Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa ký ban hành Thông tư số 49 năm 2026 quy định ứng dụng công nghệ trong giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, có hiệu lực từ ngày 15/8.
Một trong những điểm mới đáng chú ý là lần đầu tiên Bộ quy định cụ thể các hành vi vi phạm khi sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong học tập, kiểm tra, đánh giá và nghiên cứu khoa học.
Theo Điều 10 của Thông tư, việc ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong đào tạo, kiểm tra, đánh giá và nghiên cứu khoa học phải bảo đảm các nguyên tắc trung thực, khách quan, minh bạch; tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ; phản ánh đúng năng lực của người học và kết quả nghiên cứu; bảo đảm khả năng kiểm chứng, giải trình và không làm sai lệch kết quả.
Thông tư cũng nêu rõ công nghệ số và trí tuệ nhân tạo chỉ là công cụ hỗ trợ, không thay thế trách nhiệm học thuật của người học, nhà giáo và nhà nghiên cứu.
Quy định này đồng nghĩa sinh viên, học viên hay giảng viên có thể sử dụng các công cụ AI để hỗ trợ học tập, nghiên cứu, nhưng vẫn phải chịu trách nhiệm về tính trung thực, độ chính xác và kết quả của sản phẩm học thuật.
Thông tư cũng đã liệt kê cụ thể các hành vi vi phạm liêm chính học thuật trong môi trường số.
Thứ nhất, sử dụng công nghệ, bao gồm trí tuệ nhân tạo, để gian lận trong học tập, kiểm tra, đánh giá hoặc nghiên cứu khoa học.
Thứ hai, sao chép, đạo văn hoặc sử dụng trái phép tài liệu, dữ liệu, học liệu số hoặc kết quả nghiên cứu.
Thứ ba, giả mạo hoặc làm sai lệch dữ liệu, kết quả nghiên cứu hoặc thông tin học tập.
Thứ tư, nhờ người khác thực hiện hoặc thực hiện thay các nhiệm vụ học tập, kiểm tra, đánh giá hoặc nghiên cứu.
Thứ năm, không công bố hoặc công bố không đầy đủ việc sử dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo khi có yêu cầu theo quy định nội bộ của cơ sở giáo dục và pháp luật của Nhà nước.
Thứ sáu, các hành vi khác vi phạm quy định về liêm chính học thuật theo quy định của pháp luật và quy chế của cơ sở giáo dục.
Không chỉ quy định đối với người học, thông tư còn đặt ra trách nhiệm đối với các cơ sở giáo dục. Theo đó, các trường phải ban hành quy định nội bộ về liêm chính học thuật, trong đó xác định rõ các hành vi vi phạm, biện pháp phòng ngừa, quy trình xử lý và trách nhiệm của các bên liên quan; đồng thời tổ chức tuyên truyền, nâng cao nhận thức và áp dụng các biện pháp phù hợp để phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm.
Ngoài ra, Bộ GD&ĐT cũng yêu cầu mỗi cơ sở giáo dục xây dựng quy định hoặc bộ quy tắc ứng xử về sử dụng trí tuệ nhân tạo trong đào tạo, kiểm tra, đánh giá, nghiên cứu khoa học, quản trị và cung cấp dịch vụ.
Thông tư xác định việc ứng dụng công nghệ trong giáo dục đại học bao gồm sử dụng công nghệ số, AI và các công nghệ liên quan nhằm hỗ trợ hoạt động đào tạo, kiểm tra, đánh giá, nghiên cứu khoa học, quản trị và cung cấp dịch vụ trong các cơ sở giáo dục.
Bộ GD&ĐT cho phép các trường đại học được ứng dụng AI trong nhiều hoạt động như tổ chức giảng dạy, học tập, kiểm tra đánh giá, đào tạo trực tuyến, đào tạo kết hợp và đặc biệt là đào tạo cá thể hóa dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo nhằm nâng cao chất lượng đào tạo.
