Bác sĩ Đông y Kim So Hyung (Hàn Quốc) – người sở hữu hơn 1,5 triệu lượt theo dõi trên mạng xã hội – cảnh báo rằng buổi sáng là thời điểm lượng đường trong máu dễ tăng mạnh nhất trong ngày. Một số món ăn sáng được cho là “lành mạnh” mà chúng ta vẫn thường thấy thực chất lại rất dễ khiến đường huyết tăng vọt.
Bà đã chỉ ra 4 loại thực phẩm có nguy cơ cao không nên ăn vào bữa sáng, đồng thời nhấn mạnh rằng nếu có ăn, chúng ta phải biết áp dụng các mẹo nhỏ để giảm thiểu tác động tiêu cực đến cơ thể.
Sữa trái cây
Sữa giúp bổ sung dinh dưỡng, còn trái cây luôn được xem là thực phẩm tốt cho sức khỏe và tạo cảm giác no. Tuy nhiên, Bác sĩ Kim chỉ ra rằng nhiều người thường bỏ qua lượng đường fructose có trong trái cây. Một nghiên cứu từ Hiệp hội Nội tiết Mỹ cho thấy, việc hấp thụ quá nhiều đường fructose có mối quan hệ mật thiết với bệnh gan nhiễm mỡ.
Hơn nữa, việc xay nhuyễn sẽ phá hủy chất xơ trong trái cây, làm tăng tốc độ hấp thụ đường của cơ thể, khiến lượng đường huyết sau khi ăn biến động dữ dội hơn. Thời gian gan dự trữ glycogen bị rút ngắn, dẫn đến gánh nặng cho gan tăng lên đáng kể.
Hãy thêm đậu hũ (đậu phụ), sữa chua không đường hoặc các loại hạt… để làm chậm tốc độ tiêu hóa protein và lipid, giúp bữa sáng thực sự lành mạnh hơn.
Ngũ cốc
Ngũ cốc pha sữa thường được đánh giá là công thức vừa đơn giản vừa giàu dinh dưỡng. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ mọi người thường bỏ qua lượng đường có trong các loại ngũ cốc ăn sáng, thậm chí có loại chứa hàm lượng đường lên tới 30%. Một số sản phẩm gắn mác “ngũ cốc nguyên cám” hoặc được thêm các loại trái cây khô và hạt (tưởng chừng như tốt cho sức khỏe) thực chất lại rất có thể làm tăng lượng đường lên cao hơn nữa.
Hãy kiểm tra kỹ thành phần dinh dưỡng của sản phẩm, ưu tiên loại ít đường. Việc thêm các loại rau củ quả giàu chất xơ vào ngũ cốc sẽ giúp tăng độ lành mạnh đáng kể. Dâu tây, chuối, táo và cà chua bi đều là những lựa chọn rất tốt.
Bánh mì và bánh ngọt
Ăn bánh mì hoặc bánh ngọt kèm theo một ly đồ uống cũng là lựa chọn phổ biến của nhiều người vào buổi sáng. Tuy nhiên, những thực phẩm có nguyên liệu chính từ bột mì này từ lâu đã được xác định là không có lợi cho sức khỏe. Hầu hết chất trong đó sẽ chuyển hóa thành glucose và được cơ thể hấp thụ.
Sau khi thức dậy vào buổi sáng, đường huyết của cơ thể ở mức thấp, việc nạp các loại tinh bột tinh chế này sẽ kích thích bài tiết insulin, khiến đường huyết tăng vọt rồi giảm đột ngột. Do thiếu vitamin và chất xơ, người ăn sẽ nhanh chóng cảm thấy đói trở lại, từ đó có xu hướng nạp thêm nhiều tinh bột hơn.
Hãy chọn bánh mì nguyên cám (chứa lúa mạch, kiều mạch, yến mạch, gạo lứt…), giúp làm giảm tốc độ tiêu hóa một cách hiệu quả. Ăn rau xanh hoặc trứng trước khi ăn bánh mì cũng giúp giảm biên độ tăng giảm của đường huyết.
