Hình hài tuyến cao tốc hơn 26.000 tỉ đồng nối Lạng Sơn – Cao Bằng

"Khái niệm an dân phải được đặt ở trung tâm quy hoạch 100 năm, hạn chế tối đa nguy cơ di dời dân cư quy mô lớn do ngập lụt và biến đổi khí hậu", KTS Ngô Viết Nam Sơn nói tại hội thảo góp ý Quy hoạch tổng thể TP HCM do HĐND thành phố tổ chức ngày 2/6.

Đây là diễn đàn khoa học đầu tiên của TP HCM trong quá trình lập quy hoạch tổng thể, hướng đến phát triển xanh, bền vững và thích ứng biến đổi khí hậu.

Theo ông Sơn, thành phố cần phát triển theo hướng giảm tối đa nguy cơ phải di dời dân cư trong tương lai do ngập lụt, nước biển dâng và các tác động khí hậu cực đoan. Các khu vực phát triển mật độ cao nên ưu tiên ở vùng đất cao như Củ Chi và phía Bắc thành phố, thay vì tiếp tục dồn áp lực dân số vào các khu vực thấp phía Nam vốn dễ tổn thương trước triều cường và nước biển dâng.

"Đó không chỉ là quyết định quy hoạch không gian mà còn là chiến lược thích ứng khí hậu cho nhiều thế hệ sau", ông nói. Theo ông, tầm nhìn 100 năm không phải thiết kế sẵn một đô thị cho tương lai, mà phải bảo đảm các thế hệ sau vẫn còn dư địa phát triển.

Sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP HCM trở thành "siêu đô thị biển" rộng hơn 6.700 km2, sở hữu trên 300 km bờ biển. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Quốc gia TP HCM nhận định thành phố đang đối mặt nguy cơ khủng hoảng sinh thái đô thị ngày càng lớn do tác động cộng hưởng của ngập lụt, sụt lún và biến đổi khí hậu.

Các nghiên cứu cho thấy hơn 90% diện tích đất ngập nước tự nhiên đã biến mất từ năm 1990 do đô thị hóa. Trong khi đó, nền đất thành phố lún trung bình khoảng 8 mm mỗi năm vì khai thác nước ngầm quá mức. Mực nước sông cũng tăng thêm 0,4-0,9 cm mỗi năm dưới tác động của triều cường.

Dẫn kịch bản biến đổi khí hậu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, TS Bùi Thị Minh Hà, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP HCM, cho biết nhiều khu vực đất thấp ven biển có nguy cơ ngập thường xuyên, thậm chí ngập vĩnh viễn. Mực nước biển được dự báo tăng khoảng 33 cm vào năm 2050, 45 cm vào năm 2070 và gần một mét vào cuối thế kỷ.

TP HCM là một trong những địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, với khoảng 17,8% diện tích có nguy cơ ngập. Khảo sát năm 2022 cũng cho thấy gần 30% người dân nhận định tình trạng ngập nơi sinh sống nghiêm trọng hơn so với 5 năm trước.

Theo TS Hà, quy mô dân số siêu đô thị có thể đạt 20-30 triệu người vào năm 2050. Khi đó, thích ứng với nước biển dâng và quản trị rủi ro ngập lụt sẽ là một trong những thách thức lớn nhất của thành phố.

Ở góc độ quy hoạch, ông Nguyễn Đỗ Dũng, chuyên gia của enCity, đề xuất TP HCM phát triển theo mô hình "4 vùng thích ứng", thay vì áp dụng một giải pháp chống ngập chung cho toàn đô thị, gồm vùng an toàn, vùng bảo vệ, vùng thích ứng và vùng sinh thái.

Theo ông, vùng an toàn là các khu vực địa hình cao, tập trung phát triển hạ tầng xanh để giữ nước mưa tại chỗ. Vùng bảo vệ gồm những khu đô thị hóa cao nhưng địa hình thấp, cần duy trì hệ thống kênh rạch, hồ điều tiết và hành lang kiểm soát nước.

Các vùng sinh thái như đất ngập nước và rừng ngập mặn cần được giữ vai trò "lá chắn xanh", vừa bảo tồn hệ sinh thái vừa tăng khả năng trữ nước tự nhiên.

Với các khu vực trũng thấp khó bảo vệ hoàn toàn bằng đê bao hay công trình cứng, ông Dũng đề xuất mô hình "đô thị vùng ngập nước", cho phép phát triển cùng với nước thay vì tìm cách loại bỏ nước.

Các khu dân cư có thể được xây dựng theo dạng "đảo đô thị", nâng nền theo từng cao độ để thích ứng với mực nước dâng.

