Vậy khâu coi thi trong kỳ thi này được quy định ra sao, cần làm gì để giảm phụ thuộc quá nhiều vào yếu tố con người?
Theo quy chế thi tốt nghiệp THPT, ban chỉ đạo thi cấp tỉnh chịu trách nhiệm chỉ đạo toàn diện các hoạt động chuẩn bị, tổ chức thực hiện kỳ thi, trong đó bao gồm khâu coi thi, chấm thi.
Tuy nhiên quy chế cũng quy định rõ thành phần, cách bố trí nhân sự và nguyên tắc làm việc tại từng điểm thi. Trong đó, trưởng điểm thi là lãnh đạo trường phổ thông hoặc lãnh đạo trường THCS; phó trưởng điểm thi là lãnh đạo và/hoặc tổ trưởng chuyên môn của trường phổ thông hoặc trường THCS. Trong các phó trưởng điểm thi, có 1 phó trưởng điểm thi phụ trách cơ sở vật chất là người của cơ sở giáo dục nơi đặt điểm thi; các phó trưởng điểm thi khác phải đến từ cơ sở giáo dục khác.
Về giám thị, quy chế quy định là giáo viên trên địa bàn tỉnh. Ngoài ra còn có các vị trí khác như thư ký điểm thi, trật tự viên, nhân viên phục vụ, y tế, công an hoặc kiểm soát viên quân sự trong trường hợp đặc biệt…
Để tránh xung đột về lợi ích, quy chế quy định trưởng điểm thi và phó trưởng điểm thi không cùng thuộc một trường. Trưởng điểm thi, phó trưởng điểm thi (trừ phó trưởng điểm phụ trách cơ sở vật chất) và giám thị không được làm nhiệm vụ tại điểm thi có học sinh lớp 12 của trường mình dự thi trong năm tổ chức kỳ thi.
Khi thực hiện nhiệm vụ, các thành viên không được mang các thiết bị thu phát thông tin; không được làm việc riêng; không được hút thuốc; không được sử dụng đồ uống có cồn; không được tự ý xử lý các tình huống phát sinh.
Ở các điểm thi, trong giờ làm bài thi, một giám thị sẽ bao quát từ đầu phòng đến cuối phòng, giám thị còn lại bao quát từ cuối phòng đến đầu phòng cho đến hết giờ thi.
Với những quy định như trên, trong các hội nghị, tập huấn cho kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay, đại diện lãnh đạo Bộ GD-ĐT luôn nhấn mạnh: nếu giám thị được tập huấn kỹ, làm hết trách nhiệm của mình thì chắc chắn sẽ phát hiện những biểu hiện bất thường của thí sinh (TS) trong quá trình làm bài.
Theo Bộ GD-ĐT, kết thúc kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay, cả nước có 74 TS vi phạm quy chế thi bị đình chỉ thi. Con số này tăng gần gấp đôi so với kỳ thi năm 2025 (có 41 TS vi phạm quy chế thi, trong đó có 39 TS mang điện thoại vào phòng thi). Dù vậy, tại thời điểm kết thúc kỳ thi trên chưa ghi nhận hiện tượng tiêu cực, gian lận có tổ chức. Toàn quốc không có giám thị vi phạm quy chế thi.
Tiến sĩ Lê Viết Khuyến, nguyên Phó vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD-ĐT), cho rằng việc Bộ GD-ĐT bước đầu xác định cần tiếp tục làm rõ công tác coi thi cho thấy đây không chỉ là câu chuyện của một điểm thi hay một cá nhân, mà là dịp để nhìn lại toàn bộ quy trình tổ chức kỳ thi, từ xây dựng đề thi, tổ chức thi, coi thi, chấm thi đến sử dụng kết quả.
“Gốc rễ của vấn đề vẫn là phải hạn chế tối đa những điều kiện có thể dẫn đến tiêu cực. Khi một hệ thống còn phụ thuộc quá nhiều vào con người thì nguy cơ sai phạm vẫn luôn tồn tại”, ông Khuyến nhận định và cho rằng không thể chỉ trông chờ vào việc tăng thêm các đoàn thanh tra hay bổ sung các quy định kiểm soát. Xử lý nghiêm sai phạm là cần thiết, nhưng theo ông Khuyến, điều quan trọng hơn là tiếp tục hoàn thiện cơ chế tổ chức kỳ thi, giảm sự phụ thuộc vào con người và tăng tính minh bạch. Đó mới là giải pháp căn cơ để hạn chế tiêu cực.
