Tối 4/7, tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải, tỉnh Quảng Trị phối hợp Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Ngoại giao tổ chức khai mạc lễ hội Vì hòa bình năm 2026.
Tham dự có Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng; đại diện các bộ, ngành trung ương; lãnh đạo tỉnh Quảng Trị và một số tỉnh, thành phố khu vực miền Trung cùng đông đảo người dân, du khách.
Với chủ đề “Từ ký ức đến tương lai – Quảng Trị vì hòa bình”, lễ hội là dịp để tưởng nhớ và tri ân các anh hùng, liệt sỹ, những người đã ngã xuống vì độc lập tự do của dân tộc, vì hòa bình của nhân loại.
Thông qua chuỗi hoạt động tri ân, giáo dục truyền thống, văn hóa, nghệ thuật, tỉnh Quảng Trị mong muốn từng bước xây dựng lễ hội Vì hòa bình trở thành một thương hiệu văn hóa đặc sắc.
Phát biểu khai mạc, ông Lê Hồng Vinh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, nêu rõ trong dòng chảy lịch sử dân tộc, với vị trí địa chiến lược quan trọng, Quảng Trị là một trong những địa phương lưu giữ ký ức thiêng liêng về những năm tháng chiến tranh khốc liệt.
Đây từng là ranh giới chia cắt 2 miền, tọa độ chịu nhiều đau thương, mất mát. Biết bao người mẹ đã cạn khô dòng nước mắt để tiễn chồng, tiễn con ra trận. Biết bao người lính đã hiến trọn tuổi thanh xuân để Tổ Quốc được trường tồn.
Theo ông Vinh, những địa danh như Thành cổ Quảng Trị, Đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải, Đường 9, Khe Sanh, Đường 20 Quyết Thắng, Bến phà Gianh, Cồn Tiên – Dốc Miếu… trở thành biểu tượng bất tử của lòng yêu nước, ý chí quật cường và khát vọng hòa bình của dân tộc.
“Từ mảnh đất Quảng Trị kiên cường, chúng tôi muốn gửi đi một thông điệp chân thành và đầy kiêu hãnh: Không có chiến thắng nào lớn hơn chiến thắng của hòa bình. Không có di sản nào quý giá hơn di sản của sự hòa hợp. Và không có tương lai nào bền vững hơn tương lai được xây dựng trên nền tảng của đối thoại, hợp tác, tôn trọng và tình người. Đó cũng chính là ý nghĩa sâu sắc nhất của lễ hội Vì hòa bình”, ông Vinh nêu.
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh đối với dân tộc Việt Nam, hòa bình không chỉ là khát vọng mà còn là giá trị thiêng liêng được đánh đổi bằng biết bao máu xương và sự hy sinh của các thế hệ đi trước.
Theo Phó Thủ tướng, trong bối cảnh thế giới còn nhiều xung đột, bất ổn và những thách thức toàn cầu, thông điệp từ “Quảng Trị vì hòa bình” càng có ý nghĩa thời đại.
Việt Nam kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển; là bạn, đối tác tin cậy, thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế; luôn cùng các quốc gia thúc đẩy đối thoại, tăng cường hợp tác, đề cao luật pháp quốc tế và chung tay xây dựng một thế giới hòa bình, ổn định, phát triển bền vững.
Phó Thủ tướng đánh giá cao sáng kiến của tỉnh Quảng Trị trong việc xây dựng lễ hội Vì hòa bình trở thành một sự kiện văn hóa mang tầm quốc gia, từng bước có sức lan tỏa quốc tế.
Từ vùng đất chịu nhiều đau thương của chiến tranh, Quảng Trị hôm nay đang trở thành biểu tượng của hòa bình, tình hữu nghị và khát vọng phát triển. Đó không chỉ là niềm tự hào của Quảng Trị, mà còn là hình ảnh của một Việt Nam yêu chuộng hòa bình, khép lại quá khứ để cùng thế giới hướng tới tương lai.
Điểm nhấn đêm khai mạc là chương trình nghệ thuật đặc sắc gồm 3 chương: “Dòng chảy ký ức”, “Ánh sáng hòa bình” và “Thế giới hòa ca”, kết hợp công nghệ trình diễn hiện đại, hiệu ứng âm thanh, ánh sáng, sân khấu thực cảnh, quy tụ nhiều nghệ sĩ tên tuổi. Khép lại chương trình khai mạc lễ hội Vì hòa bình là màn pháo hoa rực sáng trên bầu trời Hiền Lương – Bến Hải.