Tin Gốc: Vnexpress

Bộ Tư pháp đã công bố hồ sơ thẩm định dự án pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng. Dự thảo do Bộ Nội vụ xây dựng và dự kiến trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua vào tháng 5.

Tại dự thảo, Bộ Nội vụ đề xuất sửa đổi quy định về công nhận liệt sĩ với trường hợp thương binh chết do vết thương tái phát.

Theo quy định hiện nay, thương binh chết do vết thương tái phát phải có bệnh án điều trị vết thương tái phát của bệnh viện tuyến huyện trở lên và biên bản kiểm thảo tử vong, trong đó thể hiện vết thương tái phát là nguyên nhân chính dẫn đến tử vong mới đủ điều kiện công nhận liệt sĩ.

Bộ Nội vụ đề xuất sửa đổi quy định thành do vết thương tái phát là nguyên nhân chính dẫn đến tử vong đối với thương binh, người hưởng chính sách như thương binh quy định tại pháp lệnh này có tỉ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên.

Một trong những nội dung sửa đổi đáng chú ý là Bộ Nội vụ đề xuất một số nhóm người có công đang được hưởng chế độ điều dưỡng 2 năm/lần chuyển sang hưởng chế độ điều dưỡng hằng năm.

Gồm thương binh, người hưởng chính sách như thương binh, bệnh binh, người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học có tỉ lệ tổn thương cơ thể từ 61 - 80%.

Thực hiện theo phương án này sẽ có 151.222 người được chuyển từ điều dưỡng 2 năm/lần sang hằng năm.

Như vậy, số người điều dưỡng hằng năm là 170.000 người, số điều dưỡng 2 năm/lần là 660.000 người.

Với khoảng 151.000 người được chuyển từ điều dưỡng 2 năm/lần sang điều dưỡng hằng năm, bình quân mỗi năm số lượt người được điều dưỡng tăng lên là 75.500 lượt người.

Theo số liệu điều dưỡng 3 năm gần đây nhất, số người điều dưỡng tập trung chiếm khoảng 27% tổng số (mức chi bằng 1,8 lần mức chuẩn), còn lại khoảng 73% là điều dưỡng tại gia đình (mức chi bằng 0,9 lần mức chuẩn).

Căn cứ tỉ lệ nêu trên, dự kiến số kinh phí điều dưỡng tăng thêm hằng năm là khoảng 250 tỉ đồng/năm.

Dự thảo bổ sung trách nhiệm của Bộ Công an trong công tác giám định AND để phù hợp với nhiệm vụ hiện tại.

Việc này nhằm thể chế hóa nhiệm vụ đã được Chính phủ, Thủ tướng giao cho Bộ Công an, góp phần đẩy nhanh công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ.

Dự thảo cũng bổ sung chế độ trợ cấp người phục vụ với người hoạt động cách mạng trước 1-1-1945 (cán bộ lão thành cách mạng) và người hoạt động cách mạng từ 1-1-1945 đến ngày khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 (cán bộ tiền khởi nghĩa).

Bao gồm trợ cấp hằng tháng với người phục vụ và kinh phí đóng bảo hiểm y tế cho người phục vụ.

Bộ Nội vụ cho hay theo quy định hiện hành, chế độ trợ cấp người phục vụ mới được áp dụng với một số nhóm người có công có tình trạng sức khỏe đặc biệt nặng hoặc suy giảm khả năng tự phục vụ trong sinh hoạt hằng ngày.

Như Bà mẹ Việt Nam anh hùng, thương binh, bệnh binh, người hưởng chính sách như thương binh, người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học có tỉ lệ tổn thương cơ thể từ 81% trở lên sống ở gia đình.

Pháp luật hiện hành chưa có quy định người hoạt động cách mạng trước 1-1-1945 và người hoạt động cách mạng từ 1-1-1945 đến ngày khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 được hưởng chế độ trên.

Thực tiễn cho thấy, đa số cán bộ lão thành cách mạng, cán bộ tiền khởi nghĩa hiện đều đã cao tuổi (từ 90 - 105 tuổi), sức khỏe suy giảm, nhiều trường hợp không còn khả năng tự phục vụ, cần có người chăm sóc thường xuyên trong sinh hoạt hằng ngày.

Việc bổ sung chế độ trợ cấp người phục vụ với các nhóm này nhằm bảo đảm sự quan tâm, chăm lo đầy đủ hơn của Đảng, Nhà nước với người có công với cách mạng là cán bộ lão thành cách mạng, cán bộ tiền khởi nghĩa.

Đồng thời bảo đảm sự tương đồng về chính sách giữa các nhóm người có công có điều kiện, hoàn cảnh tương tự...