Một chuyên gia về khảo thí nêu vấn đề: “Trong thi trắc nghiệm trên giấy, nhiều mã đề thi là một giải pháp cần thiết để hạn chế trao đổi thông tin làm bài. Tuy nhiên, số lượng mã đề không phản ánh đầy đủ mức độ an toàn của kỳ thi nếu các mã đề đó chỉ được tạo ra từ ít đề thi gốc. Vì vậy, khi bàn về an ninh khảo thí, cần nhìn sâu hơn vào số lượng đề thi gốc, mức độ độc lập giữa các đề thi gốc và cách phân phối mã đề thi trong phòng thi”.
Tiến sĩ Lê Viết Khuyến cho rằng thi trên máy tính là xu hướng tất yếu. Điều cốt lõi không phải chỉ là thay giấy bằng máy tính, mà là xây dựng một hệ thống khảo thí hiện đại, trong đó toàn bộ quy trình từ xây dựng ngân hàng đề thi, tổ chức thi đến chấm thi đều được chuẩn hóa và ứng dụng công nghệ.
Hiện nay, nhiều kỳ thi đánh giá năng lực ở nước ta đã được tổ chức theo hình thức thi trên máy tính, điển hình như V-SAT, cho thấy có cơ sở để mở rộng mô hình này khi điều kiện cho phép. Ưu điểm lớn nhất của thi trên máy tính là giảm đáng kể sự can thiệp của con người. Đề thi được lựa chọn ngẫu nhiên từ ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa, mỗi TS có một mã đề khác nhau nhưng vẫn bảo đảm tương đương về độ khó. Sau khi hoàn thành bài thi, hệ thống có thể chấm điểm tự động và trả kết quả trong thời gian rất ngắn.
Khi toàn bộ quy trình được số hóa và chuẩn hóa, nguy cơ phát sinh tiêu cực cũng giảm đi rất nhiều. Người làm công tác tổ chức thi chủ yếu thực hiện nhiệm vụ giám sát, hỗ trợ kỹ thuật và bảo đảm đúng quy trình, thay vì tham gia vào những khâu có thể tác động trực tiếp đến kết quả của TS.
Ông Khuyến cũng cho rằng không chỉ cần thay đổi hình thức thi mà còn phải thay đổi cách tổ chức. Về lâu dài, nên nghiên cứu hình thành các trung tâm khảo thí độc lập, có chức năng xây dựng ngân hàng đề thi, tổ chức các kỳ thi chuẩn hóa và cung cấp kết quả đánh giá cho các cơ sở giáo dục. Trong khi đó, nếu mỗi địa phương hoặc mỗi đơn vị tự thực hiện toàn bộ các khâu thì rất khó bảo đảm sự đồng đều về chất lượng. Khi có một hệ thống khảo thí chuyên nghiệp, các trường đại học cũng có thể sử dụng chung kết quả để tuyển sinh, thay vì mỗi trường phải tổ chức một kỳ thi riêng. Điều này vừa giảm áp lực cho TS, vừa tiết kiệm nguồn lực của xã hội.
Tinh thần đổi mới ấy đã được thể hiện rõ nét tại Hội nghị Toàn quốc Khoa học Xã hội và Ngôn ngữ 2026, do Trường Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH) phối hợp cùng Trường Đại học Kinh tế - Tài chính TP.HCM (UEF) tổ chức.
Ghi nhận 145 bài báo toàn văn đến từ 35 cơ sở đào tạo và nghiên cứu trong nước cùng nhiều trường đại học quốc tế như Đại học Quốc lập Thanh Hoa, Đại học Ngôn ngữ Bắc Kinh và Học viện Công nghệ Bắc Kinh (Trung Quốc), sự kiện trở thành ‘điểm hẹn’ nghiên cứu, thu hút đông đảo nhà khoa học, học giả tham gia.
GS.TS. Lê Văn Cảnh - Phó hiệu trưởng HUTECH - cho rằng: "Các nhà nghiên cứu cần chủ động thích ứng, khai thác hiệu quả công nghệ mới, đồng thời bảo tồn các giá trị nhân văn và cảm xúc con người.
Đây không chỉ là thách thức mà còn là cơ hội để khoa học xã hội khẳng định vị thế trong hệ sinh thái tri thức hiện đại".
GS.TS. Lê Văn Cảnh phát biểu khai mạc chương trình - Ảnh: NTCC
Mở đầu phiên toàn thể, 4 tham luận tiêu biểu đến từ các báo cáo viên thuộc nhiều trường đại học uy tín đã tập trung vào các vấn đề trọng tâm của khoa học xã hội và ngôn ngữ trong bối cảnh chuyển đổi số.
