Acid uric là chất thải tự nhiên được tạo ra khi cơ thể phân hủy các thực phẩm chứa purin. Nếu tiêu thụ quá nhiều purin hoặc cơ thể không thể đào thải chất thải này đủ nhanh, acid uric sẽ tích tụ trong máu. Nhiều người đã hạn chế thịt đỏ, hải sản nhưng nồng độ acid uric vẫn cao. Theo các chuyên gia, chế độ ăn chỉ là một phần trong kiểm soát acid uric. Một số thói quen hằng ngày cũng có thể khiến chỉ số này khó cải thiện nếu không được điều chỉnh.
Chỉ uống nước khi thấy khát
Khoảng 2/3 lượng acid uric được đào thải qua thận. Khi cơ thể thiếu nước, nước tiểu trở nên cô đặc, làm giảm khả năng đào thải acid uric.
Theo Verywell Health, nhiều người có thói quen chỉ uống nước khi thấy khát, trong khi đây là dấu hiệu cơ thể đã bắt đầu thiếu nước. Việc bổ sung nước đều trong ngày, đặc biệt sau khi thức dậy, sau khi vận động hoặc khi thời tiết nóng, giúp duy trì chức năng lọc của thận hiệu quả hơn.
Thường xuyên thức khuya
Giấc ngủ không trực tiếp làm tăng acid uric nhưng ngủ quá ít hoặc thức khuya kéo dài có thể làm rối loạn chuyển hóa, tăng tình trạng viêm và ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát acid uric.
Một nghiên cứu được Medical News Today dẫn lại cho thấy thời gian ngủ quá ngắn có liên quan đến nguy cơ tăng acid uric và gout cao hơn so với người ngủ đủ giấc. Người trưởng thành nên duy trì 7-9 giờ ngủ mỗi đêm và hạn chế thức khuya kéo dài.
Lạm dụng nước ép và sinh tố
Nhiều người thay nước ngọt bằng nước ép trái cây hoặc sinh tố và cho rằng đây là lựa chọn hoàn toàn lành mạnh. Tuy nhiên, theo Healthline, nước ép, đặc biệt là các loại đóng chai hoặc thêm đường, có thể chứa lượng fructose cao. Fructose thúc đẩy cơ thể sản sinh acid uric nhiều hơn. Vì vậy, nên ưu tiên trái cây nguyên quả hoặc nước ép không thêm đường và dùng với lượng vừa phải.
Ít vận động vì sợ đau khớp
Theo Everyday Health, lối sống ít vận động dễ dẫn đến tăng cân, giảm độ nhạy insulin và khiến acid uric khó kiểm soát. Sau khi cơn đau cấp đã ổn định, người bệnh nên duy trì các bài tập nhẹ như đi bộ, đạp xe hoặc bơi lội theo hướng dẫn của bác sĩ.
Tự ý ngừng thuốc khi thấy chỉ số giảm
Một số người ngừng thuốc hạ acid uric ngay khi kết quả xét nghiệm cải thiện hoặc sau thời gian không còn đau khớp. Ngừng thuốc không đúng chỉ định có thể khiến acid uric tăng trở lại và làm tăng nguy cơ tái phát cơn gout. Người bệnh chỉ nên điều chỉnh thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ, đồng thời tái khám định kỳ để theo dõi hiệu quả điều trị.
Ngoài chế độ ăn, việc duy trì đủ nước, ngủ đủ giấc, vận động hợp lý và tuân thủ điều trị cũng góp phần quan trọng trong kiểm soát acid uric. Nếu nồng độ acid uric vẫn cao dù đã thay đổi lối sống, người bệnh nên khám chuyên khoa để tìm nguyên nhân và được điều chỉnh phác đồ phù hợp.
Chiều 29/5, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) thông tin, Việt Nam hiện chưa ghi nhận ca bệnh Ebola và nguy cơ bệnh xâm nhập vào nước ta ở mức thấp. Tuy nhiên, không loại trừ khả năng ghi nhận ca bệnh xâm nhập, nhất là trong bối cảnh giao lưu đi lại quốc tế tiếp tục gia tăng.
Tuy nhiên, hiện dịch đang diễn biến phức tạp tại Congo và Uganda. Vì thế, để chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh Ebola, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) đề nghị người dân:
- Không hoang mang, chủ động cập nhật thông tin từ các nguồn chính thống. Khi có biểu hiện nghi ngờ sau khi đi về từ khu vực đang có dịch hoặc có tiếp xúc với trường hợp nghi ngờ, cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn, khám và xử trí kịp thời.
- Hạn chế các chuyến đi không cần thiết đến những khu vực bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh.
- Đối với những công dân buộc phải đến các khu vực này, cần thực hiện các biện pháp phòng ngừa như tránh tiếp xúc với người bị bệnh hoặc có triệu chứng như sốt, nôn ói hoặc tiêu chảy.
