Hội nghị thảo luận, đánh giá những kết quả đã đạt được, phân tích những tồn tại, hạn chế, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả triển khai nhiệm vụ trong thời gian tới.
Theo đại diện DatVietVAC, muốn công nghiệp văn hóa trở thành một động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế, Việt Nam cần hình thành những doanh nghiệp đủ sức dẫn dắt ngành – những “kỳ lân công nghiệp văn hóa” có khả năng sáng tạo và sở hữu tài sản trí tuệ, làm chủ công nghệ, mở rộng chuỗi giá trị toàn cầu và chuyển hóa văn hóa thành sức mạnh kinh tế.
Vì sao lại cần những “kỳ lân” của công nghiệp văn hóa?
Chính sách có thể mở đường cho một ngành kinh tế. Nhưng để ngành đó vươn tầm cạnh tranh toàn cầu, cần những doanh nghiệp tiên phong đủ năng lực dẫn dắt và kiến tạo hệ sinh thái phát triển.
Chủ tịch sáng lập DatVietVAC Đinh Bá Thành nêu quan điểm công nghiệp văn hóa cũng vận hành theo quy luật đó.
“Nếu không có kỳ lân công nghiệp văn hóa, sẽ không có công nghiệp văn hóa cạnh tranh toàn cầu”, ông nhấn mạnh “chính những doanh nghiệp đầu tàu mới là lực đẩy biến tiềm năng văn hóa thành một ngành kinh tế có khả năng chinh phục thị trường quốc tế”.
Ông cũng đề cập tới giá trị của công nghiệp văn hóa không nằm ở nội dung, mà ở quyền sở hữu IP. Nhiều năm qua, Việt Nam đã chứng minh năng lực sản xuất những chương trình giải trí có sức lan tỏa lớn. Song nếu chỉ dừng ở việc gia công format hoặc khai thác doanh thu một lần, giá trị tạo ra vẫn rất hữu hạn.
“Điều quyết định sức cạnh tranh dài hạn không phải số lượng chương trình được sản xuất, mà là khả năng sở hữu tài sản trí tuệ (IP), phát triển cộng đồng người hâm mộ và mở rộng tài sản trí tuệ sang nhiều lĩnh vực khác nhau.
Quan điểm này tương đồng với nhận định của PGS.TS Bùi Hoài Sơn – Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội – khi cho rằng giá trị lớn nhất của công nghiệp văn hóa nằm ở việc ai sở hữu ý tưởng gốc, ai nắm quyền khai thác và ai có khả năng phát triển một tài sản trí tuệ thành cả một hệ sinh thái.
Đó cũng là lý do đại diện DatVietVAC cho rằng công nghiệp văn hóa muốn trở thành một ngành kinh tế phải dựa trên ba trụ cột: sáng tạo nguyên bản (Innovation), sở hữu tài sản trí tuệ (IP) và ứng dụng công nghệ để mở rộng quy mô phân phối cũng như thương mại hóa toàn cầu.
Cần một cơ chế phát triển đủ mạnh
Trong bài phát biểu, ông Đinh Bá Thành cũng dẫn ví dụ Hàn Quốc – minh chứng cho việc Công nghiệp văn hóa có thể trở thành một động lực tăng trưởng quốc gia.
Thành công của K-Culture không chỉ đến từ BTS, điện ảnh hay các chương trình truyền hình nổi tiếng. Đằng sau đó là những doanh nghiệp có khả năng sáng tạo IP, quản trị nghệ sĩ, xây dựng cộng đồng người hâm mộ và mở rộng chuỗi giá trị sang âm nhạc, điện ảnh, thời trang, du lịch, tiêu dùng và nhiều ngành kinh tế khác.
HYBE là ví dụ điển hình. Doanh nghiệp này gần như không đầu tư vào hạ tầng vật chất mà tập trung xây dựng tài sản trí tuệ, nghệ sĩ và hệ sinh thái fandom, từ đó tạo ra giá trị hàng tỷ USD.
