Thông tin về hàng loạt vụ lừa đảo liên quan “hợp đồng kỳ nghỉ” mà nạn nhân đa số là người lớn tuổi một lần nữa khiến cho không khí trong gia đình tôi “nóng” lại câu chuyện của mẹ tôi – nạn nhân của lừa đảo đa cấp.
Mẹ tôi khi ấy đã nghỉ hưu, lại có bệnh về thấp khớp nên ai chỉ chỗ nào thầy thuốc tốt, chữa trị giỏi là bà lại tìm đến. Một lần người hàng xóm giới thiệu dịch vụ massage dành cho người lớn tuổi không tốn tiền, có thể giúp điều trị thấp khớp, mẹ tôi liền tìm đến và được cô nhân viên tuổi còn khá trẻ massage, xoa bóp tay chân.
Điều đó khiến cho bà vui thích ngay ngày đầu tiên. Tiếp theo, mỗi tuần hai lần, bà lại đến điểm massage này và vì chung sống cùng nhà nên tôi để ý mỗi lần về, bà lại mang theo một thứ mua từ điểm massage “miễn phí”.
Khi thì những viên đá vô tri được cho là chữa khỏi bệnh huyết áp, lúc lại là thảm đá với giá trên chục triệu đồng mà theo bà là nằm lên sẽ giảm đau xương khớp. Cứ như vậy, trong vài tháng liền, bà hết mua thứ nọ đến thứ kia mà giá cả đều kiểu trên trời, lại còn khoe được giám đốc nhãn hàng đến tận nơi gặp gỡ, trao đổi, tặng quà…
Nhận thấy dấu hiệu bất thường, tôi đã tìm cách can ngăn bà, nhưng bà bỏ ngoài tai những điều tôi khuyên nhủ, thậm chí thái độ bực tức thể hiện ra mặt mỗi lần tôi chỉ ra điều không hợp lý trong những lời mà bà được nghe, những thứ mà bà mua mang về nhà.
Sự căng thẳng trong mối quan hệ mẹ con lên đến đỉnh điểm khi tôi dùng những lời lẽ gay gắt để can ngăn. Và sau đó, tôi buộc phải tìm các tài liệu liên quan đến công ty lừa đảo đó, in thành một tập kèm theo một “tâm thư” bày tỏ thái độ quyết liệt của tôi trước việc biết rõ mẹ mình đang sa lầy vào một bẫy lừa “đa cấp” tinh vi.
Cũng thật may mắn là mẹ tôi dần nhận ra điều tôi nói là đúng, bà đọc những tài liệu tôi đưa và rồi chấp nhận dừng lại. Có điều, sau này bà mới thổ lộ rằng, trước khi dừng kịp thời, bà cũng đã mất hơn trăm triệu cho công ty “lừa đảo”. Một bài học cay đắng mà đến giờ mỗi khi nhắc lại bà cũng vẫn còn cảm thấy có phần xấu hổ vì đã không nghe tôi khuyên ngay từ đầu.
Mẹ tôi – cũng như rất nhiều người lớn tuổi khác đã và đang là những “con mồi” rất dễ bị các đối tượng lừa đảo cho vào tròng. Từ câu chuyện của mẹ đến các vụ việc liên quan đến “hợp đồng kỳ nghỉ” cho thấy bọn lừa đảo luôn đánh vào tâm lý yếu đuối của người già.
Chúng nhắm vào những người có bệnh, những người già cô đơn, đóng vai những đứa trẻ yêu thương người già như cha mẹ rồi rỉ tai những câu chuyện về thuốc chữa bệnh, về những món hàng đặc biệt chỉ được bán cho những khách hàng đặc biệt “như ông, như bà” mà nếu muốn mua cũng không có ngoài thị trường. Hoặc là những phần lợi nhuận tưởng chừng như dễ dàng có được thông qua các “hợp đồng kỳ nghỉ”…
Tôi cũng đã từng xem một cuộc livestream của con gái một nạn nhân của “hợp đồng kỳ nghỉ” đi đòi lại tiền cho mẹ. Cô ấy cũng bất lực khi thừa nhận rằng cô không thuyết phục được mẹ, khuyên nhủ kiểu gì mẹ cũng không nghe. Và tôi rất hiểu cảm giác bất lực của cô ấy. Tôi cũng đã từng trong hoàn cảnh như vậy.