Theo tính toán, kinh phí dự kiến tăng thêm để thực hiện chính sách trợ cấp người phục vụ đối với hai nhóm người có công trên khoảng 27,54 tỉ đồng/năm.

Mức tăng này không lớn do số lượng hiện còn ít và giảm nhanh qua từng năm do yếu tố tuổi cao, sức khỏe yếu (năm 2025 có 1.008 người, đến năm 2026 còn 793 người, giảm 215 người). Vì vậy kinh phí thực hiện chính sách sẽ tiếp tục giảm trong các năm tiếp theo.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Từ Vĩnh Hảo đến Sơn Mỹ, từ Phan Rí Cửa, Phan Thiết đến La Gi hay đảo Phú Quý, những con tàu vẫn đều đặn rẽ sóng ra khơi. Họ mang về những mẻ cá, tạo sinh kế cho hàng vạn người và giữ cho dòng chảy kinh tế biển của Lâm Đồng không ngừng vận động.

Bình minh mới thức giấc, hàng chục tàu cá của ngư dân Phan Rí Cửa đã nối đuôi nhau trở về sau nhiều ngày bám ngư trường Trường Sa, DK1. Tiếng máy nổ, tiếng người gọi nhau chuyển cá, tiếng xe tải chở hàng tạo nên thứ âm thanh quen thuộc đã tồn tại suốt nhiều thế hệ trên vùng biển Bình Thuận.

Ngồi bên mép cảng nhìn những chiếc tàu của con cháu trở về, ông Hoàng Quý, hơn 70 tuổi, không giấu được niềm vui.

"Giờ già rồi không đi biển được nữa, nhưng hôm nào tàu về là tôi cũng ra ngồi chờ. Làm nghề biển bây giờ khó khăn hơn trước nhiều, nhưng đây là nghề gắn với gia đình từ đời ông bà. Khó mấy cũng phải bám nghề để sống", ông Quý chia sẻ.

Ở Phan Rí Cửa, câu chuyện ấy không hiếm gặp. Nhiều gia đình có ba, bốn thế hệ cùng gắn bó với biển. Những đứa trẻ lớn lên bên cửa biển, quen với tiếng máy tàu và mùi cá tươi từ khi còn nhỏ.

Ông Nguyễn Minh Chiến, Chủ tịch UBND xã Phan Rí Cửa, cho biết địa phương được hình thành trên cơ sở sáp nhập với xã ven biển Chí Công cũ, đa số người dân sinh sống bằng nghề biển. Toàn xã hiện có 1.173 tàu cá. Riêng 6 tháng đầu năm nay, sản lượng khai thác đạt hơn 16.000 tấn.

"Ngư dân và hoạt động khai thác hải sản là trụ cột kinh tế, bảo đảm sinh kế cho hàng nghìn hộ dân, góp phần giữ ổn định an sinh xã hội của địa phương", ông Chiến cho biết.

Ông Nguyễn Thanh Sang, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Hảo, cho biết khu vực này, bao gồm cả xã Vĩnh Tân cũ, từ lâu được xem là một trong những trung tâm nuôi tôm và sản xuất tôm giống lớn của Bình Thuận trước đây.

Dù còn nhiều khó khăn, nghề nuôi tôm thương phẩm và sản xuất tôm giống vẫn tạo việc làm cho hàng nghìn lao động, đồng thời đóng góp đáng kể vào nguồn thu ngân sách địa phương.

Khi nhắc đến kinh tế biển, nhiều người thường nghĩ đến những dự án du lịch, cảng biển hay các tổ hợp năng lượng quy mô lớn. Thế nhưng, giá trị được tạo ra từ biển mỗi ngày lại bắt đầu từ những chuyến tàu ra khơi lúc nửa đêm và trở về khi bình minh vừa ló rạng.

Tại phường Phan Thiết, nghề biển vẫn giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế địa phương. Ông Trần Nguyên Lộc, Chủ tịch UBND phường Phan Thiết, cho biết hoạt động khai thác hải sản và dịch vụ hậu cần nghề cá đang tạo việc làm trực tiếp cho hàng nghìn lao động, đồng thời kéo theo nhiều ngành nghề liên quan phát triển.

Toàn phường hiện quản lý 417 tàu cá. Trong 6 tháng đầu năm 2026, sản lượng khai thác thủy sản đạt khoảng 11.000 tấn.