Theo DatVietVAC, chính những doanh nghiệp như vậy đã góp phần hình thành hơn 10 “kỳ lân công nghiệp văn hóa”, trở thành lực đẩy quan trọng đưa K-Culture thành nền tảng cho sức mạnh mềm, tạo nên sự trọng vọng của thế giới đối với Hàn Quốc.
Việt Nam sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi như quy mô dân số lớn, tỷ lệ sử dụng Internet cao và thị trường nội địa giàu tiềm năng. Tuy nhiên, những lợi thế này sẽ khó chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh nếu thiếu các doanh nghiệp đủ khả năng tổ chức toàn bộ chuỗi giá trị của công nghiệp văn hóa.
DatVietVAC kiến nghị cần xây dựng một cơ chế phát triển đủ mạnh để hình thành các doanh nghiệp dẫn dắt ngành, tương tự những chính sách dành cho các lĩnh vực kinh tế ưu tiên.
Đồng thời, cần cơ chế thẩm định 360o tuyển chọn doanh nghiệp tư nhân về công nghiệp văn hóa xuất sắc và tiệm cận nhất vốn hóa 1 tỉ USD thành thương hiệu quốc gia trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa.
Bộ tiêu chí sẽ dựa trên ba nhóm năng lực cốt lõi: sáng tạo và sở hữu IP nguyên bản; ứng dụng công nghệ và phát triển tài sản số; thương mại hóa nội dung và mở rộng hợp tác quốc tế. Từ đó, tạo nền tảng để Việt Nam từng bước hình thành những “kỳ lân công nghiệp văn hóa”.
Ví dụ về sự chuyển hóa
Theo ông Đinh Bá Thành, ở các quốc gia có nền công nghiệp văn hóa phát triển, những kỳ lân dẫn dắt ngành không chỉ được đánh giá bằng doanh thu hay số lượng chương trình thành công.
Quan trọng hơn, doanh nghiệp phải có khả năng kết nối tài nguyên văn hóa với thị trường, chuyển hóa bản sắc địa phương thành sản phẩm có sức lan tỏa, đồng thời tạo ra giá trị cho nhiều ngành kinh tế khác.
Tại Việt Nam, bài toán này càng trở nên cấp thiết khi nhiều địa phương sở hữu kho tàng di sản, cảnh quan và bản sắc văn hóa phong phú nhưng còn thiếu những doanh nghiệp đủ năng lực biến các nguồn lực đó thành nội dung, lễ hội, tài sản trí tuệ và giá trị kinh tế.
“Việc hội nghị lần này được kết nối trực tuyến tới toàn bộ 34 Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng cho thấy nhu cầu ngày càng lớn về những mô hình hợp tác giữa doanh nghiệp và địa phương trong phát triển công nghiệp văn hóa”, ông nói.
Ví dụ Gia Lai, trong vai trò đối tác chiến lược sản xuất và truyền thông của Năm Du lịch Quốc gia 2026 tại Gia Lai, DatVietVAC không chỉ đồng hành tổ chức Lễ Khai mạc thu hút hơn 100.000 khán giả mà còn sản xuất chương trình thực tế Say hi rực rỡ, đưa cảnh quan, văn hóa và con người địa phương tiếp cận hàng triệu khán giả trên các nền tảng số.
Mô hình này khi được vận hành bởi doanh nghiệp văn hóa đủ năng lực kết nối IP, nghệ sĩ, nền tảng số và cộng đồng người hâm mộ với lợi thế của địa phương, văn hóa không chỉ được quảng bá mà còn được chuyển hóa thành du lịch, tiêu dùng, đầu tư và tăng trưởng kinh tế. Cùng với Gia Lai, các tỉnh thành như TP.HCM, Đà Nẵng tin tưởng giao DatVietVAC nghiên cứu đề án phát triển công nghiệp văn hóa tại địa phương
Trong bối cảnh công nghiệp văn hóa được kỳ vọng trở thành một động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế, vai trò của doanh nghiệp tư nhân cũng đang mở rộng từ nhà sản xuất nội dung sang đối tác phát triển của nhà nước và địa phương.
