Trong cuộc sống hiện đại, nhiều người coi việc cắt giảm giấc ngủ cho công việc, giải trí hay chỉ đơn giản là lướt điện thoại hàng giờ trước khi đi ngủ là chuyện thường tình. Chỉ vài chục phút đến hơn một giờ mỗi đêm tưởng như không đáng kể nên nhiều người cho rằng việc này không ảnh hưởng lớn đến sức khỏe.
Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu tại Đại học Columbia Vagelos College of Physicians and Surgeons (Mỹ) đang đưa ra cảnh báo việc “tích góp” từng giờ mất ngủ đang âm thầm để lại nhiều tác động lâu dài tới sức khỏe.
“Trước đây hầu hết nghiên cứu chỉ tập trung vào những trường hợp thiếu ngủ nghiêm trọng (khoảng 4 giờ mỗi đêm), nên chưa rõ việc ngủ 5-6 giờ – tình trạng phổ biến hiện nay – có gây tăng cân hay không”, Giáo sư Marie-Pierre St-Onge, trưởng nhóm nghiên cứu cho biết.
Nhóm nghiên cứu đã tiến hành khảo sát, theo dõi 95 người trưởng thành khỏe mạnh, thường ngủ từ 7-8 giờ mỗi đêm. Mỗi người trải qua hai giai đoạn nghiên cứu, mỗi giai đoạn kéo dài 6 tuần.
Ở giai đoạn đầu, họ duy trì thói quen ngủ như bình thường. Ở giai đoạn hai, họ được yêu cầu đi ngủ muộn hơn 90 phút so với thời gian thường lệ.
Khoảng thời gian này được lựa chọn có chủ đích vì nó phản ánh tình trạng thiếu ngủ nhẹ nhưng kéo dài mà nhiều người gặp phải trong cuộc sống hằng ngày, thay vì những đêm thức trắng chủ động.
Người tham gia đeo thiết bị theo dõi ở cổ tay để ghi nhận chính xác thời lượng ngủ và mức độ vận động trong suốt nghiên cứu. Ngoài ra, các chỉ số về cân nặng, vòng eo, tỷ lệ mỡ, khối cơ và nồng độ một số hormone liên quan đến cảm giác đói và no.
Tăng gần nửa kg chỉ sau 6 tuần
Kết thúc giai đoạn ngủ ít hơn, những người tham gia đều được ghi nhận đã tăng trung bình khoảng 1 pound (0,45 kg).
“Mức tăng khoảng 0,45 kg sau khi cắt giảm giấc ngủ có vẻ không lớn. Tuy nhiên, điều quan trọng là sự thay đổi này chỉ diễn ra trong vòng 6 tuần”, Tiến sĩ Faris Zuraikat, tác giả chính của nghiên cứu cho biết.
Theo nhóm nghiên cứu, nếu tình trạng này kéo dài một năm, việc mất chưa đến 1,5 giờ ngủ mỗi đêm cũng có thể gây tăng cân ở mức ảnh hưởng đến sức khỏe.
Không chỉ tăng cân, người tham gia cũng được ghi nhận ít vận động và dành nhiều thời gian ngồi hơn trong ngày. Thời gian ít vận động tăng trung bình 17 phút mỗi ngày ở toàn bộ nhóm nghiên cứu. Đối với nam giới và phụ nữ sau mãn kinh, con số này gần 30 phút mỗi ngày.
Điều này khá bất ngờ vì ngủ ít đồng nghĩa với việc có nhiều thời gian thức hơn. Tuy nhiên, khoảng thời gian thức thêm đó không được dùng để vận động.
“Ngay cả khi đã tính đến việc họ thức lâu hơn do ngủ ít, người tham gia vẫn dành nhiều thời gian không hoạt động hơn so với khi ngủ đủ. Đây là phát hiện đáng chú ý vì lối sống ít vận động làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính”, TS Zuraikat nói.
Những dấu hiệu đáng lo khác
Ở một nghiên cứu khác trên nhóm tình nguyện viên này, những phụ nữ có nguy cơ tim mạch – chuyển hóa cao khi giảm khoảng 80 phút ngủ mỗi đêm đã xuất hiện tình trạng kháng insulin nhiều hơn.
Đây là dấu hiệu cảnh báo sớm của bệnh tiểu đường type 2, cho thấy cơ thể phải hoạt động nhiều hơn để kiểm soát đường huyết. Tác động này đặc biệt rõ ở phụ nữ sau mãn kinh, cho thấy tuổi tác và sự thay đổi hormone có thể khiến cơ thể nhạy cảm hơn với tình trạng thiếu ngủ.
Ngoài ra, kết quả khác còn ghi nhận sự gia tăng các tế bào gây viêm ở những người có nguy cơ mắc bệnh tim sau khi bị hạn chế ngủ nhẹ. Tình trạng viêm mức độ thấp này vốn được xem là một yếu tố liên quan đến bệnh tim mạch.
Các tác giả nhấn mạnh, bên cạnh chế độ ăn hay tập luyện, giấc ngủ cũng cần được coi là một yếu tố quan trọng ngang hàng, bởi nó có thể âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe chuyển hóa.
“Dù cần thêm nhiều nghiên cứu để hiểu rõ cơ chế thiếu ngủ dẫn đến tăng cân, các kết quả hiện nay đều cho thấy ngủ không đủ làm tăng nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến béo phì và bệnh tim”, GS St-Onge nói.
Tin Gốc: Dân Trí
