Chuyên gia dinh dưỡng Lão Cô ở Đài Loan cho biết nghiên cứu mới nhất này phát hiện “thực phẩm siêu chế biến” (Ultra-processed foods) đang khiến con người đối mặt với rủi ro bệnh tật mỗi ngày. Chúng liên quan trực tiếp đến béo phì, tiểu đường, bệnh tim mạch, trầm cảm, sa sút trí tuệ, sâu răng và cả tử vong sớm.
Trên trang chuyên môn của mình, chuyên gia Lão Cô chia sẻ một báo cáo “Tổng quan ô” (Umbrella Review) – dạng tổng hợp từ tất cả nghiên cứu chất lượng cao tính đến năm 2025. Theo đó, thực phẩm siêu chế biến có mối tương quan bất lợi đồng nhất với hầu hết vấn đề về sức khỏe. Đến nay, chưa có nghiên cứu nào tìm thấy lợi ích của việc tiêu thụ nhiều loại thực phẩm này.
Khái niệm “thực phẩm siêu chế biến” không đơn thuần là thức ăn được chế biến thông thường. Chúng được tạo ra từ các công thức công nghiệp bao gồm tinh bột tinh chế, đường, dầu mỡ, hương liệu, chất nhũ hóa, chất tạo ngọt và chất bảo quản… Trong đó, tỷ lệ nguyên liệu tự nhiên thực tế chiếm rất thấp. Các ví dụ điển hình thuộc nhóm này như khoai tây chiên, đồ uống có đường, nhiều loại thực phẩm ăn liền.
Nghiên cứu cho thấy nhóm người tiêu thụ lượng lớn thực phẩm siêu chế biến có tỷ lệ mắc béo phì, tiểu đường type 2, bệnh tim mạch và mạch máu não, ung thư, trầm cảm, lo âu, suy giảm chức năng nhận thức, sâu răng cũng như tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân cao hơn rõ rệt so với nhóm ăn ít. Kết quả này xuất hiện ở cả người trưởng thành lẫn trẻ em.
Đáng chú ý, nghiên cứu này lần đầu tiên hệ thống hóa được bằng chứng về “mối quan hệ liều lượng – phản ứng” (tác hại tăng dần theo lượng tiêu thụ). Cụ thể, trong chế độ ăn uống hàng ngày, cứ mỗi 10% năng lượng tăng thêm từ thực phẩm siêu chế biến thì nguy cơ mắc tiểu đường type 2 tăng trung bình khoảng 10%, và nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân cũng tăng khoảng 10%.
Đối với các bệnh lý về tim mạch và mạch máu não, đồ thị rủi ro hiển thị theo đường cong phi tuyến tính. Điều này có nghĩa là nguy cơ không tăng đều theo từng nấc, mà một khi lượng tiêu thụ đạt đến một ngưỡng nhất định, tốc độ nguy cơ đổ bệnh sẽ lao dốc thẳng đứng với tốc độ nhanh hơn rất nhiều.
Chuyên gia Lão Cô cho rằng nghiên cứu đã chứng minh rủi ro bệnh tật sẽ tích lũy theo tỷ lệ thực phẩm mà chúng ta nạp vào cơ thể. Nếu cuộc sống hiện đại khiến bạn không thể tránh khỏi hoàn toàn, hãy cố gắng cắt giảm tối đa khẩu phần của chúng. Nên chủ động ăn nhiều “thực phẩm nguyên bản” (Whole foods) hơn mỗi ngày và hạn chế tối thiểu thực phẩm siêu chế biến.
Kim Ji-yeon, Hoa hậu Hàn Quốc năm 1997, gần đây thu hút sự chú ý khi công khai hành trình thay đổi vóc dáng. Hôm 1/4, cô đăng video lên trang cá nhân với dòng chú thích: "Lưu lại những hình ảnh này để nhắc nhở bản thân không bao giờ quay lại quãng thời gian đó nữa". Video ghi lại sự khác biệt giữa vóc dáng của cô trước và sau khi giảm cân, theo Nate hôm 2/4.
Trước đó hồi cuối tháng 3, Kim Ji-yeon chia sẻ loạt ảnh cùng dòng trạng thái: "Sự thay đổi sau 5 tháng. Từ cột mốc giảm 10 kg ban đầu, đến nay tôi đã giảm được tổng cộng 16 kg". Cô khiến người hâm mộ trầm trồ khi tự tin diện váy ngắn và bodysuit bó sát khoe thân hình thanh mảnh cùng gương mặt trẻ trung hơn nhiều so với tuổi thật.