Công ty quản lý bản quyền All Surface Publishing cáo buộc ETA của NewJeans sao chép nhiều yếu tố trong ca khúc Samir's Theme phát hành năm 2005 và yêu cầu bồi thường 150.000 USD, đồng thời công ty này đã đệ đơn kiện lên Tòa án Quận trung tâm California hôm 8.7. Đây là lần thứ ba các sản phẩm âm nhạc của NewJeans vướng nghi vấn đạo nhạc, trong bối cảnh nhóm vẫn chưa chấm dứt hoàn toàn những tranh chấp pháp lý với công ty quản lý ADOR, tờ The Korea Times đưa tin ngày 9.7.
Đơn kiện không chỉ nhắm đến NewJeans mà còn liệt kê hàng loạt bị đơn khác, gồm công ty quản lý ADOR, công ty mẹ HYBE, nhà sản xuất 250, hai nhạc sĩ Beenzino và Vana, cùng Apple - tập đoàn công nghệ Mỹ từng sử dụng hình ảnh của nhóm trong một chiến dịch quảng cáo.
Theo All Surface Publishing, ca khúc ETA đã sử dụng trái phép phần nhạc của Samir's Theme, bản nhạc dance do nhà sản xuất DJ Debonair Samir phát hành năm 2005 mà công ty này đang nắm giữ bản quyền. Nguyên đơn cho rằng ETA đã sao chép nhiều yếu tố đặc trưng của ca khúc gốc, bao gồm giai điệu kèn mang tiết tấu đảo phách, cấu trúc nhịp 16 nốt cùng mẫu tiết tấu của trống bass.
Ngoài việc yêu cầu được hưởng phần lợi nhuận thu được từ ETA, All Surface Publishing còn đề nghị tòa án buộc các bị đơn bồi thường theo quy định của pháp luật Mỹ với mức tối đa lên tới 150.000 USD cho hành vi vi phạm bản quyền bị cáo buộc.
ETA là một trong những ca khúc thuộc EP thứ hai Get Up, phát hành năm 2023. Bài hát nhanh chóng gặt hái thành công trên các bảng xếp hạng trong và ngoài Hàn Quốc, góp phần đưa NewJeans vươn lên vị trí số 1 trên bảng xếp hạng Billboard 200 chỉ khoảng một năm sau khi ra mắt.
Trao đổi với The Korea Times, ADOR cho biết ca khúc được tiếp nhận thông qua nhạc sĩ Vana, người được cựu CEO Min Hee Jin lựa chọn hợp tác. Công ty cũng cho biết đang rà soát hồ sơ nội bộ để xác minh liệu Min Hee Jin có thực hiện đầy đủ việc kiểm tra mức độ tương đồng của ca khúc trước khi phát hành hay không.
Đây không phải lần đầu NewJeans vướng vào tranh cãi liên quan đến bản quyền âm nhạc.
Năm 2024, nhóm từng bị cáo buộc ca khúc Bubble Gum sao chép Easier Said Than Done của ban nhạc Anh Shakatak. Khi đó, Shakatak tuyên bố sẽ tiến hành các biện pháp pháp lý, bao gồm yêu cầu ngừng sử dụng ca khúc và bồi thường thiệt hại.
Phía ADOR bác bỏ cáo buộc sử dụng trái phép, đồng thời thuê chuyên gia âm nhạc độc lập để phân tích hai tác phẩm và yêu cầu Shakatak cung cấp báo cáo đánh giá có cơ sở chuyên môn. Tuy nhiên, đến nay ban nhạc Anh vẫn chưa đưa ra phản hồi.