Thực tế hiện nay, AI đã trở thành công cụ quen thuộc của nhiều sinh viên trong học tập và nghiên cứu. Người học sử dụng AI để tìm kiếm thông tin, tổng hợp tài liệu, phân tích dữ liệu, hỗ trợ lập trình, viết nội dung, dịch thuật, lên ý tưởng và thực hiện nhiều yêu cầu chuyên môn khác.
Sự kiện triển lãm du học Malaysia 2026 diễn ra từ 10 giờ đến 17 giờ ngày 1.8 tại Khách sạn Caravelle Saigon (TP.HCM), quy tụ đại diện tuyển sinh của nhiều trường đại học hàng đầu Malaysia cùng các chuyên gia tư vấn giáo dục và hướng nghiệp.
Theo Tổng lãnh sự quán Malaysia tại TP.HCM, những người tham gia sẽ có cơ hội tìm hiểu thông tin về các chương trình học bổng Malaysia ở bậc đại học, các chương trình chuyển tiếp đến Anh, Mỹ, Canada, Úc và nhiều quốc gia khác, cũng như xu hướng ngành nghề triển vọng trong tương lai.
Trả lời Thanh Niên, bà Koh Bee Ching, Phó lãnh sự phụ trách giáo dục, cho biết điểm nhấn của chương trình là nội dung định hướng nghề nghiệp do chuyên gia tư vấn hướng nghiệp được cấp phép của Malaysia trực tiếp chia sẻ.
Bên cạnh đó, học sinh tham dự sẽ được thực hiện bài kiểm tra tâm lý hướng nghiệp nhằm đánh giá tính cách, thế mạnh, sở thích và năng lực cá nhân, từ đó hỗ trợ lựa chọn ngành học và định hướng nghề nghiệp phù hợp.
Theo bà Koh, đây là cơ hội để học sinh hiểu rõ hơn về bản thân, khám phá tiềm năng cá nhân và có thêm cơ sở khoa học trong việc xây dựng kế hoạch học tập, nghề nghiệp trong tương lai.
Bên cạnh những hoạt động tư vấn và kết nối với đại diện các trường đại học, tất cả học sinh đăng ký tham dự còn được thưởng thức miễn phí các món ăn đặc trưng của Malaysia.
Chương trình cũng tổ chức bốc thăm may mắn với nhiều phần quà giá trị như tiền mặt, túi đựng laptop Adidas, túi xách thương hiệu và nhiều quà tặng khác.
Hơn 200 phần quà sẽ được dành cho những người đăng ký sớm nhất.
Ban tổ chức cho biết số lượng tham dự có giới hạn và ưu tiên 200 học sinh đăng ký đầu tiên.
Thông tin đăng ký tham dự được thực hiện trực tuyến tại: https://forms.gle/AgLPcvZpMeyv4ktFA.
Theo đó, về công tác tổ chức thi lớp 10, thi tốt nghiệp THPT năm 2026, ông Nguyễn Văn Phong chỉ đạo các trường THCS, THPT, trung tâm GDTX-GDNN thực hiện nghiêm quy định của Sở GD-ĐT về việc tăng cường quản lý và xét duyệt đi nước ngoài đối với viên chức và người lao động tại các đơn vị trực thuộc.
Lãnh đạo các cơ sở giáo dục, bao gồm toàn thể thành viên ban giám hiệu, có trách nhiệm đảm bảo đầy đủ nhân sự tham gia công tác thi khi được Sở GD-ĐT điều động. Tổ chức sinh hoạt, quán triệt để cán bộ, giáo viên nhận thức rõ trách nhiệm và tham gia công tác thi với tinh thần trách nhiệm cao nhất. Tuyệt đối không để xảy ra trường hợp viện lý do cá nhân để từ chối nhiệm vụ được giao, kể cả đối với các thành viên ban giám hiệu.
