Sáng 1/7, Nguyễn Lê Yến Nhi, học sinh lớp 12B4 trường TH-THCS-THPT Lê Thánh Tông, TP HCM, cùng mẹ và em trai tra cứu điểm thi tốt nghiệp THPT. Gia đình vỡ òa khi em đạt 30/30 điểm khối B00 (Toán, Hóa, Sinh).
“Trong mơ em cũng không nghĩ tới”, nữ sinh cho hay. “Em tự tin đạt điểm tuyệt đối môn Toán và Sinh, nhưng hồi hộp chờ điểm môn Hóa do không được cầm đề để đối chiếu đáp án”.
Nhận kết quả, thầy Cao Văn Sang, giáo viên chủ nhiệm lớp cũng vỡ òa, mừng cho cô học trò nhỏ.
“Nhi học chăm chỉ và chắc chắn, luôn khao khát chinh phục điểm số cao hơn”, thầy nói.
Nữ sinh nhận định đề môn Sinh học vừa sức, các câu tính toán trong đề khá đơn giản. Ban đầu, Nhi lo lắng phần bài tập về quy luật di truyền song đề thi dễ hơn nhiều so với dự đoán.
Với bài thi Toán, Yến Nhi chú ý cẩn thận phần câu trả lời ngắn về xác suất hình học và dạng hình học phức tạp. Em kịp phát hiện sai câu thứ hai trong bài và sửa lại. Ở cả ba môn, Nhi đều hoàn thành trước khoảng 15-20 phút và dành thời gian còn lại để rà soát bài.
Nhi cho rằng đây là thành quả xứng đáng sau một năm liều lĩnh bước ra khỏi vùng an toàn. Trước đó, em theo tổ hợp A00 và từng đạt giải cấp thành phố môn Hóa. Tuy nhiên, đến đầu năm lớp 12, để theo đuổi ước mơ làm bác sĩ, em quyết định chuyển sang khối B00.
“Ba mẹ hỏi em có chắc không vì học Y vất vả. Lúc đó, em biết bản thân đang mạo hiểm nên cũng sợ, nhưng chọn rồi thì không quay lại được nữa”, Nhi cho hay.
Đổi tổ hợp đồng nghĩa với việc Nhi gần như phải học lại môn Sinh từ đầu. Nữ sinh tập trung vào kiến thức thầy cô hướng dẫn, chỗ nào không hiểu sẽ hỏi lại. Thay vì học mẹo, Nhi dành nhiều thời gian đọc lý thuyết. Em nhận định nếu hiểu bản chất thì gặp dạng tương tự sẽ dễ làm hơn.
Bí quyết của thủ khoa là bám sát nội dung trong sách giáo khoa của các bộ sách khác nhau. Ngoài ra, em xem lại bài giảng và luyện đề do thầy cô trong trường biên soạn. Sau mỗi bài kiểm tra, Nhi ghi nhớ những câu sai, tìm nguyên nhân rồi chữa đến khi thành thạo.
“Có lần làm lại vẫn sai y chang lần đầu, em tiếp tục luyện thêm các câu cùng dạng cho đến khi hiểu bản chất”, nữ sinh chia sẻ.
Là học sinh nội trú, Nhi học theo thời gian biểu cố định từ 6h sáng đến khoảng 22h. Ban ngày em học trên lớp, buổi tối dành phần lớn thời gian để tự học và luyện đề. Theo quy định, em không được sử dụng điện thoại trong thời gian học tập và sinh hoạt. Nữ sinh cho biết ban đầu chưa quen, song thấy điều này giúp bản thân tập trung tốt hơn.
Ngoài giờ học, em trò chuyện với bạn bè, đọc các tác phẩm của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh hoặc hát để giải tỏa căng thẳng.
“Dù hát không hay, em vẫn thích hát”, nữ sinh nói.
Yến Nhi cho biết dự định đăng ký ngành Y khoa của Đại học Y Dược TP HCM.
“Em muốn tập trung học hết sức, sau này có đủ năng lực thì dùng cái tâm của mình để chữa bệnh cứu người”, Nhi chia sẻ.
