Trong nhiều gia đình châu Á, khoai lang là lựa chọn phổ biến cho bữa sáng nhờ tính tiện lợi và giá trị dinh dưỡng. Đây là thực phẩm giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất, phù hợp với nhiều nhóm người.
Theo Trường Y Harvard (Mỹ), các loại củ giàu chất xơ như khoai lang có thể giúp cải thiện tiêu hóa và hỗ trợ kiểm soát đường huyết.
Khoai lang chứa cả chất xơ hòa tan và không hòa tan, giúp tăng nhu động ruột và hạn chế táo bón. Ăn vào buổi sáng giúp hệ tiêu hóa hoạt động nhẹ nhàng sau một đêm nghỉ ngơi.
Bà Roxana Ehsani, chuyên gia dinh dưỡng ở Mỹ, cho biết chất xơ từ thực phẩm tự nhiên đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh.
Dù có vị ngọt, khoai lang có chỉ số đường huyết ở mức trung bình nhờ lượng chất xơ cao. Điều này giúp glucose được hấp thu chậm hơn vào máu.
Thực phẩm giàu chất xơ giúp hạn chế tăng đường huyết đột ngột sau ăn, theo thông tin từ Cleveland Clinic.
Khoai lang tạo cảm giác no lâu, giúp hạn chế ăn vặt trong ngày. Đây là lý do nhiều người chọn khoai lang khi muốn duy trì cân nặng hợp lý.
Bác sĩ David Agus, bác sĩ ung thư học tại Đại học Nam California (Mỹ), cho rằng thực phẩm ít chế biến, giàu chất xơ là nền tảng của chế độ ăn lành mạnh.
Khoai lang chứa carbohydrate phức, giúp cung cấp năng lượng ổn định thay vì tăng nhanh rồi giảm đột ngột như đường đơn.
Khoai lang nên được luộc hoặc hấp để giữ tối đa chất xơ và vitamin, đồng thời tránh làm tăng chất béo như khi chiên rán. Ăn vào buổi sáng giúp cơ thể hấp thu năng lượng ổn định và hỗ trợ tiêu hóa sau một đêm nghỉ ngơi.
Tuy nhiên, không nên ăn khoai lang đơn lẻ vì dễ khiến năng lượng tăng nhanh rồi giảm sớm. Thay vào đó, nên kết hợp với các nguồn đạm hoặc chất béo tốt như sữa chua, sữa hoặc một ít hạt để cân bằng dinh dưỡng.
Ngoài ra, theo Hiệp hội Tiểu đường Mỹ, khẩu phần tinh bột nên được kiểm soát hợp lý, đặc biệt vào buổi sáng. Với khoai lang, lượng khoảng 100 – 150 g mỗi bữa là phù hợp với đa số người trưởng thành.
Kali tích tụ nhiều trong máu có thể gây rối loạn nhịp tim, yếu cơ và nhiều biến chứng nguy hiểm. Ngoài kali, người bệnh thận còn cần kiểm soát lượng phốt pho, natri và lượng nước nạp vào cơ thể tùy theo giai đoạn bệnh, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh).
Trái cây vốn là thực phẩm tốt cho sức khỏe vì giàu vitamin, chất xơ và chất chống ô xy hóa. Tuy nhiên, không phải loại trái cây nào cũng phù hợp với người mắc bệnh thận. Một số loại chứa hàm lượng kali cao.
Kali là khoáng chất giúp cơ bắp, thần kinh và tim hoạt động bình thường. Ở người khỏe mạnh, thận sẽ đào thải lượng kali dư thừa qua nước tiểu. Nhưng khi chức năng thận suy giảm, kali có thể tích tụ trong máu và gây tăng kali máu. Vì vậy, nhiều người mắc bệnh thận cần kiểm soát lượng kali trong chế độ ăn hằng ngày.