Trong xã hội hiện nay, rất nhiều người lớn tuổi sống cùng con cháu, nhưng cũng không ít người sống riêng vợ chồng già với nhau. Điều khiến tôi trăn trở không chỉ là những đồng tiền đã mất, mà là sự cô đơn, lòng thương cảm của nhiều người lớn tuổi đã bị những kẻ lừa đảo lợi dụng.
Nghĩ lại mới thấy, điều mẹ tôi tìm đến không chỉ là những viên thuốc hay chiếc thảm đá. Thứ bà nhận được mỗi tuần là những lời hỏi han, sự săn sóc rất chi là “tận tình, chu đáo” và cảm giác mình được quan tâm. Những thứ ấy vốn không có giá, nhưng lại trở thành chiếc “chìa khóa” để những kẻ lừa đảo mở cánh cửa niềm tin của mẹ tôi. Và rồi, điều mất đi không chỉ là tiền mà còn là cảm giác day dứt vì đã quá tin vào những người chỉ đáng tuổi con, tuổi cháu.
Làm sao có thể bảo vệ họ trước những cú lừa bạc triệu, bạc tỉ khi ngoài kia, các đối tượng lừa đảo hoạt động ngày càng tinh vi, bài bản, có hệ thống, tạo nên những vòng tròn khép kín khiến cho người bị “đưa vào tròng” không còn lối thoát.
Thực tế qua nhiều vụ việc cho thấy, chúng ta không thể chỉ trông chờ vào sự tỉnh táo của người già. Bởi càng lớn tuổi, con người càng dễ tin vào những điều tử tế, càng cần được lắng nghe, được quan tâm và càng khó cưỡng lại những lời hỏi han ngọt ngào, vốn luôn nằm sẵn trong “kịch bản” của những kẻ lừa đảo. Và trước những kịch bản được chuẩn bị kỹ lưỡng đó cùng những lời lẽ đánh trúng tâm lý, khả năng tự bảo vệ của nhiều người lớn tuổi thực sự rất mong manh.
Sau câu chuyện của mẹ mình, tôi nhận ra rằng, người già hiếm khi tự kể với con cháu về những cuộc gọi, những buổi gặp hay những món đồ họ vừa mua. Họ sợ bị cho là cả tin, sợ bị la mắng hoặc đơn giản nghĩ rằng đó chỉ là chuyện nhỏ.
Nếu trong mỗi gia đình có thói quen trò chuyện nhiều hơn, lắng nghe nhiều hơn và cùng nhau chia sẻ những câu chuyện lừa đảo đang diễn ra, có lẽ sẽ có thêm nhiều người được kéo ra khỏi chiếc bẫy trước khi quá muộn. Sự quan tâm của con cháu không phải là làm thay tất cả, mà là dành thời gian để người già vẫn cảm thấy mình được lắng nghe và tôn trọng.
Có lẽ từ hôm nay, thay vì chỉ hỏi bố mẹ đã ăn cơm chưa, chúng ta nên hỏi thêm một câu nữa: “Dạo này có ai gọi điện rủ bố mẹ đầu tư hay mua gì không?”, hoặc đơn giản là câu nhắc nhở “đừng vội tin những cuộc gọi lạ liên quan đến tiền bạc, đầu tư, quà tặng hay chữa bệnh”… Biết đâu chỉ một câu hỏi rất bình thường ấy hay những lời nhắc đơn giản như vậy lại giúp giữ được số tiền tích cóp của cả một đời người.
Tin Gốc: Vnexpress
