Khánh thành Trung tâm Đào tạo xạ trị – xạ phẫu đầu tiên tại Việt Nam

Thạc sĩ - dược sĩ Đoàn Thành Luân, Trường đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết gan được xem là "nhà máy sinh học" của cơ thể, đảm nhiệm hàng loạt chức năng quan trọng như chuyển hóa các chất dinh dưỡng, thải độc, tổng hợp protein, dự trữ năng lượng và hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa, tuần hoàn cùng nhiều cơ quan khác. Vì vậy bất kỳ tổn thương hay suy giảm chức năng nào ở gan cũng có thể tác động đáng kể đến sức khỏe tổng thể.

Bên cạnh việc duy trì lối sống lành mạnh, chăm sóc và "bảo trì" lá gan thường xuyên thông qua chế độ dinh dưỡng hợp lý là điều vô cùng cần thiết. Đôi khi, bí quyết để hỗ trợ lá gan khỏe mạnh lại nằm ở những thực phẩm quen thuộc như củ cải.

Củ cải là thực phẩm quen thuộc được sử dụng rộng rãi ở khắp nơi. Theo y học cổ truyền, phần củ có vị ngọt, hơi cay đắng, tính bình, có tác dụng kiện tỳ, tiêu thực, long đờm, giải độc.

Theo y học hiện đại, củ cải là nguồn cung cấp dồi dào chất xơ, vitamin, các hoạt chất chống oxy hóa giúp ổn định huyết áp và bảo vệ tim mạch hiệu quả. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng các hợp chất chứa lưu huỳnh như glucosinolate, isothiocyanate cùng các chất chống oxy hóa như anthocyanin, flavonoid và phenolic có trong củ cải đóng vai trò chính trong quá trình thải độc và bảo vệ gan.

Đặc biệt, khi cắt củ cải, enzyme myrosinase sẽ được giải phóng, giúp chuyển các hợp chất glucosinolate thành isothiocyanate - hoạt chất được cho là có lợi cho gan. Các chất này kích thích hệ thống enzyme giải độc của gan hoạt động hiệu quả hơn, từ đó thúc đẩy quá trình xử lý và đào thải độc tố, góp phần bảo vệ gan trước tác động của các chất gây ung thư và ô nhiễm môi trường.

Ngoài ra, củ cải còn chứa nhiều chất chống oxy hóa như anthocyanin, flavonoid và các hợp chất phenolic. Những hoạt chất này giúp hạn chế stress oxy hóa, giảm tích tụ mỡ trong gan và bảo vệ tế bào gan khỏi tổn thương, góp phần duy trì chức năng gan khỏe mạnh.

Theo thạc sĩ - dược sĩ Đoàn Thành Luân, mặc dù enzyme myrosinase có vai trò quan trọng trong chuyển hóa các chất có lợi, tuy nhiên nhược điểm là chúng rất dễ bị phân hủy trong quá trình chế biến. Vì vậy khi chế biến củ cải cần lưu ý tránh nấu củ cải ở nhiệt độ quá cao trong thời gian dài. Ngoài ra, enzyme myrosinase tập trung chủ yếu ở lớp vỏ ngoài củ cải, vì vậy khi chế biến không nên gọt quá sâu để bảo toàn hoạt tính của enzym.

"Thay vì tìm kiếm những phương pháp phức tạp, việc duy trì một chế độ ăn uống lành mạnh và bổ sung củ cải đúng cách chính là giải pháp đơn giản, ít tốn kém để hỗ trợ gan làm việc hiệu quả và duy trì sức khỏe ổn định lâu dài", dược sĩ Thành Luân chia sẻ.

Tin Gốc: Thanh Niên

Theo bác sĩ Ngô Quỳnh Trang, Bệnh viện Bạch Mai, theo khuyến cáo của World Health Organization (WHO), người trưởng thành nên bổ sung tối thiểu khoảng 3.510mg kali mỗi ngày. Việc duy trì lượng kali phù hợp giúp giảm huyết áp và hạn chế nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, đột quỵ.

Tuy nhiên các chuyên gia cảnh báo điều này không đồng nghĩa với việc ai cũng nên tăng kali một cách tự do, đặc biệt là những người có bệnh lý nền.

Không phải mọi trường hợp đều cần bổ sung nhiều kali trong khẩu phần ăn. Một số nhóm đối tượng có nguy cơ tăng kali máu cần kiểm soát chặt chẽ lượng kali đưa vào cơ thể, bao gồm người mắc bệnh thận mạn; người đang sử dụng thuốc làm giảm khả năng đào thải kali; người bệnh nặng hoặc có rối loạn chuyển hóa.

Theo các chuyên gia, khi kali trong máu tăng cao, người bệnh có thể gặp rối loạn nhịp tim nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.