Nói về sự thay đổi trong cuộc sống hàng ngày, cô chia sẻ: "Trước đây, tôi chỉ toàn mặc quần áo rộng thùng thình để che giấu vóc dáng nhưng giờ tôi cảm thấy cơ thể nhẹ nhàng và khỏe mạnh hơn rất nhiều".
Trước đó, do lối sống thiếu điều độ và thói quen ăn đồ ăn sẵn, cân nặng của cô lên 75 kg, được chẩn đoán mắc tiền tiểu đường. Cựu hoa hậu bị đau khớp, xuất hiện các triệu chứng sớm của thời kỳ mãn kinh và trầm cảm.
Truyền thông Hàn Quốc cho hay Kim Ji-yeon bắt đầu hành trình giảm cân từ tháng 11 năm ngoái với sự hỗ trợ của một công ty chuyên về lĩnh vực này. Khác với nhiều ngôi sao lựa chọn các phương pháp ép cân cực đoan, Kim Ji-yeon thiết lập thói quen ăn uống điều độ và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Nhờ đó, cô giảm từ 75 kg xuống còn 59 kg trong vòng 5 tháng. Nữ diễn viên chia sẻ: "Ở tuổi trung niên mà làm được thế này thì cũng gọi là thành công rồi phải không mọi người? Cảm giác quay trở lại mức cân nặng của 15 năm trước thật khó tin".
Theo Kim Ji-yeon, đằng sau quyết tâm giảm cân này là những nỗi đau tinh thần mà cô phải chịu đựng suốt thời gian dài. Đăng quang ngôi vị cao nhất tại cuộc thi sắc đẹp, cô từng là biểu tượng nhan sắc của xứ sở kim chi. Tuy nhiên, khi những thay đổi về ngoại hình bắt đầu xuất hiện, cô phải hứng chịu những bình luận như "làm xấu mặt danh hiệu hoa hậu" hay "không biết xấu hổ sao?".
"Tôi có cảm giác như những người xung quanh đang tuyên án tử hình mình vậy", Kim Ji-yeon nhớ lại. Những lời chê bai đó đã trở thành động lực để cô bắt đầu giảm cân nghiêm túc. Diễn viên cho biết bắt đầu hành trình này không phải để chứng tỏ với bất kỳ ai mà là vì chính bản thân và sức khỏe của mình.
Kim Ji-yeon sinh năm 1978, sau khi đăng quang Hoa hậu đã gặt hái nhiều thành công trong vai trò diễn viên qua các bộ phim như "Cô dâu ngọt ngào", "Người giúp việc"... Cô kết hôn với nam diễn viên Lee Se-chang năm 2003 và có một con gái chung trước khi ly hôn vào năm 2013.
Sau nhiều năm vắng bóng để cân bằng cuộc sống sau biến cố hôn nhân, Kim Ji-yeon hiện quay trở lại. Bên cạnh công việc quen thuộc trên các kênh mua sắm trực tuyến, cô còn thử sức trong lĩnh vực tư vấn bảo hiểm.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 168/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số.
Nghị định 168/2026 quy định lao động nữ sinh con thứ 2, lao động nam khi vợ sinh con thứ 2 đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản theo quy định về bảo hiểm xã hội và được hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai. Tuy nhiên, phải thuộc trường hợp sau:
- Lao động nữ khi sinh con mà tại thời điểm sinh có một con đẻ còn sống.
- Lao động nam khi vợ sinh con mà tại thời điểm sinh, người vợ có một con đẻ còn sống.
Người kê khai chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của nội dung kê khai đề nghị hưởng chế độ quy định ở trên.
Điểm a khoản 1 Điều 14 Luật Dân số quy định trường hợp sinh con thứ hai, thời gian nghỉ thai sản đối với lao động nữ là 7 tháng; lao động nam là 10 ngày làm việc khi vợ sinh con.
Nghị định quy định mức hỗ trợ tài chính tối thiểu là 2 triệu đồng/phụ nữ khi sinh con thuộc các trường hợp sau:
Phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người; phụ nữ ở tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế và phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi.
Phụ nữ khi sinh con đồng thời thuộc các trường hợp trên thì được hưởng một mức hỗ trợ.
Chủ tịch UBND cấp xã, căn cứ thông tin từ hệ thống liên thông thủ tục đăng ký khai sinh, cơ sở dữ liệu quốc gia dân cư, ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) và các cơ sở dữ liệu có sẵn để quyết định hỗ trợ kinh phí và thực hiện chi trả cho phụ nữ sinh con theo quy định trên cùng với thời điểm đăng ký khai sinh.
