Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), Công ty TNHH Servier Việt Nam cùng nhiều đối tác vừa ký Bản ghi nhớ hợp tác triển khai “Chương trình tăng cường nhận thức và năng lực về truyền thông, điều trị và quản lý tăng huyết áp và đái tháo đường tại Việt Nam giai đoạn 2026 – 2030”.
Chương trình hướng tới nâng cao năng lực của hệ thống y tế trong quản lý bệnh mạn tính, đặc biệt tại tuyến y tế cơ sở, đồng thời nâng cao nhận thức của cộng đồng về phòng ngừa, phát hiện sớm và điều trị hiệu quả hai bệnh không lây nhiễm phổ biến là tăng huyết áp và tiểu đường.
Theo mục tiêu đề ra, đến năm 2030, ít nhất 50% người bệnh tăng huyết áp và 50% người bệnh tiểu đường được điều trị đạt mục tiêu. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm giảm gánh nặng bệnh tật và cải thiện chất lượng sống cho người dân.
Chương trình được triển khai trong bối cảnh ngành y tế đang đẩy mạnh định hướng quản lý sức khỏe theo vòng đời, tăng cường sàng lọc, phát hiện sớm bệnh tật, nâng cao năng lực y tế cơ sở và phát huy vai trò chủ động của người dân trong chăm sóc sức khỏe.
Bốn nhóm hoạt động trọng tâm sẽ được triển khai gồm: chuẩn hóa hướng dẫn chuyên môn và quy trình điều trị; đào tạo, nâng cao năng lực cho cán bộ y tế; tăng cường truyền thông cộng đồng về phòng ngừa và quản lý bệnh mạn tính; đồng thời ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, telemedicine và các nghiên cứu khoa học nhằm giám sát, đánh giá hiệu quả chương trình.
Tham gia ký kết còn có nhiều đơn vị chuyên môn như Hội Tim mạch học Việt Nam, Hội Nội tiết – Đái tháo đường Việt Nam, Hội Thầy thuốc Trẻ Việt Nam, Trường đại học Y Hà Nội, Trường đại học Y tế Công cộng và Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM. Mô hình hợp tác liên ngành này được kỳ vọng tạo sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, hội nghề nghiệp, cơ sở đào tạo và bệnh viện để nâng cao hiệu quả quản lý bệnh mạn tính trên phạm vi cả nước.
Phát biểu tại lễ ký kết, tiến sĩ Nguyễn Trọng Khoa, Phó cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, cho biết chương trình phù hợp với chiến lược của Bộ Y tế về quản lý sức khỏe theo vòng đời, tăng cường phát hiện sớm và nâng cao năng lực y tế cơ sở. Theo ông, quản lý bệnh mạn tính cần được thực hiện liên tục, toàn diện, kết hợp thay đổi lối sống, tuân thủ điều trị và sự phối hợp giữa người bệnh, gia đình cùng hệ thống y tế.
Đại diện Servier Việt Nam khẳng định sẽ đồng hành lâu dài với ngành y tế Việt Nam. Theo doanh nghiệp, thông điệp “AS ONE” thể hiện tinh thần hợp tác giữa cơ quan quản lý, đội ngũ chuyên môn, bệnh viện và các đối tác nhằm tạo ra những kết quả bền vững, có thể đo lường và mang lại lợi ích thiết thực cho người dân…
Không ít người khi về nhà thường chọn thay sang quần đùi rộng, quần ngủ thoáng hoặc không mặc đồ lót để dễ chịu hơn khi nghỉ ngơi. Đây cũng là lý do câu hỏi "có nên mặc quần lót khi ngủ hay không" trở thành băn khoăn phổ biến.
TS.BS.CK2 Trà Anh Duy, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men's Health, cho biết dưới góc nhìn nam khoa, không có khuyến cáo bắt buộc mặc hay không mặc quần lót khi ngủ. Điều quan trọng là sự thoải mái, vệ sinh và phù hợp với từng người.
Tinh hoàn trong bìu vì quá trình sinh tinh cần môi trường nhiệt độ thấp hơn thân nhiệt. Bìu có cơ chế co giãn để điều hòa nhiệt độ này. Khi vùng bẹn - bìu bị bó trong quần lót chật, cộng với mồ hôi và thời gian ngồi lâu, cảm giác nóng, ẩm, bí có thể xuất hiện. Điều này không đồng nghĩa mặc quần lót gây ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản, nhưng sự thông thoáng hợp lý có thể giúp giảm khó chịu và hạn chế kích ứng da vùng bẹn.
Một nghiên cứu của Mínguez-Alarcón và cộng sự đăng trên Human Reproduction ghi nhận nam giới thường xuyên mặc quần boxer có mật độ và tổng số tinh trùng cao hơn nhóm mặc đồ lót bó sát. Tuy nhiên, đây chỉ là mối liên quan quan sát, chưa chứng minh quan hệ nhân quả. Lợi ích rõ nhất của việc không mặc quần lót hoặc chọn đồ rộng khi ngủ không ở khả năng cải thiện sinh sản, mà là cảm giác dễ chịu, giảm bí nóng, ma sát và giúp ngủ thoải mái hơn.
