Theo tiến sĩ – bác sĩ chuyên khoa 2 Kiều Xuân Thy, Điều hành Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM – cơ sở 3, trong các đợt nắng nóng kéo dài, một số cơ sở y tế ghi nhận xu hướng gia tăng các trường hợp mất nước, rối loạn điện giải, ngất, tụt huyết áp, các đợt cấp của bệnh tim mạch và thận. Điều này phản ánh tác động rộng của nhiệt độ môi trường lên nhiều hệ cơ quan trong cơ thể.
Bác sĩ Xuân Thy cho biết, mất nước kéo dài làm tăng độ cô đặc của máu, đồng thời gây biến động huyết áp và rối loạn điện giải. Những thay đổi này tạo áp lực lên hệ tim mạch và có thể làm mất ổn định tình trạng bệnh ở người có sẵn yếu tố nguy cơ.
Giai đoạn đầu, người bệnh có thể thấy mệt nhanh, khát nước, đau đầu, chóng mặt, tim đập nhanh hoặc giảm khả năng tập trung. Những biểu hiện này dễ bị bỏ qua vì tương tự tình trạng mệt mỏi thông thường.
Khi tình trạng mất nước và rối loạn điện giải trở nên rõ rệt hơn, cơ thể bước vào giai đoạn kiệt sức do nhiệt. Lúc này có thể xuất hiện vã mồ hôi nhiều, buồn nôn, chuột rút, choáng váng và tiểu ít.
Theo bác sĩ Xuân Thy, người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người có bệnh mạn tính là nhóm dễ bị ảnh hưởng do khả năng điều hòa thân nhiệt kém hoặc dự trữ sinh lý hạn chế. Ở những người mắc tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, rung nhĩ hoặc tiểu đường, môi trường nắng nóng có thể góp phần làm tăng nguy cơ biến cố mạch máu não.
“Cần lưu ý rằng người trẻ khỏe vẫn có thể gặp biến chứng nếu làm việc hoặc tập luyện cường độ cao trong điều kiện nắng gắt, đặc biệt khi không bổ sung nước đầy đủ. Thực tế cho thấy nhiều trường hợp sốc nhiệt nặng xảy ra ở nhóm này do đánh giá thấp nguy cơ và thiếu biện pháp phòng ngừa phù hợp”, bác sĩ Xuân Thy nói thêm.
Từ đó, theo bác sĩ, khi phát hiện người có dấu hiệu say nắng hoặc nghi ngờ bệnh lý do nhiệt, cần nhanh chóng đưa ra khỏi môi trường nóng, đặt ở nơi thoáng mát, nới lỏng quần áo và tiến hành làm mát bằng khăn ướt hoặc nước mát, tập trung vào vùng cổ, nách và bẹn.
Nếu người bệnh còn tỉnh, có thể cho uống từng ngụm nước nhỏ. Trong trường hợp có dấu hiệu nặng như lơ mơ, mất ý thức, co giật hoặc không thể uống nước, cần chuyển đến cơ sở y tế ngay.
Một số sai lầm thường gặp cần tránh như cho uống nước quá nhanh khi người bệnh đang buồn nôn hoặc giảm ý thức hoặc trì hoãn xử trí vì cho rằng chỉ là mệt thông thường. Những yếu tố này có thể làm tình trạng chuyển nặng nhanh hơn.
“Mọi người nên uống nước đều trong ngày, không đợi đến khi khát; khi ra nhiều mồ hôi có thể bổ sung thêm điện giải phù hợp. Nên ăn thực phẩm dễ tiêu, tăng rau xanh và trái cây để bổ sung nước và vi chất; hạn chế rượu bia, chất kích thích vì dễ làm mất nước”, bác sĩ Xuân Thy khuyên.
Chuyên gia dinh dưỡng Tseng Chien-ming, Đài Loan (Trung Quốc) đưa ra lời cảnh báo, các món ăn có nhân phổ biến trong bữa sáng như sủi cảo, tiểu long bao (bánh bao súp) và sủi cảo chiên tuy tiện lợi, nhưng nếu không chú ý đến khẩu phần và cách phối hợp món ăn sẽ rất dễ dẫn đến tình trạng mất cân bằng nhiệt lượng và dinh dưỡng.
Trên trang Facebook cá nhân, chuyên gia Tseng Chien-ming chỉ ra rằng, vấn đề chung của 3 loại thực phẩm này nằm ở công thức "vỏ bánh chứa tinh bột, nhân thịt chứa protein và mỡ, gia vị chứa natri (muối)". Khi ăn các món này, lượng rau xanh nạp vào cơ thể thường bị thiếu hụt nghiêm trọng, trong khi lượng chất béo và natri lại rất dễ vượt quá mức cho phép.
