“Đây là biến thể Molniya tự hành được trang bị AI. Nga bắt đầu sử dụng chúng trên diện rộng tại tỉnh Zaporizhzhia”, Serhiy Beskrestnov, chuyên gia tác chiến điện tử kiêm cố vấn cho Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội hôm 3/7, kèm hình ảnh dường như chụp từ drone đánh chặn.
Beskrestnov nhận định mẫu Molniya mới có tiết diện phản xạ radar và tín hiệu hồng ngoại rất nhỏ, gần như không phát sóng điện từ nhờ khả năng tự vận hành và không cần kết nối với người điều khiển. Ông cảnh báo các hệ thống phát hiện máy bay không người lái (UAV) của Ukraine hiện nay không đủ năng lực để cung cấp cảnh báo đối với khí tài này.
Cố vấn Beskrestnov trước đó thông báo một UAV Molniya không có ăng-ten điều khiển đã tập kích cơ sở tại Ukraine. “Trên phi cơ chỉ có camera và máy tính. UAV có thể tự động điều chỉnh hướng bay, xác định mục tiêu và tấn công”, ông cho hay.
Công nghệ này từng xuất hiện trên UAV V2 của Nga, do các kỹ sư dùng nó để huấn luyện mạng thần kinh nhân tạo. “Chúng tôi đã phát hiện những chiếc Molniya được lắp đặt thiết bị tương tự, đây là dấu hiệu xấu”, ông đánh giá, kêu gọi binh sĩ Ukraine thông báo về bất cứ UAV hoặc bộ phận nào mà họ tìm thấy.
Thông tin được công bố sau khi Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (GUR) nhận định Nga đã nâng cấp đáng kể dòng Molniya, chế tạo biến thể Molniya-2R thành phi cơ trinh sát chuyên dụng.
Thay vì mang đầu đạn sát thương, Molniya-2R được lắp máy tính Raspberry Pi 5, camera ổn định với zoom quang học 10x và thiết bị đầu cuối Starlink để truyền dữ liệu.
Bộ Quốc phòng Nga chưa bình luận về thông tin.
UAV giá rẻ Molniya được làm từ gỗ dán và nhựa xốp, có thể lắp ráp tại chỗ trong khoảng ba giờ với chi phí 300 USD. Mỗi chiếc có tầm bay 30 km, tốc độ tối đa 80 km/h và thời gian hoạt động 40 phút.
Nga từng triển khai Molniya mang thiết bị bay không người lái góc nhìn thứ nhất (drone FPV) trên lưng, biến phi cơ trở thành UAV hoạt động theo nguyên lý “mẹ – con”. Sau khi Molniya bay sâu vào phòng tuyến đối phương, drone FPV sẽ rời UAV mẹ để tìm kiếm và tấn công mục tiêu.
Các kỹ sư Nga còn lắp bộ thu phát tín hiệu Starlink lên Molniya, cho phép điều khiển UAV từ khoảng cách rất xa, ngoài tầm kết nối vô tuyến truyền thống. Kết nối này còn giúp phi cơ kháng nhiễu tốt hơn và hạn chế một trong những biện pháp đối phó UAV phổ biến nhất hiện nay.
"Oman sẽ phải biết cư xử giống như tất cả những nước khác. Bằng không, chúng ta sẽ phải thổi bay họ. Họ hiểu điều đó mà. Rồi họ sẽ ổn thôi”, Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo hôm 27/5.
Nhà lãnh đạo Mỹ đưa ra lời đe dọa trên sau khi xuất hiện các báo cáo về cuộc đàm phán giữa Iran và Oman nhằm phối hợp thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.
Một quan chức trong khu vực cho biết, Tehran đang muốn thuyết phục Oman, một đồng minh của Mỹ, hỗ trợ một cơ chế nhằm thu phí từ các tàu bè đi qua eo biển.
Khi được hỏi liệu ông có chấp nhận một thỏa thuận ngắn hạn cho phép Iran và Oman kiểm soát tuyến đường thủy mang tính sống còn này hay không, ông Trump trả lời: " Không. Eo biển này sẽ được mở cửa cho tất cả mọi người. Không ai có quyền kiểm soát nó cả. Chúng ta sẽ giám sát nó. Chúng ta sẽ canh chừng nó. Nhưng không một ai được phép kiểm soát. Đó là một phần trong tiến trình đàm phán hiện tại của chúng ta”.