Cũng trong năm 2024, ca khúc How Sweet tiếp tục trở thành đối tượng của một vụ kiện vi phạm bản quyền khác. Nguyên đơn, một nhà soạn nhạc yêu cầu bồi thường thiệt hại cũng như được hưởng các quyền lợi, bao gồm chia sẻ tiền bản quyền, cho rằng How Sweet đã "sao chép một cách rõ ràng" tác phẩm của mình và có mức độ tương đồng đáng kể cả về số lượng lẫn chất lượng.
Về tình hình hoạt động của nhóm, NewJeans từng gây bất ngờ khi thông báo chấm dứt hợp đồng độc quyền với ADOR thông qua một cuộc họp báo vào tháng 11.2024. Sau quá trình tranh chấp pháp lý kéo dài, các thành viên Hanni, Haerin và Hyein đã trở lại ADOR, làm dấy lên đồn đoán về khả năng nhóm sẽ sớm tái xuất.
Trong khi đó, hợp đồng của Danielle đã bị ADOR chấm dứt và cô không còn là thành viên của nhóm. Riêng tình trạng hợp đồng của Minji hiện vẫn chưa được xác nhận.
Ở tuổi 66, NSƯT Chí Trung vẫn đều đặn dậy từ sáng sớm, tự chạy xe máy đến phim trường, miệt mài với từng cảnh quay. Hình ảnh nam nghệ sĩ xuất hiện từ 6 giờ sáng trên phim trường Dưới ô cửa sáng đèn của đạo diễn Trịnh Lê Phong khiến không ít khán giả bất ngờ, bởi sau nhiều năm gắn liền với sân khấu và Táo quân, Chí Trung không còn xuất hiện dày đặc trên màn ảnh nhỏ như trước. Nhưng với ông, được làm nghề vẫn là niềm vui lớn nhất.
Sự trở lại của NSƯT Chí Trung ở phim giờ vàng thời gian gần đây cho thấy một giai đoạn nghề nghiệp thú vị của nam nghệ sĩ. Nếu trong Độc đạo, ông khiến khán giả bất ngờ với hình ảnh gai góc, lạnh lùng của Hưng "khẹc" - một ông trùm xã hội đen đầy toan tính, nhiều lớp lang tâm lý, thì ở Dưới ô cửa sáng đèn, nam nghệ sĩ lại trở về với hình ảnh một người cha gần gũi, đời thường.
Vai Hưng "khẹc" trong Độc đạo từng được xem là cú "lột xác" đáng chú ý của Chí Trung trên màn ảnh nhỏ. Quen thuộc với hình ảnh hài hước, sắc sảo của "Táo giao thông", nam nghệ sĩ từng thừa nhận chính bản thân cũng nghi ngờ liệu mình có thể vào vai phản diện hay không. Tuy nhiên, sau khi phim lên sóng, nhân vật Hưng "khẹc" với ánh mắt sắc lạnh, vẻ ngoài bí hiểm cùng nội tâm nhiều mâu thuẫn đã giúp Chí Trung nhận nhiều phản hồi tích cực từ khán giả. Không ít người cho rằng đây là một trong những vai diễn màn ảnh đáng nhớ nhất của ông trong nhiều năm trở lại đây bởi sự tiết chế, khác hẳn phong cách diễn hài quen thuộc.
Dưới ô cửa sáng đèn, đang phát sóng giờ vàng trên VTV3, lấy bối cảnh khu tập thể cũ ở Hà Nội trong thời điểm đô thị đổi thay. Tác phẩm không chỉ kể câu chuyện của những con người đang vật lộn với áp lực cơm áo, nợ nần, đổ vỡ hôn nhân hay khoảng cách thế hệ mà còn gợi lại một phần ký ức về lối sống tập thể, nơi tình làng nghĩa xóm từng là sợi dây gắn kết những phận người đô thị.