Tuy nhiên, không có lựa chọn nào phù hợp cho tất cả. Một số nam giới thoải mái khi không mặc đồ lót, trong khi người khác hợp với quần đùi cotton rộng hoặc quần ngủ thoáng khí. Quan trọng là trang phục sạch, không quá chật và đảm bảo khô thoáng. Bẹn là khu vực dễ đổ mồ hôi và ma sát. Nếu mặc đồ chật, ẩm hoặc vệ sinh kém, nguy cơ hăm kẽ, kích ứng da hoặc nhiễm nấm có thể tăng, nhất là ở người thừa cân hoặc sống trong khí hậu nóng ẩm.
Theo tổng quan nghiên cứu của Durairajanayagam và cộng sự trên Reproductive BioMedicine Online, tăng nhiệt độ vùng tinh hoàn có thể ảnh hưởng bất lợi đến quá trình sinh tinh. Tuy nhiên, quần áo chỉ là một yếu tố trong lối sống, bên cạnh dinh dưỡng, giấc ngủ, rượu bia, thuốc lá và bệnh lý đi kèm.
Bác sĩ Duy từng tiếp nhận một bệnh nhân nam 36 tuổi làm văn phòng, có thói quen mặc đồ bó sát cả ngày và tiếp tục dùng quần lót chật khi ngủ, sau đó ngứa, cảm giác ẩm bí vùng bẹn kéo dài về đêm. Bác sĩ khám ghi nhận tình trạng hăm kẽ, nghi nhiễm nấm nhẹ, vùng bìu ẩm, trong khi tinh dịch đồ trước đó vẫn trong giới hạn bình thường. Vấn đề chính liên quan đến thói quen mặc đồ quá chật và thiếu thông thoáng kéo dài.
"Nếu bạn nóng bí, khó chịu vùng bẹn khi ngủ, có thể cân nhắc chuyển sang mặc quần rộng hoặc không mặc đồ lót, miễn là đảm bảo vệ sinh và môi trường ngủ sạch sẽ", bác sĩ Duy khuyên. Ngược lại, nếu đau bìu, sưng tinh hoàn, ngứa kéo dài hoặc nghi ngờ hiếm muộn, cần đến chuyên khoa nam học khám thay vì chỉ thay đổi thói quen.
Một số trường hợp đặc biệt như sau phẫu thuật vùng bìu - bẹn hoặc bệnh lý cần nâng đỡ tinh hoàn, lựa chọn trang phục khi ngủ cần tuân theo hướng dẫn bác sĩ.
Tóm lại, theo bác sĩ Duy, đàn ông không bắt buộc phải mặc quần lót khi ngủ mà phụ thuộc vào cảm giác thoải mái và thói quen cá nhân. Quan trọng nhất vẫn là giữ vùng bẹn - bìu sạch, khô và thoáng. "Thả rông" không phải giải pháp y khoa cho sinh sản, mà chỉ là lựa chọn sinh hoạt giúp dễ chịu hơn trong một số trường hợp. Nếu có triệu chứng bất thường kéo dài, nam giới nên đi khám để tìm nguyên nhân thay vì tự điều chỉnh theo cảm tính.
Theo báo cáo mới nhất về tình hình bệnh truyền nhiễm tại TP.HCM trong tuần 14 (từ ngày 30-3 đến 5-4) của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP (HCDC), số ca mắc tay chân miệng trên địa bàn tiếp tục tăng báo động.
Cụ thể trong tuần 14 ghi nhận 1.347 ca bệnh tay chân miệng, tăng 64% so với trung bình 4 tuần trước (821 ca).
Tích lũy từ đầu năm đến tuần 14 ghi nhận 10.496 ca, tăng 182,4% so với cùng kỳ năm 2025 (3.717 ca) và cao hơn ngưỡng cảnh báo (trung bình 5 năm + 2 độ lệch chuẩn).
Có đến 120/168 phường, xã, đặc khu có số mắc tăng so với trung bình 4 tuần trước, trong đó có 43/168 phường xã có số ca mắc tăng báo động.
Về ổ dịch tay chân miệng, ghi nhận 29 ổ dịch tại trường học và 17 ổ dịch cộng đồng trong tuần. Tích lũy từ đầu năm đến tuần 14 là 438 ổ dịch, trong đó có 244 ổ dịch trường học (61 ổ đang theo dõi, 183 ổ đã kết thúc) và 194 ổ dịch cộng đồng (29 ổ đang theo dõi, 165 ổ đã kết thúc theo dõi).
Trong tuần ghi nhận 425 ca tay chân miệng từ các tỉnh khác đến khám, điều trị tại TP.HCM (chiếm 24% trên tổng số 1.772 ca điều trị). Trong các ca bệnh nặng từ độ 2B trở lên, có 16/26 ca là bệnh nhân chuyển đến từ tỉnh khác (chiếm 61,5%).