Các trường có trách nhiệm tổ chức sinh hoạt quy chế thi lớp 10, thi tốt nghiệp THPT đến toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên được điều động làm công tác thi trước khi kỳ thi diễn ra. Đảm bảo mỗi cá nhân nắm vững và thực hiện nghiêm túc từng quy định, từng thao tác theo đúng hướng dẫn của quy chế thi. Tuyệt đối không để xảy ra sai sót do không nắm rõ quy chế. Lãnh đạo các trường học chịu trách nhiệm trực tiếp trước Sở GD-ĐT nếu để xảy ra vi phạm quy chế thi tại đơn vị mình trong 2 kỳ thi.
Phó giám đốc Nguyễn Văn Phong cũng yêu cầu các trường phối hợp chặt chẽ với Sở GD-ĐT trong công tác chuẩn bị cơ sở vật chất phục vụ kỳ thi, bao gồm: phòng thi (bàn, ghế, hệ thống đèn, quạt, camera giám sát), phòng họp của điểm thi, phòng lưu trữ đề thi và bài thi, tủ bảo quản bài thi, khu vực nghỉ ngơi cho cán bộ coi thi và các trang thiết bị cần thiết khác; đảm bảo toàn bộ cơ sở vật chất được kiểm tra, bố trí đầy đủ trước khi kỳ thi diễn ra;
Chuẩn bị đầy đủ nhân sự thuộc Ban Bảo vệ phục vụ điểm thi, bao gồm: lực lượng công an, y tế, bảo vệ, nhân viên phục vụ và lực lượng hỗ trợ; phối hợp chặt chẽ với Công an thành phố trong việc đảm bảo an ninh, trật tự tại các điểm thi trong suốt thời gian tổ chức kỳ thi.
Riêng đối với kỳ thi lớp 10 đầu tiên sau sáp nhập, ông Nguyễn Văn Phong lưu ý các cơ sở giáo dục thuộc khu vực 1 (TP.HCM cũ) tiếp tục thực hiện nghiêm túc công tác tuyển sinh lớp 10. Còn các cơ sở giáo dục thuộc khu vực 2 (Bình Dương) và khu vực 3 (tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu) cần lưu ý kỳ tuyển sinh lớp 10 năm học 2026 – 2027 có một số thay đổi so với quy định trước đây. Vì vậy cần tổ chức sinh hoạt, phổ biến đầy đủ các hướng dẫn của sở đến toàn thể giáo viên, nhằm tư vấn chính xác cho học sinh THCS. Tuyệt đối không trả lời theo nhận định cá nhân, tránh gây hoang mang, lo lắng trong phụ huynh và học sinh.
Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM nhấn mạnh, các trường THPT có trách nhiệm cập nhật đầy đủ, chính xác thông tin của đơn vị lên hệ thống tuyển sinh lớp 10 của TP tại địa chỉ ts10.hcm.edu.vn, đảm bảo phụ huynh và học sinh có thể tra cứu thông tin đầy đủ trong suốt giai đoạn đăng ký tuyển sinh. Đặc biệt lưu ý, chỉ tiếp nhận học sinh có tên trong danh sách trên hệ thống ts10.hcm.edu.vn do Sở GD-ĐT quản lý, tuyệt đối không tiếp nhận học sinh ngoài danh sách dưới bất kỳ hình thức nào.
Từ 6h sáng 30/5, khu vực quanh các điểm thi lác đác phụ huynh và học sinh. Chị em sinh đôi Thu Thủy và Thúy Nga, học sinh trường THCS Yên Hòa, cùng ông nội tới điểm thi ở trường THCS Nguyễn Như Uyên từ 6h. Hai em được ông mua cho xôi đỗ, tranh thủ ăn tại cổng trường trước khi vào bên trong, như một cách lấy may mắn.