Tuy nhiên, không phải ai mắc bệnh thận cũng phải kiêng kali nghiêm ngặt. Mức độ hạn chế còn phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, kết quả xét nghiệm máu, thuốc đang dùng và có đang lọc máu hay không.
Chuối, bơ, cam, ổi, dưa lưới và nước dừa là những thực phẩm có hàm lượng kali khá cao nên cần kiểm soát khẩu phần. Ví dụ, một quả chuối trung bình chứa khoảng 422 mg kali, trong khi một quả bơ lớn 200 gram có thể chứa tới gần 1.000 mg kali.
Ngoài ra, trái cây sấy như nho khô, mận khô hay chà là thường có kali cô đặc hơn trái cây tươi do đã bị loại bỏ nước trong quá trình chế biến. Nhóm thực phẩm này cũng chứa nhiều đường tự nhiên, không phù hợp với người mắc bệnh thận kèm tiểu đường.
Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa người bệnh phải kiêng hoàn toàn các loại trái cây trên. Trong nhiều trường hợp, họ vẫn có thể ăn lượng nhỏ nếu mức kali máu ổn định và có hướng dẫn từ bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
Bên cạnh những loại cần hạn chế, vẫn có nhiều loại trái cây phù hợp hơn với người mắc bệnh thận nhờ chứa ít kali hơn. Một số lựa chọn thường được khuyến khích gồm táo, nho, dâu tây, việt quất, cherry, lê, dứa và đào.
Những loại trái cây này vẫn cung cấp vitamin, chất chống ô xy hóa và chất xơ nhưng ít làm tăng kali máu hơn nếu ăn đúng khẩu phần. Dù vậy, người bệnh vẫn cần chú ý lượng ăn mỗi lần.
Ngay cả trái cây ít kali cũng có thể làm tổng lượng kali tăng cao nếu ăn quá nhiều. Cách tốt là lựa chọn loại trái cây phù hợp và ăn với khẩu phần theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng, theo Medical News Today.
Từ boong tàu MV Hondius, blogger du lịch Kasem Hato có thể nhìn thấy rõ đường bờ biển của quốc gia Tây Phi Cape Verde. Đất liền chỉ cách anh một khoảng ngắn. Tuy nhiên, thay vì háo hức chuẩn bị hành lý rời tàu như lịch trình dự kiến vào đầu tháng 5, Hato cùng hơn một trăm hành khách khác đang phải tự nhốt mình trong cabin. Họ mang khẩu trang, nhận các bữa ăn qua cửa phòng, nỗ lực thực hiện mọi biện pháp phòng ngự trước một đợt bùng phát virus vừa cướp đi sinh mạng của ba người bạn đồng hành, CNN đưa.
Chuyến thám hiểm bắt đầu từ Nam Mỹ vào cuối tháng 3 với hy vọng chiêm ngưỡng vẻ đẹp hùng vĩ của vùng cực giờ đây biến thành một cuộc khủng hoảng y tế giữa Đại Tây Dương. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hôm 6/5 xác nhận có 8 người nhiễm Hantavirus chủng Andes trên con tàu chở 147 hành khách và thủy thủ đoàn này.
Trong số các ca bệnh, ba hành khách đã tử vong. Ba người khác được sơ tán khẩn cấp sang Hà Lan để điều trị. Một bệnh nhân cùng vợ hiện phải cách ly tại Thụy Sĩ. Sự việc trên MV Hondius một lần nữa cảnh báo về mối đe dọa của mầm bệnh từ động vật. Theo thống kê của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), cơ quan này ghi nhận 890 người mắc Hantavirus từ năm 1993 đến 2023. Bộ Y tế Việt Nam cũng phát thông báo khẩn về nguy cơ lây nhiễm mầm bệnh có tỷ lệ tử vong rất cao này.