Theo thông tin cập nhật của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khu vực châu Phi, bệnh Ebola do chủng Bundibugyo tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda đang tiếp tục diễn biến phức tạp, số ca mắc gia tăng, có sự mở rộng về địa bàn và ghi nhận nguy cơ lây truyền qua biên giới.
Tính đến ngày 27/5, Congo ghi nhận 1077 ca nghi ngờ, trong đó có 238 ca tử vong nghi ngờ; trong số 121 ca xác định có 17 ca tử vong. Uganda ghi nhận 7 ca xác định, trong đó có 1 trường hợp tử vong.
Như vậy, tổng cộng hai quốc gia ghi nhận 128 ca xác định, trong đó có 18 ca tử vong. Các số liệu về ca mắc và ca tử vong có thể tiếp tục được cập nhật và điều chỉnh do quá trình điều tra dịch tễ và xét nghiệm vẫn đang được triển khai.
Tại Congo, dịch đã ghi nhận tại 14 khu vực y tế thuộc 3 tỉnh, tập trung chủ yếu tại tỉnh Ituri. Một số khu vực có số ca xác định cao gồm Rwampara, Bunia, Mongbwalu và Nyankunde. Công tác truy vết người tiếp xúc còn gặp nhiều khó khăn do tình hình an ninh phức tạp, di biến động dân cư cao, đặc biệt tại các khu vực khai khoáng và khu vực giáp biên.
Tại Uganda, các ca xác định được ghi nhận là ca xâm nhập, di chuyển từ Congo đến Kampala của Uganda. Trong đó có một số trường hợp liên quan đến đi lại, tiếp xúc gần thông qua vận chuyển và chăm sóc y tế.
WHO đánh giá nguy cơ dịch tại Congo ở mức rất cao. Nguy cơ ở cấp khu vực (bao gồm Uganda) ở mức cao do còn có lây truyền trong cộng đồng, nguy cơ tồn tại các chuỗi lây truyền chưa được phát hiện, gia tăng số ca liên quan đến di chuyển qua biên giới và mạng lưới người tiếp xúc mở rộng. Và nguy cơ ở cấp toàn cầu hiện ở mức thấp.
Tại hội thảo Thực trạng và giải pháp thúc đẩy sự tham gia thể thao của trẻ em gái cấp trung học cơ sở tại Việt Nam hôm 18/6, Giáo sư Lê Anh Vinh, Viện trưởng Khoa học Giáo dục Việt Nam, cho biết khảo sát trực tuyến 524.674 học sinh tại 34 tỉnh thành cho thấy tỷ lệ học sinh nữ tham gia vận động, luyện tập hoặc chơi thể thao ngoài giờ học đạt 52,36%, thấp hơn nam sinh. Chỉ 20,8% học sinh nữ đạt mức vận động từ một giờ mỗi ngày trở lên theo khuyến nghị.
Dù vậy, khảo sát cho thấy các em không thờ ơ với thể thao. Nhiều học sinh nữ mong muốn tập luyện để nâng cao sức khỏe, cải thiện vóc dáng, giảm áp lực học tập và phát triển kỹ năng sống. Tuy nhiên, các em gặp nhiều rào cản như thiếu môn thể thao phù hợp, giờ học thể chất còn đơn điệu, tâm lý sợ bị chê cười, lo ngại chấn thương hoặc e ngại khi tập luyện cùng các bạn nam.
Ngoài ra, nhận thức của phụ huynh cũng là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến mức độ vận động của trẻ. Không ít gia đình ưu tiên thành tích học tập ở các môn văn hóa hơn hoạt động thể chất.
Bà Nguyễn Thị Hà, giảng viên Khoa Giáo dục Thể chất, Đại học Sư phạm Hà Nội 2, cho rằng kỳ nghỉ hè là cơ hội thuận lợi để trẻ tăng cường vận động và hình thành thói quen sống lành mạnh. Trẻ dành quá nhiều thời gian cho tivi, điện thoại hoặc các thiết bị điện tử mà thiếu vận động, nguy cơ béo phì, giảm khả năng tập trung và nhiều vấn đề sức khỏe khác sẽ gia tăng.
Vận động thường xuyên giúp trẻ phát triển thể chất, hỗ trợ học tập, cải thiện sức khỏe tinh thần. Đối với trẻ em gái tuổi dậy thì, thể thao góp phần giải tỏa căng thẳng, nâng cao sự tự tin và phát triển các kỹ năng mềm như giao tiếp, hợp tác và làm việc nhóm.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 80% thanh thiếu niên toàn cầu chưa đạt mức vận động cần thiết. Tổ chức này khuyến nghị trẻ nên duy trì tối thiểu 60 phút vận động có chủ đích mỗi ngày. Trong khi đó, học sinh hiện chỉ có khoảng hai tiết giáo dục thể chất mỗi tuần, tương đương 70 phút, chưa đáp ứng đủ nhu cầu vận động theo khuyến nghị.