Dựa trên mức độ gây gánh nặng tổng thể cho cơ thể, chuyên gia Tseng Chien-ming đã xếp hạng 3 loại thực phẩm có nhân này như sau:
Sủi cảo - Ít gánh nặng nhất
Do được chế biến bằng phương pháp luộc, không tốn thêm dầu chiên nên sủi cảo tương đối thanh đạm. Tuy nhiên, món này lại dễ khiến người ăn "vui miệng" ăn liên tục dẫn đến quá lượng. Nhiều người thường vô tình ăn từ 10 đến 15 chiếc mà không hay biết. Vì vậy, chuyên gia khuyến nghị nên kiểm soát khẩu phần ăn sáng ở mức khoảng 6 đến 8 chiếc.
Tiểu long bao
Mặc dù nhiều người có sở thích hút phần nước súp đậm đà bên trong bánh, nhưng phần nước súp này thực chất chứa rất nhiều mỡ thịt, da heo đóng bánh (bì lợn) và gia vị, khiến hàm lượng chất béo và natri không hề thấp. Chuyên gia Tseng Chien-ming khuyên người tiêu dùng chỉ nên ăn từ 5 đến 6 chiếc mỗi lần, không nên một mình ăn hết cả xửng hấp.
Sủi cảo chiên - Gánh nặng lớn nhất
Do quá trình chiên rán khiến bánh dễ hấp thụ một lượng lớn dầu mỡ, sủi cảo chiên mang lại gánh nặng nhiệt lượng cao nhất cho cơ thể. Khẩu phần khuyến nghị chỉ nên từ 5 đến 6 chiếc. Đặc biệt, những người đang trong giai đoạn giảm mỡ, người có chỉ số mỡ máu cao hoặc bị trào ngược dạ dày thực quản nên hạn chế ăn món này.
Chuyên gia Tseng Chien-ming nhấn mạnh, "phối hợp sai cách" mới chính là nguyên nhân cốt lõi khiến lượng calo trong bữa sáng vượt kiểm soát.
Các combo quen thuộc như: sủi cảo chiên đi kèm trà sữa, sủi cảo luộc đi kèm súp chua cay, hay tiểu long bao rưới đẫm xì dầu đặc (hắc xì dầu)... đều làm tăng mạnh lượng đường và natri nạp vào cơ thể.
Ngược lại, nếu thay đổi thành: 6 chiếc bánh có nhân kết hợp cùng một ly sữa đậu nành không đường hoặc một quả trứng kho trà và một đĩa rau luộc, đồng thời chuyển sang hình thức chấm gia vị thay vì rưới trực tiếp lên bánh, gánh nặng tổng thể cho cơ thể sẽ giảm đi rất nhiều.
Đối với các nhóm khác nhau, chuyên gia Tseng Chien-ming đưa ra lưu ý đặc biệt:
Nhóm giảm cân hoặc kiểm soát đường huyết: Cần nhớ rằng vỏ sủi cảo cũng là tinh bột. Sau khi ăn xong, tốt nhất nên đi bộ nhẹ nhàng từ 10 đến 15 phút để giúp ổn định đường huyết.
Người bị tăng huyết áp, bệnh thận và người dễ bị phù nề: Phải đặc biệt chú ý giới hạn lượng natri nạp vào. Hãy cố gắng hạn chế dùng xì dầu đặc và ớt chưng (sa tế), đồng thời không nên húp hết toàn bộ nước súp bên trong tiểu long bao.
Bằng cách kiểm soát tốt khẩu phần và phối hợp món ăn một cách thông minh, chúng ta hoàn toàn có thể yên tâm thưởng thức những lựa chọn ăn sáng này mà không lo ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.
Ngày 27/6, Đoàn kiểm tra liên ngành do Sở Y tế TP Cần Thơ đã chủ trì, phối hợp ngành chức năng và đại diện các phường Long Mỹ, Cái Khế kiểm tra đột xuất các cơ sở Nha khoa Quốc tế Tuệ Minh trên địa bàn.
Theo đó, đoàn đã kiểm tra Nha khoa Quốc tế Tuệ Minh phường Long Mỹ, thời điểm làm việc cơ sở này không cung cấp được giấy tờ, hồ sơ pháp lý nào liên quan đến hoạt động khám bệnh, chữa bệnh theo quy định. Chủ cơ sở lẫn người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật đều vắng mặt.