Cà phê
Không ít người có thói quen dùng cà phê thay cho bữa sáng. Thế nhưng, ngay cả với cà phê đen (được cho là lành mạnh hơn), việc uống khi bụng đói vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Cà phê có thể làm giãn cơ vòng thực quản dưới, khiến tình trạng của những người bị trào ngược dạ dày thực quản trở nên tồi tệ hơn. Ngoài ra, bệnh nhân viêm loét dạ dày cũng cần hết sức cẩn trọng.
Câu chuyện về bé trai họ Hứa, 12 tuổi, mắc bệnh hiếm gặp khiến suy gan và suy thận nghiêm trọng thu hút sự quan tâm trên mạng xã hội những ngày qua. Ở độ tuổi còn quá nhỏ, cậu bé đã phải duy trì sự sống bằng chạy thận nhân tạo. Bệnh tật khiến em mất đi tuổi thơ và không thể đến trường như bạn bè trang lứa. Để cứu con trai, cha mẹ Hứa đã "chia nhau" gánh vác trách nhiệm, lần lượt hiến tặng gan và thận của mình để nối dài sự sống cho con.
Theo truyền thông Đài Loan, cậu bé mắc căn bệnh hiếm gặp là xơ gan và giãn đường mật bẩm sinh (hay còn gọi là bệnh Caroli). Tình trạng này còn gây ra các biến chứng nguy hiểm khác là xơ hóa mô gan và sưng to lá lách.
Ngoài ra, em còn mắc bệnh thận đa nang di truyền lặn (ARPKD) và đã tiến triển sang giai đoạn 5 của bệnh thận mạn tính. Bác sĩ Trần Kiến Gia, chuyên khoa Ngoại tổng quát tại Bệnh viện Đại học Quốc lập Đài Loan (NTUH), cho biết trước đây, do chức năng gan thận quá kém, cậu bé thường xuyên phải nhập viện và chạy thận kéo dài, khiến cuộc sống của em hoàn toàn bị đảo lộn.
Người mẹ cho biết vợ chồng cô đã chuẩn bị sẵn tâm lý từ khi nhận kết quả chẩn đoán bệnh của con. Thương Hứa sinh ra chịu nhiều thiệt thòi, hai vợ chồng cố gắng bù đắp cho cậu bé. Cả hai quyết định hiến tạng và phân chia người hiến gan, người hiến thận cho con. Để đảm bảo ca phẫu thuật thành công và nội tạng ở trạng thái tốt nhất, hai vợ chồng thực hiện chế độ giảm cân đặc biệt và nỗ lực rèn luyện thể lực, với mong muốn dành tặng con những phần cơ thể khỏe mạnh nhất của mình.
Sau khi đội ngũ y tế tại NTUH đánh giá kỹ lưỡng, ca phẫu thuật ghép tạng từ người cho sống đã được triển khai theo lộ trình hai giai đoạn. Giai đoạn đầu tiên diễn ra vào tháng 1/2025, người mẹ đã hiến tặng một phần gan của mình cho con trai. Một năm sau, vào tháng 1/2026, do tình trạng suy thận của bệnh nhi trở nặng, người cha đã tiếp tục hiến thận để hoàn tất quá trình điều trị cho cậu bé.
Trải qua hai giai đoạn ghép tạng được lên kế hoạch tỉ mỉ và giám sát chặt chẽ, bác sĩ Trần cho biết cậu bé hiện khỏe mạnh, tràn đầy năng lượng và đã có thể trở lại trường học ngay trong học kỳ này. Tuy nhiên, em vẫn cần phải duy trì uống thuốc chống thải ghép mỗi ngày. Việc này sẽ làm suy giảm hệ miễn dịch, do đó sức đề kháng của em sẽ kém hơn so với bình thường. Trong sinh hoạt hàng ngày, em cần được bảo vệ và chăm sóc kỹ lưỡng hơn, đặc biệt phải tránh các môn thể thao có tính đối kháng hoặc va chạm mạnh. Bên cạnh đó, việc theo dõi sát sao quá trình phát triển thể chất cũng cần thiết để đánh giá liệu em có thể bắt kịp đà tăng trưởng so với bạn bè cùng trang lứa hay không.