Vì vậy việc điều chỉnh chế độ ăn với nhóm bệnh nhân này cần có sự theo dõi và tư vấn từ nhân viên y tế, tránh tự ý kiêng khem hoặc bổ sung quá mức.

Theo bác sĩ Trang, kali có mặt trong hầu hết các loại thực phẩm, đặc biệt phổ biến ở rau xanh, trái cây, các loại đậu và thủy hải sản.

Theo phân loại dinh dưỡng, thực phẩm chứa từ 200mg kali/100g trở lên được xem là giàu kali.

Một số thực phẩm giàu kali quen thuộc gồm khoai sọ, khoai lang, khoai tây; đậu tương, đậu xanh, hạt điều, lạc; rau ngót, rau đay, rau dền, ngó sen; chuối, bơ, mít, đu đủ, sầu riêng; cá thu, cá ngừ, cá trích.

Trong khi đó các loại thực phẩm như bầu, bí xanh, dưa chuột, táo, lê, cam, bưởi… có hàm lượng kali thấp hơn.

Theo chuyên gia dinh dưỡng, nhiều người thường chỉ chú ý đến kali từ rau củ, trái cây mà quên rằng các thực phẩm chế biến sẵn cũng có thể chứa lượng kali rất cao.

Hiện nay nhiều sản phẩm công nghiệp sử dụng các hợp chất chứa kali như potassium chloride, potassium phosphate hay potassium citrate để thay thế muối natri, tăng hương vị hoặc bảo quản thực phẩm.

Đáng lưu ý, kali từ phụ gia thực phẩm có khả năng hấp thu nhanh hơn kali tự nhiên, làm tăng nguy cơ tăng kali máu ở những người có bệnh lý nền.

Các thực phẩm như mì ăn liền, xúc xích, đồ hộp, thực phẩm chế biến sẵn hay các loại muối "ít natri" đều có thể là nguồn kali "ẩn" mà người dùng khó nhận biết.

Với người mắc bệnh thận hoặc có nguy cơ rối loạn kali máu, việc hạn chế thực phẩm chế biến sẵn và ưu tiên thực phẩm tươi là nguyên tắc rất quan trọng.

"Người khỏe mạnh nên duy trì chế độ ăn đa dạng, cân đối, tăng cường rau xanh và trái cây tươi. Ngược lại, người có bệnh lý thận hoặc nguy cơ rối loạn kali máu cần được tư vấn chế độ dinh dưỡng phù hợp để tránh cả thiếu hụt lẫn dư thừa kali", bác sĩ Trang nhấn mạnh.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Trong hoạt động điều trị bệnh, truyền dịch vào cơ thể người bệnh đòi hỏi quy trình giám sát cực kỳ nghiêm ngặt. Tốc độ dịch truyền phải tuân thủ tuyệt đối theo chỉ định của bác sĩ.

Các chuyên gia y tế khuyến cáo nếu để dịch chảy quá nhanh, đặc biệt trên nền bệnh nhân có tiền sử tim mạch hoặc suy thận, cơ thể sẽ đối mặt với nguy cơ quá tải tuần hoàn.

Tình trạng này dễ dẫn đến các biến chứng nguy hiểm tính mạng như phù phổi cấp, suy tim, suy hô hấp đột ngột. Do đó, việc canh chỉnh chính xác số lượng giọt dịch chảy trong mỗi phút là nhiệm vụ bắt buộc của người điều dưỡng.

Dù vậy, tại nhiều cơ sở y tế hiện nay, bao gồm cả Bệnh viện Đa khoa Cà Mau, công việc này vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào đôi mắt và chiếc đồng hồ bấm giờ của người thầy thuốc.

Đối với các ca bệnh cần truyền tốc độ cao từ 80 đến 100 giọt/phút, việc đếm thủ công bằng mắt thường rất dễ gây nhầm lẫn và mỏi mắt. Để điều chỉnh hoàn tất một ca truyền dịch đạt chuẩn, mỗi nhân viên phải mất từ 2 đến 3 phút đứng túc trực bên giường bệnh.

Thống kê tại bệnh viện cho thấy mỗi ngày nơi đây tiếp nhận từ 300 đến 400 bệnh nhân có chỉ định truyền dịch.

Tính riêng một khoa phòng điều trị khoảng 60 người bệnh vào buổi sáng, đội ngũ điều dưỡng phải tiêu tốn đến gần 3 giờ đồng hồ chỉ cho việc đứng đếm giọt và xoay van chỉnh tốc độ.

Khoảng thời gian hao tổn này đã trực tiếp làm giảm quỹ thời gian dành cho các hoạt động chuyên môn và chăm sóc y tế thiết yếu khác.

Trước áp lực công việc quá lớn của các đồng nghiệp, thạc sĩ Huỳnh Minh Dương - Trưởng phòng Điều dưỡng Bệnh viện Đa khoa Cà Mau đã tìm cách tự chế tạo một công cụ hỗ trợ.