Trong tuần không ghi nhận ca tử vong tay chân miệng. Tuy nhiên tích lũy từ đầu năm đến nay ghi nhận 4 ca tử vong, tăng 4 ca so với cùng kỳ năm 2025 (0 ca).
Theo HCDC, TP.HCM là địa phương tiếp nhận và điều trị số lượng lớn bệnh nhân mắc bệnh truyền nhiễm từ các tỉnh khác, đặc biệt là các trường hợp nặng. Điều này tạo áp lực đáng kể lên hệ thống điều trị của TP, nhất là bệnh viện tuyến cuối.
Trước tình hình bệnh tay chân miệng tăng nhanh, HCDC cho biết tiếp tục tổ chức các lớp tập huấn trực tiếp cho các phường, xã, đặc khu về việc triển khai các hoạt động giám sát, điều tra dịch tễ, xác định và xử lý ổ dịch tay chân miệng tại cộng đồng và trường học.
Đồng thời tiếp tục điều tra lấy mẫu xét nghiệm tác nhân tại các cơ sở điều trị và các ổ dịch cộng đồng trên địa bàn.
Song song đó đẩy mạnh truyền thông các biện pháp phòng chống tay chân miệng, đặc biệt tại các trường mầm non công lập và tư thục, các nhóm trẻ, các khu dân cư đông trẻ em.
Du lịch thường đi kèm ăn uống “thoải mái”, nhưng đây cũng là lúc đường huyết dễ mất kiểm soát nhất. Việc thay đổi giờ giấc, ăn nhiều đồ ngọt hoặc bỏ bữa có thể khiến cơ thể rơi vào trạng thái dao động nguy hiểm.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, di chuyển, thay đổi thực phẩm và lịch sinh hoạt đều ảnh hưởng trực tiếp đến đường huyết, đặc biệt ở người mắc tiểu đường.
Khi ăn nhiều tinh bột tinh chế, đồ ngọt hoặc nước có đường, glucose hấp thu nhanh vào máu khiến đường huyết tăng vọt. Ngược lại, nếu bỏ bữa hoặc ăn quá ít, đường huyết có thể tụt nhanh.
Theo bác sĩ Osama Hamdy, làm việc tại Joslin Diabetes Center (ĐH Harvard), việc ăn uống thất thường là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến đường huyết dao động mạnh ở người đi du lịch. Ông nhấn mạnh cơ thể cần “nhịp ăn ổn định” để kiểm soát glucose hiệu quả.
Carbohydrate là yếu tố chính chi phối mức đường huyết, và tốc độ tăng phụ thuộc vào loại thực phẩm cũng như cách kết hợp trong bữa ăn, theo CDC Mỹ.
Điều đáng lo là khi du lịch, nhiều người ăn uống “tùy hứng”, khiến cơ thể không kịp thích nghi. Tình trạng này có thể gây mệt mỏi, chóng mặt, thậm chí tăng nguy cơ biến chứng nếu kéo dài.
Các khuyến nghị từ CDC Mỹ cho thấy lựa chọn thực phẩm đóng vai trò then chốt.
Nên ưu tiên:
Theo Rita Kalyani, bác sĩ chuyên khoa nội tiết tại Johns Hopkins Medicine (Mỹ), việc lựa chọn thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp và kiểm soát khẩu phần là chìa khóa giúp tránh tăng đường huyết sau ăn.
Một sai lầm phổ biến là để quá đói rồi ăn nhiều một lúc. Cách này khiến đường huyết tăng nhanh sau bữa ăn. Thay vào đó, nên ăn đúng giờ, chia nhỏ khẩu phần nếu cần.
Mang theo đồ ăn nhẹ như hạt, sữa chua không đường hoặc bánh mì nguyên cám cũng giúp tránh lệ thuộc vào đồ ăn nhanh.
Không chỉ ăn uống, lối sống khi du lịch cũng ảnh hưởng đến đường huyết.
CDC Mỹ khuyến cáo nên uống đủ nước vì mất nước có thể làm tăng đường huyết. Đồng thời, vận động nhẹ như đi bộ giúp cơ thể sử dụng glucose hiệu quả hơn.
Việc kiểm tra đường huyết thường xuyên, đặc biệt khi lịch sinh hoạt thay đổi, cũng là yếu tố quan trọng giúp phát hiện sớm bất thường.
Người mắc tiểu đường hoặc bệnh tim mạch cần chuẩn bị kỹ trước khi đi xa, bao gồm mang đủ thuốc và thiết bị theo dõi, theo Johns Hopkins Medicine.
Thời tiết nóng, mất nước hoặc thay đổi múi giờ có thể khiến đường huyết biến động mạnh hơn bình thường. Nếu chủ quan, nguy cơ biến chứng có thể tăng lên.