe Mỹ trong những vấn đề an ninh này".
Chính quyền Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã từ chối rút lực lượng khỏi Lebanon, điều mà một số người Iran lập luận rằng nên được coi là điều kiện bắt buộc trước khi Iran ký kết văn kiện. Hiện chưa rõ cam kết như vậy sẽ được thực thi như thế nào, ai sẽ là người xác định liệu có hành vi vi phạm xảy ra hay không.
Đây được coi là lý do vẫn còn nhiều hoài nghi về khả năng chắc chắn đạt được một thỏa thuận dài hạn giữa Mỹ và Iran sau 60 ngày đàm phán, ngay cả với Tổng thống Trump.
"Nếu họ không tôn trọng thỏa thuận, chúng ta có thể sẽ quay lại ném bom cho đến khi họ tuân thủ", ông Trump phát biểu tại Pháp. "Bạn biết đấy, sức công phá của bom đạn thật đáng kinh ngạc".
Tin Gốc: Vnexpress
Thủ tướng Anh Keir Starmer ngày 15/6 tuyên bố Anh sẽ đưa ra các biện pháp cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội và hạn chế truy cập vào các hình thức tương tác trực tuyến khác.
Một số quốc gia khác cũng đã công bố kế hoạch cấm mạng xã hội tương tự, khi các bậc cha mẹ, những người làm giáo dục và các chuyên gia cố gắng bảo vệ trẻ em khỏi những tác hại tiềm tàng liên quan đến việc sử dụng mạng xã hội.
Vào tháng 12 năm ngoái, Australia trở thành quốc gia đầu tiên cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng nhiều ứng dụng mạng xã hội. Đây là trường hợp thử nghiệm được nhiều quốc gia theo dõi sát sao, bao gồm cả Anh. Anh tuyên bố sẽ áp dụng phiên bản riêng của mình theo mô hình của Australia.
Các lệnh cấm được lên kế hoạch, ở Anh và các quốc gia khác, xuất phát từ những lời kêu gọi ngày càng tăng từ các bậc cha mẹ và những người làm giáo dục. Họ kêu gọi chính phủ và các công ty công nghệ cần hành động nhiều hơn nữa để bảo vệ trẻ em trên mạng.
Anh
Anh có kế hoạch cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội. Chính phủ Anh cho biết lệnh cấm sẽ áp dụng với các ứng dụng Snapchat, TikTok, YouTube, Instagram, Facebook và X (trước đây là Twitter).
Tuy nhiên, Anh có kế hoạch đi xa hơn Australia, bằng cách chặn phát trực tiếp và tương tác với người lạ đối với trẻ em dưới 16 tuổi. Điều này cũng sẽ áp dụng cho các trang web trò chơi và các dịch vụ trực tuyến khác ngoài mạng xã hội.
Chính phủ Anh cũng đưa ra kế hoạch xem xét “lệnh giới nghiêm ban đêm và hạn chế việc lướt điện thoại vô tận” đối với trẻ em dưới 18 tuổi. Chính phủ Anh cho biết các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) mô phỏng kết nối tình cảm hoặc nhập vai tình dục với người dùng sẽ phải thực thi giới hạn độ tuổi tối thiểu là 18.
Anh cho biết các biện pháp hạn chế sẽ “đi xa hơn bất kỳ quốc gia nào khác”. Chính phủ Anh dự kiến ban hành luật vào cuối năm nay, với lệnh cấm có hiệu lực vào đầu năm 2027.
Thủ tướng Anh Keir Starmer thừa nhận luật mới sẽ không ngăn chặn được tất cả trẻ em sử dụng mạng xã hội, nhưng ông nói rằng chính phủ vẫn phải hành động.
Áp lực dư luận đã gia tăng trong những năm gần đây khi các bậc cha mẹ và những người làm giáo dục lo ngại về những tác hại của mạng xã hội đối với giới trẻ. Một nhóm phụ huynh Anh có con tự tử sau khi tiếp xúc với nội dung tiêu cực trên mạng xã hội đã vận động chính phủ hành động trong nhiều năm.
Australia
Lệnh cấm ở Australia, có hiệu lực từ tháng 12 năm ngoái, yêu cầu người dùng mạng xã hội phải ít nhất 16 tuổi mới được truy cập vào các tài khoản trên Snapchat, TikTok, Facebook và các nền tảng và dịch vụ khác.
Vào tháng 1, một cơ quan quản lý của Australia đã thông báo rằng các công ty đã “thu hồi quyền truy cập” của khoảng 4,7 triệu tài khoản thuộc về trẻ em dưới 16 tuổi.