Đây điểm thi của những thí sinh đăng ký vào THPT Hoàng Quán Chi, trường mới thành lập và tuyển sinh lần đầu năm nay. Thủy và Nga nói "rất hồi hộp và lo lắng", do trường không có điểm chuẩn năm ngoái để các em tham khảo. Cả hai chọn THPT Hoàng Quán Chi để gần nhà, có thể tự đi học.
"Em nghĩ phải trên 21, 22 điểm mới có khả năng đỗ", Thủy nói, cho biết hai em mong ngữ liệu vào thơ, còn nghị luận xã hội là dạng bài giải pháp.
Tới 6h20, trước khi hai em vào trường thi, ông nội dặn "làm bài nghiêm túc, hết mình nhé".
Cũng có con thi ở điểm này, chị Nguyễn Thị Hồng, hồi hộp nhìn theo con gái vào phòng thi. Chị kể nhà ở Mễ Trì, con gái học ở mức khá, nên "khó chọn trường". Cuối cùng, gia đình đặt vào THPT Hoàng Quán Chi với hy vọng trường mới sẽ lấy điểm thấp. Tuy nhiên, với chỉ tiêu 450, trường nhận gần 800 nguyện vọng 1, khiến tỷ lệ chọi gần 1/1,8.
"Tôi rất lo lắng vì khả năng điểm chuẩn sẽ trên 20, mức mà con chấp chới", chị Hồng nói. "Ngữ văn là môn con học tốt nhất, nên tôi hy vọng làm được, đạt điểm ưng ý để giảm áp lực cho hai môn còn lại".
Lúc 6h30, Đan Vy, học sinh trường THCS Đống Đa, được cả bố và mẹ đưa tới thi ở trường THPT Kim Liên, cách nhà hơn 5 km. Đây cũng là ngôi trường mà em đặt nguyện vọng 1, trong top 5 về tỷ lệ chọi năm nay với 1/2,6.
Nữ sinh nói hồi hộp trước khi bước vào môn thi đầu tiên. Hôm qua, Vy vẫn dành thời gian xem lại một số dẫn chứng, hướng dẫn làm bài theo từng dạng đề rồi mới đi ngủ.
Vy thích truyện hơn thơ, nên mong ngữ liệu mà đề thi cho cũng dưới dạng trích đoạn truyện ngắn, hoặc bài báo khoa học. Nữ sinh thường không gặp khó với các câu hỏi tiếng Việt, nên cũng đặt mục tiêu giành trọn điểm phần này.
Với phần nghị luận xã hội, Vy hào hứng với các chủ đề về thế hệ trẻ gắn với công nghệ hoặc tình yêu quê hương vì dễ lấy dẫn chứng trong đời sống.
"Em đặt mục tiêu 8 điểm Văn trở lên để đỡ áp lực trong hai môn thi sau", Vy nói.
Các em sẽ làm bài thi Văn trong 120 phút, bắt đầu từ 8h. Những em tới muộn quá 15 phút từ lúc giám thị phát đề sẽ không được vào phòng thi, đồng nghĩa không có điểm môn này và không được xét tuyển.
Buổi chiều, thí sinh thi Ngoại ngữ (chủ yếu là tiếng Anh) trong 60 phút; sáng 31/5 thi Toán với thời gian tương tự môn Văn. Những em đăng ký vào lớp chuyên sẽ làm bài thi môn chuyên trong ngày 1/6.
Với chỉ tiêu khoảng 82.660, tỷ lệ có suất học công lập là 56%, là mức cạnh tranh nhất cả nước. Kể từ năm 2021, con số do Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội công bố luôn khoảng 61-64%.
Hà Nội tổ chức hơn 220 điểm thi lớp 10, huy động gần 18.000 cán bộ, giáo viên, nhân viên tham gia. Thành phố yêu cầu các địa phương, nhà trường có phương án chống nóng cho thí sinh, bố trí nơi chờ cho phụ huynh, còn cơ quan điện lực đảm bảo không mất điện.
Điểm thi, điểm chuẩn dự kiến được công bố từ ngày 19 đến 22/6.