Trong phim, NSƯT Chí Trung vào vai ông Đăng, người cha khó tính, xét nét nhưng thương con theo cách rất riêng. Ông Đăng thường xuyên so sánh con rể với người khác, khiến các mối quan hệ gia đình thêm căng thẳng. Đây là dạng nhân vật rất đời, nhiều khuyết điểm nhưng cũng giàu cảm xúc, dễ khiến khán giả vừa bực vừa thương. Điều đáng chú ý là Chí Trung gần như gạt bỏ "màu" hài quen thuộc để tiết chế diễn xuất, đào sâu hơn vào tâm lý nhân vật, tạo nên một người đàn ông già nua, cô đơn nhưng vẫn đau đáu chuyện gia đình, lo lắng cho con cái.
NSƯT Chí Trung cho biết thường có mặt rất sớm ở phim trường, tự lo mọi việc thay vì phụ thuộc ê kíp. Sau khi nghỉ hưu ở Nhà hát Tuổi trẻ, ông vẫn giữ nhịp sống năng động với công việc nghệ thuật, tham gia gameshow, phim truyền hình, hoạt động sân khấu và giao lưu cùng khán giả trên mạng xã hội. Cuộc sống riêng của ông thời gian gần đây cũng thoải mái, bình yên hơn khi dành thời gian chăm sóc sức khỏe, du lịch và tận hưởng những niềm vui giản dị bên người thân. Chính những điều đó cho ông một tinh thần tích cực và năng lượng làm việc rất chăm chỉ ở độ tuổi 66.
Nói về lý do ít đóng phim, nam nghệ sĩ chia sẻ rằng ông ít được mời đóng phim vì không phải kịch bản nào ông thấy phù hợp để nhận lời. Với Chí Trung, đóng phim không đơn thuần là công việc mà còn là sự đồng cảm với nhân vật và ê kíp. Có lẽ vì thế, mỗi lần tái xuất, ông đều muốn tạo ra điều gì đó đủ khác biệt thay vì xuất hiện dày đặc nhưng nhạt nhòa. Hơn nữa vốn là diễn viên hài nên bị "kén" vai cũng là bình thường vì các đạo diễn phải chọn gương mặt phù hợp mà phim truyền hình yếu tố hài thường rất ít, chủ yếu nặng về tâm lý - tình cảm.
Trong Dưới ô cửa sáng đèn, NSƯT Chí Trung có những phân cảnh khá xúc động khi đóng cùng diễn viên trẻ Quỳnh Châu trong vai con gái của ông Đăng. Tiết lộ thêm về nhân vật ông Đăng, nam nghệ sĩ cho biết: "Đây là vai diễn có nhiều phân đoạn tâm lý khá nặng, trong đó có cảnh khiến tôi rất vui vì đã phối hợp ăn ý với diễn viên trẻ Quỳnh Châu khiến 'con gái' bật khóc".
Tối 15.5, ca sĩ Võ Hạ Trâm chính thức ra mắt MV Việt Nam kiêu hãnh. Nữ ca sĩ xem đây như món quà gửi tặng đến những khán giả yêu nhạc, đồng thời lan tỏa tinh thần dân tộc và tình yêu quê hương đất nước. Ca khúc mới được dàn dựng với sự hỗ trợ của lực lượng văn nghệ thuộc Trung tâm Nghệ thuật TP.HCM, đạo diễn Trần Vi Mỹ thực hiện. Theo Võ Hạ Trâm, ngay từ khi nghe bản demo, ê kíp đã đặc biệt yêu thích và mong muốn biến tiết mục trở thành điểm nhấn trong chuỗi chương trình nghệ thuật dịp lễ 30.4 vừa qua.
Nữ ca sĩ cho biết cô không còn muốn chờ đến những dịp lễ lớn mới phát hành các ca khúc về quê hương, đất nước, bởi với cô, tình yêu nước là cảm xúc hiện hữu mỗi ngày. Võ Hạ Trâm cũng thừa nhận tư duy làm nghề của mình đã thay đổi sau nhiều năm hoạt động nghệ thuật. Nếu trước đây, nữ ca sĩ luôn phải cân đo đong đếm, dè dặt trong từng sản phẩm vì điều kiện kinh tế còn hạn chế, thì hiện tại cô đã thoải mái hơn trong việc đầu tư cho âm nhạc.