Ông Dư Trung Nhân, Giám đốc NTUH, cho biết từ ca ghép thận người cho sống đầu tiên tại châu Á vào năm 1968, đến nay bệnh viện đã thực hiện hơn 1.500 ca với tỷ lệ sống sót sau 10 năm lên tới 85%, đạt mức hàng đầu thế giới. Việc thực hiện thành công ca ghép tạng đặc biệt cho bệnh nhi lần này đã chứng minh năng lực chuyên môn sâu rộng và uy tín của bệnh viện trong ngành ghép tạng.
Các chuyên gia cho hay ghép thận hiện là phương pháp tối ưu cho bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối, giúp cải thiện đáng kể chất lượng sống và giải tỏa áp lực tâm lý từ việc chạy thận. Bệnh viện cũng kêu gọi cộng đồng ủng hộ việc hiến tạng để nối dài những vòng tay yêu thương, đồng thời khuyến khích người thân đủ điều kiện sức khỏe cân nhắc việc hiến tạng sau khi được tư vấn chuyên môn kỹ lưỡng.
Theo Cơ quan Quản lý Bệnh viện Hong Kong, thận đảm nhận nhiều chức năng thiết yếu như bài tiết các sản phẩm chuyển hóa dư thừa, điều hòa lượng nước, điện giải, độ pH và huyết áp. Ngoài ra, thận còn tham gia sản xuất hồng cầu, hormone và hỗ trợ tổng hợp vitamin D. Khi chức năng thận bị tổn thương nghiêm trọng kéo dài do bất kỳ nguyên nhân nào, các chất cặn bã sẽ tích tụ trong cơ thể, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm và có nguy cơ tiến triển thành suy thận mạn tính.
Tuy nhiên, các triệu chứng của bệnh thận giai đoạn đầu và suy thận mạn tính thường rất mơ hồ, không có biểu hiện rõ ràng khiến người bệnh dễ dàng bỏ qua. Để chủ động bảo vệ sức khỏe, mỗi người cần lưu tâm đến những thay đổi bất thường qua nước tiểu như tình trạng tiểu ra máu hoặc nước tiểu có màu sẫm như nước trà, nước tiểu có bọt lâu tan do protein dư thừa, hay nước tiểu đục do nhiễm trùng đường tiết niệu.
Các rối loạn về tiểu tiện cũng là dấu hiệu cảnh báo quan trọng, gồm cảm giác đau buốt khi đi tiểu, tiểu nhiều lần nhưng vẫn cảm thấy không hết, có sỏi cát nhỏ đào thải qua nước tiểu hoặc lượng nước tiểu thay đổi bất thường như tiểu quá nhiều, tiểu quá ít và thường xuyên tiểu đêm. Bên cạnh đó, những triệu chứng thể chất như đau vùng thắt lưng, đau bụng, sưng phù mí mắt hoặc mắt cá chân và huyết áp tăng cao đột ngột cũng không nên bị xem nhẹ. Những nhóm có nguy cơ cao dẫn đến suy thận mạn tính gồm người mắc bệnh tiểu đường, viêm cầu thận (gồm cả viêm thận do lupus), cao huyết áp và những người có tiền sử gia đình mắc bệnh thận bẩm sinh. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ phải chạy thận hoặc ghép tạng trong tương lai.
"Tăng huyết áp và đái tháo đường là hai yếu tố nguy cơ quan trọng nhất của bệnh tim mạch, cũng là những bệnh không lây nhiễm phổ biến nhất ở Việt Nam và toàn cầu", GS.TS.BS Huỳnh Văn Minh, Chủ tịch Hội Tim mạch học Việt Nam, nói tại lễ ký kết triển khai Chương trình tăng cường nhận thức và năng lực về truyền thông, điều trị và quản lý tăng huyết áp và đái tháo đường tại Việt Nam, giai đoạn 2026–2030, giữa Cục Quản lý Khám, Chữa bệnh và các đối tác, hôm 3/7 tại Bộ Y tế.
Theo thỏa thuận giữa Cục Quản lý Khám, chữa bệnh và các đối tác, ngành y tế đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ có trên 50% người mắc hai căn bệnh này được điều trị đạt mục tiêu kiểm soát. Để hiện thực hóa lộ trình này, chương trình tập trung vào việc chuẩn hóa chuyên môn, đào tạo nhân lực y tế cơ sở và đẩy mạnh truyền thông cộng đồng nhằm phát hiện bệnh sớm.