Hantavirus lưu hành tự nhiên ở các loài gặm nhấm. Quá trình lây nhiễm sang con người thường bắt nguồn từ việc hít phải các hạt mầm bệnh lơ lửng trong không khí có chứa chất thải của chuột. Tùy thuộc vào chủng virus và vị trí địa lý, virus sẽ tấn công các cơ quan khác nhau trong cơ thể.
Ở châu Mỹ, bệnh nhân thường mắc Hội chứng tim phổi do Hantavirus với diễn tiến suy hô hấp nhanh chóng. Tại khu vực Á Âu, mầm bệnh chủ yếu gây sốt xuất huyết kèm hội chứng thận. Hiện nền y học toàn cầu vẫn chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu. Việc cải thiện tỷ lệ sống sót hoàn toàn phụ thuộc vào công tác hỗ trợ y tế sớm. Đội ngũ y bác sĩ phải theo dõi lâm sàng chặt chẽ cũng như xử lý kịp thời các biến chứng hô hấp hoặc tim mạch.
Đối mặt với diễn biến khó lường, những người kẹt lại trên tàu đang cố gắng duy trì sự điềm tĩnh và phối hợp chặt chẽ cùng ban quản lý. Việc tiếp xúc trực tiếp bị hạn chế tối đa. Các khu vực chung đóng cửa hoàn toàn. Thủy thủ đoàn dành toàn bộ thời gian khử trùng không gian sống, đồng thời cung cấp vật tư y tế và thức ăn đến từng phòng.
Theo thông tin từ WHO, sự lây truyền từ người sang người của căn bệnh này là rất hiếm. Bà Maria Van Kerkhove, quyền Giám đốc quản lý dịch bệnh của WHO, nhận định rủi ro lây nhiễm chéo trên tàu có khả năng chỉ xảy ra giữa những người tiếp xúc cực kỳ thân mật. Thực tế cho thấy các trường hợp mắc bệnh mới nhất đều có liên hệ mật thiết với những nạn nhân ban đầu, điển hình là các cặp vợ chồng hoặc nhân viên y tế trực tiếp chăm sóc người bệnh. Nhằm tìm kiếm lối thoát cho cuộc khủng hoảng, các nhà chức trách Tây Ban Nha đã đồng ý tiếp nhận con tàu tại quần đảo Canary trong vài ngày tới.
Dù mang nỗi đau mất đi những người bạn đồng hành, phần lớn hành khách vẫn nỗ lực giữ tinh thần lạc quan. Trong những đoạn video chia sẻ từ boong tàu khi ra ngoài hít thở không khí một mình, các vị khách như Jake Rosmarin hay Kasem Hato luôn hướng ống kính về phía đất liền.
Đứng trước đại dương mênh mông và hướng mắt về bờ biển Cape Verde phía xa, Hato tiếp tục đếm ngược thời gian chờ đợi khoảnh khắc được thực sự bước chân xuống mặt đất an toàn.
Cuối năm 2023, Phạm Ngọc Bích nằm trên giường bệnh cấp cứu vì viêm đường tiết niệu. Ở tuổi 37, người phụ nữ làm nghề kế toán bán hàng tại An Trường, Hải Phòng vừa trải qua một biến cố hôn nhân vắt kiệt sức lực và tinh thần. Chị mất phương hướng và bắt đầu tăng cân không kiểm soát. Sức khỏe suy giảm đến mức chị phải dùng kháng sinh liên tục từ bảy đến mười ngày mỗi tháng. Nhìn lại cơ thể nặng nề cùng sự mệt mỏi thường trực, Bích tự hỏi liệu bản thân có tiếp tục sống mãi như thế này không. Câu hỏi đó trên giường bệnh đã khởi đầu cho một chiến dịch cá nhân kéo dài 90 ngày nhằm định hình lại cuộc sống.