“Ngày trước tôi làm nghề để mưu sinh, 'cơm áo gạo tiền' nhiều hơn là để tận hưởng nghệ thuật. Khi đó, mỗi khi may được một bộ đồ diễn, tôi phải mặc đi mặc lại rất nhiều lần để có thể tiết kiệm nhất có thể. Bây giờ được khán giả yêu thương hơn, có điều kiện hơn nên tôi muốn đầu tư chỉn chu hơn cho âm nhạc và hình ảnh. Tôi vẫn giữ cách sống tiết kiệm, nhưng với âm nhạc tôi có thể thoải mái hơn. Không còn áp lực là doanh số, tính toán chi li hơn về thời điểm ra bài, mà tôi muốn được làm theo cảm xúc và cống hiến cho âm nhạc một cách tự do”, Võ Hạ Trâm bộc bạch.
Ca khúc Việt Nam kiêu hãnh do nhạc sĩ Đoàn Minh Quân sáng tác. Qua giọng hát nội lực và giàu cảm xúc của Võ Hạ Trâm, hình ảnh một Việt Nam từ thuở "con Rồng cháu Tiên", những bụi tre xanh, đóa sen hồng đến con người chân chất, nghĩa tình hiện lên đầy tự hào. Không chỉ ngợi ca vẻ đẹp non sông gấm vóc từ Thăng Long đến chín dòng Cửu Long, ca khúc còn nhắc nhớ về tình yêu nguồn cội, tinh thần đoàn kết và niềm tin son sắt dưới lá cờ vinh quang.
Giọng ca 9X cho biết, bất cứ khi nào gặp một ca khúc hay về quê hương, đất nước, cô đều muốn nhanh chóng thực hiện và giới thiệu đến công chúng, đặc biệt là các bạn trẻ, học sinh, sinh viên để có thêm những tiết mục mới phục vụ biểu diễn trong trường học hay các chương trình cộng đồng. Theo nữ ca sĩ, dòng nhạc yêu nước hiện nay vẫn có vị trí riêng và được khán giả đón nhận tích cực như một "món ăn tinh thần" trong đời sống.
Võ Hạ Trâm chia sẻ: "Tôi thật hạnh phúc khi âm nhạc chính luận, những bài hát ca ngợi tình yêu quê hương đất nước, tinh thần dân tộc đã có một chỗ đứng riêng, một vị trí riêng trong lòng người yêu âm nhạc. Với tôi, âm nhạc yêu nước không lung linh lấp lánh như những món trang sức mắc tiền để chúng ta có dịp mới 'khoác' lên mình. Mà ngược lại, đó là dòng chảy âm ỉ, bất tận mà chúng ta có thể thưởng thức mỗi ngày, để nhắc nhớ về những giá trị thiêng liêng của hòa bình, của bình yên".
Nữ ca sĩ cũng tâm sự rằng suốt tháng 4 vừa qua, cô gần như không có thời gian ở nhà khi liên tục tất bật với lịch trình biểu diễn dày đặc. "Có những ngày buổi sáng tôi còn ở TP.HCM, chiều đã bay ra Hà Nội và tối tiếp tục biểu diễn tại Sa Pa. Lịch trình liên tục di chuyển giữa Nam và Bắc khiến tôi nhiều lúc gần như 'mất ăn mất ngủ'. Tuy nhiên, đổi lại là sự đón nhận ngoài mong đợi từ khán giả ở khắp mọi miền đất nước, điều đó trở thành động lực rất lớn đối với tôi. Trong dịp lễ 30.4 vừa rồi, gần như tất cả các chương trình lớn mang ý nghĩa quốc gia tôi đều cố gắng sắp xếp để tham gia. Với tôi, đó là niềm hạnh phúc cũng như một vinh dự rất lớn", Võ Hạ Trâm bày tỏ.