Phía sau mỗi chuyến biển là cả một chuỗi giá trị được hình thành. Đó là những cơ sở thu mua hải sản, kho lạnh, xưởng chế biến, cửa hàng cung ứng nhiên liệu, ngư lưới cụ, các cơ sở sửa chữa tàu thuyền và dịch vụ vận tải. Nhờ vậy, nghề biển không chỉ tạo thu nhập cho người trực tiếp ra khơi mà còn nuôi sống hàng ngàn lao động làm việc trên bờ.

Tại phường Phú Thủy, nơi tập trung nhiều hoạt động du lịch ven biển, vai trò của kinh tế biển càng thể hiện rõ nét.

Ông Nguyễn Hữu Thông, Bí thư Đảng ủy phường Phú Thủy, cho biết kinh tế biển là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của khu vực duyên hải Bình Thuận trước đây. Ngành kinh tế này tạo việc làm và thu nhập cho hàng chục nghìn lao động trong các lĩnh vực khai thác, chế biến thủy sản, du lịch, thương mại, dịch vụ và nhiều ngành nghề phụ trợ khác.

"Đối với phường Phú Thủy, phát triển kinh tế biển không chỉ góp phần tăng trưởng kinh tế mà còn tạo sinh kế bền vững, nâng cao đời sống người dân và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu lao động theo hướng dịch vụ - du lịch. Vì vậy, Đảng ủy, UBND phường luôn xác định phải khai thác hiệu quả tiềm năng biển gắn với bảo vệ môi trường, giữ gìn cảnh quan và phát triển bền vững", ông Thông nói.

Theo ông Thông, địa phương luôn xác định khai thác hiệu quả tiềm năng biển phải gắn với bảo vệ môi trường, giữ gìn cảnh quan và phát triển bền vững.

Dù tiếp tục giữ vai trò quan trọng đối với kinh tế biển Lâm Đồng, nghề cá vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn, từ hạ tầng nghề cá, chi phí khai thác đến yêu cầu ngày càng cao về khai thác bền vững.

Ông Nguyễn Hữu Thông, Bí thư Đảng ủy phường Phú Thủy, cho rằng phát triển kinh tế biển không thể tách rời nhiệm vụ bảo vệ nguồn lợi thủy sản và khai thác có trách nhiệm. Theo ông, địa phương đang đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho ngư dân, đồng thời tăng cường quản lý hoạt động khai thác trên biển.

Tại phường La Gi, nhiều chủ tàu cho biết họ đã thực hiện nghiêm các quy định chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU), lắp đặt thiết bị giám sát hành trình và ghi nhật ký khai thác theo quy định. Tuy nhiên, trở ngại lớn nhất hiện nay lại nằm ngay ở cửa biển.

Ông Nguyễn Khánh, chủ tàu cá ở La Gi, cho biết luồng lạch ra vào cảng cá thường xuyên bị bồi lắng. "Có thời điểm tàu mắc cạn, có tàu va chạm gây hư hỏng. Bà con mong sớm được nạo vét để yên tâm ra khơi", ông Khánh nói.

Ngoài hạ tầng cảng cá, việc tiếp cận nguồn vốn để sửa chữa, nâng cấp hoặc đóng mới tàu thuyền cũng là bài toán với nhiều ngư dân. Dẫu vậy, đội tàu khai thác thủy sản của Bình Thuận trước đây, nay thuộc Lâm Đồng, vẫn đều đặn vươn khơi trên các ngư trường truyền thống.

Theo thống kê của Chi cục Thủy sản Bình Thuận trước đây, toàn tỉnh có khoảng 7.820 tàu cá, trong đó gần 1.900 tàu có chiều dài từ 15 m trở lên. Năm 2025, sản lượng khai thác hải sản đạt khoảng 240.000 tấn, đứng thứ ba trong số các tỉnh ven biển cả nước.

Ngoài khơi xa, đảo Phú Quý cũng đang phát triển mạnh nghề nuôi cá lồng bè. Những lồng nuôi cá mú, cá bớp hoạt động quanh năm, cung cấp sản phẩm cho thị trường trong nước và xuất khẩu.

Từ những làng chài ven biển đến các lồng bè giữa đại dương, nghề cá vẫn đang tạo sinh kế trực tiếp cho hàng chục nghìn lao động. Trong bức tranh phát triển mới khi Lâm Đồng có biển, chính những ngư dân ấy đang là những người giữ nhịp cho một ngành kinh tế đã tồn tại qua nhiều thế hệ và tiếp tục đóng góp quan trọng cho tương lai địa phương.

Con người đã sẵn sàng, nguồn lực đã hiện hữu. Nhưng để kinh tế biển bứt phá mạnh mẽ hơn, vẫn còn những điểm nghẽn cần được tháo gỡ. (còn nữa)

Tin Gốc: Thanh Niên