Tần Thủy Hoàng sinh năm 259 TCN, tên thật là Doanh Chính - vị vua thứ 36 của nước Tần. Theo "Sử ký" của Tư Mã Thiên ghi lại, Tần Thủy Hoàng lên ngôi Tần vương năm 13 tuổi, do trọng phụ Lã Bất Vi nhiếp chính.
Khác với các vị đế vương khác của nhà Tần, sau khi trị vì đất nước, Tần Thủy Hoàng tham vọng thâu tóm 6 nước chư hầu, tự xưng là Hoàng đế. Năm 38 tuổi, Tần Thủy Hoàng thực sự làm được điều đó.
Sau khi thống nhất bờ cõi lập nên nước Trung Hoa, Tần Thủy Hoàng trở thành vị Hoàng đế đầu tiên của lịch sử.
Theo sử sách ghi lại, từ khi sinh ra, Tần Thủy Hoàng đã có số phận đầy sóng gió khi mẹ là Triệu Cơ, một tiểu thiếp được Lã Bất Vi dâng cho 1 công tử Doanh Dị Nhân nhà Tần. Không lâu sau, Triệu Cơ mang thai và sinh ra Doanh Chính.
Thuở nhỏ, Doanh Chính cùng mẹ phải lưu lạc ở nước Triệu, chịu mọi cay đắng tủi nhục. Sau này khi trở về nước Tần, nhận Dị Nhân làm cha - lúc này đã là Tần Trang Tương Vương, Doanh Chính trở về báo thù hết những kẻ đã bắt nạt mình.
3 năm sau khi đăng cơ, Tần Trang Tương Vương qua đời, truyền lại ngôi cho Thế tử Doanh Chính. Bất chấp những lời bàn tán về nguồn gốc xuất thân, ông đã chứng minh bản thân là một vị vương giả vĩ đại bằng chính thực lực của mình.
Câu chuyện thuở nhỏ và hành trình chinh phạt 6 nước chư hầu của Tần Thủy Hoàng nhanh chóng trở thành truyền kỳ trong lịch sử. Từ đó, dân chúng cũng thêu dệt thêm nhiều đồn đoán, truyền thuyết dân gian xoay quanh cuộc đời Tần Thủy Hoàng, lưu truyền đến tận sau này.
Theo sử sách ghi chép và người đời kể lại, Tần Thủy Hoàng bị ám ảnh bởi cái chết và luôn khao khát có phương thuốc trường sinh bất tử.
Nhiều câu chuyện về việc tìm thuốc trường sinh của Tần Thủy Hoàng được sử sách ghi chép lại. Công cuộc này kéo dài 10 năm. Vua Tần yêu cầu tất cả ngự y, pháp sư và hiền tài trong nước ra sức tìm kiếm phương thuốc giúp phá vỡ quy luật tự nhiên sinh - lão - bệnh - tử để được trường tồn cùng với trời đất.
Tần Thủy Hoàng từng tìm đến hàng trăm phương sĩ (pháp sư) từ các nước chư hầu cũ, trong đó có pháp sư tên Từ Phúc của nước Tề, để lập một nhóm phụ trách việc tìm kiếm thuốc trường sinh.
Sau chuyến vượt biển tìm thuốc trường sinh đầu tiên không có kết quả, Từ Phúc trở về và tâu rằng đã tìm thấy đảo Bồng Lai, nơi đây có thần tiên nắm giữ thuốc trường sinh, nhưng muốn lấy được thần dược phải có lễ vật gồm 3.000 đồng nam, đồng nữ.
Ở lần tiếp theo, Từ Phúc yêu cầu phải có cung lớn và vũ khí để đuổi cá kình cản đường trên biển. Tần đế nhanh chóng đáp ứng những yêu cầu này mà không mảy may nghi ngờ. Tuy nhiên, ở chuyến đi cuối cùng, do không tìm thấy thuốc trường sinh, Từ Phúc và đoàn tùy tùng không quay trở lại và họ lưu lạc đến Nhật Bản.
Tần Thủy Hoàng vẫn chờ tin Từ Phúc trong vô vọng. Năm 211 TCN, khoảng 8 năm sau khi Từ Phúc "một đi không trở lại", một thiên thạch rơi xuống vị trí Đông Quận, nay thuộc thành phố Bộc Dương, tỉnh Hà Nam (Trung Quốc). Trên thiên thạch này có khắc 7 chữ, nói rằng hoàng đế sẽ chết và giang sơn sẽ phân chia lại. Điềm báo này khiến Tần đế tức giận và càng nôn nóng tìm kiếm thuốc trường sinh.