Nội dung các báo cáo bao quát nhiều hướng tiếp cận như hệ giá trị văn hóa, giáo dục ngôn ngữ, nghiên cứu liên ngành và các xu hướng quản lý trong lĩnh vực mới, thể hiện bức tranh đa chiều của hoạt động nghiên cứu hiện nay.
Các tham luận gắn với thực tiễn, thu hút nhiều ý kiến trao đổi đa chiều - Ảnh: NTCC
Bên cạnh phiên toàn thể, hội nghị tổ chức 06 tiểu ban chuyên môn gồm: Khoa học xã hội; Khoa học giáo dục; Luật học và Quan hệ quốc tế; Du lịch bền vững; Khoa học chính trị và các ngành ngôn ngữ (Trung Quốc học, Hàn Quốc học, Nhật Bản học, Ngôn ngữ Anh).
Tại đây, hơn 40 báo cáo viên đã trình bày, trao đổi và phản biện các kết quả nghiên cứu trong môi trường học thuật, tăng cường kết nối chuyên môn và thúc đẩy hợp tác liên ngành.
Hơn 40 báo cáo viên trình bày tại các phiên tiểu ban - Ảnh: NTCC
Góp phần khuyến khích các hình thức truyền đạt và tiếp cận tri thức sáng tạo, hội nghị đã trưng bày hơn 20 poster nghiên cứu về đa dạng các vấn đề khoa học xã hội và ngôn ngữ.
Hoạt động không chỉ ghi nhận nỗ lực của các tác giả mà còn tạo nên không gian học thuật năng động, thúc đẩy các ý tưởng mới đến cộng đồng nghiên cứu trẻ.
Chia sẻ về điểm đặc biệt của hội nghị năm nay, PGS.TS. Phạm Văn Việt - Trưởng phòng Khoa học Công nghệ HUTECH cho biết, lần đầu tiên hội nghị áp dụng hệ thống quản lý bài nộp trực tuyến thực hiện hoàn toàn trên nền tảng số.
Các bản thảo đều được kiểm tra trùng lặp, phân công biên tập viên chuyên môn phụ trách và đánh giá bởi hai phản biện độc lập theo mô hình ‘mù đôi’. Qua đó nâng cao chất lượng học thuật và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế trong xuất bản khoa học.
Ngày 23-6, trong nội dung thông tin về điểm chuẩn tuyển sinh lớp 10 năm học 2026 - 2027, Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Đà Nẵng cho biết ngoài các trường THPT ở khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, một số trường THPT khu vực đồng bằng cũng có mức điểm chuẩn khá thấp so với mặt bằng chung.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Đà Nẵng, điểm chuẩn thực chất là điểm xét tuyển của thí sinh cuối cùng được tuyển đủ chỉ tiêu. Vì vậy, mức điểm này không phản ánh đầy đủ chất lượng học sinh trúng tuyển vào trường.
Ví dụ Trường THPT Nguyễn Dục có điểm chuẩn 7,5 điểm. Tuy nhiên đây là mức điểm của thí sinh cuối cùng trúng tuyển, trong khi thí sinh liền trước đó đạt 9,25 điểm.
Một số trường có điểm chuẩn thấp nhưng điểm xét tuyển trung bình của học sinh trúng tuyển lại ở mức khá cao.
Cụ thể, Trường THPT Sào Nam có điểm chuẩn 9 điểm nhưng điểm xét tuyển trung bình của học sinh trúng tuyển đạt 24,66 điểm. Trường THPT Tiểu La có điểm chuẩn 8 điểm nhưng điểm xét tuyển trung bình lên tới 25,57 điểm.
Trường THPT Nguyễn Dục có điểm chuẩn 7,5 điểm nhưng điểm xét tuyển trung bình đạt 20,12 điểm; Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng có điểm chuẩn 8,75 điểm nhưng điểm xét tuyển trung bình đạt 23,27 điểm; Trường THPT Nguyễn Văn Cừ có điểm chuẩn 9 điểm nhưng điểm xét tuyển trung bình đạt 22,53 điểm.
Theo lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo Đà Nẵng, những số liệu trên cho thấy điểm chuẩn không phải là căn cứ duy nhất để đánh giá chất lượng đầu vào của một trường THPT.
Một số hiệu trưởng trường THPT cho biết sau sáp nhập địa giới hành chính, việc thiếu trường lớp diễn ra cục bộ. Các trường có cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên đảm bảo, được giao chỉ tiêu tuyển sinh nhiều hơn năm ngoái để khai thác hiệu quả hạ tầng. Đây cũng là một trong những lý do trực tiếp khiến điểm chuẩn các trường này giảm mạnh.