Eo biển Hormuz là tuyến đường trung chuyển chiến lược đối với năng lượng toàn cầu, nhưng gần như đã bị phong tỏa kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra hồi cuối tháng 2.
Vấn đề về cơ chế kiểm soát eo biển Hormuz đến nay tiếp tục là điểm nghẽn chính đối với các cuộc hòa đàm của Mỹ và Iran. Chính quyền Tổng thống Trump tuyên bố, Hormuz sẽ được mở lại bằng cách này hoặc cách khác. Washington cũng tiếp tục gây sức ép với Tehran thông qua duy trì lệnh phong tỏa hàng hải với các cảng của Iran.
Truyền hình Iran hôm qua công bố nội dung dự thảo biên bản ghi nhớ với Mỹ gồm các điều khoản như Mỹ phải rút quân, dỡ bỏ phong tỏa và trao quyền kiểm soát Eo biển Hormuz cho Iran - Oman.
"Đổi lại, Iran cam kết sẽ khôi phục số lượng tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz trở lại mức trước xung đột trong vòng một tháng", báo cáo cho biết.
Báo cáo nói thêm rằng khuôn khổ của thỏa thuận hiện vẫn chưa được hoàn tất, và Tehran sẽ không thực hiện bất kỳ bước đi nào nếu không có "sự xác minh rõ ràng". Các cuộc đàm phán "đang diễn ra theo hình thức thảo luận qua lại, với việc cả hai bên cùng tinh chỉnh câu chữ trong văn bản dự thảo".
Nếu đạt được một thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày, bản ghi nhớ này sẽ được thông qua dưới hình thức một nghị quyết mang tính ràng buộc của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, báo cáo cho biết.
Tuy nhiên, Nhà Trắng đã lên tiếng bác bỏ. Các nỗ lực của ông Trump trong những tuần gần đây nhằm đạt được một thỏa thuận hòa bình với Iran cho đến nay vẫn chưa mang lại kết quả. Trong cuộc họp hôm qua, ông cáo buộc Iran đang cố gắng trì hoãn thỏa thuận và "chờ xem ai kiên nhẫn hơn" cho đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tại Mỹ.
Đài NHK đưa tin Bộ Giao thông Nhật Bản đã chính thức ban hành lệnh cấm sử dụng sạc dự phòng, có hiệu lực kể từ ngày 24.4. Lệnh cấm được đưa ra sau một loạt sự cố hỏa hoạn liên quan đến pin lithium-ion (thường được dùng trong các bộ sạc dự phòng) trên thế giới.
Cụ thể, Nhật Bản sẽ cấm sử dụng sạc dự phòng để sạc cho các thiết bị điện tử, ngoài ra cũng cấm dùng ổ cắm trên máy bay để sạc các loại pin dự phòng. Quy định sẽ áp dụng với các chuyến bay cất và hạ cánh tại sân bay Nhật Bản.
Cũng theo luật mới, mỗi hành khách không được mang quá 2 pin sạc dự phòng trong hành lý xách tay. Cá nhân vi phạm quy định mới có thể bị phạt tù lên đến 2 năm, hoặc phạt tiền đến 1 triệu yen (khoảng 165 triệu đồng).
Một số sân bay tại Nhật Bản đã bắt đầu đặt những bảng hướng dẫn quy định mới về việc cấm dùng sạc và số lượng pin sạc được phép mang theo.
Theo Bộ Giao thông Nhật Bản, biện pháp này phù hợp với các quy định do Tổ chức Hàng không dân dụng Quốc tế (ICAO) ban hành hồi tháng 3. Giới chức Nhật Bản bày tỏ mong muốn hành khách hợp tác và thấu hiểu quyết định trên nhằm bảo đảm an toàn bay.
Nhiều nước trên thế giới thời gian qua đã siết chặt quy định về việc mang và sử dụng pin dự phòng trên máy bay, sau một số sự cố nghiêm trọng, đặc biệt sau vụ cháy pin lithium gây hỏa hoạn nghiêm trọng trên máy bay của hãng Air Busan tại Hàn Quốc hồi tháng 1.2025.