WHO đặt mục tiêu toàn cầu giảm 15% tình trạng thiếu vận động thể chất vào năm 2030, trong đó trường học được xem là môi trường trọng tâm để thay đổi hành vi. Để cải thiện sức khỏe tim mạch và cơ bắp, sức khỏe xương, các chỉ số sinh học và chuyển hóa, đồng thời giảm các triệu chứng lo âu và trầm cảm, trẻ từ 5 đến 17 tuổi được khuyến nghị nên vận động thể chất với cường độ vừa phải đến mạnh ít nhất 60 phút mỗi ngày. Kết hợp các hoạt động cường độ cao, bao gồm hoạt động tăng cường cơ bắp và xương, ít nhất 3 lần mỗi tuần.
Theo các chuyên gia, vận động thể lực là một trong ba yếu tố quan trọng quyết định sự phát triển tầm vóc bên cạnh di truyền và dinh dưỡng. Duy trì thói quen vận động thường xuyên giúp cải thiện sức khỏe tim mạch, hệ xương và khả năng tập trung, góp phần xây dựng nền tảng thể chất và tinh thần vững chắc cho trẻ em trong tương lai.
Chuyên gia dinh dưỡng Lão Cô ở Đài Loan cho biết nghiên cứu mới nhất này phát hiện "thực phẩm siêu chế biến" (Ultra-processed foods) đang khiến con người đối mặt với rủi ro bệnh tật mỗi ngày. Chúng liên quan trực tiếp đến béo phì, tiểu đường, bệnh tim mạch, trầm cảm, sa sút trí tuệ, sâu răng và cả tử vong sớm.
Trên trang chuyên môn của mình, chuyên gia Lão Cô chia sẻ một báo cáo "Tổng quan ô" (Umbrella Review) - dạng tổng hợp từ tất cả nghiên cứu chất lượng cao tính đến năm 2025. Theo đó, thực phẩm siêu chế biến có mối tương quan bất lợi đồng nhất với hầu hết vấn đề về sức khỏe. Đến nay, chưa có nghiên cứu nào tìm thấy lợi ích của việc tiêu thụ nhiều loại thực phẩm này.
Khái niệm "thực phẩm siêu chế biến" không đơn thuần là thức ăn được chế biến thông thường. Chúng được tạo ra từ các công thức công nghiệp bao gồm tinh bột tinh chế, đường, dầu mỡ, hương liệu, chất nhũ hóa, chất tạo ngọt và chất bảo quản... Trong đó, tỷ lệ nguyên liệu tự nhiên thực tế chiếm rất thấp. Các ví dụ điển hình thuộc nhóm này như khoai tây chiên, đồ uống có đường, nhiều loại thực phẩm ăn liền.
Nghiên cứu cho thấy nhóm người tiêu thụ lượng lớn thực phẩm siêu chế biến có tỷ lệ mắc béo phì, tiểu đường type 2, bệnh tim mạch và mạch máu não, ung thư, trầm cảm, lo âu, suy giảm chức năng nhận thức, sâu răng cũng như tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân cao hơn rõ rệt so với nhóm ăn ít. Kết quả này xuất hiện ở cả người trưởng thành lẫn trẻ em.
Đáng chú ý, nghiên cứu này lần đầu tiên hệ thống hóa được bằng chứng về "mối quan hệ liều lượng - phản ứng" (tác hại tăng dần theo lượng tiêu thụ). Cụ thể, trong chế độ ăn uống hàng ngày, cứ mỗi 10% năng lượng tăng thêm từ thực phẩm siêu chế biến thì nguy cơ mắc tiểu đường type 2 tăng trung bình khoảng 10%, và nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân cũng tăng khoảng 10%.
Đối với các bệnh lý về tim mạch và mạch máu não, đồ thị rủi ro hiển thị theo đường cong phi tuyến tính. Điều này có nghĩa là nguy cơ không tăng đều theo từng nấc, mà một khi lượng tiêu thụ đạt đến một ngưỡng nhất định, tốc độ nguy cơ đổ bệnh sẽ lao dốc thẳng đứng với tốc độ nhanh hơn rất nhiều.
Chuyên gia Lão Cô cho rằng nghiên cứu đã chứng minh rủi ro bệnh tật sẽ tích lũy theo tỷ lệ thực phẩm mà chúng ta nạp vào cơ thể. Nếu cuộc sống hiện đại khiến bạn không thể tránh khỏi hoàn toàn, hãy cố gắng cắt giảm tối đa khẩu phần của chúng. Nên chủ động ăn nhiều "thực phẩm nguyên bản" (Whole foods) hơn mỗi ngày và hạn chế tối thiểu thực phẩm siêu chế biến.