Các quy định trên có hiệu lực từ ngày 1-7. Riêng việc hỗ trợ phụ nữ ở tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế và phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi, sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2027.
Kinh phí hỗ trợ tài chính do ngân sách địa phương bảo đảm.
Nghị định 168/2026 cũng quy định phụ nữ mang thai được khám và thực hiện các phương pháp sàng lọc trước sinh đủ 4 bệnh cơ bản: hội chứng Down, hội chứng Edwards, hội chứng Patau, bệnh Thalassemia - tan máu bẩm sinh (gói dịch vụ sàng lọc trước sinh).
Trẻ sơ sinh được khám và thực hiện các phương pháp sàng lọc sơ sinh đủ 5 bệnh cơ bản: suy giáp trạng bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản thượng thận bẩm sinh, khiếm thính bẩm sinh, bất thường tim bẩm sinh nặng (gói dịch vụ sàng lọc sơ sinh).
Cách ngâm hạt chia cũng ảnh hưởng đáng kể đến khả năng tiêu hóa và hấp thụ dinh dưỡng của cơ thể, theo trang sức khỏe Verywell Health.
Hạt chia có thể hút lượng nước gấp khoảng 12 lần trọng lượng của chúng. Khi ngâm trong nước hoặc sữa, lớp vỏ bên ngoài mềm ra, giúp cơ thể tiêu hóa dễ hơn.
Nghiên cứu trên tạp chí Food Research International vào năm 2012 cho thấy ngâm hạt chia trong nước suốt 24 giờ giúp các axit béo trong hạt được giải phóng dễ hơn. Tỷ lệ omega-3 chống viêm cũng tăng cao hơn so với omega 6. Đây là điều có lợi cho sức khỏe vì chế độ ăn hiện nay thường chứa quá nhiều omega 6.
Khi ngâm nước, hạt chia tạo thành lớp gel đặc. Thời gian ngâm có thể từ 15 phút đến hơn 24 giờ. Thời gian ngâm càng lâu thì dưỡng chất giải phóng càng nhiều.
Gel hạt chia chứa lượng lớn chất xơ hòa tan. Chất xơ giúp làm mềm phân, hỗ trợ cải thiện táo bón và giúp hệ tiêu hóa hoạt động ổn định hơn. Hạt chia còn nuôi lợi khuẩn đường ruột, giúp hệ vi sinh đường ruột đa dạng hơn.
Ngoài ra, gel hạt chia giúp thức ăn được hấp thụ chậm hơn nên đường huyết không tăng quá nhanh sau ăn. Đây cũng là lý do hạt chia thường xuất hiện trong các thực đơn lành mạnh.
Một muỗng canh hạt chia chứa khoảng 60 calo, 2 gram protein và 4 gram chất xơ. Hạt chia ngâm nước giúp tạo cảm giác no nhưng vẫn khá ít calo.
Ngâm hạt chia với sữa tạo thành món pudding hạt chia. Cách ăn này bổ sung thêm protein, chất béo, canxi và vitamin D từ sữa.
Một cốc sữa nguyên kem cung cấp khoảng 8 gram protein, 152 calo cùng lượng canxi và vitamin D khá cao. Vitamin D trong sữa còn giúp cơ thể hấp thụ magie từ hạt chia hiệu quả hơn.
Protein, chất béo và chất xơ kết hợp với nhau giúp tạo cảm giác no lâu và giữ đường huyết ổn định hơn sau ăn. Vì vậy, hạt chia ngâm sữa phù hợp cho bữa sáng hoặc bữa phụ cần nhiều năng lượng hơn.
Hạt chia cần được ngâm với nước, sữa hoặc chất lỏng trước khi ăn. Khi nuốt hạt chia khô, hạt có thể hút nước và nở ra trong thực quản hoặc dạ dày.
Trường hợp hiếm gặp nhưng vẫn có thể xảy ra là tắc nghẽn thực quản. Người gặp khó khăn khi nuốt hoặc có bệnh lý thực quản nên thận trọng trước khi dùng hạt chia, kể cả khi đã ngâm.
Hạt chia ngâm nước phù hợp cho người muốn ăn nhẹ, ít calo và tăng chất xơ. Hạt chia ngâm sữa thích hợp cho bữa ăn đầy đủ dinh dưỡng hơn nhờ chứa thêm protein, canxi và vitamin D.