Pon Doikam phát hiện những cục máu dính trên khăn giấy khi xì mũi sau nhiều giờ bán dừa trong bầu không khí bị ô nhiễm ở Chiang Mai. "Cảm giác như mắc kẹt trong khói", người bán dừa 36 tuổi nói.
Tình trạng đốt nương rẫy theo mùa, cháy rừng và các kiểu thời tiết đặc thù tạo nên "mùa ô nhiễm" hàng năm. Một số khu vực ở miền bắc Thái Lan xuất hiện hiện tượng sương mù dày đặc - điều người dân địa phương cho rằng "chưa từng có". "Tôi sống ở Chiang Mai từ khi còn nhỏ, và đây là tình trạng tồi tệ nhất từ trước đến nay," Pon nói. "Nhưng tôi không có lựa chọn nào khác ngoài việc phải ra đường kiếm sống hàng ngày".
Trong tuần đầu tiên của tháng 4, Chiang Mai, thành phố lớn thứ hai của Thái Lan, thường xuyên đứng đầu danh sách những thành phố lớn ô nhiễm nhất thế giới trên chuyên trang IQAir.
Tại thị trấn Pai, nơi nổi tiếng với thiên nhiên xanh, nồng độ bụi mịn PM2.5 có thời điểm vượt 900 microgram/m3, gấp 60 lần mức khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Địa hình đồi núi cũng khiến khói bụi khó thoát ra ngoài và gây khó khăn cho việc tiếp cận các điểm cháy rừng.
AFP ghi nhận nhiều đám cháy rừng bùng phát trên sườn đồi và dọc các con đường giữa Pai và Chiang Mai. Các lính cứu hỏa tình nguyện như anh Maitree Nuanja đang nỗ lực làm việc với nguồn lực hạn chế, chủ yếu dựa vào đồ quyên góp như nước uống và khẩu trang.
Theo lời Maitree Nuanja, trung tâm kiểm soát cháy rừng chỉ cung cấp 20 lít nhiên liệu và cho mượn máy thổi lá. Khi mùa cháy rừng kết thúc họ phải trả lại. "Trời tối và mờ mịt đến mức không ai có thể nhìn thấy gì, tình trạng này đã kéo dài quá lâu", Maitree nói. Anh cũng lo sợ ngôi nhà cạnh rừng của mình bị cháy lan và các vấn đề về sức khỏe của bản thân.
Hôm 1/4, một lính cứu hỏa tình nguyện đã tử vong. Giới chức địa phương cho biết nạn nhân nghi bị kiệt sức do nắng nóng và các bệnh lý nền.
Để bảo vệ nhóm người dễ tổn thương như có bệnh nền, người già và trẻ em, chính quyền Chiang Mai lắp đặt hàng trăm "phòng không bụi", trang bị máy lọc không khí và hệ thống áp suất dương để ngăn không khí ô nhiễm.
Bà Watwilai Chaiwan, 82 tuổi, một y tá nghỉ hưu trong viện dưỡng lão ở Chiang Mai, cho biết ô nhiễm khiến bà sợ ra ngoài vì hay bị chóng mặt và đau nửa đầu. "Đây là vấn đề với người già. Bạn phải đeo khẩu trang toàn thời gian khi hít thở bầu không khí này", bà nói.
Một số quận ở Chiang Mai đã ban bố tình trạng thảm họa để đẩy nhanh hỗ trợ tài chính.
Ô nhiễm cũng khiến khách du lịch rời bỏ Chiang Mai. Anh Chakkrawat Wichitchaisilp, một tài xế xe tuk-tuk, cho biết đường phố vắng lặng lạ thường so với sự nhộn nhịp của tháng 3 và tháng 4 hàng năm.
Từ một điểm quan sát nhìn ra Chiang Mai, thành phố gần như bị che khuất hoàn toàn, chỉ còn những đường nét mờ ảo của các ngọn đồi hiện ra qua lớp sương mù và mặt trời màu cam nhạt treo lơ lửng trên bầu trời. Martin Astill, 57 tuổi, một du khách Anh, nói: "Tôi đã chụp ảnh từ chính vị trí này và bầu trời khi đó xanh trong vắt thật tuyệt đẹp".
Đúng 20h, Christopher, 35 tuổi, bắt xe ôm công nghệ đến ngã tư Pasteur - Võ Thị Sáu, phường Xuân Hòa. Cạnh cây xăng gần đó, bé Thanh Hiền, 9 tuổi, đã ngồi sẵn cùng sách vở mở trên bàn. Christopher trải tấm bạt nhỏ, bắt đầu lớp học kéo dài một tiếng rưỡi.