Nhân viên trực tiếp khám chữa bệnh, can thiệp kỹ thuật răng cho khách hàng chỉ có bằng cấp, chứng chỉ về điều dưỡng, xét nghiệm y học, dược, thậm chí có nhân viên chỉ có bằng cao đẳng thương mại điện tử. Không ai có chứng chỉ hành nghề chuyên khoa răng hàm mặt. Toàn bộ nhân sự đang làm việc tại đây đều không có hợp đồng ký kết với cơ sở.
Bên cạnh đó, cơ sở này không xuất trình được hóa đơn chứng từ, hồ sơ chứng minh nguồn gốc xuất xứ của các loại máy móc, thiết bị và các loại thuốc, vật tư y tế.
Ngay sau khi lập biên bản ghi nhận hàng loạt cái “không” nêu trên, đoàn kiểm tra liên ngành đã niêm phong máy móc, trang thiết bị y tế tại Nha khoa Quốc tế Tuệ Minh để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Theo cơ quan chức năng, trên địa bàn TP Cần Thơ còn nhiều cơ sở Nha khoa Quốc tế Tuệ Minh. Tuy nhiên, trong ngày 26/6 đã đồng loạt đóng cửa, không hoạt động, một số cơ sở đã bị cơ quan chức năng xử phạt vi phạm hành chính và đình chỉ hoạt động.
Huyết áp cao là một trong những yếu tố nguy cơ lớn nhất của đột quỵ, trong đó có đột quỵ do thiếu máu não và đột quỵ xuất huyết não. Trên thực tế, nguy cơ đột quỵ có xu hướng tăng dần khi huyết áp vượt khỏi mức lý tưởng và sẽ tăng mạnh hơn ở một số ngưỡng nhất định, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh).
Thông thường, huyết áp được đo bằng hai chỉ số là huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương. Chỉ số huyết áp dưới 120/80 mmHg được xem là bình thường. Trong đó, 120 là chỉ số huyết áp tâm thu, 80 là huyết áp tâm trương.
Khi huyết áp tâm thu ở mức 120 - 129 mmHg nhưng huyết áp tâm trương vẫn dưới 80 mmHg, đây được xem là giai đoạn huyết áp tăng nhẹ. Từ mức 130/80 mmHg trở lên, nguy cơ tim mạch bắt đầu cần được chú ý. Nếu huyết áp đạt từ 140/90 mmHg, tình trạng này thường được xem là tăng huyết áp rõ ràng và cần được theo dõi nghiêm túc.
Nhiều người cho rằng chỉ khi huyết áp vượt 140/90 mmHg mới nguy hiểm. Thế nhưng, các dữ liệu khoa học cho thấy rủi ro có thể bắt đầu tăng sớm hơn, khi huyết áp vượt mức bình thường 120/80 mmHg.
Nguy cơ đột quỵ tăng rõ rệt hơn từ mức 140/90 mmHg. Đây là ngưỡng mà nhiều bác sĩ đặc biệt lưu ý vì nguy cơ bắt đầu tăng mạnh hơn đáng kể.
Một nghiên cứu công bố trên chuyên san Frontiers in Neurology cho thấy những người có huyết áp tâm thu từ 140 - 159 mmHg có nguy cơ đột quỵ cao hơn đáng kể so với nhóm có huyết áp dưới 130 mmHg. Khi huyết áp tăng lên mức 160 mmHg trở lên, nguy cơ tiếp tục tăng mạnh hơn nữa.
Nguyên nhân là huyết áp cao kéo dài có thể làm thành mạch dày lên, cứng hơn và dễ tổn thương. Đây là điều kiện thuận lợi để hình thành mảng xơ vữa hoặc làm mạch máu yếu đi theo thời gian.
Huyết áp tăng từ 180/120 mmHg trở lên có thể là tình trạng cấp cứu. Nguy cơ biến chứng cấp tính tăng rất mạnh. Ở mức này, người bệnh có thể đối mặt với đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim cấp hoặc tổn thương thận.
Nếu huyết áp rất cao và đi kèm các dấu hiệu như méo miệng, yếu tay chân, nói khó, đau đầu dữ dội bất thường, lú lẫn hoặc nhìn mờ thì cần đi cấp cứu ngay vì đây có thể là dấu hiệu đột quỵ đang xảy ra.
Với đa số người trưởng thành, duy trì huyết áp dưới 130/80 mmHg thường giúp giảm nguy cơ biến cố tim mạch và đột quỵ về lâu dài. Với những người đã từng bị đột quỵ hoặc có bệnh lý nền nghiêm trọng, bác sĩ có thể đưa ra mục tiêu huyết áp riêng phù hợp với tình trạng sức khỏe, theo Medical News Today.