Trước đó, điểm chuẩn tại một số trường THPT trên địa bàn Quảng Nam (cũ) quá thấp gây nhiều chú ý. Nhiều người cho rằng mức điểm chuẩn dưới 10 điểm (tính cả điểm cộng) phản ánh chất lượng đầu vào của các trường quá thấp.
Nhiều bạn đọc ủng hộ kiến nghị tăng thêm 2 ngày nghỉ dịp Quốc khánh (nghỉ từ mùng 2 đến 5-9), gắn với nâng cao năng suất lao động tại Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam. Rất nhiều gia đình muốn có nhiều thời gian hơn để chuẩn bị cho con đến trường và nhất là có thể đưa con đi khai giảng đầu năm học mới.
Tại phiên trọng thể Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam nhiệm kỳ 2026 - 2031 sáng 4-6, ông Ngọ Duy Hiểu - Phó chủ tịch Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam - đã trình bày báo cáo tổng hợp kiến nghị của đoàn viên, người lao động và tổ chức Công đoàn đối với Đảng, Nhà nước.
Trong đó người lao động đề nghị Quốc hội sửa đổi toàn diện Bộ luật Lao động 2019 phù hợp mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, xu hướng việc làm, phát triển của khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo, "chuyển đổi xanh"…
Người lao động cũng kiến nghị Đảng, Nhà nước xem xét bổ sung tăng thêm 2 ngày nghỉ lễ dịp Quốc khánh (nghỉ từ mùng 2 đến 5-9), tạo cơ hội để họ được đưa con đến trường trong ngày khai giảng. Việc này, theo ông Ngọ Duy Hiểu, cần kết hợp với các giải pháp nâng cao năng suất lao động để thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Về kiến nghị này, bạn đọc Thanh Hoa bình luận: "Quá hợp lý luôn! Như vậy các gia đình trẻ sẽ có điều kiện đưa con cái đi khai giảng đầu năm học mới mà không lo vướng lịch làm việc".
Tương tự, bạn đọc Khả Tú mong muốn kiến nghị này sớm được thông qua và chính thức áp dụng.
Còn bạn đọc tên Huyền Tôn Nữ Bích Dậu viết rằng lợi ích của việc kéo dài kỳ nghỉ lễ 2-9 cũng là một cách kích cầu du lịch và tiêu dùng nội địa rất hiệu quả. "Người dân có thời gian nghỉ ngơi dài ngày sẽ chủ động lên kế hoạch đi chơi, mua sắm nhiều hơn", độc giả này viết.
Tuy vậy, bạn đọc Ngọc Hà lo ngại nếu tăng thêm hai ngày nghỉ dịp Quốc khánh đồng nghĩa với việc các nhà máy sản xuất phải đóng cửa hoặc trả lương gấp ba cho công nhân đi làm. "Áp lực tài chính này đối với các doanh nghiệp sản xuất xuất khẩu là không hề nhỏ chút nào", bạn đọc Ngọc Hà bình luận.
Tương tự, độc giả tên Hsa chia sẻ dịp 2-9, người lao động được nghỉ 2 ngày là đủ, còn dịp khai giảng, nếu cần thiết thì chỉ cần nghỉ thêm 1 ngày, ví dụ 5-9.
"Hãy hướng đến những ngày nghỉ lễ có ý nghĩa chứ không nên túm tụm lại một đợt nghỉ quá dài, ảnh hưởng đến sản xuất của cả hệ thống doanh nghiệp. Ví dụ ngày thiếu nhi 1-6, hoặc ngày dành cho cha mẹ, Ngày Gia đình Việt Nam, Ngày Đại đoàn kết. Các tháng 6, 7, 8 dài đằng đẵng chưa có ngày nghỉ lễ", người này viết.
Góp thêm góc nhìn, bạn đọc Xuân Lan cho rằng đối với các ngành dịch vụ, y tế, chăm sóc khách hàng thì ngày nghỉ của xã hội lại là ngày bận rộn nhất của họ. Việc tăng ngày nghỉ lễ, theo bạn đọc, vô tình khiến áp lực công việc của những ngành này tăng lên gấp bội chứ không hề được nghỉ ngơi.
Đáng chú ý, tài khoản Ms.Lam cho rằng nếu vì mục tiêu người lao động có thời gian đưa con đến trường ngày khai giảng thì chỉ cần quy định ngày khai giảng sẽ là ngày chủ nhật đầu tiên của tháng 9 hằng năm.