Malaysia
Tháng này, Malaysia bắt đầu thực thi các quy định cấm trẻ em dưới 16 tuổi có tài khoản mạng xã hội. Chính phủ đã công bố kế hoạch này vào tháng 11 năm ngoái.
Các nhà chức trách cho biết việc xác minh tuổi đối với người dùng sẽ được triển khai trong thời gian tới.
Liên minh châu Âu
Tây Ban Nha: Thủ tướng Pedro Sánchez đã công bố kế hoạch vào tháng 2 về một lệnh cấm mạng xã hội tương tự, yêu cầu các nền tảng phải thiết lập hệ thống xác minh độ tuổi hiệu quả. Luật này cần được Quốc hội thông qua.
Pháp: Lệnh cấm sử dụng mạng xã hội đối với trẻ em dưới 15 tuổi có thể được áp dụng vào đầu năm học (tháng 9). Kế hoạch này được ủng hộ rộng rãi trong toàn bộ chính quyền Pháp, và Tổng thống Emmanuel Macron là người ủng hộ mạnh mẽ.
Áo: Vào tháng 3, Áo đã công bố kế hoạch cấm mạng xã hội đối với trẻ em dưới 14 tuổi.
Hy Lạp: Thủ tướng Kyriakos Mitsotakis vào tháng 4 cho biết luật cấm mạng xã hội đối với trẻ em dưới 15 tuổi sẽ có hiệu lực vào ngày 1/1/2027. Đề xuất này nhận được rất ít sự phản đối và dự kiến luật được thông qua vào mùa hè này.
Ông Mitsotakis cho biết Hy Lạp không muốn tách trẻ em khỏi công nghệ, vốn có thể là nguồn cảm hứng, kiến thức và sự sáng tạo. Nhưng ông cũng đưa ra lời cảnh báo: “Thiết kế gây nghiện của một số ứng dụng, mô hình lợi nhuận dựa trên sự chú ý của bạn, dựa trên thời gian bạn dành trước màn hình điện thoại, và điều này tước đoạt sự ngây thơ và tự do của chính bạn, cần phải được ngăn chặn”.
Đan Mạch: Đan Mạch đã công bố kế hoạch vào tháng 11 để cấm trẻ em dưới 15 tuổi sử dụng một số nền tảng mạng xã hội nhất định. Cha mẹ sẽ được phép cho phép trẻ em từ 13 tuổi trở lên sử dụng mạng xã hội.
Bộ phụ trách các vấn đề kỹ thuật số của Đan Mạch cho biết mục tiêu là trẻ em sẽ không sử dụng mạng xã hội cho đến khi 15 tuổi. Cơ quan này cho biết họ muốn dành cho trẻ em nhiều thời gian hơn cho “sự bình yên, vui chơi và phát triển” trước khi bắt đầu sử dụng mạng xã hội.
Indonesia
Vào tháng 3, Indonesia bắt đầu áp dụng một quy định mới cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng “các nền tảng có rủi ro cao”, bao gồm TikTok, YouTube, Facebook, Instagram và Roblox.
Trung Quốc
Trung Quốc cũng triển khai một số biện pháp hạn chế nghiêm ngặt nhất thế giới về việc sử dụng Internet. Trung Quốc chặn nhiều nền tảng phương Tây, và chính quyền đã áp đặt giới hạn về thời gian trẻ em có thể dành cho hàng loạt trang mạng xã hội nội địa.
Năm 2021, Bắc Kinh đã hạn chế thời gian trẻ em chơi trò chơi điện tử xuống còn 3 giờ mỗi tuần, và chỉ được chơi từ 20-21h vào thứ Sáu, thứ Bảy và Chủ nhật.
Brazil
Một đạo luật nhằm bảo vệ trẻ em khỏi nội dung trực tuyến gây nghiện, bạo lực và khiêu dâm đã có hiệu lực vào tháng 3.
Biện pháp này không phải là lệnh cấm. Thay vào đó, trẻ em dưới 16 tuổi sẽ phải liên kết tài khoản của mình với người giám hộ hợp pháp, người có thể giám sát việc sử dụng mạng xã hội. Luật cũng cấm các nền tảng có những nội dung được cho là “các hành vi mang tính thao túng”.
Mỹ
Đạo luật Bảo vệ Quyền riêng tư Trực tuyến của Trẻ em ngăn cấm các công ty thu thập dữ liệu cá nhân của người dùng dưới 13 tuổi.
Việc cấm hoàn toàn trẻ em sử dụng mạng xã hội sẽ khó thực hiện, một phần vì các bang có luật riêng. Một số bang đã hạn chế sử dụng mạng xã hội, nhưng những nỗ lực đó đã bị thách thức tại tòa án với lý do về quyền tự do ngôn luận.
Tin Gốc: Dân Trí