Sau nhiều tháng thử nghiệm, chiếc máy đếm số giọt dịch truyền nội địa đầu tiên tại đơn vị đã ra đời thành công.

Cơ chế vận hành của thiết bị này rất đơn giản, ngay khi dòng dịch bắt đầu chảy qua và máy ghi nhận đủ 4 giọt đầu tiên, hệ thống cảm biến sẽ lập tức phân tích rồi hiển thị tốc độ dòng chảy thực tế lên màn hình điện tử.

Người điều dưỡng chỉ cần nhìn vào thông số này để xoay van cơ học về đúng mức y lệnh thay vì phải đứng chờ đợi đếm đủ một phút như trước đây. Sự thay đổi này giúp rút ngắn tối đa thời gian thao tác, trả lại thời gian để người làm công tác y tế theo dõi, chăm sóc toàn diện cho bệnh nhân.

Nuôi bệnh tại Khoa Lão học, bà Phan Thị Chanh (ngụ phường An Xuyên, tỉnh Cà Mau) chia sẻ trước đây mỗi lần thấy điều dưỡng vào phòng là phải vừa bấm đồng hồ vừa chăm chú nhìn vào chai dịch rất vất vả.

Giờ đây, chỉ cần gắn máy vào dây truyền và thiết lập thông số là thiết bị tự động tính toán, giúp công việc của nhân viên y tế nhẹ nhàng hơn hẳn.

"Trước kia người nhà phải thức trắng đêm canh chừng chai dịch, hễ thấy sắp cạn là phải chạy đi tìm nhân viên y tế để thay chai mới. Hiện tại, nhờ hệ thống tín hiệu cảnh báo thông minh được tích hợp, nhân viên trực có thể chủ động biết trước thời điểm dịch chuẩn bị hết để vào xử lý kịp thời, giúp người bệnh và gia đình không còn phải sống trong cảm giác lo âu", bà Chanh nói.

Bên cạnh công năng giảm tải áp lực cho nhân sự, thiết bị này còn là lá chắn bảo vệ an toàn cho người bệnh, hạn chế tối đa các sự cố tai biến y khoa do sai sót tốc độ truyền.

Điểm cộng lớn nhất của sáng chế này nằm ở bài toán kinh tế. Anh Dương cho biết chi phí cấu thành một chiếc máy đếm dịch truyền tự chế chỉ rơi vào khoảng 2 triệu đồng. Con số này thấp hơn hàng chục lần so với các dòng máy truyền dịch điện tử nhập khẩu hiện có trên thị trường vốn có giá dao động từ 30 đến 40 triệu đồng.

Hơn nữa, sản phẩm sở hữu kiểu dáng rất gọn nhẹ, dễ sử dụng, nhân viên dễ dàng xách tay di chuyển liên tục qua các giường bệnh và các khoa lâm sàng khác nhau. Lợi thế này vượt trội hơn so với hệ thống máy điện tử cồng kềnh thường phải lắp cố định tại một vị trí, giúp bệnh viện có thể dễ dàng đầu tư số lượng lớn với nguồn kinh phí hợp lý.

Nhận thấy hiệu quả rõ rệt sau giai đoạn thử nghiệm, Ban Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Cà Mau đã phê duyệt kế hoạch đưa thiết bị vào sử dụng rộng rãi ở tất cả các khoa phòng, đồng thời cấp nguồn kinh phí để Tác giả sản xuất thêm máy, phục vụ toàn diện cho công tác chuyên môn.

Hiện tại, thạc sĩ Dương đang hoàn thiện phiên bản thứ hai với hàng loạt cải tiến công nghệ mới. Thiết kế thế hệ mới sẽ bổ sung thêm tính năng đo chính xác thể tích dịch đã truyền vào cơ thể, tự động ngắt khóa dòng chảy khi đạt đủ định lượng, phát tín hiệu cảnh báo nếu xuất hiện bong bóng khí trong đường ống dẫn và truyền dữ liệu cảnh báo từ xa.

Điểm đột phá là các thông số về tốc độ và lượng dịch còn lại của từng bệnh nhân sẽ được đồng bộ trực tiếp về màn hình theo dõi tập trung tại phòng trực của các bác sĩ, điều dưỡng.

Khi phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc dịch truyền sắp cạn, hệ thống sẽ tự động phát âm thanh cảnh báo để ekip trực đến xử lý ngay mà không cần phải đi kiểm tra từng giường như trước.

Tác giả kỳ vọng sản phẩm hoàn chỉnh sẽ nâng cao năng lực điều trị, giảm tải công việc cho ngành điều dưỡng và có thể chuyển giao rộng rãi đến các bệnh viện khác trong tương lai.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