Trong ngày 1.7, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thông báo quân đội nước này đã thực hiện thành công các cuộc tấn công sâu vào lãnh thổ Nga. Cụ thể, lực lượng Ukraine đã tấn công một nhà máy lọc dầu ở thành phố Ufa (cách tiền tuyến hơn 1.300 km), cùng một cơ sở công nghiệp tại tỉnh Penza (cách tiền tuyến khoảng 600 - 700 km), Ukrainska Pravda đưa tin.
Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết cơ sở tại Penza chuyên sản xuất cảm biến cho tên lửa, linh kiện điện tử hàng không và thiết bị vệ tinh trinh sát. Ngoài ra, Kyiv cũng xác nhận đã tấn công hai cây cầu và một tuyến hậu cần tại các khu vực do Nga kiểm soát ở Donetsk và Luhansk.
Theo phân tích từ Bloomberg, chiến dịch không kích tầm xa của Ukraine đang mở rộng đáng kể. Trong năm nay, còi báo động không kích đã vang lên tại các khu vực tập trung hơn 70% dân số Nga.
Giới chức Ukraine cho biết họ đang sử dụng các hệ thống vũ khí nội địa như tên lửa hành trình "Flamingo" có tầm bắn hơn 1.500 km, kết hợp chiến thuật dùng số lượng lớn máy bay không người lái (UAV) nhằm áp đảo hệ thống phòng không đối phương.
Ở chiều ngược lại, Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố các lực lượng không quân chiến thuật, UAV, tên lửa và pháo binh của nước này đã tấn công hàng loạt mục tiêu quân sự của Ukraine tại 148 khu vực. Moscow nêu thêm đã giành quyền kiểm soát 2 khu định cư Kopani (tỉnh Zaporizhzhia) và Ukrainskoye (tỉnh Kharkiv).
Nga và Ukraine không bình luận về tuyên bố của đối thủ. Hai bên cũng phủ nhận tấn công dân thường và hạ tầng dân sự.
Trong cuộc họp báo ngày 1.7 tại Moscow, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova tuyên bố Ukraine cần phải rút toàn bộ lực lượng quân đội khỏi vùng Donbass nếu muốn giải quyết xung đột hiện tại.
Theo Hãng tin TASS, bà Zakharova đề nghị truyền thông nên khuyên chính quyền Kyiv "nhìn nhận tình hình một cách thực tế". Theo đại diện Bộ Ngoại giao Nga, nhà chức trách Ukraine nên "từ bỏ các yêu cầu không thực tế" và tiến hành rút lực lượng vũ trang khỏi khu vực Donbass (gồm tỉnh Donetsk và Luhansk), cho rằng động thái này sẽ giúp đẩy nhanh quá trình chấm dứt các hành động thù địch giữa hai bên.
Ukraine chưa phản hồi tuyên bố trên. Lâu nay, Kyiv khẳng định lập trường không nhượng bộ với Moscow trong các vấn đề lãnh thổ ở miền đông Ukraine.
Bộ trưởng Quốc phòng Thụy Điển Pal Jonson ngày 1.7 xác nhận nước này sẽ cung cấp tên lửa không đối không tầm xa Meteor cho phi đội tiêm kích JAS 39 Gripen tương lai của Ukraine, sau khi Stockholm đã đồng ý bán cho Kyiv loại chiến đấu cơ này.
Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov nhận định tên lửa Meteor sẽ đóng vai trò then chốt trong hệ thống phòng không, đặc biệt trong việc đối phó với các máy bay Nga mang bom dẫn đường. Ông nhấn mạnh sự kết hợp giữa tiêm kích Gripen và tên lửa Meteor sẽ mang lại lợi thế công nghệ lớn, giúp Ukraine phát hiện sớm mối đe dọa, tiêu diệt mục tiêu từ xa.
Số lượng tên lửa cụ thể chưa được tiết lộ nhưng sẽ được bàn giao cùng với các máy bay Gripen. Thông báo này được đưa ra chỉ một ngày sau khi Ukraine ký thỏa thuận mua 16 tiêm kích Gripen E của Thụy Điển, dự kiến bắt đầu tiếp nhận từ năm 2029. Ngoài ra, thỏa thuận cũng bao gồm gói viện trợ quân sự cung cấp các tiêm kích thế hệ trước, dự kiến bàn giao đợt đầu vào năm 2027 kèm theo chương trình huấn luyện cho phi công và đội ngũ kỹ thuật Ukraine.
