Theo tiến sĩ – bác sĩ chuyên khoa 2 Kiều Xuân Thy, Điều hành Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM – cơ sở 3, trong các đợt nắng nóng kéo dài, một số cơ sở y tế ghi nhận xu hướng gia tăng các trường hợp mất nước, rối loạn điện giải, ngất, tụt huyết áp, các đợt cấp của bệnh tim mạch và thận. Điều này phản ánh tác động rộng của nhiệt độ môi trường lên nhiều hệ cơ quan trong cơ thể.
Bác sĩ Xuân Thy cho biết, mất nước kéo dài làm tăng độ cô đặc của máu, đồng thời gây biến động huyết áp và rối loạn điện giải. Những thay đổi này tạo áp lực lên hệ tim mạch và có thể làm mất ổn định tình trạng bệnh ở người có sẵn yếu tố nguy cơ.
Giai đoạn đầu, người bệnh có thể thấy mệt nhanh, khát nước, đau đầu, chóng mặt, tim đập nhanh hoặc giảm khả năng tập trung. Những biểu hiện này dễ bị bỏ qua vì tương tự tình trạng mệt mỏi thông thường.
Khi tình trạng mất nước và rối loạn điện giải trở nên rõ rệt hơn, cơ thể bước vào giai đoạn kiệt sức do nhiệt. Lúc này có thể xuất hiện vã mồ hôi nhiều, buồn nôn, chuột rút, choáng váng và tiểu ít.
Theo bác sĩ Xuân Thy, người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người có bệnh mạn tính là nhóm dễ bị ảnh hưởng do khả năng điều hòa thân nhiệt kém hoặc dự trữ sinh lý hạn chế. Ở những người mắc tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, rung nhĩ hoặc tiểu đường, môi trường nắng nóng có thể góp phần làm tăng nguy cơ biến cố mạch máu não.
“Cần lưu ý rằng người trẻ khỏe vẫn có thể gặp biến chứng nếu làm việc hoặc tập luyện cường độ cao trong điều kiện nắng gắt, đặc biệt khi không bổ sung nước đầy đủ. Thực tế cho thấy nhiều trường hợp sốc nhiệt nặng xảy ra ở nhóm này do đánh giá thấp nguy cơ và thiếu biện pháp phòng ngừa phù hợp”, bác sĩ Xuân Thy nói thêm.
Từ đó, theo bác sĩ, khi phát hiện người có dấu hiệu say nắng hoặc nghi ngờ bệnh lý do nhiệt, cần nhanh chóng đưa ra khỏi môi trường nóng, đặt ở nơi thoáng mát, nới lỏng quần áo và tiến hành làm mát bằng khăn ướt hoặc nước mát, tập trung vào vùng cổ, nách và bẹn.
Nếu người bệnh còn tỉnh, có thể cho uống từng ngụm nước nhỏ. Trong trường hợp có dấu hiệu nặng như lơ mơ, mất ý thức, co giật hoặc không thể uống nước, cần chuyển đến cơ sở y tế ngay.
Một số sai lầm thường gặp cần tránh như cho uống nước quá nhanh khi người bệnh đang buồn nôn hoặc giảm ý thức hoặc trì hoãn xử trí vì cho rằng chỉ là mệt thông thường. Những yếu tố này có thể làm tình trạng chuyển nặng nhanh hơn.
“Mọi người nên uống nước đều trong ngày, không đợi đến khi khát; khi ra nhiều mồ hôi có thể bổ sung thêm điện giải phù hợp. Nên ăn thực phẩm dễ tiêu, tăng rau xanh và trái cây để bổ sung nước và vi chất; hạn chế rượu bia, chất kích thích vì dễ làm mất nước”, bác sĩ Xuân Thy khuyên.
Ngày 13/5, đại diện Bệnh viện Nhi đồng 2 (TPHCM) cho biết, vừa qua khoa Nhiễm của đơn vị đã tiếp nhận một trường hợp bệnh nhi bị biến chứng tâm thần vì sử dụng miếng dán chống say xe sai cách.
Bé P.L.D.A. (7 tuổi) nhập viện vì xuất hiện các triệu chứng rối loạn tâm thần cấp tính như thức trắng đêm, nói nhảm, mất kiểm soát hành vi, có khi bò lê trên sàn hoặc ngã quỵ đột ngột, đồng thời sốt cao hơn 38 độ C.
Qua quá trình thăm khám kỹ lưỡng và trò chuyện cùng gia đình, bác sĩ phát hiện một "manh mối" quan trọng. Trưa trước ngày nhập viện, bé cùng mẹ đi từ quê vào TPHCM, và 2 mẹ con có sử dụng miếng dán chống say tàu xe chứa thành phần scopolamine.
Do đường kẹt xe cũng như sợ bé mệt, người mẹ đã dán cho bé 2 miếng dán ở sau tai (liều khuyến cáo cho trẻ hoặc người dưới 40kg là 1/2 miếng) trong suốt 5 giờ của chuyến hành trình.