Ở bảng THPT, giải nhất thuộc về học sinh Hồ Phú Đức (lớp 11, Trường THPT Dầu Tiếng).
Giải nhì có 5 giải, thuộc về học sinh các trường THPT Nguyễn Huệ, THPT Dương Văn Thì, THCS và THPT Đinh Thiện Lý, THPT Thủ Đức, THPT An Nghĩa. Ban tổ chức cũng trao 11 giải ba cho các thí sinh ở bảng THPT.
Ở bảng THCS, giải nhất thuộc về học sinh Trần Thụy Khánh An (lớp 9, Trường THCS Ngô Quyền).
Giải nhì có 5 giải, thuộc về các trường THCS Cách Mạng Tháng Tám, THCS Phú Cường, THCS Lai Uyên, THCS Lê Văn Hưu, THCS Nguyễn Du. Khối này cũng có 11 giải ba được trao.
Ngoài các giải chính, ban tổ chức còn trao thêm nhiều giải khuyến khích nhằm ghi nhận nỗ lực và sáng tạo của các thí sinh.
Xem danh sách thí sinh đoạt giải tại đây.
Hội thi sáng tác ảnh Tuổi Xanh do Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM phối hợp báo Tuổi Trẻ cùng Công ty cổ phần Đầu tư và phát triển giáo dục Phương Nam (SEDIDCO) và Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Việt Hồng - nhà phân phối độc quyền Nikon tại Việt Nam - tổ chức.
Vòng chung kết năm nay được tổ chức theo hình thức sáng tác ảnh thực tế tại khu vực cảng cá Bình Châu, với chủ đề "Long lanh sắc màu".
Mỗi thí sinh phải hoàn thành bộ ảnh gồm hai phần: phần bắt buộc ghi lại các khoảnh khắc trong hành trình trải nghiệm, và phần tự chọn khai thác đời sống, con người tại địa điểm thi.
Bài thi được đánh giá dựa trên bố cục, khả năng quan sát và cách kể chuyện bằng hình ảnh, đòi hỏi thí sinh xây dựng được mạch nội dung rõ ràng và truyền tải cảm xúc qua từng khung hình.
Theo thông lệ hàng năm, vào khoảng tháng 3, Hội đồng Giáo sư nhà nước sẽ thông báo kế hoạch xét công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh giáo sư (GS), phó giáo sư (PGS).
Năm nay, dù gần hết tháng 6, kế hoạch xét công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh giáo sư, phó giáo sư vẫn chưa được công bố.
Trao đổi với phóng viên Dân trí về vấn đề này, Tiến sĩ (TS) Vũ Minh Đức, Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục (Bộ Giáo dục và Đào tạo) Bộ đang khẩn trương xây dựng, ban hành Thông tư quy định tiêu chuẩn, điều kiện, quy trình bổ nhiệm, miễn nhiệm chức danh GS, PGS, thay thế các quy định hiện hành.
Theo kế hoạch của Bộ Giáo dục và Đào tạo, thông tư này dự kiến ban hành vào quý III năm nay. “Sau khi thông tư của Bộ được ban hành, các cơ sở giáo dục đại học sẽ triển khai việc xét, bổ nhiệm chức danh GS, PGS năm 2026”- ông Đức cho hay.
Việc xây dựng thông tư nhằm thực hiện quy định tại Luật Giáo dục đại học, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Theo đó, Điều 29 luật này quy định: "Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định tiêu chuẩn, điều kiện, quy trình bổ nhiệm, miễn nhiệm chức danh GS, PGS. Cơ sở giáo dục đại học thực hiện việc bổ nhiệm, miễn nhiệm chức danh GS, PGS”.
Thông tin chi tiết hơn, ông Vũ Minh Đức cho biết quy trình xét công nhận và bổ nhiệm chức danh GS, PGS sẽ được xây dựng theo hướng phân cấp cho các cơ sở giáo dục đại học.
Theo quy định hiện hành, việc xét công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh GS, PGS thực hiện qua 3 cấp: các cơ sở giáo dục đại học thành lập hội đồng cơ sở để xem xét, đánh giá, chọn ứng viên đủ tiêu chuẩn, đề xuất lên Hội đồng ngành/liên ngành thẩm định; sau khi thẩm định, Hội đồng ngành/liên ngành trình Hội đồng Giáo sư Nhà nước xem xét, công nhận đạt chuẩn chức danh. Cơ sở giáo dục đại học căn cứ nhu cầu, bổ nhiệm các ứng viên đã được công nhận đạt chuẩn chức danh.