Trước quyết định thay đổi, Ngọc Bích từng thất bại với nhiều phương pháp giảm cân cực đoan như nhịn ăn hoặc bỏ bữa. Chị cũng từng đăng ký tập yoga nhưng sớm bỏ cuộc vì thiếu động lực. Việc những chế độ kiêng khem khắt khe thất bại là điều đã được giới khoa học chứng minh. Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Obesity Reviews năm 2020 chỉ ra phần lớn những người áp dụng chế độ ăn kiêng cực đoan sẽ lấy lại toàn bộ cân nặng, hoặc thậm chí vượt mốc ban đầu trong vòng hai đến năm năm. Cơ chế sinh lý về sự đói và nhu cầu ăn bù luôn lấn át ý chí chủ quan.
Bước ngoặt của Bích xuất hiện vào tháng 3 năm 2025 khi chị tiếp cận một chương trình chuyển đổi lối sống khoa học. Thay vì cắt bỏ thức ăn triệt để, chị tái cấu trúc mâm cơm hàng ngày với bốn nhóm thực phẩm cơ bản. Chị tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc về thứ tự tiêu thụ: rau xanh ăn đầu tiên, tiếp đến là đạm phi thịt như trứng hay giá đỗ, sau đó mới đến đạm động vật và cuối cùng là tinh bột.
Nguyên lý ăn uống này được củng cố bởi một nghiên cứu năm 2015 của Đại học Cornell. Các chuyên gia phát hiện việc tiêu thụ rau và protein trước tinh bột giúp làm chậm quá trình hấp thu glucose, đồng thời giảm đỉnh đường huyết sau bữa ăn tới 29%. Cơ chế này trực tiếp hạn chế sự tích trữ mỡ và kiểm soát cảm giác thèm ăn. Bích nhận ra việc hiểu rõ thứ tự tiêu thụ thực phẩm quan trọng hơn việc đếm calo khắc nghiệt. Chế độ mới này cũng dễ dàng hòa hợp với bữa ăn chung của gia đình.
Song song với việc tổ chức lại bữa ăn, chị thiết lập kỷ luật vận động. Bích chọn các bài tập squat nhẹ nhàng vào buổi sáng sớm. Những ngày lịch trình bận rộn hoặc lỡ giấc ngủ, chị kiên quyết tập bù vào buổi tối trước khi đi ngủ để xóa bỏ thói quen trì hoãn cũ.
Sự kiên trì trong ba tháng mang lại kết quả có thể đo lường được. Cân nặng của Bích giảm từ 57 kg xuống 49 kg. Vòng eo thu gọn từ 77 cm xuống mốc 62 cm ở thời điểm hiện tại. Quan trọng hơn, tuổi sinh học của người phụ nữ 37 tuổi này được các chỉ số đánh giá trẻ hóa về mức 33 tuổi. Mức năng lượng tổng thể và sức bền của chị cũng gia tăng rõ rệt.
Tuổi sinh học là thuật ngữ mô tả sự ảnh hưởng của quá trình lão hóa tới cơ thể con người, cho biết cơ thể bạn thật sự trẻ hay già hơn so với tuổi thật của bạn. Nó có thể được xác định thông qua các bộ dụng cụ xét nghiệm, thường bao gồm việc thử mẫu nước bọt, máu hoặc nước tiểu.
Một năm sau khi hoàn thành hành trình 90 ngày đầu tiên, Bích vẫn duy trì nếp sống này. Chị giữ thói quen ăn uống theo cấu trúc và tập luyện đều đặn mỗi sáng. Sự thay đổi cốt lõi nhất không nằm ở các chỉ số hình thể mà ở sự chuyển biến tâm lý. Từ một người khép kín, tự ti về bản thân, Ngọc Bích hiện tại đã tự chủ được cuộc sống. Chị khẳng định bản thân từng nghĩ mình kém cỏi, nhưng việc làm chủ được sức khỏe đã giúp chị nhận ra bản lĩnh của một người phụ nữ bắt đầu từ việc họ có dám thay đổi để yêu thương chính mình hay không.