Bác sĩ đã cẩn thận thăm khám, loại trừ các nguyên nhân viêm màng não nguy hiểm, trước khi đi đến nhận định đây có thể là một trường hợp bị tác dụng phụ của scopolamine.
Bệnh nhi được đưa vào phòng cấp cứu để theo dõi sát diễn tiến bệnh và can thiệp triệu chứng. Sau 12 giờ theo dõi, tình trạng loạn thần của trẻ giảm dần. Trải qua 3 ngày nằm viện, bé đã lanh lợi, hoạt bát như trước, các triệu chứng bất thường biến mất.
BSCKI Trần Ngọc Lưu, khoa Nhiễm của Bệnh viện Nhi đồng 2, cảnh báo thành phần scopolamine (thuộc nhóm hướng tâm thần) trong miếng dán chống say tàu xe có thể gây ra nhiều tác dụng phụ như khô miệng, chóng mặt, buồn ngủ, kích động, suy giảm thị lực, lú lẫn, giãn đồng tử.
Những trường hợp nặng (thường xuất hiện ở trẻ em và người cao tuổi) có thể gây biểu hiện loạn thần cấp tính (mất phương hướng, ảo giác, hoang tưởng), mất trí nhớ, rối loạn ngôn ngữ, tăng thân nhiệt ác tính…
Thông thường, trên miếng dán chống say tàu xe có chứa thành phần scopolamine, ghi rõ hướng dẫn sử dụng từ nhà sản xuất về việc không sử dụng cho trẻ dưới 8 tuổi, cũng như cần giảm liều đối với trẻ em hoặc người có cân nặng thấp.
Do đó, phụ huynh cần hết sức lưu ý khi sử dụng miếng dán này hay bất kỳ thuốc nào cho trẻ em; luôn đọc kỹ hướng dẫn sử dụng, chỉ định và chống chỉ định trước khi dùng cho trẻ.
Khi thấy trẻ có dấu hiệu bất thường sau khi sử dụng thuốc nói chung và miếng dán chống say tàu xe có chứa thành phần scopolamine nói riêng (như sốt cao, thay đổi hành vi, phát ban…), phụ huynh cần cho bé đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và đánh giá cẩn thận, đồng thời báo chi tiết với bác sĩ về thông tin thuốc.
Lễ vinh danh chuyên gia, người tài năng Bệnh viện Bạch Mai năm 2026 đã được tổ chức chiều 18.5. Sự kiện hướng tới kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh 19.5 và kỷ niệm ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam 18.5.
Tham dự buổi lễ, Phó trưởng ban Tuyên giáo - Dân vận T.Ư Đinh Thị Mai biểu dương những đóng góp của đội ngũ trí thức y học Bệnh viện Bạch Mai với sự nghiệp chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Bà Mai đánh giá cao việc Bệnh viện Bạch Mai xây dựng môi trường học thuật hiện đại, nhân văn và sáng tạo; chú trọng phát hiện, bồi dưỡng và phát triển đội ngũ cán bộ trẻ, góp phần xây dựng nền y học Việt Nam ngày càng hiện đại và hội nhập quốc tế, khơi dậy tinh thần sáng tạo trong ngành y tế.
Tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên khẳng định, Bệnh viện Bạch Mai luôn giữ vị trí đặc biệt, không chỉ là cơ sở khám chữa bệnh tuyến cuối hàng đầu, còn là trung tâm đào tạo nghiên cứu khoa học chuyển giao kỹ thuật chuyên sâu của cả nước.
Cùng với xây dựng môi trường học thuật hiện đại, có cơ chế phát hiện bồi dưỡng trọng dụng để đội ngũ cán bộ yên tâm cống hiến gắn bó lâu dài, ông Tuyên cũng mong muốn chuyên gia, các nhà khoa học người tài năng của bệnh viện Bạch Mai luôn giữ vững tinh thần trách nhiệm, đam mê nghề nghiệp và truyền cảm hứng đến các thế hệ trẻ xây dựng nền y học Việt Nam ngày càng phát triển.
Ông Tuyên cho biết thêm, chuyên gia, nhân lực chất lượng cao của Bệnh viện Bạch Mai sẽ tham gia công tác tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 tại Ninh Bình, đảm bảo chất lượng chuyên môn tương đương như cơ sở 1 tại Hà Nội. Phát triển y tế chuyên sâu không chỉ ở cơ sở 1 mà ngay tại cơ sở 2.
Ngoài việc phát triển kỹ thuật cao, cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai đi vào hoạt động đưa dịch vụ y tế đến gần dân và giảm tải tại cơ sở 1; người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao thuận lợi, nhanh chóng, công bằng và giảm tải cho cơ sở 1. Bộ Y tế đã trình Chính phủ quy định một số đặc thù cho Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Bệnh viện hữu nghị Việt Đức cơ sở 2, đảm bảo các điều kiện cho các y, bác sĩ về công tác.