Về quy trình mới đang được đề xuất, sẽ giao cho cơ sở giáo dục đại học chịu trách nhiệm toàn bộ quá trình xét, bổ nhiệm chức danh GS, PGS. Bộ dự kiến phân cấp mạnh mẽ gắn liền với trách nhiệm giải trình, đề cao vai trò của người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học.
Việc giao quyền chủ động cho các cơ sở giáo dục đại học trong việc xét, bổ nhiệm chức danh GS, PGS gắn liền với trách nhiệm giải trình của đơn vị. Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ không can thiệp sâu vào khâu đánh giá chuyên môn hay trực tiếp phê duyệt, rà soát lại từng hồ sơ.
Thay vào đó, Bộ sẽ giám sát quy trình xét bổ nhiệm nhằm kiểm tra tính chính xác, minh bạch, giải quyết các phản ánh, khiếu nại nếu có. Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục cho biết thêm, điểm điều chỉnh quan trọng trong quy định mới về xét, bổ nhiệm GS, PGS là việc bổ nhiệm các chức danh này gắn với vị trí việc làm, định hướng phát triển của cơ sở giáo dục đại học.
Bên cạnh đó, chuyển từ cơ chế xét công nhận chức danh GS, PGS theo mô hình tập trung sang cơ chế để các cơ sở giáo dục đại học trực tiếp tuyển chọn, bổ nhiệm và quản lý đội ngũ học thuật trình độ cao.
Nguyễn Hiền My là cựu học sinh chuyên toán, Trường THPT chuyên Lê Khiết, Quảng Ngãi. Ngành kỹ thuật máy tính, Trường ĐH Công nghệ thông tin (ĐH Quốc gia TP.HCM) không phải là lựa chọn đầu tiên của My. Ban đầu, My chỉ nghĩ rằng đây là ngành khá phù hợp với tư duy logic và sở thích tìm hiểu công nghệ nhưng càng học, bạn càng thấy đây là một ngành học tiềm năng.
"Sau khoảng một năm học, em thấy lĩnh vực vi mạch bán dẫn bắt đầu được quan tâm mạnh mẽ tại Việt Nam. Em dần hiểu rõ hơn về tiềm năng của ngành và nhận ra đây là hướng đi phù hợp với bản thân. Nhìn lại, em nghĩ việc "rớt" ngành kỹ thuật máy tính lại là một cái duyên rất may mắn", My chia sẻ.
Ngoài việc học trên lớp, My còn tham gia nghiên cứu khoa học, các cuộc thi học thuật và thực hiện thêm những đồ án chuyên ngành để ứng dụng kiến thức đã học. My cũng tham gia nhiều hoạt động Đoàn - Hội, hiện là chi ủy viên chi bộ sinh viên. My từng là đồng tác giả của một bài báo tại hội nghị quốc tế và bắt đầu đi thực tập từ học kỳ 2 năm thứ ba.
Mới đây, My tốt nghiệp đại học loại xuất sắc với điểm trung bình (GPA) 9,07/10. My nhận học bổng khuyến khích học tập trong 6 học kỳ liên tiếp và hoàn thành chương trình sớm 1 học kỳ và giành danh hiệu thủ khoa sớm tiến độ của ngành kỹ thuật máy tính.
My cho rằng những kết quả này không chỉ đến từ việc "học ngày học đêm". Có những giai đoạn bạn phải học và làm việc với cường độ cao, nhưng điều quan trọng hơn là duy trì sự kỷ luật trong thời gian dài, biết sắp xếp thời gian và lên kế hoạch hợp lý. Kinh nghiệm của Hiền My là từ đầu mỗi học kỳ, xác định các môn trọng tâm, mục tiêu cần đạt được ở từng môn, sau đó chia nhỏ kế hoạch và cố gắng hiểu bản chất thay vì chỉ học để thi.