Anh viết từ vựng lên giấy, đọc chậm để học trò lặp lại. Hiền dò tay theo từng chữ, tập đánh vần. Sau khi học bảng chữ cái, Christopher lấy túi len đủ màu đặt lên bàn, viết chữ "snowman" (người tuyết) lên giấy. Cô bé nhìn dòng chữ vài giây rồi tự cắt len thành từng đoạn nhỏ, vo tròn và dán thành hình người tuyết.
Christopher chuyển đến TP HCM từ tháng 10 năm ngoái, sống tại phường Tân Sơn Hòa và làm giáo viên tiếng Anh. Hồi giữa tháng 4, một lần trên đường đi làm về, anh thấy Thanh Hiền đang học bài trên vỉa hè bằng ánh đèn hắt ra từ cây xăng, cạnh nơi mẹ bán vé số. Chàng trai người Anh xúc động khi nhìn thấy hình ảnh cô bé ham học, còn người mẹ cố gắng để con không phải bỏ học giữa cảnh mưu sinh chật vật.
Hôm sau, anh quay lại ngỏ lời dạy kèm tiếng Anh miễn phí và được gia đình đồng ý.
Lớp học duy trì bốn buổi mỗi tuần, từ 20h đến 21h30. Christopher tự trang bị bút, vở, sáp màu. Ngoài chữ cái và từ vựng cơ bản, anh dạy Hiền một số kỹ năng sống như cách thắt dây giày. Ngã tư luôn đông xe cộ. Tiếng động cơ cùng còi xe đôi khi át cả lời giảng nhưng Hiền vẫn cố gắng lắng nghe. "Tiếng ồn không làm cô bé xao nhãng và em tiếp thu kiến thức rất nhanh", anh nói. "Tôi tôn trọng em vì nhìn thấy một học trò có ý chí, không bao giờ than phiền".
Ngồi cạnh quan sát con gái, chị Mai Anh, 44 tuổi, thỉnh thoảng chỉnh lại dáng ngồi cho con. Người phụ nữ quê ở xã Thanh Oai, Hà Nội, vào Nam lập nghiệp cách đây 26 năm, kết hôn với người đàn ông quê Quảng Bình. Hai vợ chồng có ba con gái, con lớn đã lập gia đình, con thứ hai 16 tuổi mắc bệnh phải nghỉ học. Thanh Hiền là con út, đang học lớp 3. Chồng chạy xe ôm, còn chị Mai Anh bán vé số quanh công viên Lê Văn Tám.
Mỗi tối, từ 19h30, ba mẹ con mang bạt ra trước cây xăng bán hàng đến gần 23h. Doanh thu những ngày bán hết 300 tờ vé số mang về khoảng 250.000 đến 300.000 đồng, dùng để trả tiền trọ, ăn uống và lo việc học. "Vợ chồng tôi nhắc nhau không để con thất học", chị Mai Anh nói.
Chị nói Christopher luôn đến đúng giờ và giữ lịch dạy đều đặn. Kết thúc buổi học đầu tiên, anh dúi một khoản tiền nhỏ đưa cho chị nhưng người mẹ từ chối. "Con được học chữ miễn phí đã là điều gia đình rất quý nên tôi dứt khoát không nhận thêm", chị nói. Những ngày sau, chị thường mua cho Christopher chai nước lọc hoặc ly nước dừa, hoặc bánh dày.
Một nhân viên cây xăng trên đường Võ Thị Sáu, nơi mẹ con Mai Anh ngồi mỗi ngày, cho biết họ đã bán vé số tại khu vực này khoảng 5 năm. Mỗi tối, vào khoảng 19h30, ba mẹ con mang theo túi xách và xấp vé số rồi trải bạt ngồi bán hàng. Từ khi lớp học xuất hiện, nhiều khách đi đường dừng chờ đèn đỏ thường nán lại quan sát, có người mua vé số ủng hộ hoặc tặng tập sách cho Hiền. "Khi biết câu chuyện về lớp học miễn phí trên vỉa hè, nhiều người xúc động trước sự tử tế của anh ấy", nam nhân viên cây xăng nói.
Theo kế hoạch, cuối tháng 6, Christopher sẽ trở về Anh. Anh cho biết đang tăng tốc độ giảng bài để Hiền học được nhiều hơn. "Tôi không xem đây là việc làm từ thiện, mà là sự chia sẻ giữa những người bạn. Hy vọng cô bé sẽ tự tin hơn khi bước đi trên con đường của mình", anh nói.