Theo PGS-TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, bệnh viện tiếp tục xác định phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là chiến lược trọng tâm, lâu dài đồng thời đẩy mạnh đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao kỹ thuật và ứng dụng công nghệ cao nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân.
BS.CK2 Nguyễn Đức Thông, Trưởng Khoa Nội soi, Bệnh viện Nguyễn Trãi, bên lề hội nghị quốc tế cập nhật tiến bộ mới trong nội soi chẩn đoán và điều trị u ống tiêu hóa ngày 15/4, cho biết thực tế tại viện ghi nhận đa số người bệnh vẫn có tâm lý chờ xuất hiện các dấu hiệu như đau bụng, đi tiêu ra máu, thiếu máu, sụt cân... mới đi khám.
Theo bác sĩ, khi cơ thể đã "lên tiếng", bệnh thường ở giai đoạn muộn. Lúc này, dù được phẫu thuật, tế bào ung thư có thể đã di căn đến cơ quan khác, khiến tiên lượng sống giảm đáng kể.
Để giảm nguy cơ tiến triển ung thư tiêu hóa, người dân cần thay đổi thói quen, chuyển từ "đợi có bệnh mới chữa" sang chủ động tầm soát khi còn khỏe mạnh. Mốc khuyến cáo bắt đầu nội soi dạ dày và đại tràng là từ 40 tuổi. Sau lần nội soi đầu tiên, tùy kết quả, bác sĩ sẽ xây dựng lịch theo dõi phù hợp. Người nguy cơ cao như nhiễm vi khuẩn HP, viêm teo, chuyển sản ruột cần nội soi định kỳ sát hơn, khoảng 1-2 năm một lần. Đặc biệt, người có tiền sử gia đình mắc ung thư đường tiêu hóa nên tầm soát từ sớm hơn.
Nội soi sớm mang lại lợi ích lớn vì giúp phát hiện và xử lý kịp thời các tổn thương tiền ung thư. Bác sĩ Thông dẫn chứng, nhiễm HP là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư dạ dày, có thể tiến triển qua các giai đoạn viêm teo, chuyển sản ruột và ung thư sớm. Với đại tràng, các polyp tuyến (adenoma) có nguy cơ cao trở thành khối u ác tính nếu không được phát hiện và cắt bỏ kịp thời.
Khi phát hiện polyp qua nội soi, bác sĩ có thể cắt bỏ ngay. Người bệnh gần như khỏi hoàn toàn, xuất viện trong ngày, tránh được phẫu thuật lớn và giảm nguy cơ ung thư đại tràng về sau.
Bên cạnh sự chủ động của người dân, năng lực chẩn đoán sớm của cơ sở y tế cũng đóng vai trò quan trọng. Bệnh viện đang đẩy mạnh ứng dụng các kỹ thuật hiện đại như nội soi nhuộm màu, nội soi phóng đại nhằm nâng cao khả năng phát hiện tổn thương. Nội soi siêu âm cũng được triển khai sâu hơn, giúp đánh giá chính xác khối u trong thành ống tiêu hóa, xác định lớp tổn thương để sinh thiết và lên kế hoạch điều trị.
BS.CK2 Lê Thanh Phong, Phó giám đốc Bệnh viện Nguyễn Trãi, nhấn mạnh nội soi tiêu hóa ngày càng giữ vai trò then chốt trong chẩn đoán sớm, đánh giá tổn thương và điều trị ít xâm lấn. Việc cập nhật tiến bộ y khoa và mở rộng hợp tác quốc tế là chiến lược trọng tâm nhằm nâng cao năng lực chuyên môn, cải thiện chất lượng điều trị.
Tại hội nghị, bác sĩ Kinoshita Koshi, Trưởng khoa Nội tiêu hóa và Nội soi, Bệnh viện Trung ương Kyoto Miniren (Nhật Bản), đã trực tiếp trao đổi học thuật, hỗ trợ các bác sĩ trong nước hoàn thiện và nâng cấp kỹ thuật cắt tách dưới niêm mạc (ESD) lên những mức độ khó và chuyên sâu hơn.
Đây là phương pháp điều trị ung thư giai đoạn sớm qua nội soi, giúp loại bỏ tổn thương mà vẫn bảo tồn dạ dày, hạn chế biến chứng, rút ngắn thời gian nằm viện và giảm chi phí. Tại Nhật Bản, ESD được áp dụng rộng rãi nhờ chương trình tầm soát hiệu quả. Trước đây, người từ 40 tuổi được X-quang dạ dày cản quang rồi nội soi tầm soát hằng năm. Gần đây, khi tỷ lệ nhiễm HP giảm, Nhật Bản ghi nhận số ca ung thư dạ dày giảm dần và chuyển sang tầm soát định kỳ mỗi 2-3 năm cho người trên 50 tuổi.
Theo các bác sĩ, hiện nay nội soi gây mê đã trở nên phổ biến, giúp quá trình thực hiện nhẹ nhàng, không đau, góp phần xóa bỏ tâm lý e ngại, khuyến khích người dân chủ động tầm soát để bảo vệ sức khỏe.