Dữ liệu khảo sát giai đoạn 2017-2023 trên 67.000 người trưởng thành cho thấy bức tranh báo động về các bệnh không lây nhiễm. Hiện có hơn 30% người Việt trưởng thành mắc tăng huyết áp, nhưng gần 50% trong số đó chỉ vừa mới phát hiện bệnh và 11,3% chưa từng tiếp cận điều trị.
Đáng chú ý, ngay cả những người đang điều trị, hơn một nửa vẫn chưa kiểm soát được chỉ số huyết áp ở mức an toàn. GS Minh nhận định tăng huyết áp là "kẻ giết người thầm lặng" vì triệu chứng thường không rõ ràng, song lại gây ra các biến chứng nguy hiểm cho não, tim, mắt và mạch máu.
Tương tự, đái tháo đường đang trở thành vấn đề sức khỏe cộng đồng nghiêm trọng khi số ca mắc tăng gấp ba lần kể từ năm 2000. GS.TS Trần Hữu Dàng, Chủ tịch Hội Nội tiết - Đái tháo đường Việt Nam, cho biết trong số 7 triệu người mắc bệnh, có đến 62% không hề hay biết tình trạng sức khỏe của mình. Việc thiếu chẩn đoán kịp thời khiến các biến chứng như suy thận, tổn thương thần kinh và bệnh tim mạch âm thầm hủy hoại cơ thể.
Chi phí y tế dành cho căn bệnh này cũng đã tăng gấp ba lần trong vòng 15 năm qua, tỷ lệ thuận với sự gia tăng của tình trạng béo phì, lối sống ít vận động và thói quen tiêu thụ thực phẩm giàu năng lượng.
Ông Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, khẳng định chiến lược trọng tâm của ngành y tế thời gian tới là quản lý sức khỏe theo vòng đời và nâng cao năng lực y tế cơ sở.
Thay vì chỉ tập trung vào các bệnh viện tuyến trên, chương trình hợp tác mới sẽ chú trọng đào tạo liên tục cho đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng tại cấp khám chữa bệnh ban đầu.
Việc phát hiện sớm không chỉ giảm thiểu gánh nặng tài chính cho gia đình, cá nhân mà còn trực tiếp hạ nhiệt áp lực cho hệ thống y tế trong bối cảnh các bệnh không lây nhiễm đang là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu.
Trước đó, trong lúc vận hành máy cắt gỗ, anh L.D.T. không may bị cuốn tay vào lưỡi cưa, gây đứt rời cẳng tay trái.
Bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Thanh Hóa trong tình trạng sốc mất máu, tinh thần hoảng loạn, đứt rời 2 xương cẳng tay, đứt động mạch quay, động mạch trụ, thần kinh giữa, thần kinh trụ.
Nhận định tình trạng bệnh nhân vô cùng nguy kịch do mất máu nhiều, đặc biệt, bệnh nhân thuộc nhóm máu hiếm (Rh (-) B), khiến công tác huy động máu phục vụ cấp cứu và phẫu thuật gặp nhiều khó khăn.
Trung tâm Cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Thanh Hóa đã kích hoạt quy trình báo động đỏ nội viện, huy động các chuyên khoa liên quan phối hợp cấp cứu khẩn cấp.
Sau hơn 6 giờ phẫu thuật căng thẳng, các y, bác sĩ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa đã phục hồi toàn bộ giải phẫu, khâu nối gân cơ, các mạch máu và các dây thần kinh cho cẳng tay đứt rời của bệnh nhân.
Sau gần 3 tuần phẫu thuật và điều trị tại bệnh viện, cẳng tay sau nối của bệnh nhân phục hồi tốt, đã cử động, gấp duỗi ngón tay. Bệnh nhân đã xuất viện ngày 29/4 và được hướng dẫn các bài tập phục hồi chức năng để phần cẳng tay nối có thể phục hồi.
Được biết, đây là ca nối chi thể đứt rời thứ 6 được bệnh viện thực hiện thành công.