"Ngành kỹ thuật máy tính có nhiều môn tương đối nặng, liên quan đến toán học, điện tử, lập trình và kiến trúc máy tính. Nếu để kiến thức dồn lại đến cuối kỳ thì rất khó theo kịp. Vì vậy, em cố gắng nắm chắc từng phần ngay trong quá trình học, chủ động đọc thêm tài liệu và ứng dụng kiến thức thông qua các bài lab, đồ án cuối kỳ. Cách học này giúp em hiểu vấn đề sâu hơn và nhớ kiến thức lâu hơn", My cho hay.
"Em cũng không đặt mục tiêu trở thành thủ khoa ngay từ đầu. Em chỉ cố gắng hoàn thành tốt từng học kỳ và tiến bộ hơn qua mỗi giai đoạn. Vì vậy, danh hiệu này là một niềm vui rất lớn và cũng là kết quả vượt ngoài mong đợi", nữ sinh chia sẻ thêm.
Hiện nay My đang làm việc tại Công ty Marvell Technology Vietnam, thuộc tập đoàn vi mạch Marvell của Mỹ, với vị trí Software/Firmware Engineer. Trước đó, My đã trải qua quá trình ứng tuyển học bổng, thực tập tại công ty và sau thời gian thực tập được chuyển sang vị trí nhân viên chính thức.
Công việc của My tập trung vào phát triển phần mềm cho các sản phẩm chip truyền dẫn tốc độ cao trong lĩnh vực bán dẫn.
Khi mới bắt đầu, My cho biết bản thân gặp không ít khó khăn vì khoảng cách giữa kiến thức ở trường và một sản phẩm bán dẫn thực tế còn khá lớn. Tuy nhiên, My cũng xem đó là cơ hội để học hỏi từ các anh chị giàu kinh nghiệm và rèn luyện cách làm việc chuyên nghiệp.
Trong thời gian tới, My muốn phát triển theo hướng kết hợp thiết kế phần cứng và phần mềm trong kiến trúc hệ thống và phát triển các bộ tăng tốc phần cứng cho trí tuệ nhân tạo (AI). My cũng dự định học thạc sĩ để nâng cao kiến thức học thuật và hỗ trợ tốt hơn cho công việc hiện tại.
"Em hiểu rằng danh hiệu thủ khoa hay tốt nghiệp loại xuất sắc chỉ ghi nhận một giai đoạn đã qua. Khi bước vào môi trường làm việc, em vẫn là một kỹ sư trẻ còn rất nhiều điều phải học. Vì vậy, mục tiêu trước mắt của em là tích lũy kinh nghiệm thực tế và xây dựng nền tảng chuyên môn thật vững. Về lâu dài, em mong có thể đóng góp một phần nhỏ vào sự phát triển của ngành vi mạch bán dẫn tại Việt Nam, đồng thời xây dựng một sự nghiệp ổn định để chăm lo cho gia đình", nữ sinh tài năng quê Quảng Ngãi bộc bạch.
Động lực lớn nhất của My là gia đình và những người bạn luôn đồng hành bên cạnh. Gia đình My không quá dư dả, nhưng ba mẹ luôn ưu tiên việc học của các con. "Ba mẹ em không thường nói những lời lớn lao. Sự động viên của ba mẹ nằm trong những cuộc gọi hỏi em đã ăn cơm chưa, học có mệt không... Càng lớn, em càng hiểu rằng để có thể nói câu "con cứ yên tâm học", ba mẹ đã phải gác lại nhiều nhu cầu của chính mình", My kể.
Cựu học sinh chuyên toán Trường THPT chuyên Lê Khiết, Quảng Ngãi, bày tỏ: "Ban đầu, em cố gắng học tốt và tìm kiếm học bổng để giảm bớt chi phí cho gia đình. Sau này, mục tiêu ấy dần trở thành một mong muốn lớn hơn: có một công việc ổn định, chăm lo cho ba mẹ, để ba mẹ không còn phải lo lắng quá nhiều về kinh tế. Em muốn thành công không phải để chứng minh mình hơn người khác, mà để một ngày nào đó có thể nói với ba mẹ rằng: "Ba mẹ cứ yên tâm, bây giờ đã có con".
